هفت دریا

 
نویسنده : علی رضا رزمی - ساعت ٥:۳٠ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۳/٧/٢۳


comment نظرات ()
استیمول
نویسنده : علی رضا رزمی - ساعت ۱۱:٢۳ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۳/٦/۱٢

09171193530

07136320943

رفع خستگی

تقویت کننده قوای جنسی

بالا بردن استقامت در فعالیت های سنگین روزمره

جهت مشاوره رایگان تماس بگیرید.


comment نظرات ()
 
نویسنده : علی رضا رزمی - ساعت ٧:٢٩ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۳/٢/٢٢

تنها و تنها با شماره 09171193530

و شماره ثابت 07116483398 داخلی 116

نمایندگی انحصاری شرکت سروش در استان فارس

پخش و توزیع انبوه گیرنده تلویزیونی سروش جم

ساخت ترکیه با 1 سال ضمانت سروش جم

تردید نکنید. کیفیت برتر حق شماست

محصول برتر ازآن ماست 

با ما تماس بگیرید....منتظریم

علیرضا رزمی


comment نظرات ()
 
نویسنده : علی رضا رزمی - ساعت ۱٢:٠٦ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۳/٢/۸
Clinical
Trial Data
2003-2012
www.nasaleze.com · info@nasaleze.com
2
Clinical research
on Nasaleze
Study Description Population Measurements and results Page
Prevention and
treatment of Seasonal
Allergic Rhinitis
Josling P, Steadman S. Use of cellulose powder for the treatment
of seasonal allergic rhinitis Adv Ther. 2003 Jul-Aug;20(4):213-9.
Open Clinical Trial.
102 participants (66
female and 36 male)
Utilized a questionnaire format with 5 point rating scale (score of 5 represents no
symptoms and complete control.) Overall average daily score was reported as 3.85 for
men and women combined indicating a minimum 77% success rate, in chronic hay fever
sufferers. Only 12% of volunteers recorded a daily average score under 2.9 revealing a total
control of symptoms score of 88%. Cellulose powder earned on average a higher score
than all pharmaceutical alternatives. Relief was obtained within 0.1-3 hours. Rarely, an
uncomfortable sensation in the back of the throat was the only side effect reported (10%).
7
Clinical study of
Nasaleze for relief
of allergy symptoms
including sneezing,
runny nose, itchy and
watery eyes
Vlahtis K. Clinical Study Results Summary. Presented at the
Pan-Hellenic Conference of ENT Specialists on 19th March 2004
in Thessaloniki, Greece. Open Clinical Trial.
40 participants All participants were using a pharmaceutical treatment (decongestant 35%,
corticosteroids 42.5%, antihistamines 2.5%, corticosteroid/antihistamine combination
20%) at the beginning of the study. Participants were asked to discontinue use of
this medication during the study. After 3 weeks of use, 85% of participants realized
improvement in their allergy symptoms. After 6 weeks of use, 90% of participants
realized improvement in their symptoms.
15
Measure of improvement
in nasal muco-ciliary
clearance and PNIFR
(peak inspiratory flow
rate) in children with
allergic rhinitis.
Aivazis V, Bourli E, Maratou E et al. Study of Mucociliary
Clearance and Peak Nasal Inspiratory Flow Rate in Children
Before and After Therapy with Natural Cellulose Powder.
University of Thessaloniki, Greece. Presented at World Allergy
Congress in Munich, Germany June 2005, also published in Nea
Pediatrica Chronica, June 2005, Vol 5 no 2. Open Clinical Trial.
100 children with
allergic rhinitis (age
1.5–18, mean 8.2 years)
Significant improvement in Nasal Mucous Clearance (reduced from 39 minutes to 18.15
minutes) and PNIFR value (increased up to 25.7%) was reported. The improvement in the
Nasal Mucous Clearance and PNIFR values were due to the regeneration and normalization
of the ciliary’s epithelium. Cellulose allows the filtration of the inhaled air and protects
the nasal mucosa from irritants such as allergens, pollutants, and viruses. Mucociliary
Clearance and PNIFR improve since allergic inflammation and edema are avoided.
17
Effect of Nasaleze on
symptoms of hayfever
in adults and the
difference in amount
of and type of rescue
medication required for
adult hayfever sufferers
to control their
symptoms during grass
pollen season.
Emberlin JC, Lewis RA. A double blind placebo controlled trial of
inert cellulose powder for the relief of symptoms of Hay fever in
adults. Current Medical Research Opinion 2006;22(2)275-85.
97 hay fever sufferers
(aged 18 years and
older)
The amount of rescue medication used by the placebo group (over all and in individual
categories e.g. antihistamines, nasal sprays and eye drops) was significantly greater than
that used by the active (Nasaleze) group. Few differences in the symptom scores during the
trial for the two groups were reported. Nasaleze significantly reduced the need for rescue
medication. No adverse effects were reported.
19
Efficacy of Nasaleze
for use in hayfever via
pollen provocation tests
Emberlin JC, Lewis RA. A double blind, placebo controlled
cross-over trial of inert cellulose powder, by nasal provocation
with grass pollen to assess efficacy of the product in controlling
the symptoms of hay fever. Presented as a Poster at EAACI,
Vienna June 2006.
11 volunteers Significant differences (p<=0.05 and p<=0.01) occurred in the data at various times from
challenge in peak nasal expiratory flow between placebo and active treatments, and
also in nasal PIF, in sneezing and in itching eyes. The results for other lung function
tests and symptoms were slightly under the level for significance. The results for the
nasal secretions were significantly different at p<=0.05. No adverse reactions occurred.
Conclusion - The results of the trial show that the inert cellulose powder can have
significant effects in reducing symptoms of sneezing and itchy eyes due to grass pollen
allergy. It can also have significant effects in reducing nasal inflammation, as measured as
nasal PEF, PIF and as ECP in secretions. The results indicate that the use of inert cellulose
powder can help to alleviate symptoms of hay fever.
33
3
Clinical research
on Nasaleze (continued)
Study Description Population Measurements and results Page
Double blind placebo
controlled dust mite
challenge study
Emberlin JC, Lewis RA. Double blind placebo controlled crossover
trial of Nasaleze by nasal provocation tests with Der p1 and
Der f1. Presented as a Poster EAACI, Gothenburg June 2007.
Current Medical Research Opinion; Vol 23; No 10; 2007, 2423-2431.
15 volunteer adults
(aged 18 years and
older)
The results show significant differences (p=<0.05) for sneezing, itchy nose, runny nose
and ECPs in nasal secretions. The results were also significant at this level for peak nasal
expiratory and inspiratory flow but there was considerable variation. The results for other
symptoms were not significantly different between the cellulose powder and the placebo.
There were no adverse reactions.
Conclusion - the inert cellulose powder can have significant effects in reducing
some symptoms of persistent rhinitis due to house dust mite allergy.
35
Nasaleze cellulose
powder delays house
dust mite allergen
(Der p1) diffusion in
vitro
Purpose of the study was to investigate this theory about the
mechanism of action of the gel in relation to house dust mite
allergen (Der p1). Presented as a Poster at EAACI XXVII Congress,
Barcelona, Spain 7–11 June 2008. Bernadette Diethart and
Professor Jean Emberlin of University of Worcester, UK; Richard
Lewis, Worcestershire Royal Hospital, UK. Published in Natural
Science Vol.2, No.2, 79-84 (2010)
In vitro The diffusion of the allergen through Nasaleze showed a significant reduction in all points
of time. After 15 minutes only 0.76% of baseline amount had diffused through. After 360
minutes only 14% had diffused through. With the control 100% had diffused through.
47
A meta-anaylsis of
the Efficacy and
Safety of Nasaleze in
the Prevention and
Management of AR
A meta-anaylsis paper by Professor Patrick JD Bouic, Division
of Medical Microbiology, Dept of Pathology, University of
Stellenbosch, South Africa. Published in The Open Allergy
Journal, 2008, 1, 1-4.
N/A This meta-anaylsis reviews the clinical data conducted on Nasaleze between 2004 and 2008. 49
Efficacy and safety of
Nasaleze in prevention
and treatment of
persistent allergic
rhinitis in adults and
children.
This paper describes the findings of an open non-comparative
clinical study of efficacy and safety of an ultra-disperse
cellulose preparation in prevention and treatment of persistent
allergic rhinitis (AR). The volunteers were administered Nasaleze
3 times per day over the course of 4 weeks. Study was presented
Moscow XVI Congress for Man and Drug April 06-10, 2009.
25 adults and 23
children, 48 total.
The volunteers visited the investigator weekly, i.e. 4 times during the study period. The
severity of AR symptoms and the tolerability of the product were assessed during each
visit. The results showed that Nasaleze reduces the severity of AR symptoms already in
the first week of treatment and overall there was significant improvement in symptom
reduction as the study progressed over the 4 weeks. A twofold improvement in the quality
of life of the AR patients was recorded. Therefore proving Nasaleze is an effective and safe
method of prevention and treatment of allergic rhinitis both in adults and children.
55
Clinical study in children
suffering from allergic
rhinitis.
Åberg N and Benson M. A nasally applied cellulose powder
reduces symptoms of seasonal allergic rhinitis (SAR). A double
blind, placebo controlled trial in children and adolescents.
Conducted at The Queen Silvia Children’s Hospital, Gothenburg,
Sweden. Presented EAACI London 2010. Published Pediatric
Allergy and Immunology 22 (2011) 594–599 (2011)
53 children with
allergic rhinitis aged
8-18 years
A very good compliance was obtained. Intention to treat analysis showed a significant
reduction of total symptom scores from the nose (P 7,29, A 6,07, p=0,033) and specifically
for running nose (P 2,56, A 2,03, p=0,017). All symptoms from the nose, eyes and lower
airways were lower in the active group but reached significance only as above. The
cellulose powder reduces symptoms of SAR in children and adolescents.
65
Intranasal Inert
Cellulose Powder
in Prevention and
Management of
Seasonal Allergic
Rhinitis (SAR) in
Children.
Geppe N.A., Snegotskaya M.N.; Kolosova N.G.; Konopelko, O.U.
Conducted at the Clinic of Child Diseases at The I.M. Sechenov
Moscow Medical Academy. An open comparative randomized
study in order to evaluate the efficacy and safety of intranasal
inert cellulose powder in preventing seasonal allergic rhinitis
(SAR) in children. The study was conducted between April and
June 2009 and presented as a Poster in EACCI London 2010.
50 children aged 4-14
with seasonal allergic
rhinitis were selected
26 patients (86.4%) demonstrated positive results from the very first application of
cellulose powder therapy. After six weeks treatment, Group 1 demonstrated a steady
decrease of all SAR symptoms: rhinorrhea - from 1.8 to 0.6 (p<0.001); sneezing - from 1.5
to 0.5 (p<0.001); nasal blockage - from 1.8 to 0.5 (p<0.001); nasal itching - from 1.2 to 0.4
(p<0.001); eye itching - from 0.8 to 0.4 (p<0.001); nasopharyngeal itching – from 0.8 to 0.2
(p<0.001). Conclusion: Children that received inert cellulose powder throughout the study
period demonstrated a significant decrease of SAR symptoms. Inert cellulose powder may
be used as part of standard SAR therapy.
73
4
Study Description Population Measurements and results Page
Open non-comparative
study to evaluate
the effectiveness of
nasaleze for patients
with allergic rhinitis.
Conducted at the Russian Federal Medical Biological Agency by Chief
clinical physician, professor, Doctor of medical sciences NI Ilina.
An open study to determine the effectiveness of Nasaleze
at treating allergic rhinitis by nasal provocation test with
significantly causative aeroallergens.
To be published in Russian Allergy Journal in
No. 2 (March-April 2011)
Study included 30
patients (40% men
and 60% women)
suffering from AR
and meeting the
criteria for inclusion/
exclusion. The mean
age of the patients
was 28.5.
A total of 30 patients (100%) completed the study in accordance with the protocol. Of the
30 patients who completed the study, the therapy using Nasaleze was found to be effective
in 28 (99.6%) of the patients, which showed a statistically valid decrease in nasal reactivity
to a significantly causative allergen. The best results were obtained in patients with
isolated dust sensitivity and a mild period of rhinitis.
75
Nasal mucociliary
clearance and
mucoadhesion of
hydroxypropylmethylcellulose
powder used for
alleviation of allergic
rhinitis
A study to prove whether the attachment of HPMC to nasal
mucus (mucoadhesion) slows down nasal clearance, thus
enabling a longer period of cellulose residence in the nose
acting as a protective barrier against airborne allergens.
Bernadette Diethart of School of Human and Health Sciences,
Swansea University, Jean Emberlin of National Pollen and
Aerobiology Research Unit, University of Worcester and Richard
Lewis, Worcestershire Royal Hospital. Poster presented at EAACI
XXVIIII, London 2010. Published in Natural Science Vol.2, No.2,
79-84 (2020).
Twelve volunteers
were tested after
the end of the grass
pollen season 2008.
The mean mucociliary clearance time at baseline was 11.14 minutes. This base¬line MCT
significantly increased to 35.45 minutes when 10 mg of HPMC were ap¬plied to the nostril
prior to the test (p < 0.0005). Application of 20 mg resulted in a mean MCT of 50.37 minutes
and thus a further increase >120 % (>420 % longer MCT compared to baseline). This
elongation of MCT was statistically significant when compared to baseline and 10 mg HPMC
(p < 0.0005).
81
Efficacy of cellulose
powder as part of a
complex therapy for
patients with seasonal
allergic rhinitis
E.M.Penechko, L.P.Sizyakina. The patients were divided into
2 groups. Group one received standard therapy (second
generation cetirizine antihistamine, sorbents and topical
glucocorticosteroids. Group two received cellulose powder
three times a day in addition to the basic therapy. The quality
of life and symptom control of both groups was analysed and
compared. The observation period was 4 weeks with the patients
visiting the clinic once a week.
30 subjects aged
between 18 and 33
A comparative analysis of the effectiveness of including the cellulose powder in the
complex treatment of intermittent allergic rhinitis has shown that it leads to a faster
alleviation of the symptoms of allergic rhinitis and improves the quality of life of patients.
The information presented in this study allows the conclusion to be drawn that including
the cellulose powder as part of the complex treatment for intermittent allergic rhinitis is
beneficial.
83
5
Nasaleze patented delivery system
The nozzle delivers
a fine mist of
powder
The air and powder travel up
the hollow delivery tube to the
nozzle
When the bottle is squeezed,
air forces Nasaleze powder
up the hollow tube
1
2
3
6
7
Prevention and treatment of
Seasonal Allergic Rhinitis
Josling P, Steadman S. Use of cellulose powder for
the treatment of seasonal allergic rhinitis.
Adv Ther. 2003 Jul-Aug;20(4):213-9.
Open Clinical Trial.
8
ABSTRACT
Our study was designed to determine whether a unique cellulose powder extract
could prevent the classic hay fever attack from occurring among volunteers who
have suffered for some years. Nasaleze enhances nasal mucus, which allows the
filtration of allergens, to ensure that only clean air reaches the lungs. One hundred
and two volunteers were recruited and, using a simple five-point scoring system to
grade their general well-being and severity of any hay fever attacks, the overall
average score was 3.85, indicating that Nasaleze was able to control hay fever very
well. Rapid relief of symptoms was also demonstrated, sometimes within minutes
after inhalation. Overall, 77% of volunteers reported a significant reduction in the
number of challenges throughout the study period and most graded Nasaleze as
more effective and reported fewer side effects than with a wide range of chemical
treatments.
Keywords: cellulose; seasonal allergic rhinitis; allergen
INTRODUCTION
Approximately 12 million people in the United Kingdom1 and more than 60 million
in the United States2 have seasonal allergic rhinitis. Symptoms vary from mild
discomfort to activity-limiting.
Seasonal allergic rhinitis is characterized by a relatively dry nasal tract, without
adequate mucus to absorb airborne dust, animal dander, pollens, and spores and
prevent these irritants from reaching the lungs. Each day, up to 20 billion particles
enter the nasal passages3 and are swept to the back of the throat, swallowed, and
ultimately destroyed by stomach acid. This process, accomplished by the on going
wave action of the nasal hair cells.
Use of Cellulose Powder
for the Treatment of
Seasonal Allergic Rhinitis
Advances Volume 20 No. 4
In Therapy® July/August 2003
Advances In Natural Therapy™
P. Josling
S. Steadman
Herbal Health Centre
Battle, UK
©2003 Health Communications Inc.
Transmission and reproduction of this material in whole or part without prior written approval are prohibited.
Address reprint requests to Herbal Heath Centre, Battle TN33 9DP, UK
213
9
The rising prevalence of seasonal allergic rhinitis parallels the increase in
environmental allergens whose presence in the nose trigger the release of histamine
and other compounds into the bloodstream.
CAUSES AND SYMPTOMS
An allergic reaction may result when the immune system mistakenly identifies a
normally harmless substance as a threat, the filtration system of the nasal tract becomes
overloaded from excessive pollution, or the nasal tract dries out. The precise mechanism
is unknown but may be genetic.
An allergic reaction is triggered when mast cells found in or near the nose, lungs,
skin, eyes, and blood vessels release high concentrations of histamine in response to
stimulation by the body’s immune defenses.
Histamine, in turn, induces the classic symptoms of seasonal allergic rhinitis,
including nasal congestion and itching; runny nose; itchy, watery eyes; swollen, itchy
eyelids; difficulty breathing; loss of taste and hearing; dry cough; and headache.
The severity of symptoms varies among individuals and in response to pollen
counts and local weather conditions.
TREATMENTS
In the United Kingdom, the allergy market is currently worth about £67.9 million
sterling and is growing by about 5.5% each year according to the OTC Bulletin
published in June 2003.
Antihistamines
Antihistamines prevent the release of histamine from mast cells or diminish its
effect after release. Oral antihistamines are probably the most convenient chemical
treatment for most people, although a number of natural alternatives are available.
Older antihistamines cause substantial drowsiness because they can cross the
blood-brain barrier; newer, nonsedating antihistamines are longer-acting and better
tolerated but still elicit adverse effects.
Topical Agents
The effectiveness of eyedrops and nasal sprays depends, to a considerable degree,
on frequent application. Sodium cromoglycate, the most widely used topical treatment,
acts by preventing the release of histamine. Instillation is not recommended in the
presence of contact lenses or glaucoma.
Nasal sprays, like beclomethasone, reduce inflammation and mucus production.
These products are not used in cases of nasal infection and are not licensed for sale
over the counter to patients younger than 18 years of age, in the UK.
A number of herbal or plant-based compounds, including garlic, goldenseal, and
feverfew, are also available for oral use.
P. Josling and S. Steadman
Cellulose Powder for Hay Fever
214
10
Cellulose powder is used as a thickener in many liquid nasal sprays and is generally
regarded as safe. The special proprietary grade of micronized cellulose in this study*
used a patented method that ensures delivery into the nose of a suitable amount of
material drawn from the container. Compared with liquid nasal sprays, which require
preservatives, powdered cellulose inhibits bacterial growth. While not a medicine,
it is classified as a medical device that is safe to use throughout the year. The powdered
cellulose product addresses the cause of allergic reactions, rather than the symptoms,
because it works as a facial mask in preventing inhaled pollen, dirt, and allergens
from reaching the lungs. In a healthy individual, the nose and nasal tract extract these
materials from the inhaled air, including air that has been exposed to mucus membranes
and therefore been stripped of allergens. Mucus has a low surface tension and can
easily absorb allergens from air as it passes down into the lungs.
Uniquely, the cellulose powder described herein turns into a gel on contact with
the moisture always present in the nasal cavity. This gel is similar to normal mucus
and helps to maintain delivery of a supply of clean air to the lungs.
METHODS
Following recruitment through local and national press releases, 102 volunteers
(66 female, 36 male; mean age, 44 years), who had previously used products for
seasonal allergic rhinitis, were enrolled in the early spring of 2003. Each participant
completed a pretrial questionnaire designed to assess the severity and range of
symptoms experienced and the months when they were most distressing (Table 1).
Pharmaceutical treatments used in the past were identified, and their effectiveness
was rated on a five-point scale (1 = not effective at all to 5 = very effective). General
well-being during the study was recorded daily in a take-home diary and graded on
a five-point scale (5 = well, no problems; 4 = quite well with occasional sneeze; 3 =
can feel an attack coming on, some minor symptoms; 2 = feeling low and definitely
suffering; 1 = full hay fever attack with symptoms listed). Also listed were the number
and variety of symptoms, the day or time elapsed when recovery began, and the time
until symptoms resolved. A global assessment of the cellular powder was provided
at the end of the 6-week study.
Participants were instructed to place one puff of the inert cellulose powder into
each nostril according to the manufacturer’s recommendations. If a full-scale hay
fever attack occurred, drug treatment was allowed but was to be recorded in the
diary.
The pollen count, obtained from both local and national sources, was monitored
and recorded every day throughout the study. A large number of volunteers rode
horses and admitted to symptoms throughout the year mainly as a result of daily
exposure to hay and horse hair.
The average time to symptom relief in minutes, hours, or days and the total number
of days when symptoms occurred were recorded and compared with the predicted
onset of action of previously used pharmaceutical alternatives4 and with the volunteer’s
own subjective assessment of the efficacy of these products. Data were analyzed by
means of a Student’s t test to gain a probability coefficient that allowed for the
calculated number of degrees of freedom.
Advances In Therapy®
Volume 20 No. 4, July/August 2003
215
*Nasaleze, a registered trademark of Kisska International Ltd, Keighley, West Yorkshire BD21 3ND UK
www.nasaleze.com
11
RESULTS
A wide range of pharmaceutical treatments had been used in the past to alleviate
hay fever symptoms, but most of these products were rated as not very effective
(Table 2). When exceptions were noted (as with beclomethasone), side effects were
often recorded. In contrast, the natural cellulose powder earned, on average, a higher
score than all the pharmaceutical alternatives. The scores of 3.8 for men and 3.9 for
women represent a minimum 77% success rate, because a rating of 5 equals no
symptoms and complete control. The average daily score with the cellulose powder
was in excess of 4.0 in over 35% of volunteers and above 3.0 in over 70%, indicating
an occasional sneeze but no hay fever symptoms. In only 12% of volunteers was the
average daily score less than 2.9. A total symptom-control score of nearly 88% with
the cellulose product is therefore warranted. At the end of 6 weeks, more than 70%
of volunteers rated the cellulose powder as good or excellent (Table 3). Either of these
ratings was more likely in women than in men.
Volunteers were statistically likely (P<0.005) to gain relief from symptoms within
0.1 to 3 hours of using the cellulose powder—a rapid onset of action suggesting value
in the relief of the most chronic hay fever symptoms.5
A comparison of the weekly average scores for volunteers and the reported pollen
count in the United Kingdom indicates a small reduction in quality-of-life scores as
pollen increased in weeks 3 and 4 of this study (Figure 1); however, high scores
throughout the 6-week trial indicated considerable benefit from the test substance.
The single treatment failure occurred in a woman who could not record a score
above 1 at any time throughout the study. She reported a wide range of symptoms
and a number of concomitant diseases. Her removal from the calculations would
result in a slightly higher average score for women.
Volunteers, no.
Month Male Female
January 6 18
February 14 19
March 24 45
April 36 66
May 36 66
June 36 66
July 34 66
August 26 58
September 12 27
October 6 14
November 5 13
December 7 19
Table 1. Time of Hay Fever Symptoms
P. Josling and S. Steadman
Cellulose Powder for Hay Fever
216
12
13
DISCUSSION
In this pilot investigation, an inert cellulose powder placed into a novel, patented
delivery system relieved classic hay fever symptoms, sometimes within minutes but
usually within 3 hours of inhalation. The volunteers selected had a long history of
multiple symptoms requiring chemical treatments that were, at best, only moderately
effective. Of the 102 volunteers, 78 volunteers reported no hay fever episode during
the study and experienced their first season free of sore throat, runny nose, sneezing,
and watery eyes. The cellulose powder was easy to take and effective; the overall
success rate exceeded 77%.
Although a short period of experimentation appears to be necessary before effective
use of the product, adequate instructions are provided in patient leaflets supplied by
the manufacturer (not used in this study). A metered-dose delivery system is under
consideration that would allow more frequent use of the product (when the pollen
count is especially high) and easier identification of the need for a new supply. The
ability to filter air in the nasal passages appears to be superior to air purifiers and
room air-conditioning filters.
Figure 1 Average Weekly diary scores*
Male volunteers
Female volunteers
Average pollen count
300
250
200
150
100
50
0
1 2 3 4 5 6
Week
Diary Score
P. Josling and S. Steadman
Cellulose Powder for Hay Fever
218
* Maximum score: 180 for men, 330 for women
14
15
Clinical study of Nasaleze for relief
of allergy symptoms including
sneezing, runny nose, itchy and
watery eyes
Vlahtis K. Clinical Study Results Summary.
Presented at the Pan-Hellenic Conference of ENT
Specialists on 19th March 2004 in Thessaloniki,
Greece. Open Clinical Trial.
16
Dr. Konstantinos Vlahtsis
External Co-operator American Hellenic
Educational Progressive Association (AHEPA)
Hospital, Aristotelian University of Thessaloniki,
Greece
Reproduced with kind permission by Kisska International Ltd
Bethel Hall· Morton Lane· East Morton· Keighley· BD20 5UE· United Kingdom
T +44 (0)1274 518290 · F +44 (0)1274 568038 · www.nasaleze.com · e-mail info@nasaleze.com
Table 1
Scale 1 Scale 2 Scale 3 Scale 4 Scale 5 % scoring complete
or major relief (4,5)
Baseline - before treatment 4 (10%) 16 (40%) 14 (35%) 6 (15%) 0 (0%) 15%
3 weeks 1 (2.5%) 5 (12.5%) 16 (40%) 13 (32.5%) 5 (12.5%) 45%
6 weeks 1 (2.5%) 2 (5%) 6 (15%) 20 (50%) 11 (27.5%) 77.5%
Table 1 shows number of patients during each time period and their reported score (percent of total participants in parenthesis).
Table 2
3 scale 2 scale 1 scale 0 scale Mean
improvement improvement improvement improvement improvement
3 weeks 0% 5% 80% 15% 0.9 scales
6 weeks 7.5% 35% 47.5% 10% 1.4 scales
Table 2 shows the percent of participants that experienced improvement. After 3 weeks of use, 85% of participants realized improvement
in their allergy symptoms. After 6 weeks of use, 90% of participants realized improvement in their symptoms.
Side Effects
• There were no reported side effects from any participants.
• Participants reported that the product was simple and easy to use.
Presented at the Pan-Hellenic Conference of ENT Specialists on 19th March 2004 in Thessaloniki, Greece.
Open Clinical Trial
July 2008
• December 2003 through March 2004; this time period
does not represent seasonal sufferers, but rather
perennial or chronic allergy sufferers. This means
they could suffer from a variety of triggers including
but not limited to dust mites, pet dander, and/or
smoke in addition to pollen.
• Duration of 6 weeks with evaluation at time zero, 3
weeks (21st day after start of treatment), and 6 weeks
(42nd day after start of treatment).
Product Use:
• Used once daily, mainly in the morning or shortly
before the known time of day when symptoms usually
appear.
• One application per each nostril.
• Symptoms measured were sneezing, runny nose, itchy
and watery eyes.
• Scale used to measure symptoms
• 5 – complete relief, without symptoms
• 4 – major relief, casual sneezing
• 3 – light, but noticeable allergy symptoms
• 2 – allergy symptoms apparent with periodic flare ups
• 1 – allergic rhinitis with complete symptoms
Study participants:
• Suffer from diagnosed allergic rhinitis as diagnosed
by a radioallergosorbent test (RAST) which is an
allergy test that involves collecting blood or by
traditional dermal skin tests.
• Currently use a pharmaceutical treatment (either
over-the-counter or prescription); participants were
asked to discontinue use of their current medications
during the study.
• Total of 40 participants (16 men, 24 women)
• Summary of previous treatments used by participants:
• Decongestant – 35%
• Corticosteroids – 42.5%
• Antihistamines – 2.5%
• Corticosteroid/Antihistamine combination – 20%
Clinical Study Results Summary
Time period:
17
Measure of improvement in nasal
muco-ciliary clearance and PNIFR
(peak inspiratory flow rate) in
children with allergic rhinitis.
Aivazis V, Bourli E, Maratou E et al. Study of
Mucociliary Clearance and Peak Nasal Inspiratory
Flow Rate in Children Before and After Therapy
with Natural Cellulose Powder.
University of Thessaloniki, Greece.
Presented at World Allergy Congress
in Munich, Germany June 2005.
Published in Nea Pediatrica Chronica,
June 2005, Vol 5 no 2. Open Clinical Trial.
18
Study of mucocilary clearance in children with allergic rhinitis,
before and after a six week therapy with natural cellulose powder
July 2008
Background: The aim of the study was to estimate
the nasal mucus clearance before and after
monotherapy with natural cellulose administrated
in the form of inhaled powder in children with allergic
rhinitis.
Method: One hundred (100) children: 53 boys and
47 girls were selected. Mean age of the study group
was 7.96 years (range 1.5 - 8 years). All children
had a positive medical history for allergic rhinitis.
Seventy eight out of 93 children (83.8%) who were
subjected to allergological investigation had high
serum total IgE immunoglobulin, specific IgE
antibodies or positive skin prick tests. Mucocilialy
clearance was determined in vivo by means of a
simple non invasive dye method (Edicol Orange
3%+ CaHPO42H20 97%). Mucociliary clearance was
measured once before starting therapy and one
more time 2 days after the child had received a six
week therapy.
Results: The clearance reduced from 39 minutes
measured before therapy to 18.15 minutes after
therapy. The reduction was statistically significant
(p<0.001). In the beginning of the clinical trail 51
out of 100 children had abnormally prolonged
clearance with a mean value 55.23 min (range
31-80 min) which became 21.1 min after treatment.
Only 5 children did not improve and mucociliary
clearance remained abnormally long above 37
minutes.
Conclusion: The significant decrease of clearance
observed in children of our study after treatment,
especially in those with mean value above 31 minutes
is due to the effect of cellulose, since the children
received no other therapy. It is apparent that the
improvement in clearance may be attributed to
regeneration and normalization of the ciliary
epithelium. Mucociliary clearance is the first line of
defense of ciliated nasal epithelium against inhaled
particles such as allergens, pollutants and viruses.
Cellulose enhances nasal mucus, which allows the
filtration of allergens, to ensure that only clean air
reaches the lungs.
Poster was presented at 6th Pan-Hellenic Conference
of Allergiology and Clinical Immunology as a poster at
7th, 8th and 9th of April 2005 in Athens, Greece.
Published in Nea Pediatrica Chronica, June 2005, Vol 5
no 2. Open Clinical Trial.
Aivazis V, Bourli E, Maratou E, Mavroudi
A, Aivazi D, Foutzila E and Ilonidis G
1st Paediatric Department of Aristotle
University of Thessaloniki, Greece
Clinical Study Results Summary
Reproduced with kind permission by Kisska International Ltd
Bethel Hall· Morton Lane· East Morton· Keighley· BD20 5UE· United Kingdom
T +44 (0)1274 518290 · F +44 (0)1274 568038 · www.nasaleze.com · e-mail info@nasaleze.com
19
Effect of Nasaleze on symptoms
of hayfever in adults and the
difference in amount of and type of
rescue medication required for adult
hayfever sufferers to control their
symptoms during grass
pollen season.
Emberlin JC, Lewis RA. A double blind placebo
controlled trial of inert cellulose powder for the
relief of symptoms of Hay fever in adults.
Current Medical Research Opinion
2006;22(2)275-85.
Poster presented at World Allergy Congress,
Munich 2005
20
Background
Seasonal allergic rhinitis due to pollen allergy occurs in 15 to 37% of the population of
Europe depending on age group and region resulting in notable social and economic costs.
An inert cellulose powder (Nasaleze) has been on sale in the UK since 1994 as a remedy
for hay fever but no scientific trials have been conducted previously. The principal aim
was to determine if there is a significant difference in the amount and type of rescue
medication required for adult hay fever sufferers to control their symptoms in the grass
pollen season while using either Nasaleze or a placebo. The second objective was to
see whether Nasaleze resulted in an improvement in symptom control.
Methods
A double blind placebo controlled study was conducted of 106 adult hay fever sufferers,
over the grass pollen season of 2004. Participants were allowed to take any medications
they wished in addition to the Nasaleze or placebo.
Results
No significant differences were found (p<0.01) between the active and placebo groups
in Likert scores for any of the rhinitis nasal symptoms or in the total Likert symptom daily
scores (Fig 1). Significant differences were found in the amounts of rescue medication
taken by the active and placebo groups (p<0.05) (Fig 2). More people in the placebo
group took rescue treatments than those in the active group.
Conclusion
The amount of rescue medication taken by the placebo group was significantly more
than that taken by the active group both overall, considering all types of medication,
and also in the individual cases of antihistamines (Fig 3), nasal sprays and eye drops.
These results provide strong evidence that Nasaleze reduces the need to take rescue
medication for the symptoms of hay fever.
0
50
100
150
200
250
300
350
12-Jun
Date
Total Likert score
22-Jun 2-Jul 12-Jul 22-Jul 1-Aug
Active
Placebo
Fig 1
JC Emberlin* and RA Lewis++
*Director, National Pollen and Aerobiology Research Unit, Institute of Health, University College Worcester WR2 6AJ UK
++Consultant in Respiratory & General Medicine, Worcestershire Royal Hospital, Charles Hastings Way, Worcester WR5 1DD UK
Acknowledgement - This study was funded by Kisska International Ltd makers of Nasaleze
A double blind placebo controlled trial
of inert cellulose powder for the relief
of symptoms of hayfever in adults
Nasaleze powder dry (taken from 100 x magnification)
Nasaleze powder after exposure to damp surface (taken from 100 x magnification)
0
10
20
30
40
50
60
% of participants
Nasaleze only
Active Placebo
Fig 2
Antihistamine
Tablets
Antihistamine
Tablets &
Nasal Spray
Antihistamine
& Eye Drops
Antihistamine
Tablets, Eye
Drops & Nasal
Spray
Eye Drops Homeopathic Nasal Spray Nasal Spray
& Eye Drops
Antihistamine
Tablets, Nasal
Spray & Steroids
0
2
4
6
8
10
12
14
16
Numbers taking Antihistamine
12-Jun 22-Jun 2-Jul 12-Jul 22-Jul 1-Aug
Active
Placebo
Fig 3
Nettle (Urtica spp.) pollen grain from SEM.
Actual size c. 14 microns diameter
Plantain (Plantago spp) pollen grain from SEM
Actual size c. 20 microns diameter
Grass pollen grain from SEM.
Actual size c. 35 microns diameter 
21
Objective: An inert cellulose powder has been on sale
in the UK since 1994 as a remedy for hay fever but
no scientific trials have been conducted previously. It
is applied to the inside of the nose where it forms a
gelatinous coating. The principal aim was to determine if
there is a significant difference in the amount and type of
rescue medication required for adult hay fever sufferers
to control their symptoms while using either the inert
cellulose powder or a placebo. The second objective
was to see whether the cellulose powder resulted in an
improvement in symptom control.
Research design: A double blind, placebo controlled
daily symptom diary score cards and were allowed to
take any medications they wished in addition to the
inert cellulose powder or placebo because medication
use was taken as an outcome measure. Results were
analysed in relation to pollen counts.
Results: Significant differences were found in the
amounts of rescue medication taken by the active and
placebo groups (
ORIGINAL ARTICLE
A double blind, placebo
controlled trial of inert cellulose
powder for the relief of
symptoms of hay fever in adults*
J. C. Emberlin a and R. A. Lewis b
a National Pollen and Aerobiology Research Unit, Institute of Health,
University of Worcester, Worcester, WR2 6AJ, UK
b Worcestershire Royal Hospital, Charles Hastings Way, Worcester,
WR5 1DD,UK
Address for correspondence: Professor Jean Emberlin, Director, National Pollen and Aerobiology
Research Unit, Institute of Health, University of Worcester,Worcester, WR2 6AJ, UK.
Tel.: +44 1905 855200; email: j.emberlin@worc.ac.uk
Key words: Hay fever – Inert cellulose powder – Seasonal allergic rhinitis
0300-7995
doi:10.1185/030079906X80440
All rights reserved: reproduction in whole or part not permitted
CURRENT MEDICAL RESEARCH AND OPINION®
VOL. 22, NO. 2, 2006, 275–285
© 2006 LIBRAPHARM LIMITED
Paper 3179 275
study was conducted of 97 adult hay fever sufferers,
over the grass pollen season of 2004. Participants
(selectively recruited to be living within the catchment
area of a 50-km radius from Worcester, UK) were
assigned randomly to two groups (A, Active and B,
Placebo) matched by age by decades and gender. Of
those completing the trial, group A had 19 males and
28 females and group B had 21 males and 29 females.
There were no significant differences between the
groups in age distributions, severity of symptoms over
the last 2 years or in medication taken. They completed
p < 0.05). More people in the placebo
group took rescue treatments than those in the active
group.
No significant differences were found (p < 0.01)
between the active and placebo groups in Likert scores
for any of the rhinitis nasal symptoms or in the total
Likert symptom daily scores. No adverse events were
reported during the study.
Conclusions: The amount of rescue medication taken
by the placebo group was significantly more than that
taken by the active group both overall, considering all
types of medication, and also in the individual cases
of antihistamines, nasal sprays and eye drops. These
results provide evidence that the inert cellulose powder
reduces the need to take rescue medication for the
symptoms of hay fever.
A B S T R A C T
* Selected material from this paper was presented as a poster at the World Allergy Congress, Munich, 26th June–1st July 2005
Introduction
Seasonal allergic rhinitis due to pollen allergy occurs
in 15–35% of the population of Europe depending on
age group and region1–3. In the UK hay fever affects at
least 10% of the general population4 and in teenagers
(12–14 year olds) lifetime prevalence increased from
34.8% in 1995 to 37.4% in 20025, resulting in notable
22
276 The use of inert cellulose powder as a remedy for hay fever © 2006 LibRAphARM Ltd – Curr Med Res Opin 2006; 22(2)
social and economic costs. A wide range of remedies
and treatments is available both on prescription and
for sale over the counter but many of these can have
side effects and some sufferers are reluctant to take
them. An inert cellulose powder (Nasaleze†) has
been registered as a class one medical device with the
Medical Devices Agency (MDA) since 1994 and is on
sale in many countries, including the UK, as a remedy
for hay fever. It is applied to the inside of the nose by a
simple puffer device. The mechanism of action of the
cellulose is unclear although it is likely that the cellulose
reacts with moisture within the airway to produce a
protective barrier over the nasal mucosa, preventing
binding of inhaled allergen with receptors. Evidence for
the efficacy of this device in the management of rhinitis
has been almost entirely anecdotal as no scientific trials
have been conducted previously. The popularity of
the product has been increasing steadily over the last
10 years with numerous unsolicited testimonials being
cited by the manufacturers.
In the UK, and the majority of Europe, the most
important allergenic pollen type is grass, with approximately
95% of hay fever sufferers being allergic to
this taxon, whereas only about 25% are allergic to tree
pollen and about 20% to weed pollen6.
The UK grass pollen season typically starts in late
May and continues through to midAugust,
with the
main peak occurring in June and a second smaller peak
typically occurring in early July. This period overlaps
with the flowering times for some weeds, such as
Nettle (Urtica spp.), certain trees such as Lime (Tilia
spp.) and pollen from some crops (such as Oil seed
rape, Brassica napus).
A trial was conducted with the principal objective
of determining if there is a significant difference in the
amount of and type of rescue medication required for
adult hay fever sufferers to control their symptoms in
the main grass pollen season while using either the inert
cellulose powder or a placebo. The secondary objective
was to establish whether the inert cellulose powder has
a significant effect in the control of the symptoms of
hay fever in adults during the grass pollen season.
Patients and methods
patients and their selection
Subjects were recruited via local general practitioners,
leaflets in libraries and other public places and via
the National Pollen and Aerobiology Research Unit
(NPARU) web site. Informed consent was obtained
from potential volunteers who then completed a
baseline questionnaire which supplied the following
types of information: age range, name and address
of doctor, occurrence and timing of hay fever in the
previous two summers, qualitative assessment of
symptoms (as none, slight, moderate or severe for
frequent sneezing, itchy eyes, blocked nose, running
eyes, headache/tiredness, itchy throat/mouth). Subjects
were also asked if they took medication or other
treatments (if so, were these bought over the counter
or on prescription) and the generic types e.g. eye drops
(choices to tick plus ‘other’). They were also asked
about asthma in the summer months and whether this
required treatment with steroids.
The criteria for inclusion were as follows:
1. Subjects must be 18 years or over.
2. Subjects must have had symptoms of seasonal
allergic rhinitis during June and July for at least
the previous 2 years.
3. Subjects must have had symptoms sufficiently
severe to need treatment by medication either
from a pharmacy or on prescription.
4. Subjects must be residing and spending the
majority of time within 50 km of Worcester
during the trial period.
Criteria for exclusion were as follows:
1. Subjects who did not understand English clearly.
This was because the relevant documents need
to be completed in English.
2. Subjects with a history of severe grass pollen
associated asthma who were likely to require
steroid treatment for asthma symptoms during
the hay fever season.
3. Subjects who were likely to be spending more
than 2 weeks at a time away from the region
during June and July.
4. Subjects who had rhinitis outside of the grass
pollen season.
These criteria ensured that recruits were highly
likely to suffer symptoms of seasonal allergic rhinitis
due to grass pollen allergy. The baseline questionnaire
specifically asked about the occurrence of symptoms
in relation to calendar month. Only those people
who had clear seasonal rhinitis during the grass pollen
season were included. People who had symptoms at
other times of the year were excluded. If people were
sensitized to other allergens such as dogs, cats, house
dust mites or mould, it is highly likely that they would
have symptoms outside of the grass pollen season.
The catchment area was a 50km
radius from
Worcester so that symptoms could be related to pollen
count data at the National Network pollenmonitoring
site at the National Pollen and Aerobiology Research
† Nasaleze is a registered trade mark, Kisska International Ltd, Keighley, UK
23
© 2006 LibRAphARM Ltd – Curr Med Res Opin 2006; 22(2) The use of inert cellulose powder as a remedy for hay fever Emberlin and Lewis 277
Unit, Worcester. Previous research has demonstrated
that it is acceptable to use the results from a standard
roof top pollen monitoring site to indicate the pollen
counts prevailing in a region of about 50 km radius
from the site7–9. Throughout the duration of the trial
the daily average pollen counts for all allergenic pollen
types were taken from the Worcester site which uses
the standard techniques of the British Aerobiology
Federation10.
study design
A double blind, placebo controlled study was conducted
on adult hay fever sufferers (aged 18 years
and over) who had experienced symptoms of hay
fever in June and July in the previous 2 years that
were sufficiently severe to require treatment. A pilot
study was conducted in the summer of 2003 in one
GP practice in Worcester, which indicated a high
efficacy for the inert cellulose powder. This indicated
the power of the study and the sample size required.
The pilot indicated that with 100 patients in this
two treatment study, the probability is 90% that the
study will detect a treatment difference at a twosided
1.000% significance level, if the true difference
between the treatments is 0.555 units. This is based on
the assumption that the within patient standard deviation
of the response variable is 1.000.
The trial was planned for the main grass pollen
season (June and July) in 2004 with the intention of
recruiting 120 hay fever sufferers (sample size of 100,
plus 20% overrecruitment
to allow for ‘dropout’).
Suitable volunteers were assigned randomly to two
groups matched by gender and age within decades
from 18 to 57 years, then to the groups as people
58 years and over to give stratified random samples
(Table 1). Recruits were given a participant number
and were grouped by gender and age range. Within
these categories they were assigned to group A or B
by alternate random draw of sealed shuffled envelopes.
There were no significant differences at the 95% level
in the occurrence or severity of symptoms experienced
by the people in the two groups over the previous
2 years (Table 2). Similarly there were no significant
differences at the 95% level in the numbers taking
different types of medication (Table 3). Participants
who were recruited but did not complete the trial are
not included in the tables.
Ethical considerations
Ethical approval was obtained from the Hereford and
Worcestershire NHS Local Research Ethics Committee.
The study complies with the Declaration of Helsinki.
Collection and analysis of data
In early June those recruited were given daily diary
cards to cover 4 weeks together with detailed instructions,
prepaid envelopes for returns and nasal powder
type A or B. They were given the opportunity to
discuss the project and to ask any questions. They
were also given a phone number to contact if they had
any questions during the trial period. The diary cards
included reports on symptoms as Likert scores. These
are widely used as a qualitative assessment of the
severity of symptoms. The Likert technique presents
a set of statements. Subjects are asked to express agreement
or disagreement of a fivepoint
scale (in relation
to having symptoms). Each degree of agreement is
Age range Active group Placebo group
Male Female Male Female
18–27 years 3 6 2 7
28–37 years 7 8 8 7
38–47 years 3 9 3 9
48–57 years 5 3 6 3
58+ years 1 2 2 3
Totals for analysis 19 28 21 29
Table 1. The age and gender of participants completing
the trial
Sneezing Itchy eyes Blocked
nose
Running
nose
Running
eyes
Headaches/
tiredness
Itchy throat/
mouth
Active group
Severe 19 21 15 23 14 11 10
Moderate 25 19 16 15 15 16 17
Slight 3 7 10 5 10 10 10
None 5 4 8 8 8
Placebo group
Severe 20 27 18 24 17 15 10
Moderate 26 17 17 16 13 16 16
Slight 4 6 8 9 11 9 13
None 5 1 9 10 9
Table 2. Results from the baseline questionnaire. Occurrence and severity of symptoms over the last 2 years
24
278 The use of inert cellulose powder as a remedy for hay fever © 2006 LibRAphARM Ltd – Curr Med Res Opin 2006; 22(2)
given a numerical value from one to five. Thus a
total numerical value can be calculated from all the
responses.
The daily diary cards requested the following
information:
• Likert scores for each of four individual categories
of symptoms of hay fever over the last 24 h.
• How many times the nasal powder was used that
day.
• Whether they had taken any hay fever medication
or treatment today, if so what type and how
much.
• Visits to GP or nurse related to allergy.
• Whether they had cold or flu like symptoms. If
so what were these?
• If they had been away from the Worcester area
(more than 50 km radius) during the day.
Subjects were told that they could use any hay fever
treatments or remedies they felt they needed during
the trial. This was done because use of medication
was to be taken as an outcome measure. Also if it was
overtly allowed and monitored it could be taken into
account. Restrictions on the use of rescue remedies
and medication in a field trial could have resulted in
noncompliance.
If this was not recorded it could have
distorted the results considerably.
One group was given the active product and the
other the placebo, which was a lactose powder with
the same particle size and appearance as the inert
cellulose powder and supplied in an identical container
(the containers were labelled A and B). The codes for
the active and placebo products were not revealed
until the data had been analysed at the end of the
study. The nasal powders were supplied in plastic
containers which delivered the powder from a nozzle
when squeezed. The exact amount delivered is not
standardized and the variation of patterns of deposition
in the nose are not known. These are topics of ongoing
product development and research.
In total 116 subjects were recruited to the study,
but 19 did not complete the 4 weeks. The analysis of
results has been based only on those subjects who completed
the whole trial. Analysis was done anonymously
and in accordance with the data protection act. After
the study was completed all participants were informed
whether they had taken the active or placebo product
and they were sent a summary of the results.
statistical methodology
Diary card data have been analysed for differences
between the active and placebo groups both for
individual aspects and combinations taking only those
days with grass pollen counts at moderate, high or very
high levels. Nonparametric
tests have been used as
follows: Chi2 to test for differences in the distributions
of the actual frequencies of scores, Mann–Whitney
Utest
of medians and correlations. Statistical significance
was applied at the 95% level or above.
Results
Features of the two sample groups at the
start of the study
The demographic features of age and gender showed
no significant differences between the active and
placebo groups at the start of the trial (Table 1).
Similarly the occurrence and severity of individual hay
fever symptoms (Table 2) reported from the previous
2 years also showed no significant differences between
the groups. With 2 degrees of freedom, no values were
within 1%, or 5% of significance levels. No significant
differences were found between the active and placebo
Active group Placebo group
Antihistamines only 20 21
Antihistamines with nasal spray 4 4
Antihistamines with eye drops 4 5
Antihistamines with eye drops and nasal spray 9 10
Antihistamines with eye drops, nasal spray and steroids 1 1
Nasal spray only 1 2
Nasal spray and eye drops 2 3
Eye drops only 1 1
Eye drops and herbal 1 0
Eye drops, nasal spray and herbal 1 0
Steroids only 1 0
Herbal only 2 0
Antihistamines with nasal spray and herbal 0 1
Antihistamines with eye drops, nasal spray and herbal 0 1
Antihistamines with eye drops, nasal spray, herbal and steroids 0 1
Table 3. Results from the baseline questionnaire. Medication taken regularly during grass pollen season over the last 2 years
25
© 2006 LibRAphARM Ltd – Curr Med Res Opin 2006; 22(2) The use of inert cellulose powder as a remedy for hay fever Emberlin and Lewis 279
groups in the use of different types of medication
for hay fever in the previous two summers (at 1%
significance level) (Table 3). Based on these results the
two groups can be taken as being drawn from the same
population for the study.
diary card results
No significant differences were found at the 1% level
in differences in the distribution frequencies of Likert
scores for any of the individual symptoms. However,
some significant differences were found at the 5% level
(Table 4). These differences were such that symptom
scores were higher in the placebo group than in the
active group.
No significant differences occurred between the total
Likert symptom daily scores for the active and placebo
groups (Figure 1 and Table 4), using a non parametric
test of difference in central tendency.
The number of times that the inert cellulose powder
was taken by the active group compared to the
placebo group (Figure 2) was similar. On most days a
few people in each of the groups forgot to take their
powder, or did not take it for various other reasons
such as having a cold.
Very few visits to GPs for allergy related symptoms
were recorded for either group. No significant
differences were detected in the number of people
in each group reporting symptoms of colds or flu.
No adverse reactions were reported by any of the
participants in the study. Of the 19 people who did not
complete the 4 weeks of trial, 4 said that they did not
like the feel of powder in the nose, 1 went on holiday
and 14 gave no reason for giving up.
0
50
100
150
200
250
300
350
12th June 22nd June 2nd July 12th July 22nd July 1st August
Date
Total Likert score
Active
Placebo
Chi 2 value Significance Degrees of freedom (n – 1), based
on number of classes for frequency
Sneezing
Moderate pollen count days 6.31 Not significant 4
Running nose
Moderate pollen count days 10.05 Significant at 5% 5
High and very high pollen count days 8.04 Not significant 5
Blocked nose
Moderate pollen count days 8.17 Not significant 5
High and very high pollen count days 12.16 Significant at 5% 5
Watering eyes
Moderate pollen count days 5.78 Not significant 4
High and very high pollen count days 5.92 Not significant 5
Figure 1. Total Likert scores for active and placebo groups on days with very high, high or moderate pollen counts
Table 4. The differences in symptom scores between active and placebo groups over the study period
26
280 The use of inert cellulose powder as a remedy for hay fever © 2006 LibRAphARM Ltd – Curr Med Res Opin 2006; 22(2)
Rescue medication
Significant differences were found in the overall
amounts of rescue medication taken by the active and
placebo groups (Figure 3 and Table 5). For simplicity,
in Table 5, both the inert cellulose powder and the
placebo are referred to as ‘Nasal powder’ as the subjects
did not know what they were taking. Almost all of
the treatments are ‘once a day’, the exceptions being
some herbal remedies. The results are analysed on a
daily basis so there is a measure of the amounts taken.
Considering individual types and combinations of
remedies, the predominant pattern was such that more
people in the placebo group took treatments than those
in the active group. This was apparent for all the types
and combinations with the exception of homeopathic
remedies and a combination of nasal sprays and eye
drops. Antihistamines were by far the most frequently
used type of medication (Figure 3). In the active group,
29% of people took only antihistamines compared with
33% in the placebo group (Figure 4). There was no
significant difference between these groups, but when
Active group
0
5
10
15
20
25
30
35
40
June June June June June July
16th 17th 22nd 25th 30th 4th
July
5th
July
6th
July
7th
July
23rd
Number of participants
0 1 2 3 or more
(A)
(B)
Placebo group
0
5
10
15
20
25
30
35
40
16th
June
17th
June
22nd
June
25th
June
30th
June
4th
July
5th
July
6th
July
7th
July
23rd
July
Number of participants
0 1 2 3 or more
Figure 2. The number of times each day the nasal powder was taken by (A) the active and (B) placebo groups on days with
high or very high pollen counts
27
© 2006 LibRAphARM Ltd – Curr Med Res Opin 2006; 22(2) The use of inert cellulose powder as a remedy for hay fever Emberlin and Lewis 281
overall use of antihistamines is considered (i.e. people
using antihistamine whether or not it is in combination
with other medication), the percentage in the active
group was 34% compared with 48% in the placebo
group (significantly different at p < 0.05). Taking into
account all days with grass pollen counts at high or very
high only, the figures are 34% for the active group and
45% for the placebo group (significantly different at
p < 0.05). The Mann–Whitney Utests
are reinforced
by results from correlation (d.f. = 15, Rho statistic =
Overall medication taken Chi 2 value significant
at p 0.1
Degrees of freedom
(n – 1)
Very high, high and moderate
pollen days
51.32

Very high and high pollen days 20.73 –
Mann–Whitney Utest
results on Means SD
medication categories
p values
(< 0.05 = significant)
Degrees of freedom
(n – 1) A P A P
High and very high pollen days,
medication – nasal powder only
0.288
9
15.6
13.7
7.62
6.2
Combined pollen days,
antihistamine (+ nasal powder)
0.000
16
8.23
31.4
3.9
12.1
High and very high pollen days,
antihistamine (+ nasal powder)
0.048
9
9.4
33.2
4.17
12.32
Combined pollen days, nasal spray
(+ nasal powder)
0.037
16
2.47
4.06
1.66
2.19
Very high and high pollen days,
nasal spray (+ nasal powder)
0.179
9
3.2
4.5
1.33
2.17
Combined pollen days, eye drops
(+ nasal powder)
0.103
16
1.8
2.76
1.07
1.6
Very high and high pollen days,
eye drops (+ nasal powder)
0.050
9
2.1
3.1
0.88
1.85
Combined pollen days are those with very high, high or moderate grass pollen counts
A = active group
P = placebo group
0
10
20
30
40
50
60
Antihistamine
tablets
Antihistamine
tablets & nasal
spray
Antihistamine &
eye drops
Antihistamine
tablets, eye
drops & nasal
spray
Eye drops Homeopathic Nasal spray Nasal spray &
eye drops
Antihistamine
tablets, nasal
spray &
steroids
Nasal powder
only
Percentage of participants Active Placebo
Table 5. Summary of statistical tests on medication taken by the active and placebo groups during the study period
Figure 3. Percentage of participants in the active and placebo groups taking different types of hay fever treatments over the
study period
28
282 The use of inert cellulose powder as a remedy for hay fever © 2006 LibRAphARM Ltd – Curr Med Res Opin 2006; 22(2)
1.91) which is not significant at 1% or 5% levels of
probability. This indicated that there was no significant
relationship between the data sets for the two groups
and that they were different.
Nasal sprays were the second most frequent type of
medication used. Taking all the days with grass pollen
counts at moderate or above, 10% of the active group
took nasal sprays compared to 14% of the placebo
group (significantly different at p < 0.05). In the case
of eye drops, there is no significant difference between
the results for the two groups in the data for days
combined but considering only high and very high grass
pollen count days, 7.5% of subjects in the active group
used eye drops compared to 11.3% in the placebo
group (significantly different at p < 0.05).
The placebo group participants took a wider range
of medication combinations than those in the active
group. Very few subjects in either group took steroids
or homeopathic remedies. Fiftyseven
per cent of
subjects in the active group took the inert cellulose
powder only, with no rescue medication, on days with
counts at moderate or over, compared with 44% in the
placebo group (Figure 5).
Discussion
The main differences in the results between the two
groups occurred in the amounts of rescue medication
taken. This measure is widely used in research on
allergy and related areas, for example by RolinckWerninghaus
et al.11, Miller et al.12 and Roefaro and
Daryanari13. The overall significant difference in the
amounts of medication taken is reinforced by the
results of tests on individual types. The significantly
different results in the amounts of medication taken by
the active and placebo groups show similarities across
three types of hay fever medication i.e. antihistamines,
nasal sprays and eye drops. This constancy of outcome
helps to confirm the results. The only case in which
more rescue medication was taken by the active group
than the placebo group, was in the group taking nasal
sprays and eye drops without antihistamines. This
suggests that the inert cellulose powder may not have
an effect on eye symptoms but the sample size is small
and this aspect would have to be investigated further.
The results show that there are few significant
differences in the symptom scores during the trial for
the two groups in the cases of individual symptoms
(sneezing, runny nose, blocked nose, watering eyes).
The subjects did not all experience each of the
symptoms that were monitored. They were also taking
medication if they wanted to. Consequently, the total
Likert scores are not high and this is not unexpected.
The amount of rescue medication taken by the
placebo group was significantly more than that taken
by the active group, both overall considering all types
of medication and also in the individual cases of
antihistamines, nasal sprays and eye drops. There were
no significant differences in the demographic profiles of
0
2
4
6
8
10
12
14
16
16-
Jun
17-
Jun
19-
Jun
20-
Jun
21-
Jun
22-
Jun
24-
Jun
25-
Jun
28-
Jun
30-
Jun
04-
Jul
05-
Jul
06-
Jul
07-
Jul
14-
Jul
23-
Jul
24-
Jul
Numbers taking antihistamines
0
50
100
150
200
250
300
Pollen counts
Active Placebo Pollen count
Figure 4. Numbers of people taking antihistamines in the active and placebo groups on days with very high, high or
moderate pollen counts over the study period
29
© 2006 LibRAphARM Ltd – Curr Med Res Opin 2006; 22(2) The use of inert cellulose powder as a remedy for hay fever Emberlin and Lewis 283
the two sample groups or in the severity of their reported
symptoms in previous grass pollen seasons. This indicates
that the inert cellulose powder was operating to reduce
the symptoms of hay fever in the active group.
the 2004 grass pollen season
The 2004 Worcester grass pollen season was less severe
than average. The first 2 weeks of June followed a
typical pattern of many days with high counts but after
this, rainfall was above average (108% of long term
norm). Despite the unusually low severity of the grass
pollen season overall, there were sufficient moderate,
high and very high days during the trial to provide an
adequate sample (pollen count categories for grass are
moderate 30–49 grains per cubic metre, 50–149 high,
150 or over very high). Due to the season being below
average severity, the results were analysed for those
days with moderate, high or very high grass pollen
counts only. Once inflammation is established some
symptoms can persist on days when pollen counts are
lower. However, in this study use of medication is an
outcome measure and this is more likely to be related
to the days with pollen counts above the threshold. In
a season which is markedly below average severity the
inclusion of substantial periods with low pollen counts
could distort the results.
Apart from grass pollen, the other main pollen types
in the air during the trial were Nettle (Urtica spp.), with
minor amounts of oil seed rape (Brassica napus) and
weeds such as Plantain (Plantago spp.) and Mugwort
(Artemisia spp.). The thresholds of response to these
taxa are not well established due to lack of clinical
evidence but the days when moderate, high or very high
pollen counts occurred for these other types coincided
with those for grass, due to the overriding influence of
weather conditions on pollen release and dispersal.
discussion of results
The data generated from this study were from self
reporting by volunteers who had been admitted to the
trial on the basis of a baseline questionnaire. These
aspects could produce some bias and subjectivity in
the data which needs to be considered. For example,
in some of the participants the diagnosis of hay fever
in the peak grass pollen season was based on their
description of the symptoms and the timing of them.
However, the application of the exclusion and inclusion
criteria was designed to eliminate those with perennial
rhinitis which could be caused by indoor allergens or
by nonallergic
rhinitis.
The scale of severity of symptoms is relative and may
be applied differently by individuals. However, the
use of Likert scores is a well established and accepted
methodology and the relatively large sample size
would reduce any bias. The results from the baseline
questionnaire have shown no significant differences
in the severity of the symptoms reported by the two
groups at the start of the study.
0
5
10
15
20
25
Numbers taking cellulose powder
only or placebo only
Active
Placebo
12th June 22nd June 2nd July 12th July 22nd July 1st August
Date
Figure 5. Numbers of people taking cellulose powder only or placebo powder only on days with very high, high or moderate
pollen counts over the study period
30
284 The use of inert cellulose powder as a remedy for hay fever © 2006 LibRAphARM Ltd – Curr Med Res Opin 2006; 22(2)
In the trial itself it is possible that the use of the
placebo powder could have caused some ‘wash out
effect’. If this was the case, then the outcome would
be to decrease the differences between the results for
the two groups, whereas certain significant differences
have been detected.
Towards the end of the season there are 2 days
(July 6th and July 23rd) on which more people in the
active group took antihistamines than those in the
placebo group (Figure 4). Similarly there are 2 days
(July 23rd and 24th) when the total Likert scores for
the active group are higher than those for the placebo
group (Figure 1). These differences are not statistically
significant due to the small sample sizes (2 days in each
case). The subjects did not report irritation from the
powder. It is possible that the active group took less antiinflammatory
medication earlier in the season and may
have suffered more nasal infiltration by inflammatory
cells which will take longer to settle down.
It is reasonable to suppose that the few significant
differences in the symptom scores shown between the
two groups in the data from the diary cards, reflect
a real difference due to the action of the cellulose
powder combined with the amounts of rescue medication
taken. Exposure to a large amount of grass pollen
on days with very high counts would present a severe
challenge to hay fever sufferers and could result in all
hay fever sufferers, who are allergic to grass pollen,
having some symptoms despite taking treatments14.
Although it is very likely that someone who had hay
fever in June and July would be allergic to grass pollen,
it is possible that they were allergic to other types such
as weeds and summer flowering trees either in addition
to grass or on their own. All types of pollen released in
June and July tend to have high counts during the same
sort of weather as grass pollen due to the influence of
variables such as temperature, rainfall and wind. It is
extremely unlikely that pollen counts for weeds and
the few summer flowering trees would be low on days
when the grass pollen count was moderate or high.
This factor would tend to produce synchronisation
of symptoms for hay fever sufferers at this time of
year.
These results provide evidence that the inert
cellulose powder reduces the need to take rescue
medication for the symptoms of hay fever. Further
research is needed to explore the effects of the
cellulose powder in controlling symptoms of hay fever
when the subject is not taking any medication and also
to determine the degrees of protection conferred in
different pollen concentrations (moderate through to
very high). It would also be useful to run comparative
studies between the cellulose powder and conventional
medications. In addition, research is needed to
investigate how the cellulose powder works because an
understanding of the mechanisms is likely to help in
the development of the product and in the extension
of its applications.
Both of these aspects will be addressed by challenge
tests planned to take place outside of the pollen
season. Known amounts of grass pollen allergen will
be introduced to the noses of subjects under controlled
conditions when they are not taking medication for
hay fever and the response will be monitored both for
expression of symptoms and physiological reactions.
The outcome of these experiments will help the design
of further trials. In particular, it would be useful to
determine whether the inert cellulose powder can be
employed to reduce or even eliminate the use of steroids
in pollen allergy, including some cases of asthma.
Although the mechanism of action is unknown, the
fact that cellulose is an inert substance which develops
a gellike
consistency on contact with moisture indicates
that it is likely that the primary mechanism of action of
the product is to produce a simple mechanical barrier to
the allergenic component of the pollen grains preventing
them from triggering an inflammatory response on the
mucosal membrane. The benefit of this product is that
it has the potential ability to reduce the need for the use
of other medication such as decongestants and intranasal
steroids which are known to have significant side effects.
There is also an economic benefit as the over the counter
cost of the cellulose powder works out at less than 50%
of the daily cost of antihistamines. It is about the same
cost as or slightly less than the daily dose for most nasal
sprays.
Acknowledgements
Declaration of interest: The study was sponsored by
Kisska International Ltd.
We are grateful to NPARU research assistants
Angela Pomeroy and Becky Close for help with the
recruitment of participants and to Lucas Longman and
Fiona Patrick for help in the preparation of the data
and graphics.
References
1. Strachan D, Sibbald B, Weiland S, et al. Worldwide variations
in prevalence of symptoms of allergic rhinoconjunctivitis in
children: the International Study of Asthma and Allergies
in Childhood (ISAAC). Pediatr Allergy Immunol 1997;8:
16176
2. ISAAC Steering Committee. Worldwide variations in the
prevalence of asthma symptoms. The International Study of
Asthma and Allergies in Childhood (ISAAC). Eur Respir J
1998;12:31553
3. Burr ML, Emberlin JC, Treu R, et al; ISAAC Phase One
Study Group. Pollen counts in relation to the prevalence of
allergic rhinoconjunctivitis, asthma and atopic eczema in the
International Study of Asthma and Allergies in Childhood
(ISAAC). Clin Exp Allergy 2003;33:167580
31
© 2006 LibRAphARM Ltd – Curr Med Res Opin 2006; 22(2) The use of inert cellulose powder as a remedy for hay fever Emberlin and Lewis 285
4. International Rhinitis Management Working Group. International
consensus report on the diagnosis and management of rhinitis
allergy. Allergy 1994;49(Suppl 9):534
5. Anderson HR, Ruggles R, Strachan DP, et al. Trends in
prevalence of symptoms of asthma, hay fever, and eczema in
12–14 year olds in the British Isles, 1995–2002: questionnaire
survey. Br Med J 2004;328:10523
6. Emberlin J. Aerobiology In: Busse W, Holgate S, editors.
Asthma and rhinitis, 2nd edn. Oxford: Blackwell Science; 2000.
pp. 1083107
7. Faegri K, Iverson J. A text book of pollen analysis. Denmark:
John Wiley and Sons Ltd; 1989
8. Morrow Brown H, Jackson F. Aerobiological studies based in
Derby, II. Simultaneous pollen and spore sampling at eight sites
within a 60 km radius. Clinical Allergy 1978;8:599609
9. Jones S. Allergenic pollen concentrations in the United Kingdom.
University of North London: PhD Thesis; 1995
10. British Aerobiology Federation. Airborne pollens and spores.
A guide to trapping and counting [ISBN 0952561700].
Harpenden: British Aerobiology Federation IACR; 1994
11. RolinckWerninghaus
C, Hamelmann E, Keil T, et al. The
coseasonal
application of antiIgE
after preseasonal specific
immunotherapy decreases ocular and nasal symptom scores and
rescue medication use in grass pollen allergic children. Allergy
2004;59(7):9739
12. Miller M, Mehta K, Kunte S, et al. A randomized controlled
trial [ISRCTN38432711]. Early relief of osteoarthritis symptoms
with a natural mineral supplement and a herbomineral
combination. J Inflamm 2005;2:11
13. Roefaro J, Daryanari AR. Treatment options for the management
of chronic obstructive pulmonary disease. Formulary
2004;39:54255
14. Davies RR, Smith LP. Forecasting the start and severity of the
hay fever season. Clinical Allergy 1973;3:2637
CrossRef links are available in the online published version of this paper:
http://www.cmrojournal.com
Paper CMRO3179_
3, Accepted for publication: 06 December 2005
Published Online: 04 January 2006
doi:10.1185/030079906X80440
32
33
Efficacy of Nasaleze for use in
hayfever via pollen
provocation tests
Emberlin JC, Lewis RA. A double blind, placebo
controlled cross-over trial of inert cellulose powder,
by nasal provocation with grass pollen
to assess efficacy of the product in controlling
the symptoms of hay fever.
Poster presented at EAACI, Vienna
June 2006.
34
35
Double blind placebo controlled
dust mite challenge study
Emberlin JC, Lewis RA. Double blind placebo
controlled cross-over trial of Nasaleze by nasal
provocation tests with Der p1 and Der f1.
Presented as a Poster EAACI,
Gothenburg June 2007.
Current Medical Research Opinion; Vol 23;
No 10; 2007, 2423-2431.
36
37
1905
Objective: purpose of this
inert cellulose
the response nasal
antigens.
UK. 748066;
Researc
ORIGINAL ARTICLE
A double blind, placebocontrolled
cross over trial of
cellulose powder by nasal
provocation with Der p1and
Der f1
J. C. Emberlin a and R. A. Lewis b
a Director, National Pollen and Aerobiology Research Unit, Institute of
Health, University of Worcester WR2 6AJ UK
b
Consultant in Respiratory & General Medicine, Worcestershire Royal
Hospital, Charles Hastings Way, Worcester WR5 1DDUK
Address for correspondence: Professor J Emberlin, National Pollen and Aerobiology h
Unit, Institute of Health, University of Worcester WR2 6AJ Tel.: +44
Fax: +44 1905 855234; e-mail: j.emberlin@worc.ac.uk
Key words: Cellulose – House dust mite – Provocation test – Rhinitis
0300-7995
doi:10.1185/030079907X231144
All rights reserved: reproduction in whole or part not permitted
CURRENT MEDICAL RESEARCH AND OPINION®
VOL. 23, NO. 10, 2007, 2423–2431
©2007 LIBRAPHARM LIMITED
Paper 3865 2423
The study was to assess
whether powder would reduce
to challenge with house dust
mite The study aimed to investigate the
efficacy of inert cellulose powder applied to the
nose for the control of persistent allergic rhinitis
in adults due to house dust mite allergy. The
powder has been registered as a medical device
since 1994 and is available in many countries as a
remedy for hay fever. Anecdotal evidence reported
that it reduced symptoms of persistent rhinitis but
no scientific evidence exists for this.
Research design and methods: A double blind,
placebo-controlled cross over trial was conducted
on 15 adult persistent rhinitis sufferers (diagnosed
positive to Der p1 and/or Der f1 by SPT) and who
had symptoms over the previous 2 years. The
placebo was lactose powder. Challenge was by
measured dose of homogenised allergenic dust.
The study took place in the spring of 2006 before
the main pollen seasons.
Main outcome measures: The primary outcome
measures were observed severity scores for
3 symptom categories and the amount of ECP
in nasal secretions. The secondary outcome
measures were symptom scores by subject report
(nasal blockage, itching of nose, throat and eyes),
nasal peak inspiratory (PIFn) and expiratory flow
(PEFn).
Results: The results show significant differences
for sneezing, itchy nose, runny nose and ECPs
in nasal secretions. Some results are also
significantly different between placebo and active
for PIFn and for PEFn (all at p = 0.05). There were
no adverse reactions.
Conclusions: The inert cellulose powder
can have significant effects in reducing some
symptoms of persistent rhinitis due to house dust
mite allergy.
A B S T R A C T
Introduction
The trial reported in this paper aimed to investigate the
efficacy of inert cellulose powder applied to the nose for
the control of symptoms of persistent allergic rhinitis in
adults due to house dust mite allergy. Allergic rhinitis is
a heterogeneous disorder that has high prevalence but
is often undiagnosed1. Symptoms include one or more
of sneezing, itching, nasal congestion and rhinorrhoea
and can have a notable impact on quality of life as
38
2424 Cellulose powder trial by provocation with Der p1 and Der f1 © 2007 LIBRAPHARM LTD – Curr Med Res Opin 2007; 23(10)
well as exerting a high economic cost. In a two step
cross-sectional population based study in 6 European
countries the prevalence of subjects with clinically
confirmable allergic rhinitis ranged from 17% in Italy
to 29% in Belgium with an overall value of 23%2. This
large scale study confirmed that allergic rhinitis has a
high prevalence in Western Europe and is frequently
undiagnosed. In addition, within the population with
allergic rhinitis, 29% had persistent rhinitis. Bauchau
and Durham report that this group had more severe
symptoms and a greater self awareness3. In the USA,
allergic rhinitis affects approximately 20–40 million
people4 of whom 20% are intermittent, 40% persistent
and 40% of cases are mixed5.
Inert cellulose powder (Nasaleze*) has been
registered with the Medicines and Healthcare Products
Regulatory Agency (formerly Medical Devices Agency)
since 1994 and is on sale in many countries, including
the UK, as a remedy for hay fever. It is applied to the
inside of the nose where it forms a gelatinous coating.
It is thought that this layer prevents the allergens
from reaching the mast cells in the nasal mucosa. Two
previous trials have been conducted by the authors to
investigate the efficacy of the powder in the control
of hay fever6,7.The results showed that the product
reduces some symptoms. No adverse reactions were
reported and the trials confirmed the powder as a low
cost remedy with no known side effects.
Anecdotal evidence suggested that the powder also
reduces symptoms of persistent rhinitis but scientific
evidence was lacking. The principal objective of the
current trial was to determine if the inert cellulose
powder has a significant effect in the control of
symptoms of persistent allergic rhinitis due to house
dust mite allergy when no other medication was being
taken.
Patients and methods
Basic study design
A double blind placebo controlled cross over trial
with allergen provocation was conducted on 15 adult
persistent rhinitis sufferers who had symptoms over
the previous 2 years. The placebo was lactose powder.
The study took place in the spring of 2006 before the
main pollen seasons.
Ethical considerations
Ethical approval was given by NHS Hereford and
Worcester local ethics committee REC number
05/Q2801/104. The study complies with the
declaration of Helsinki.
Patients
Fifteen adult patients were recruited both male and
female during the month before the trial. The sample
size was set by a power calculation which indicated that
the probability was 90% that the study would detect a
treatment difference at a two sided 1.00% significance
level if the true difference between the treatments
is 1.609 units. This is based on the assumption that
the within patient standard deviation of the response
variable is 1.000.
Potential volunteers were sent a Baseline
questionnaire 1–2 months before the trial which
included questions on monthly occurrence and severity
of symptoms, treatments used etc. People who seemed
to be suitable were invited for a skin allergy test if they
had not had one in the previous year. Selection was then
based on the following. Inclusion criteria were subjects
who have had a positive skin prick test for house dust
mite allergen (Der p1 and/or Der f1) performed within
the previous 12 months (wheal diameter at least 75%
as large as histamine control), subjects who have had
persistent rhinitis symptoms for a minimum of 2 years
and were being treated by a doctor for this and who
have no history of asthma. Principal exclusion criteria
were people with asthma, upper respiratory viral
infections, nasal deformities, pregnant women and
people who have any other adverse medical conditions.
Subjects must not have taken antihistamines in the
preceding week or have used corticosteroids within the
preceding 30 days.
Study design
Before the start of each trial the subjects were
interviewed to explain the procedures in detail and to
check for the presence of the symptoms that would be
monitored, namely, sneezing, runny nose, itchy eyes,
running eyes, itchy nose, itchy throat and itchy throat/
palate. The symptoms were assessed by observation and
by questionnaire which took approximately 30 min. If
the subject had these symptoms that day they were
excluded from the trial and another appointment was
made. No medication was permitted to be taken by the
subjects during the trial.
A pre wash (2.5 mL sterile saline) was given to each
nostril and allowed to dry for 15 min. The saline wash
was retained for analysis for ECPs (Eosinophil cationic
proteins)8. Baseline PIFn (Nasal peak inspiratory flow)
and PEFn (Nasal peak expiratory flow) were taken
* Nasalez is a registered trade mark of Nasaleze International Ltd
39
© 2007 LIBRAPHARM LTD – Curr Med Res Opin 2007; 23(10) Cellulose powder trial by provocation with Der p1 and Der f1 Emberlin and Lewis 2425
(best of three noted) using a computerised system
(Vitalograph 2120 operated with the Vitalograph
Spirotrac 4.20 software). Baseline symptom scores
were also recorded.
Powder (real or placebo labelled as A or B, order
randomised by blind draw) was put into each nostril as
two applications per nostril from a plastic bottle with a
patented valve applicator and was allowed to settle for
15 min. During the application the subjects were asked
to breathe in but were told not to sniff. The powder
was applied by a trained member of staff (either a
nurse or a post doctorate researcher). The placebo was
a lactose powder of similar particle size to the cellulose
and in identical plastic bottles. New bottles were used
for each application.
An allergen challenge was delivered to the nostrils
by a Morrow Brown microspoon9, equivalent to 5 g
of Der p1 and 5 g Der f1 per g of inert carrier fine
particle dust (particles 15–100 m). The dust was
prepared in house and the allergen content was
checked by 3 separate repeats of ELISA for Der p1 and
for Der f1 each with 5 replicates at 4 serial dilutions.
The dose given was 0.01 g of homogenised dust mix
in each nostril.
At baseline and at regular intervals after challenge,
scores were taken for sneezing, itchy eyes, running
eyes, itchy nose, running nose, itchy throat and itchy
throat/palate graded as symptoms 0 = absent, 1 = very
mild, symptoms hardly noticeable, 2 = mild, symptoms
noticeable intermittently but do not interfere with
any normal daily activities, 3 = moderate, symptoms
noticeable all the time but do not interfere with any
normal daily activities, 4 = severe, symptoms interfere
with normal activities some of the time, 5 = very severe,
symptoms interfere with normal everyday activities
constantly. They were taken 5 min after challenge,
every 15 min for the first hour after challenge then at
30 min intervals until 4 h after challenge, then at 6 h
and at 24 h to observe any late phase reactions.
Nasal secretions were sampled for ECPs and measures
were taken of PIFn and PEFn at 5 min after challenge,
15 min later, then at 30 min intervals for a further 2 h ,
then again at 4 h. At 6 h and 24 h after challenge peak
flow readings were taken.
Nasal secretions were taken by inserting pre-weighed
Whatman number 1 filter strips (Whatman Ltd,
England) into the nostrils (left and right separately)
following the methodology described by Knowles
et al.10 which is acceptable to subjects and minimises
stimulation that could lead to extra sneezing or
secretions. The strips were stored in eppendorf tubes
(pre-weighed), re-weighed then frozen until analysis.
Any with blood stains were discarded. The nasal wash
taken at baseline before the start of each session and
the samples of nasal secretions taken through the trials
were analysed for ECPs using the Pharmacia Unicap
system by the Department of Immunology, Northern
General Hospital, Sheffield.
The second visit for each subject for the trial with
the alternative powder was at least 7 days after the first
visit.
The primary outcome measures were observed
severity scores for symptoms (sneezing, nasal secretion
and runny eyes) and the amount of ECP present in
nasal secretions. The secondary outcome measures
were symptom scores by subject report (nasal blockage,
itching of nose, itching of throat, itching of eyes), PIFn
and PEFn.
The participants and researchers did not know the
identity of the powders until after the analysis was
completed.
Subjects
Seven female and eight male subjects were recruited
ranging in age from 18 to 60 years (modal age range
38–47 years). All had consulted their doctors about
‘year round’ symptoms of rhinitis. The recruits
were selected on the basis of replies to a baseline
questionnaire, an interview covering the baseline
questions and the results of a skin allergy test. The
baseline questionnaire and interview included
questions designed to investigate whether patients had
symptoms due to their house dust mite allergy. For
example, subjects were questioned with regards to the
severity of their symptoms and when and where they
experienced these symptoms. Only those patients who
had a suitable symptom history were recruited. The
possibility of sensitisation to other allergens which may
have been present in the home during the time the trial
was undertaken was not taken into account. Subjects
were symptom free at the start of the trial.
Some differences in the severity of rhinitis symptoms
experienced over the previous 2 years were noted in
the recruitment questionnaire (Table 1) but all of the
recruits had persistent symptoms of frequent sneezing
and runny nose to some degree. All of the subjects were
allergic to Der p1 and 10 were also allergic to Der f1.
The differences in subject profile were considered in the
interpretation of the results. For example, the results
of the skin allergy tests and the range and severity of
symptoms reported in the baseline questionnaire were
considered.
Statistical analysis
In most cases nonparametric tests of significant difference
(Mann–Whitney and Wilcoxon tests) were applied as
these do not assume normality and can be used to test
ordinal variables. Student t-tests were used where possible
40
2426 Cellulose powder trial by provocation with Der p1 and Der f1 © 2007 LIBRAPHARM LTD – Curr Med Res Opin 2007; 23(10)
Table 1. Profile of the 15 participants
(a) Age, gender and symptom severity reported on recruitment questionnaire for the 15 participants
Participant No 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15
Gender M/F F M F F M M M M F F F F M M M
Age range 38–47 58+ 38–47 38–47 58+ 28–37 58+ 58+ 38–47 58+ 28–37 18–27 58+ 48–57 38–47
Symptom scores as estimate for severity over the last 2 years; symptoms 0 = none,1 = slight, 2 = moderate, 3 = severe
Sneezing 2 2 3 2 3 3 1 2 2 1 3 2 3 3 3
Itchy eyes 2 0 3 2 2 3 1 3 2 0 2 1 1 3 2
Running eyes 0 1 2 2 3 1 1 2 0 2 2 0 1 3 3
Running nose 2 2 2 2 3 2 2 2 1 2 3 1 3 3 3
Blocked nose 0 2 2 3 3 3 0 3 3 0 3 2 0 3 3
Headache/tiredness 0 1 2 2 2 3 0 3 2 2 1 1 1 2 3
Itchy throat/mouth 2 2 2 2 2 1 0 2 2 0 2 0 3 3 2
Total symptom
score 8 10 16 15 18 16 5 17 12 7 16 7 12 20 19
Seasonality of symptoms over last 2 years
All
year
but
less in
winter
All
year
All
year
All
year
All
year
All
year
All
year
All
year
All
year
All
year
All
year
Any time
of year
but not
constantly
All
year
All
year
All
year
(b) Skin test results and medication used routinely for rhinitis
Participant No 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15
Skin test result*
Der f1 (mm) No No 4.0 4.0 No No 4.0 7.0 6.0 No 5.5 6.5 6.0 5.0 3.5
Der p1 (mm) 6.0 4.0 5.0 5.0 3.5 5.5 5.0 6.0 5.0 5.5 5.5 6.5 4.0 7.5 5.6
Medication used for symptoms of rhinitis**
NS,
A, S
P A NS NS N N N ST N A N A NS NS, A
*Y = yes then diameter of wheal (all at least 75% diameter of histamine control)
No = negative test result
Medication used**: A = antihistamine tablets; NS = nasal spray; P = pseudoephedrine hydrochloride; S = steroids; ST = sudafed tablets; NS = not specified; N = none
41
© 2007 LIBRAPHARM LTD – Curr Med Res Opin 2007; 23(10) Cellulose powder trial by provocation with Der p1 and Der f1 Emberlin and Lewis 2427
in cases of interval scale data. The level of probability
was set at 0.05 or higher for acceptance. In many cases
the data sets were highly skewed so descriptive statistics
such as standard deviation are not useful. However, these
have been included for comparison in some cases.
Results
No adverse reactions occurred. All 15 participants
completed both stages of the trial.
In the cases of several of the symptom categories
the scores were low or zero for many of the subjects.
This may have been because the patients did not have
allergic sensitivity to house dust mite. The low scores
or absence of some symptoms could have been due to
the relatively low amount of the challenge given and
to the subjects’ tendency to get only certain types of
symptoms rather than all of the ones being monitored.
Primary outcome measures
Symptom scores
In the results for symptoms of runny nose (Figure 1),
the differences overall are significant at the p  0.05
level. Means are 8.8 cellulose powder and 15 placebo
with SD 8.4 and 11.5, respectively. The confidence
intervals of the means are 4.0 and 6.1 at p  0.05.
In the case of sneezing, the difference in symptom
scores is significant at p  0.05 (means were 3.5 cellulose
powder and 9.5 placebo, SD 3.6 and 10.2, confidence
interval of the mean 1.4 and 5.2, respectively at
p  0.05). However, 4 subjects did not have symptoms.
Six subjects did not have any symptoms of running
eyes on either stage of the study. A further 5 had only
very low scores and spasmodic symptoms. Of the other
4, three had zero scores with the cellulose powder but
had total scores for the placebo of 17, 10 and 10, and
one subject had a total score of 6 with the placebo
against 1 with the cellulose powder.
Eosinophil cationic proteins
The results show a wide variance between ECP;
however, there is a general trend towards the presence
of larger amounts of ECP after the first 20 min following
challenge (Table 2). In the samples taken 5 min after
challenge (numbers 1–15), 7 of the participants had
higher levels of ECP when the placebo was used than
when the cellulose powder was used. This is compared
with 3 subjects who had lower levels of ECP when on
placebo than when on cellulose powder. The remaining
5 subjects had negligible differences. The same pattern
is evident in the next set of readings, taken at 20 min
after challenge. At 60 min after challenge, the level of
ECP in some of the samples increased notably. Eight
of the subjects had higher ECP levels with the placebo
and in 5 cases, the differences were very large (over
100%). In 3 cases this difference occurred the opposite
way round (results for cellulose powder were > 100%
more than placebo). In the other four cases the results
for the two wings were similar. Considering the
magnitude of readings, for those at or over 2000 μg/
L, 13 are with the placebo and 9 with the cellulose
powder. For those at or over 4000 μg/L seven are with
the placebo and 4 with the cellulose. For readings at
or over 6000 μg/L four are with the placebo and only
1 is with the cellulose. The readings for the placebo
are significantly different from those for the cellulose
powder (p  0.5), for the readings taken at 60 min and
at 90 min after challenge.
Figure 1. Total symptom scores for running nose from challenge to 4.5 h later. Means are 15 for placebo, SD 11.5 and
8.8 for cellulose powder, SD 8.4. Differences are significant at p  0.05. Vertical axis is total symptom score, horizontal
axis is patient number
0
5
10
15
20
25
30
35
40
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15
Placebo
Inert cellulose
Total symptom score
Patient number
42
2428 Cellulose powder trial by provocation with Der p1 and Der f1 © 2007 LIBRAPHARM LTD – Curr Med Res Opin 2007; 23(10)
Secondary outcome measures
For symptoms of itchy nose (Figure 2) the difference in
the results overall is significant at p  0.05. Means are 17.2
with placebo and 7.8 with cellulose powder with SD 14.1
and 10.2, respectively. Confidence intervals of the means
are 7.1 and 5.2 at p  0.05. However, one subject had no
symptoms and in 4 cases the total symptom scores were
higher with the cellulose powder than with the placebo.
In three of these cases the differences are not large but in
one case there is a very marked difference.
For the other two symptom categories there are no
significant results. For itchy mouth/palate, eight of the
subjects had zero scores on both stages of the trial. For
itchy throat, 5 subjects did not have any symptoms
on either stage of the trial. The results for the other
ten subjects are very similar for placebo and cellulose
powder apart from one subject who had a total
symptom score of 36 for the placebo and 24 for the
cellulose powder.
Nasal flow readings
In the majority of cases mean PIFn readings were
notably better compared to baseline, after challenge
when the inert cellulose powder was used, compared
to the results when the placebo was used (Figure 3).
The mean difference is significant at p  0.05. Means
are –25 (placebo) and –3 (cellulose powder) with SD
–7 and –29. The confidence intervals of the means are
50 and 14.7, respectively.
The mean peak PEFn results were significantly better
( p  0.05) after challenge when the inert cellulose
powder was used compared with when the placebo was
used (Figure 4). However, in three cases (numbered
1, 3 and 8 on the figure) the results were better with
the placebo than with the inert cellulose powder. The
means were –43 (placebo) and 22 (cellulose) with SD
96 and 95. The confidence intervals of the means were
48 and 47, respectively.
In several subjects there were marked differences
with a clear pattern of decreased PEFn when using the
placebo. These general patterns both for overall results
and for individual subjects were apparent through the
time course of the study.
Discussion
Although there was only a 1 week wash out period, no
order effect was noted between wash out with active
and placebo treatment. Also Baseline nasal resistance
was noted to have returned to baseline after a minimum
of a 1 week wash out period.
The results display considerable variance but this is
not unexpected in trials such as this. A lot of factors
may influence the outcomes, including thresholds of
Table 2. ECP results per participant at 5 min, 20 min, 60 min and 90 min after challenge
Time after
challenge in
min 5 20 60 90
C P C P C P C P
Participant
1 64 1174 250 240 250 940 2072 487
2 136 80 77 304 288 303 54 200
3 271 278 59 64 825 315 220 500
4 1020 546 943 1212 2033 2313 1232 2548
5 250 100 375 645 176 120 250 863
6 284 304 902 111 833 946 1024 131
7 120 1008 300 1100 158 3540 300 249
8 860 675 N 307 5025 441 4085 185
9 968 2678 392 2033 3038 1050 736 1125
10 381 450 580 429 461 255 317 1011
11 3906 436 549 215 3061 10857 422 4500
12 248 5882 1606 2562 1916 7317 832 804
13 1025 1503 1954 710 7500 331 731 15575
14 1130 786 429 354 2919 284 1000 895
15 1136 990 1622 6383 4110 952 1485 5000
Totals 11799 16891 10038* 16667 32592 29966 14760 34072
C: cellulose powder; P: placebo; N: no data; *One missing reading
ECP shown as μg/L. Differences are significant at p  0.05 between placebo and cellulose
treatments for the readings taken at 60 min and at 90 min after challenge
43
© 2007 LIBRAPHARM LTD – Curr Med Res Opin 2007; 23(10) Cellulose powder trial by provocation with Der p1 and Der f1 Emberlin and Lewis 2429
Figure 3. PIFn mean of differences from baseline from immediately after challenge to 4.5 h later. Overall mean for placebo
is –25, SD 47, overall mean for cellulose powder is –3, SD 25. Difference is significant at p  0.05. Readings are in L/min.
Vertical axis is difference in PIFn from baseline, horizontal axis is patient number
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15
–200
–150
–100
–50
0
50
100
Difference in PIFn from baseline
Patient number
Placebo Inert cellulose powder
Figure 4. Mean PEFn readings for individuals as differences from baseline. Mean is for 7 readings taken from after challenge
to 4.5 h later. Overall mean for placebo is –43, SD 96. Overall mean for cellulose powder is 24, SD 69. For participant one
there was no difference from baseline to mean PEFn when using the cellulose powder. Readings are in L/min. Vertical axis is
difference in PEFn from baseline, horizontal axis is patient number
–400
–300
–200
–100
0
100
200
300
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15
Placebo Inert cellulose
Difference in PEFn from baseline
Patient number
0
5
10
15
20
25
30
35
40
45
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15
Placebo Inert cellulose powder
Total symptom score
Patient number
Figure 2. Total symptom scores for itchy nose from challenge to 4.5 h later. Mean for placebo scores =17.2, SD 14.2, mean
for cellulose powder scores is 7.8, SD 10.2. Differences are significant at p  0.05. Subject one had no symptoms. Vertical
axis is total symptom score, horizontal axis is patient number
44
2430 Cellulose powder trial by provocation with Der p1 and Der f1 © 2007 LIBRAPHARM LTD – Curr Med Res Opin 2007; 23(10)
sensitivity. Although all of the subjects had positive
skin prick tests results to Der p1 and 10 were also
positive to Der f1, the reaction to the challenge
could differ notably. The challenge was set at a fairly
low level even though the subjects had no history
of asthma. Crude reference points for risk levels for
asthma due to Der p1 and Der f1 exposure have
been cited as for sensitisation > 2 μg/g dust, and for
symptoms > 10 μg/g dust11,12, but comparable figures
for rhinitis are lacking. These thresholds would
apply to a continuous exposure and little information
is available to predict reactions when the allergen is
applied in one dose. Previous studies have indicated
that nasal provocation by house dust mite allergens
may also provoke concomitant asthmatic symptoms
during the late phase reaction12. This is not exclusive
to people with a history of asthma and we wanted
to minimise the risk of this complication in the
study whilst having the possibility of invoking some
symptoms of rhinitis.
Some previous research projects have used nasal
spray with phosphate buffered saline (PBS) with
concentrations of house dust mite allergen extracts13.
This approach was not considered suitable for this
trial as we were interested in achieving conditions
which were as close as possible to those in real
life. The challenge was, therefore, delivered as a
homogenised and standardised dust rather than as a
spray.
Currently the powder is supplied in plastic containers
and is dispensed through a patented valve system by
a squeezing action. The amount of powder delivered
per puff is approximately the same but it may not
be constant. This aspect was minimised by having a
standard technique and only two people making the
applications.
The challenge was given as one delivery of allergen
to the nose. Other work has examined the effect of
continuous allergen challenge on clinical symptoms and
mediator release in dust mite allergic patients14 over 8 h.
In this double blind placebo controlled cross over study
the whole sample population showed a rise of nasal
and ocular symptoms which were perceptibly but not
significantly attenuated by active drug treatment. ECPs
exhibited a constant level over the whole provocation
period.
The study was designed to detect both early and
late phase reactions. Early phase response occurs
within minutes of the allergen challenge and tends to
produce sneezing, itching and clear rhinorrhoea. Late
phase response occurs 4–8 h after allergen challenge
and is characterised by congestion, fatigue, malaise,
irritability and possibly neurocognitive deficits.
However, in this study the development of late phase
reactions was not evident, possibly due to the low
level of the challenge.
Eosinophil cationic proteins in nasal fluid have been
used frequently as a marker for local inflammation15,16.
Previous research has established that this marker is an
effective measure of degranulation and thus activation
of the eosinophils17. In order to maintain the blind
nature of the trial the collation and analysis of the
results was done by different people from those who
assisted with the challenge tests.
Conclusion
The results of the trial indicate that the inert cellulose
powder can have significant effects in reducing some
symptoms of rhinitis due to house dust mite allergy.
The results show significant differences between the
placebo and active treatments for sneezing, itchy nose
and runny nose, and ECPs in nasal secretions. Also the
results indicate that when the inert cellulose powder
is used the mean peak nasal expiratory and inspiratory
flows are higher than when the placebo is used.
Further research is in progress to determine the
mode of action of the cellulose powder, particularly its
capacity to act as a barrier to the passage of allergens.
Acknowledgement
This study was sponsored by Nasaleze (International)
Ltd. The authors are grateful to the Department of
Immunology, Northern General Hospital, Sheffield for
the analysis of the ECPs and to Rachael Marks for help
with the administration of the trial.
References
1. Strachan D. In: Epidemiology of rhinitis in asthma and rhinitis,
2nd ed. Vol. 1, chapter 5, pp. 33–42, 2000
2. Bauchau V, Durham SR. Prevalence and rate of diagnosis of
allergic rhinitis in Europe. Eur Respir Journal 2004;24:758-64
3. Bauchau V, Durham SR. Epidemiological characterization of
the intermittent and persistent types of allergic rhinitis. Allergy
2005;60:350-8
4. Skoner DP. Allergic rhinitis: definition, epidemiology,
pathophysiology, detection, and diagnosis. Allergy Clin Immunol
2001(Suppl 1):S2-S8
5. Bachert C, van Cauwenberge P. The WHO ARIA (allergic
rhinitis and its impact on asthma) initiative. Chem Immunol
Allergy 2003;82;119-26
6. Emberlin J, Lewis R. A double blind placebo controlled trial of
inert cellulose powder for the relief of symptoms of hay fever in
adults. Curr Med Res Opin 2006;22:275-85
7. Emberlin J, Lewis R. A double blind placebo controlled trial of
inert cellulose powder by nasal provocation with grass pollen to
assess the efficacy of the product in controlling the symptoms
of hay fever. EACCI 2006 Abstract book ISBN 3-9810999-0-
7;370
45
© 2007 LIBRAPHARM LTD – Curr Med Res Opin 2007; 23(10) Cellulose powder trial by provocation with Der p1 and Der f1 Emberlin and Lewis 2431
8. Wojnarowski C, Studnicka M, Kuhr J, et al. Determinants of
eosinophil cationic protein in nasal lavages in children. Clin Exp
Allergy 1998;28:300-5
9. Morrow–Brown H. In: Shripad Agashe, editor. The relationship
between aerobiology and allergology. In recent trends in
aerobiology, allergy and immunology – a collection of plenary
lectures and contributory articles. New Hampshire Publishers;
1994. Chapter 1, p. 1-31
10. Knowles G, Townsend P, Turner-Warwick M. A standardized
filter paper technique for assessing nasal secretory activity. Clin
Allergy 1981;11:287-92
11. Ross MA, Curtis L, Scheff PA, et al. Association of asthma
symptoms and severity with indoor bioaerosols. Allergy
2000;55:705-11
12. Nitschke M, Pilotto LS, Attewell RG, et al. A cohort study
of indoor nitrogen dioxide and house dust mite exposure in
asthmatic children. J Occup Environ Med 2006;48:462-9
13. Wang DY, Goh DY, Ho AK, et al. The upper and lower airway
responses to nasal challenge with house-dust mite Blomia
tropicalis. Allergy 2003;58:78-82
14. Horak F, Toth J, Hirschwehr R, et al. Effect of continuous
allergen challenge on clinical symptoms and mediator release in
dust-mite-allergic patients. Allergy 1998;53:68-72
15. Rasp G, Thomas P, Bujia J. Eosinophil inflammation of the
nasal mucosa in allergic and non allergic rhinitis measured by
eospinophil cationic protein in native nasal fluid and serum Clin
Exp Allergy 1994;24:1151-6
16. Klimek L, Rasp G. Norm values for eosinophil cationic protein
in nasal secretions: influence of specimen collection. Clin Exp
Allergy 1999;29:367-74
17. Wand D, Clement P, Smitz J, et al. Monitoring nasal allergic
inflammation by measuring the concentration of eosinophil
cationic protein and eosinophils in nasal secretions. Allergy
1995;50:147-51
CrossRef links are available in the online published version of this paper:
http://www.cmrojournal.com
Paper CMRO-3865_3, Accepted for publication: 25 July 2007
Published Online: 31 August 2007
doi:10.1185/030079907X231144
46
47
Nasaleze cellulose powder delays
house dust mite allergen (Der p1)
diffusion in vitro
Purpose of the study was to investigate this theory
about the mechanism of action of the gel in relation
to house dust mite allergen (Der p1). Bernadette
Diethart and Professor Jean Emberlin of
University of Worcester, UK; Richard Lewis,
Worcestershire Royal Hospital, UK
Presented as a Poster at EAACI XXVII Congress,
Barcelona, Spain 7–11 June 2008.
48
Nasaleze cellulose powder delays house dust mite allergen
(Der p1) diffusion in vitro
Bernadette Diethart is studying under the guidance of Professor Jean Emberlin of the National
Pollen and Aerobiology Research Unit at Worcester University www.pollenuk.com
This study was recently poster presented at the XXVII Congress of the European Academy of
Allergology and Clinical Immunology Barcelona, Spain 7–11 June 2008 (www.eaaci2008.com)
Background: An inert cellulose powder (Nasaleze®) has been used since 1994 in the alleviation of
allergic rhinitis. The powder is applied to the nose where it absorbs water and forms a gel which is
thought to act as a mechanical barrier against allergens. The purpose of the study was to investigate
this theory about the mechanism of action of the gel in relation to house dust mite allergen (Der p1).
Methods: The amount of Der p1 which diffused through the cellulose gel and an agar gel, which was
used as a reference, were measured by ELISA and compared to the baseline allergen content of the
solution applied to the gels. The allergen portion that passed the gels was measured at 15, 30, 45, 60,
180 and 300 minutes after application of the standard allergen solution.
Results: The diffusion of Der p1 was delayed by both gel layers. The amount of allergen diffused
through the agar gel was not significantly different from the baseline values. After 15 minutes of
incubation 69% of the baseline allergen amount had diffused through the agar gel which did not
give a significant difference in the one-way ANOVA (p = 0.15). The amount of allergen that passed
the agar then steadily increased until it reached baseline level after 180 minutes. Diffusion of Der p1
through Nasaleze cellulose powder showed a significant reduction of diffused allergen in all tests (p =
0.001 to 0.008). After 15 minutes of diffusion only 1.9% of the baseline amount had diffused through
the cellulose gel. After 300 minutes 44.8% of the baseline Der p1 crossed the cellulose gel while
100% had diffused through the agar layer.
Conclusion: Allergens are small, water-soluble molecules that are able to diffuse through gels.
However, the mesh size of the polymer chains in the gel determines the size of the molecules that
can pass through and the speed of their diffusion. The mesh size in the Nasaleze cellulose powder is
smaller than in agar gel.
Nasaleze cellulose powder does delay the diffusion of Der p1 significantly but due to the small size of
allergenic proteins it is not able to act as an impermeable barrier. Therefore regular re-application of
the powder to the nostrils has to be suggested for optimum efficacy of the product in the prevention
and alleviation of allergic rhinitis.
Diethart, Bernadette1; Emberlin, Jean1; Lewis, Richard2
1University of Worcester, United Kingdom;
2Worcestershire Royal Hospital, United Kingdom
49
A meta-anaylsis of the Efficacy and
Safety of Nasaleze in the Prevention
and Management of Allergic Rhinitis
A meta-anaylsis paper by Professor
Patrick JD Bouic, Division of Medical Microbiology,
Dept of Pathology, University of Stellenbosch,
South Africa.
Published in The Open Allergy Journal, 2008, 1, 1-4.
50
The Open Allergy Journal, 2008, 1, 1-4 1
1874-8384/08 2008 Bentham Open
Open Access
A Review of the Efficacy and Safety of NasalezeTM in the Prevention and
Management of Allergic Rhinitis
Patrick J.D. Bouic*
Synexa Life Sciences (Pty) Ltd., and Dept. of Pathology, Faculty of Health Sciences, University of Stellenbosch, South
Africa
Abstract: NasalezeTM is an inert cellulose powder which has been on sale in the UK since 1994 and is used as a remedy
for hay fever. It is applied to the nasal passage where it forms a gelatinous coating, thereby trapping aero-allergens and
preventing the initial allergic response. Some limited clinical studies have been conducted in predominantly adults but
also in children: outcome measures included the reporting of symptoms by volunteers (sneezing, itching, blocked nose,
etc) using questionnaires; prevention of symptoms when challenged to aerosolized allergens; concomitant use of rescue
medication and the measurement of inspiratory air flow across the mucosa as well as the release of ECP in nasal washings.
The product has been reported to be safe and well tolerated by all volunteers and warrant further investigation in
larger studies.
INTRODUCTION
Seasonal and/or perennial allergic rhinitis is on the increase
world wide, having increased two- or three fold over
the last 15 years and current prevalence studies indicate that
almost 15 million individuals are affected in the UK and 50-
60 million people having been diagnosed in the USA alone
[1]. It is often left undiagnosed due to the heterogeneity of
the presenting symptoms, notably sneezing, itching, nasal
congestion and very often, rhinorrhoea. Rhinitis is possibly
one of the most debilitating conditions for sufferers due to
the fact that the symptoms are often so severe that medications
used during such crises are not fast-acting enough to
provide relief and almost always induce side-effects which
prevent the users from participating in normal day-to-day
activities.
NasalezeTM, is an inert, micronized cellulose powder delivered
in a patented delivery system. This proprietary grade
powder is registered since 1994 and is currently on sale in
many countries, including the UK. It is applied to the nasal
mucosa where it forms a gelatinous coating, thereby preventing
the airborne allergens from triggering the release of
vasoactive substances from the mast cells lining the mucosa.
It can therefore be considered not only as an effective measure
to prevent the initial immunological reaction but also as a
management strategy for reducing the symptoms of the allergic
rhinitis once triggered.
This product has recently been commercialized in South
Africa and is sold mostly through health store outlets or
though some prescribing clinicians. It is relatively unknown
although it has been available in the UK and some European
countries. A mini-review of its properties and clinical benefits
was therefore necessitated and this is presented herein:
*Address correspondence to this author at the Division of Medical Microbiology,
Dept of Pathology, Faculty of Health Sciences, University of Stellenbosch,
P.O. Box 19063, Tygerberg 7505, South Africa; Tel: +27-21-
9339580; E-mail: pbouic@synexagroup.com
no other reviews of this product have been previously conducted.
METHODS
A computerized literature search using the National Library
of Medicine’s Medline database and ScienceDirect
journal access was conducted and any relevant articles referring
to the product was extracted. Key words used for the
search included: rhinitis & cellulose powder, Nasaleze, allergen
challenge & powder, inert powder & rhinitis. This
search yielded 5 published papers [2-6] and 4 poster presentations
at congresses. They all referred to the work conducted
using NasalezeTM, the product containing an inert
cellulose powder. The congress poster presentations were
often abstracts of the full articles and for this reason, they
were excluded from this analysis: only the data of the published
literature were extracted and is presented under the
following categories:
a. Study designs and patient population studied
b. Study outcome measures, safety and product acceptability
c. Possibilities of product development
This review is no attempt to represent a meta-analysis of
the published data since the literature is too limited and the
study outcomes are too varied to conduct such an analysis.
RESULTS
A. Study Designs and Patient Populations Studied
Most of the published works deal with patients recruited
by means of advertisements placed in national and local
press media. The patients were required to complete pretrial
questionnaires which pre-selected the patients based on predefined
criteria for eligibility such as range of rhinitis symptoms,
severity (requiring medication for management), time
of the year when symptoms were at their worst, etc. The selfreporting
questionnaire graded the patients on a point scale
51
2 The Open Allergy Journal, 2008, Volume 1 Patrick J.D. Bouic
system (1 for severe uncontrolled symptoms to 5 for an indication
of well-being, no symptoms): changes in any of the
scores could be used to determine the eventual outcome of
the interventional study.
In some studies, recruited patients participating in the
study had recourse to rescue medication and this was recorded
in daily journals since the use of concomitant medication
was an indirect measurement of the efficacy of the
NasalezeTM product in the control of the patients’ symptoms.
In other studies, a new formulation (NasalezeTM Travel) was
compared to the routine preparation in the prevention of airborne
infections which could have been acquired whilst traveling.
Yet another study challenged volunteers to house-dust
mite allergens and determined the efficacy of the NasalezeTM
product in preventing the allergic reaction. The studies are
summarized hereunder in Table 1.
All of the above studies made use of selected patient
population either recruited via the general practitioners who
referred their patients to the study sites or volunteers who
responded to recruitment advertisements via the local press.
The respondents were screened for participation in the studies
and the criteria used included severity of symptoms based
on allergy medication history, seasonality of symptoms (pollen
counts also used to determine whether the symptoms
corresponded to high allergenic challenge), accessibility for
follow up, etc. In most studies, compliance was never compromised
and fall out from the study was minimal since most
volunteers benefited from the intervention. This in itself was
an indication of the efficacy of the product in controlling the
symptoms. The intervention periods were relatively short (4-
8 weeks) and yet, efficacy outcomes were achieved and these
were reported by the authors.
Although questionnaires were used to determine study
outcomes (these could be considered as biased tools to
measure efficacy), some studies made use of biomarkers
which provided unbiased, quantitative laboratory data to
corroborate the clinical outcome measures. These are reported
in the following section.
B. Study Outcome Measures, Safety and Product Acceptability
The studies made use of questionnaires which was scored
by the volunteers and these recorded their sense of wellbeing.
Some limited laboratory biomarkers of successful intervention
were also recorded in some studies. Furthermore,
accessibility to rescue medication during some of the studies
was considered as an unbiased measurement of the ability of
the product being investigated to manage the symptoms of
the patients. These results are summarized hereunder (Table
2).
All of the studies clearly showed efficacy of the cellulose
powder in reducing symptoms associated with either seasonal
or chronic rhinitis without the need of the patient to
make use of pharmaceutical drugs (although very few patients
had such recourse). The most significant findings are
that the product is well tolerated, safe and easy to apply. The
independent measurements of efficacy included measurements
of improved inspiration and expiration air flow implying
that the use of the product lead to less inflammation and
oedema at the mucosal surfaces. The use of the inert powder
by children (and possibly pregnant women) is an added advantage:
not many drugs can be used by these target populations
without medical advice and warning.
The lack of significant difference in the symptoms scores
between the placebo and active group in the study by Emberlin
& Lewis [4] deserves some discussion: the authors reported
that at the 1% significance level, no differences existed
between the groups. However, at the 5% level, differences
were reported by the volunteers for some symptoms
such as “running nose” or “blocked nose” and this tended to
correspond to days with lower pollen count days. However,
these significant differences were lost when the total Likert
score was compared between the groups.
C. Possibilities of Product Development
The study conducted using the cellulose powder as a carrier
of bioactive molecules, in this case, an extract of garlic,
Table 1. Summary of Published Studies Making Use of NasalezeTM
Authors
Number of Patients
Recruited
Patient Population Type of Study Duration of Study Period
Josling &
Steadman
(2003)
102 (66 females, 36
males).
Adults (mean age = 44 yrs):
reporting seasonal rhinitis.
Open labeled: volunteers compared
present product to previously used
drugs.
6 weeks.
Aivazis W
et al. (2005)
100 (47 girls, 53 boys).
Children (age range 1.5 – 18
years, mean age = 7.96 years).
Open labeled: measurement of mucocilliary
clearance in allergic rhinitis
pre- and post therapy with NasalezeTM
6 weeks.
Emberlin
& Lewis (2006)
97 (57 females, 40 males).
Adults (mean age = not reported):
hay fever sufferers.
Randomised, double blind, placebocontrolled.
Patients recorded symptoms
including Likert scores. Rescue
medication permitted.
4 weeks.
Emberlin &
Lewis (2007)
15 (7 females, 8 males).
Adults (modal age range 38-
47 yrs): selected specifically
for house dust mite allergy.
Double blind, cross over challenge
study using Der p1 and Der f1 sensitivity.
1 month recruitment and 2
week actual study at clinic.
Hiltunen
et al. (2007)
52 (gender distribution not
stated)
Adults (mean ages not reported).
Randomised, double-blind study of
NasalezeTM vs NasalezeTM Travel
(with garlic extract) to determine
prevention of airborne infections.
8 weeks.
52
Efficacy and Safety of NasalezeTM for Allergic Rhinitis The Open Allergy Journal, 2008, Volume 1 3
presents exciting novel applications of the technology to
address other important medical challenges. This trial
showed that the active could be absorbed via a well vascularized
mucosa and provide the efficacy sought (prevention of
airborne infections). Numerous studies are currently searching
for ways to deliver small amounts of antigenic peptides
for immunization purposes since the immune cells of these
surfaces are extremely powerful antigen presenting cells and
are thus able to induce an immune response in the draining
lymphoid organs. Also, the delivery of other natural molecules
which have been described as effective antiinflammatory
compounds [7] for the management of chronic
conditions affecting the mucosal surfaces is another area of
research which warrants investigation by the manufacturers
of the product.
CONCLUSIONS
The treatment of allergic rhinitis to date has relied heavily
on drugs that act either as membrane stabilizers thereby
preventing the degranulation of the immune cells lining the
nasal mucosae and which contain vasoactive peptides (steroid
based drugs) or on drugs that neutralize the release of
histamines (generic anti-histamines). Most of these drugs are
not without side effects: they cause drowsiness and cannot
be used by pregnant women. The novel product NasalezeTm
represents a new management strategy in the control and
management of allergic rhinitis: this inert cellulose powder is
administered into the nasal passages and forms an impervious
barrier to the aero-allergens to which the individual may
be sensitized. It is a natural and safe product, does not contain
any drugs and above-all, has shown itself to be effective
under trial conditions (albeit small studies).
The powder was tested not only as a preventative approach
to attacks of hay fever but also as a treatment to the
symptoms of allergic reactions, it stops the sneezing within
minutes (response within 0.3 hours) and allows the improvement
of air flow into and out of the nasal passages,
thereby implying that it decreases the degree of on-going
inflammation and oedema which normally accompanies an
allergic reaction. These findings were corroborated by the
laboratory measurement of decreases in the nasal washings
of released ECP (Eosinophilic Cationic Protein), a biomarker
of cellular degranulation.
The use of the inert powder as a carrier medium for bioactive
molecules such as garlic extract to prevent travelassociated
infections showed interesting results: fewer infections
were reported by the volunteers who applied this enriched
powder during their travels locally and even internationally.
The study however is not clearly defined due to the
fact that some patients traveled internationally using air
Table 2. Outcomes, safety and Product Acceptability
Study Significant Findings Compliance and Safety Conclusions Drawn by Authors
Josling &
Steadman
(2003):
77% of volunteers reported success (either
good or excellent) by end of 6 weeks; average
scores of 3.8 by men and 3.9 by women
(5 indicating symptom free) were achieved:
this was better when compared to pharmaceutical
drugs used in the past; symptoms
controlled within 0.1 – 3 hours after use.
No major problem: some volunteers
reported some discomfort in
throat due to powder. Only 8
patients required additional treatments.
Pilot study which clearly indicated that further
investigations were warranted. Inert powder not
medicated hence no side-effects with added
advantage. Product well tolerated and provided
fast relief.
Aivazis et al.
(2005):
Only study conducted in children: statistically
significant improvement in mucociliary
clearance (39 mins. to 18.15 mins and
this was directly related to improved peak
nasal inspiratory flow rate (114.9 L/min to
144.4 L/min) implying less oedema and
inflammation following use of product.
Excellent tolerance to product: no
safety issues raised by volunteers.
The results imply the regeneration of ciliary
epithelium. Product can be used by children.
Emberlin & Lewis
(2006):
Blinded study in hay fever sufferers with
significant differences in outcomes between
groups: placebo used more rescue medication
(p < 0.05) although Likert scores
showed no differences.
No adverse effects reported during
trial: both powders well tolerated.
The placebo powder (lactose)
may have provided some
protection to the users.
The inert cellulose powder provides safe and
effective protection thereby obviating the need
for anti-histamine and other pharmaceutical
drugs for the symptoms.
Emberlin &
Lewis (2007)
Allergen challenge in house dust mite
allergic individuals: significant decrease in
biomarker ECP (p < 0.05) in nasal secretions
as well as significant increase in
measurements of nasal air flow (p < 0.05)
when placebos compared to active. Cross
over period of study proves efficacy of
cellulose powder in preventing allergic
reaction.
No adverse effects reported by
any volunteer.
NasalezeTM has ability to significantly reduce
symptoms of persistent rhinitis due to house
dust mite and possibly provides effective barrier
to inhaled allergens.
Hiltunen et al.
(2007):
Significantly less infections (all combined)
reported by volunteers using powder enriched
with garlic extract compared to users
of powder alone (p < 0.001) and days affected
by airborne pathogens also different
between groups (less days reported ill, p <
0.05).
Volunteers continued with their
daily travel plans and this study
(albeit small) shows that garlic
extract enriched cellulose powder
provided effective barrier to airborne
pathogens. No adverse
effects reported by volunteers.
Cellulose powder can be used as effective carrier
of bioactive molecules to prevent airborne
pathogens during traveling.
53
4 The Open Allergy Journal, 2008, Volume 1 Patrick J.D. Bouic
travel while others may have been using local train travel.
The study implies that other molecules could be tested using
this safe carrier. Further studies using larger patient groups
are certainly warranted and these should include other immune
biomarkers of efficacy, such as IgE levels, specific IgE
titers to offending allergens, etc.
DISCLOSURE
The author would hereby like to declare that he has no
vested interest (financial or otherwise) in the product being
reviewed in this article. The need for such a review was necessitated
by the fact that the product was unknown at the
time of its launch in South Africa.
REFERENCES
[1] NIAID publication: “What’s up in the air?”, 2008.
[2] Josling P, Steadman S. Use of cellulose powder in the treatment of
seasonal allergic rhinitis. Adv Ther 2003; 20: 201-7.
[3] Aivazis V, Bourli E, Maratou E, et al. Study of mucociliary clearance
and peak nasal inspiratory flow rate in children with allergic
rhinitis before and after therapy with natural cellulose powder. Nea
Pediatr Chronica 2005; 5: 101-7.
[4] Emberlin J, Lewis R. A double blind placebo controlled trial of
inert cellulose powder for the relief of symptoms of hay fever in
adults. Curr Med Res Opin 2006; 22: 275-85.
[5] Emberlin J, Lewis R. A double blind placebo controlled cross over
trial of cellulose powder by nasal provocation with Der p1 and Der
f1. Curr Med Res Opin 2007; 23: 2423-31.
[6] Hiltunen R, Josling P, James M. Preventing airborne infection with
an intranasal cellulose powder formulation (Nasaleze Travel). Adv
Ther 2007; 24: 1144-50.
[7] Paul A, Gohil V, Bhutani K. Modulating TNF􀀁 signaling with
natural products. Drug Discov Today 2006; 11: 725-32.
Received: March 6, 2008 Revised: May 5, 2008 Accepted: May 5, 2008
© Patrick J.D. Bouic; Licensee Bentham Open.
This is an open access article distributed under the terms of the Creative Commons Attribution License (http://creativecommons.org/licenses/by/2.5/), which
permits unrestrictive use, distribution, and reproduction in any medium, provided the original work is properly cited.
54
55
Efficacy and safety of Nasaleze
in prevention and treatment of
persistent allergic rhinitis in
adults and children.
This paper describes the findings of an open
non-comparative clinical study of efficacy and
safety of an ultra-disperse cellulose preparation in
prevention and treatment of persistent
allergic rhinitis (AR). The volunteers were
administered Nasaleze 3 times per day over
the course of 4 weeks.
This study was presented at Moscow XVI
Congress for Man and Drugs April 06-10, 2009.
56
1
Efficacy and safety of medical device Nasaleze in prevention and treatment
of persistent allergic rhinitis in adults and children
Zakharzhevskaya TV, Sidorenko IV, Treskunov VK, Karaulov AV
Sechenov Medical Academy, Moscow
This was presented at Moscow XVI Congress for Men and drug April 06-10, 2009.
Keywords: persistent allergic rhinitis, Nasaleze, ultra-disperse cellulose powder, clinical trial
Summary
This paper describes the findings of an open non-comparative clinical study of efficacy and safety
of an ultra-disperse cellulose preparation in prevention and treatment of persistent allergic rhinitis
(AR).
Introduction
Allergic rhinitis is a condition characterized by allergic inflammation, resulting from contact of
allergens with nasal mucosa and associated with one or more of the following symptoms:
1. Nasal congestion
2. Nasal discharge
3. Sneezing
4. Nasal itching (1)
AR is one the most widespread allergic diseases. Not infrequently, it precedes other allergic disease,
such as atopic dermatitis and bronchial asthma. Active manifestations of AR have a significant
impact on the patient’s quality of life, interfere with sleep and rest, and decrease capacity for work.
Methods of preventing and treating AR, which are currently available in an allergist’s
armamentarium, are not completely effective, are time-consuming, costly and associated with a
number of side effects. The challenge of finding adequate means to prevent and treat AR is further
aggravated in children and pregnant women, due to the lack of evidence confirming the safety of
such medications in these categories of patients.
The usage of ultra-disperse cellulose may become a method of choice to prevent and treat AR.
After the registration and approval of micro-cellulose powder for medical application in Russian
Federation, this open non-comparative study was conducted in 2009 to investigate the effectiveness
and safety of medical device Nasaleze in prevention and treatment of allergic rhinitis.
Study design
Forty-eight patients with persistent allergic rhinitis were included into the study. The group
consisted of 25 adults and 23 children of both genders, aged 2 to 62 years. The patients were
examined weekly over the observation period of 4 weeks. Children were accompanied by their
parents during their visits to the trial centre. At study enrollment, the patients were asked for their
verbal and written informed consent, according to a form developed for this study in accordance
with the Helsinki Declaration. One of the parents was requested to sign the consent form for an
under-aged child.
57
2
In accordance with the study protocol, an individual record form was filled out for each patient and
included passport data, initial case history and examination findings as well as the findings of
follow up visits during the course of the study.
• The patients received one puff Nasaleze into each nostril 3 times a day over the course of 4
weeks. In case of insufficient effect they were allowed to use the preparation more
frequently.
• The patients visited the investigator weekly, i.e. 4 times during the study period. The
severity of AR symptoms and the tolerability of the product were assessed during each visit.
• The patients filled out a quality of life questionnaire and a visual analogue scale during
initial and final visits.
• The effectiveness of treatment was assessed by investigator together with the patient (in case
of children together with the parents) during the final visit.
• The patients were maintaining a diary with daily records of severity of AR symptoms, any
side effects and need for other medications.
Subjects
Patients, who were enrolled into the study, came to the initial visits with a confirmed diagnosis of
AR, supported by the findings of allergen tests and rhinoscopy.
Figure1. Characteristics of the study group.
Parameter Adults
n=25
Children
n=23
Age 18 to 62 years
Mean - 40.2 years.
2 to 18 years
Mean - 10.8 years
Duration of AR 13.8 years (2-40) 5.75 years (1-15)
Bronchial asthma 68% 24%
Atopic dermatitis - 8%
Pollenosis 64% 79%
Epidermal allergy 82% 79%
Nutritional allergy 36% 33%
Family history of allergy 68% 92%
Drug allergy 23% 12%
Figure 1 demonstrates that most of the subjects had several concomitant types of allergy. Household
and epidermal types of sensibilization were most common. The presence of various allergy types
was revealed by history taking and allergen tests. Concomitant bronchial asthma, nutritional or drug
allergy was observed in many of the subjects. Nutritional and medicamentous types of
sensibilization were commonly manifesting as nettle rash, and sometimes as asthmatic attacks. Most
of the subjects had a family history of allergy. Therefore, AR was associated with other atopic
conditions in most subjects of the study group. The sensibilization spectrum of the study group is
presented in Figure 2.
58
3
Figure 2. Forms of sensibilization found in study subjects during allergen tests.
Types of allergens
Adults (n=25), % Children, (n=23), %
Dermatophag. Pteron.
Dermatophag. Farine
100 100
Pollen
Thereof:
Trees
Cereals
Weeds
64
79
43
21
79
89
74
52
Allergy to 2 or 3 types of
pollen:
57 68
Epidermal allergy
Thereof:
Cat
Dog
Horse
Hamster
82
94
50
11
79
89
79
21
5
Allergy to 2 or more
epidermal allergens:
50 68
With regard to the data in Figure 2, the following conclusions may be drawn. Firstly, all subjects
enrolled in the study were sensitized to house dust mite allergens. Secondly, house dust mite allergy
was frequently concomitant with epidermal and pollen allergies. The structure of sensibilization
types was virtually similar in children and adults. A combination of household allergy with
sensibilization to cat epidermis and tree pollen was very frequent in all age groups.
When interviewed, all patients participating in the study complained of the symptoms of actively
manifesting AR of various severity grades: sneezing, nasal and nasopharyngeal itching, eyelid
itching, nasal discharge, impaired nasal breathing. All symptoms were assessed for severity
grading:
0. Absent (no symptoms)
1. Mild (symptoms do not influence the lifestyle)
2. Moderate (symptoms have a moderate impact on everyday lifestyle)
3. Severe (symptoms have a significant impact on the patient’s lifestyle and interfere with normal
everyday activities).
Findings
Figures 3 and 4 demonstrate the improvement of AR symptoms in both adults and children in the
course of regular administration of disperse cellulose powder.
59
4
Figure 3. Evolution of AR symptoms in the course of 4 week treatment with Nasaleze in adults.
Nasal Sneezing Nasal Nasal Eyelid Nasopharyngeal
discharge itching congestion itching itching
Figure 4. Evolution of AR symptoms in the course of 4 week treatment with Nasaleze in children.
Nasal Sneezing Nasal Nasal Eyelid Nasopharyngeal
discharge itching congestion itching itching
Analysis of the data presented in Figures 3 and 4 demonstrates that the effects of micro-cellulose
had an early onset. Improvement of all AR symptoms was observed already in the first week of
therapy, and was especially significant by the end of the study period, both in children and in adults.
Visit
Visit
Visit
Visit
Visit
Visit
Visit
Visit
60
5
The following case record illustrates this trend: A 25-year old woman was diagnosed with perennial
moderate allergic rhinitis 20 years ago. Allergy tests confirmed allergy to house dust mite and
pollen of cereals and weeds. Family history includes allergic rhinitis in father and brother.
Improvement of AR symptoms in the course of 4-week therapy with micro-cellulose powder is
presented in Figure 5.
Figure 5. Effects of Nasaleze therapy on symptom scores in a 25-year-old patient.
Nasal
discharge
Sneezing Nasal
itching
Nasal
congestion
Ocular
itching
Nasopharingeal
Itching
Initial
symptoms
3 2 2 2 1 0
Study
week 1
2 1 1 1 0 0
Study
week 2
1 1 2 1 0 0
Study
week 4
1 0 0 1 0 0
0. Absent (no symptoms)
1. Mild (symptoms do not influence the lifestyle)
2. Moderate (symptoms have a moderate impact on everyday lifestyle)
3. Severe (symptoms have a significant impact on the patient’s lifestyle and interfere
with normal everyday activities).
Overall assessment of the outcomes of 4-week therapy with Nasaleze was conducted during the
final visit. The investigator assessed the overall efficacy of cellulose micropowder together with the
patient. The patients’ judgement was based on their sensation of the symptoms, while the
investigators analyzed the evolution of AR symptoms, visual scale scores, and the findings of the
quality of life questionnaires. The results are summarized in Figure 6.
Figure 6. Assessment of the efficacy of Nasaleze.
Effectiveness
Adults
(% of all adult
subjects)
Children
(% of all pediatric
subjects)
Total
(% of all subjects)
Very good 45 38 41
Good 50 62 57
Moderate 5 - 2
No effect - - -
As it can be noted from the data in Figure 6, therapy with micro-cellulose powder was effective in
varying degrees in all patients participating in the study. The majority of both adults and children
(in the latter case the feedback was as a rule collected from the parents) assessed the efficacy of the
product as good or very good.
Effectiveness of treatment is further confirmed by the improvement in quality of life of the patients
treated with Nasaleze. The questionnaire, which was used to assess quality of life of AR patients
before and after 4 weeks of treatment with cellulose powder is presented in Figure 7.
61
6
Figure 7. AR patient quality of life questionnaire.
Types of activity 1.Usual activities at home and at work;
2. Communication; 3. Outdoor activities
Sleep 4. Difficult to fall asleep 5. Awaking during the night
6. Difficult to wake up
General symptoms
7. Fatigue 8. Thirst/dryness in the mouth
9. Decreased capacity for work 10. Sluggishness
11. Concentration problems 12. Headache
13. Depression
Practical problems
14. Must always carry tissues
15. Must rub nose and eyes
16. Must blow the nose all the time
Nasal symptoms 17. Nasal congestion 18. Nasal discharge
19. Sneezing 20. Postnasal drip
Ocular symptoms 21. Itching in the eyes 22. Epiphora 23. Pain
24. Swelling around the eyes
Emotional condition 25. Frustration, anger 26. Impatience, anxiety.
27. Irritation 28. Uneasiness.
Assessment scale:
0 – not disturbing
1 – almost undisturbing 3 – moderately disturbing 5 – very significantly disturbing
2 – slightly disturbing 4 – significantly disturbing 6 – extremely disturbing
The questionnaire covers various aspects of the patient’s life, his/her physical an emotional
condition and other factors, which may be negatively affected by AR.
The findings of the questionnaires are analyzed in Figure 8.
62
7
Figure 8. Assessment of quality of life by the patients before and after therapy with Nasaleze.
(Scale of assessment: 100 % - Maximal impact of the disease on quality of life.)
It can be observed from the data in Figure 8, that quality of life of AR patients improved more than
twofold in the course of treatment with micro-cellulose powder.
Both patients and investigators assessed the tolerability of Nasaleze. This assessment is summarized
in Figure 9.
Figure 9. Tolerability of Nasaleze
Tolerability Adults
(% of total adult subjects)
Children
(% of total pediatric subjects)
Very good 95 87
Good 5 9
Moderate - 4
Poor - -
Description of
unwanted effects
• Formation of crusts in
the nose during 4 first
days of therapy –
2 patients;
• Burning in the nose –
1 patient
• Burning in the nose –
1 patient
• Itching in the nose,
sneezing for 1 hour after
administration
– 1 patient
Types of Sleep General Practical Nasal Ocular Emotional Overall
activity symptoms problems symptoms status score
Visit
Vi sit
Visi
t
63
8
As a rule, both children and adults reported good or very good tolerability of micro-cellulose
powder. Occasional unwanted effects included: formation of crusts in the nose, burning in the nose,
sneezing. These symptoms occurred in isolated cases and did not lead to discontinuation of therapy.
Conclusions
1. Nasaleze reduces the severity of AR symptoms already in the first week of treatment.
2. Nasaleze therapy is associated with a more than twofold improvement in the quality of life
of AR patients.
3. Therefore, Nasaleze is an effective and safe method of prevention and treatment of allergic
rhinitis both in adults and children.
4. Micro-cellulose powder is capable of creating a natural safe barrier protecting the airways
from contact with allergens and oxidating pollutants.
Literature
1. Ilyina NI, Sidorenko IV. Allergic Rhinitis. Physician education program. RAAKI. Akrihin.
Moscow. 2003.
64
65
Clinical study in children suffering
from allergic rhinitis.
Åberg N and Benson M. A nasally applied cellulose
powder reduces symptoms of seasonal allergic
rhinitis (SAR). A double blind, placebo controlled trial
in children and adolescents. Conducted at
The Queen Silvia Children’s Hospital,
Gothenburg, Sweden.
Presented EAACI London 2010.
Published Pediatric Allergy and Immunology 22
(2011) 594–599 (2011)
66
ORIGINAL ARTICLE UPPER AIRWAYS AND SPECIFIC IMMUNOTHERAPY
A nasally applied cellulose powder in seasonal allergic
rhinitis (SAR) in children and adolescents; reduction of
symptoms and relation to pollen load
Nils A°
berg1, A° . Dahl2 & M. Benson1
1Sahlgren’s Academy, University of Gothenburg, The Queen Silvia Children’s Hospital, Gothenburg, Sweden; 2Department of Plant and
Environmental Sciences, University of Gothenburg, Gothenburg, Sweden
A °
berg N, Dahl A ° , Benson M. A nasally applied cellulose powder in seasonal allergic rhinitis (SAR) in children and adolescents; reduction of symptoms and relation
to pollen load. Pediatr Allergy Immunol 2011; 22: 594–599.
Allergic rhinitis appears to have increased in Sweden as well
as in most affluent societies over the twentieth century [1, 2].
During childhood and adolescence, the prevalence of allergic
rhinitis increases with age [3]. In school children, allergy to
pollen is a predominant cause [4]. Apart from notable economic
costs, many school children experience an adverse
impact on their educational career [5]. A range of remedies
and treatments are available on prescription and over the
counter (OTC). Some of these may have adverse effects, and
the relief is very often insufficient. Nasal steroid sprays are
considered most efficacious but many sufferers are reluctant
to take them because of fear of adverse effects.
An inert cellulose powder (Nasaleze) has been on sale as
a medical device against hay fever in Europe since 1994. It is
applied in the nostrils by a simple puffer device. The mechanism
of action of the cellulose is likely to be a reaction with
moisture on the mucous membrane. A protective barrier on
the nasal mucosa may prevent contact between inhaled allergen
and mucosal cells. One placebo-controlled clinical trial in
adults with grass pollen allergy showed a reduced need of rescue
medication but no significant symptom relief [6]. The
inert substance has been virtually free from adverse effects,
making it a particularly attractive treatment option for children.
Still, no controlled clinical studies in children have been
performed. Our aim was to assess the efficacy in a common
clinical setting along with an oral antihistamine. In Sweden,
birch pollen allergy is the most common cause of seasonal
allergic rhinitis (SAR). Furthermore, the birch pollen occurs
during a school term and yearly examinations with high risks
of interference between symptoms of SAR and school results
[5]. Therefore, we found it particularly important to study
the efficacy in birch pollen-induced SAR in children.
Keywords:
allergic rhinitis; clinical trial; barrier
protection; children; adolescents; pollen
concentration
Correspondence
Nils A ° berg, The Allergy Clinic, The Queen
Silvia Children’s Hospital, SE-416 85
Gothenburg, Sweden
Tel.: +4670 6630567
Fax: +4631 3434760
E-mail: nils.aberg@vgregion.se
Accepted 16 April 2011
DOI:10.1111/j.1399-3038.2011.01182.x
Abstract
Background: A nasally applied cellulose powder is increasingly used in many countries
as a remedy for allergic rhinitis. The absence of side effects makes the treatment
particularly attractive in children. The efficacy in pollen allergic children,
however, is not studied, nor is the relation to various pollen exposures.
Methods: During the birch pollen season in 2009, a double blind, placebo-controlled
study was conducted in 53 subjects, aged 8–18 yr, with allergic rhinitis attributed to
birch pollen. All children were on daily oral antihistamine. Reminders and reporting
of symptom scores were made by SMS on mobile phones. Pollen was collected in a
volumetric trap from which figures of pollen concentrations from 1979 to 2009 were
available.
Results: There was a significant reduction in total symptom scores from the nose
(active 7.29, placebo 6.07, p = 0.033) and specifically for running nose (active 2.03,
placebo 2.56, p = 0.017). All symptoms from the nose, eyes and lower airways were
lower in the active group but reached significance only as earlier. The best effect
was seen after days with low or moderate pollen counts (£100/m3), the predominating
pollen load over 31 yr in the area. No clinically significant adverse effects were
seen.
Conclusions: The product reduces symptoms of SAR in children and adolescents. Original
data on pollen concentrations over 31 yr are presented with levels mainly in the
low range favouring the observed efficacy profile. SMS communication on mobile
phone for reminders and recording symptom scores was an excellent logistics tool.
Pediatric Allergy and Immunology
594 Pediatric Allergy and Immunology 22 (2011) 594–599 ª 2011 John Wiley & Sons A/S
67
The studied product has been generally held to be most
efficacious in slight and moderately severe allergic disease.
This context also includes the load of pollen exposure. Therefore,
the approach to pollen exposure was not only a daily
monitoring during the study period; by a presentation of
available data on local pollen occurrence over 31 yr, we infer
our findings in a wider perspective.
Methods
Research design
Patients 8–18 yr old were recruited by newspaper advertising
during February–April 2009. They all had a history of typical
symptoms of SAR during springtime. They should not
have used nasal steroids. At an appointment, the history
was scrutinized and an assessment of the severity excluded a
current need for nasal steroids. They were tested with a finger
prick blood sample for ImmunoCap Rapid (Phadia).
ImmunoCap Rapid is an in vitro system with immediate
results for the most common respiratory allergies with a
high accuracy regarding both sensitivity and specificity [7,
8]. Fifty-two children tested positive for birch pollen allergy.
One child tested negative in the blood sample but with a
strongly positive history and a positive skin prick test for
birch pollen allergy during the same month the child was
also included in the study. The patients were randomly
assigned to active or placebo treatment three times daily
from an identical container. The nasal powders were supplied
in patent approved plastic containers, which deliver
the powder from a nozzle when squeezed. The exact amount
delivered is not standardized, and the variations of patterns
of deposition in the nose are not known. The placebo was
a lactose powder with the same particle size, appearance
and the same tinge of mint taste as the cellulose powder.
The containers were labelled with serial numbers. The randomisation
codes for active and placebo products were not
revealed until the reported scores had been locked in a
clean file at the end of the study. After the study was completed,
all participants were informed whether they had
taken the active or placebo products.
All children were given one orally soluble desloratadine
tablet in a dose appropriate for age once daily during the
treatment period. Each child was supplied with a mobile
phone for instructions, reminders and reporting of symptoms,
all by SMS. The medication and reporting lasted for 4 wk
following the first increase in local birch pollen counts.
Three times a day, the patients were reminded by SMS to
take their treatment including the nasal puffs and were asked
to confirm the intake by a response SMS. At the evening
reminder, they were asked about the severity of symptoms
during the preceding day from the nose, eyes and lower airways
and to answer with a figure 1–6. The figure 1 corresponded
to 1 ‘no trouble at all’, 2 ‘little trouble’, 3 ‘moderate
trouble’, 4 ‘rather much trouble’, 5 ‘much trouble’ and 6 ‘very
much trouble’, respectively. From the nose, scoring of sneezing,
running nose and blocked nose was reported. For the
eyes and lower airways, respectively, only a concluding figure
was used. Otherwise, the SMS procedure was assumed to be
too complicated and time consuming for the children.
For pollen monitoring, a Burkard 7-day volumetric spore
trap situated close to the study centre, at the roof top of the
Central Clinic at O¨ stra sjukhuset, at the eastern border of
Gothenburg (5772¢N, 1205¢E) was used. The trap has been
on the same location since 1979. The counts are representative
for a wide area with a radius of ca. 50 km from the trap,
encompassing the residence of all subjects in the study.
In the presentation of the pollen load in the study area, we
have chosen the Threshold 30 method to identify the main
pollen period [9] whereby the start and end of the pollen season
are defined as the first and last days when the pollen
count is greater than or equal to 30 grains/m3. This method
excludes the long tails of lower values at the start and the
end of the season, which are likely to have less clinical significance.
In addition, the first date must fall into a period when
the pollen type in question was registered during ten consecutive
days, to exclude isolated episodes of long distance transport.
Two threshold values that denote the likely severity of
symptoms were used. Thus, the term ‘high levels’ describes a
situation when pollen levels are within the range 101–1000
birch pollen/m3 and 51–100 grass pollen/m3 [10, 11], whereas
‘very high levels’ denotes birch pollen counts >1000 pollen/
air and grass pollen counts >100 pollen/m3, respectively.
The thresholds for high levels represent the levels when most
or all patients studied react with symptoms. The study by
Davies & Smith [11], concerning grass pollen, was undertaken
in Britain, and these levels may vary geographically. However,
the corresponding data from South Scandinavia were
not available.
Statistical methods
For each question, the mean score was calculated for the
whole 28 days period for every child. Mean values for the
sum of all scores as well as the sum of the nasal scores were
also calculated. The two treatment groups were then compared
using t tests. All results were based on intention to
treat analyses. p values below 5% were considered significant.
Days with a pollen count above and below 100/m3 and day,
respectively, were separated and analysed in the same way as
the whole period. The study was approved by the ethics
committee at the Sahlgren’s Academy of the University of
Gothenburg.
Results
An excellent compliance was obtained. Only 6% of all possible
SMS-replies were missing, including one boy who withdrew
because of throat irritation. One girl used nasal steroid
as rescue medication for one day. Both belonged to the
placebo group and are included in the intention to treat analyses.
There were 25 children in the active and 28 in the
placebo group. The gender distribution was 3/2 in favour of
boys in both groups. The mean age was 11 in both groups.
No clinically significant adverse effects were reported. A total
A °
berg et al. A nasally applied cellulose powder in SAR
Pediatric Allergy and Immunology 22 (2011) 594–599 ª 2011 John Wiley & Sons A/S 595
68
of eight children evenly distributed between the groups experienced
some irritation in nose or throat following treatment.
Over the entire 4 wk, there was a general tendency to a
reduction of all symptoms from nose, eyes and lower airways
in the active group. The mean scoring for nose and eyes ranged
between 2 (‘little trouble’) and 3 (‘moderate trouble’).
There was a significant reduction in total symptom scores
from the nose (active 7.29, placebo 6.07, p = 0.033) and
specifically for running nose (active 2.03, placebo 2.56,
p = 0.017).
In Table 1, the efficacy is further elaborated and shows a
general trend to an increased difference in mean scores
between the groups with low and moderate pollen counts
(£100 pollen/m3/day) as compared with when the pollen
counts are high. During a situation with low or moderate
pollen counts, there is a significant reduction not only in total
nasal symptoms and running nose, but also in sneezing severity.
Pollen concentrations
The birch pollen season 2009 was intense but not a record
high. The pollen index, i.e. the annual pollen sum, in
Gothenburg 2009 was 152% of the mean of the period 1979-
2009. The local birch flowering started 1 wk before the study
beginning on April 21 with a maximum of 3700 pollen/m3/
day on April 25.
Figure 1 illustrates further the relation between symptom
scores and pollen counts. Visually, there was a lag of 2 days
between changes in pollen counts and subsequent symptoms.
After the beginning of treatment, the symptoms intensified
slower in the active group than in the group treated with
placebo, and maximum of the score, which was lower in the
former group, was reached about 2 days later. The decline of
the pollen counts after the peak of pollen release was accelerated
by rain during 1 wk beginning on May 3. In this case, the
rain was associated with a more pronounced decline in the
symptom scores of the active group than in the placebo group.
Figure 2 describes the pollen background in terms of a 31-
yr survey of the pollen counts in the area. There were large
variations in both the duration of pollen periods and the partition
of days with low and moderate counts. For birch
pollen (Fig. 2a), the percentage of days with low and moderate
levels varied between 100% and 15%, mean 48 ± 20%
(±SD = standard variation). If the pollen season instead is
defined as the period when fresh birch pollen (locally
produced or long-distance transported) is registered in a regular
manner, i.e. from March 1 to June 30, the percentage of
days with low or moderate levels varied between 73% and
100%, mean 90 ± 6%.
When the main grass pollen season is defined according to
the Threshold 30 method (Fig. 2b), the total percentage of
days with pollen levels with low and moderate levels varied
between 100% and 33, mean 74 ± 17%. The period when
grass pollen is registered more or less daily lasts from April
20 until September. We chose September 7 as an end date for
calculations. The total percentage of days with low and moderate
levels during this longer period varied between 88%
and 100%, mean 95 ± 4%.
Discussion
Since 1994, this British remedy for hay fever has been on sale
as a medical device, and it has been increasingly used in
Table 1 Sum of symptoms scored retrospectively at night. Figures
with significant reduction of scores are marked in bold.
Question Treatment n Mean p-value
(a) 2 days after pollen counts £ 100/m3
Sneezing Placebo 27 2.19 0.023
Active 25 1.65
Running nose Placebo 27 2.35 0.019
Active 25 1.79
Blocked nose Placebo 27 2.21 0.23
Active 25 1.88
Eye symptoms Placebo 27 1.79 0.84
Active 25 1.75
Lower airways Placebo 27 1.59 0.51
Active 25 1.45
Sum of all symptoms Placebo 27 10.14 0.081
Active 25 8.50
Sum of nasal symptoms Placebo 27 6.75 0.025
Active 25 5.32
(b) 2 days after pollen counts > 100/m3
Sneezing Placebo 28 2.39 0.15
Active 25 2.08
Running nose Placebo 28 2.67 0.038
Active 25 2.19
Blocked nose Placebo 28 2.56 0.29
Active 25 2.27
Eye symptoms Placebo 28 2.50 0.52
Active 25 2.33
Lower airways Placebo 28 1.63 0.54
Active 25 1.50
Sum of all symptoms Placebo 28 11.75 0.15
Active 25 10.37
Sum of nasal symptoms Placebo 28 7.62 0.074
Active 25 6.54
8
10
12
1000
10,000
Pollen
2
4
6
10
100
Sum of scores
Pollen/m3/day
Placebo
Active
1 0
April 21 April 28 May 5 May 12 May 19
Figure 1 Sum of nasal symptoms day by day in respective groups.
Daily pollen concentrations in log scale.
A nasally applied cellulose powder in SAR A ° berg et al.
596 Pediatric Allergy and Immunology 22 (2011) 594–599 ª 2011 John Wiley & Sons A/S
69
many parts of the world. The inert cellulose powder has in
various previous studies, mainly in adults, been free from
clinically significant adverse effects [6, 12, 13]. The safety
aspect of the product makes it particularly attractive for the
treatment of children. This is the first placebo-controlled
study in children in a clinical setting. It is also the first placebo-
controlled study of the product proving a reduction in
symptoms of SAR. In adults with grass pollen rhinitis, there
was a reduction in rescue medication but no decrease in
symptom scores [6]. We wanted to avoid that variable use of
other treatments would confound the efficacy of the trial
product. Therefore, we chose a fixed oral antihistamine dose
throughout the study period, which is a common clinical context.
The inclusion of previously not published original data on
the partitioning of days during the main pollen period into
low, moderate, high and very high levels over the period
1979-2009 made it possible to assess our observed relation
between pollen exposure and clinical symptoms in a wider
perspective.
Another original feature with the study was the use of
SMS on mobile phones for reminders and reporting of symptom
scores. There are clear benefits of e-diaries as compared
with paper records in terms of compliance and data safety
[14]. The use of mobile phone logistics is a further development
of the methodology that probably explains the unusually
high compliance in this age group. The logistics also
allow a continuous supervision of the study progress on an
individual level. Some concern from the study staff regarding
the SMS skill of the children (asking for SMS interest in the
advertisement) was rudely mocked by the children at the first
appointment.
Population
The main weakness of the study is the relatively small number
of patients. Consequently, most of the general reduction
in all symptoms did not reach statistical significance. The
study population was quite homogenous with a laboratory
confirmed allergy to birch pollen and a narrow range of
severity; a history of asthmatic or other perennial symptoms
was not allowed at inclusion, nor was a previous use or
assessed need of nasal steroids. This background ought to
minimize the risk of significant baseline group differences.
Dosage
We appraised a fixed dosage of three times daily to be both
convenient and necessary to maintain controlled circumstances
in our trial design as well as to reach a statistically
significant reduction of symptoms. Still, it may not have been
an optimal setting to prove the real efficacy of the product,
particularly during a period of high pollen counts. It should
be noted that most of birch pollen season in Sweden may be
considered intense, as compared with grass pollen exposure,
(Fig. 2). In clinical praxis, the dosage is usually 2–3 times
daily basally during pollen season but with a possibility to
increase the doses as needed to control symptoms. The inert
nature of the product imposes no more than a practical
upper limit of the dosage. The concurrent fixed antihistamine
dosage may have hampered the breakthrough of pollen peak
symptoms, but may also have constricted the range of scoring
available for reduction after lower pollen counts. Given
the aim of extensive symptom relief, our impression still is
that the antihistamine treatment alone left a substantial need
for further aid.
The optimal frequency of puffing the powder into the nostrils
to obtain a 24-h protection of mucous membranes
remains unknown and, as discussed earlier, may vary with
the amount of allergen exposure. The ordinary clearance time
of the nasal mucosa of <30 min is prolonged for cellulose
products, a fact that may be used for certain treatment purposes
[15]. Another gel formulation from seawater was efficacious
against allergic rhinitis in a four times daily regimen in
a recent study [16]. The higher efficacy in the lower pollen
range may indicate that a three times daily dose may be sufficient
as a basic clinical regimen which might need to be
adjusted according to the intensity of symptoms.
0
10
20
30
40
50
60
70
0
10
20
30
40
50
60
70
1980 1990 2000 2010
1980 1990 2000 2010
Birch (Betula) pollen
Grass (Poaceae) pollen
<101 pollen/m3
101–1000 pollen/m3
>1000 pollen/m3
<50 pollen/m3
51–100 pollen/m3
>100 pollen/m3
(b)
(a)
Figure 2 The number of days with different birch and grass pollen
concentration levels in Gothenburg, Sweden during the years 1979-
2009 and during the main pollen seasons, defined according to the
Threshold30 method [9]. (a) Concentrations of birch pollen during
the period March 1st–June 30th. (b). Concentrations of grass pollen
during the period April 21st and September 7th.
A °
berg et al. A nasally applied cellulose powder in SAR
Pediatric Allergy and Immunology 22 (2011) 594–599 ª 2011 John Wiley & Sons A/S 597
70
Efficacy
The profile of the effects with the predominating and statistically
significant reduction of nasal symptoms is suggestive of
a real biological effect. A less pronounced relief of ocular
and bronchial symptoms may be secondary to the nasal
effects in line with the concept of ‘united airways’ [17]. The
number of patients, however, did not allow for statistical significance
of the reduction of non-nasal symptoms.
The magnitude of reduction of nasal symptoms in the trial
of about 20% was less than might have been expected from
the clinical experience of the authors. Still, it corresponded to
the cautious power calculations preceding the clinical part of
the study and is not an uncommon mean effect in clinical trials,
particularly in a probing phase. Given the background
discussed earlier, the average symptom scores in the treatment
group can be assumed to result from quite a wide scope
of effects from very good to complete absence of effects.
The assumed mode of action of the cellulose powder is to
form a gelatinous barrier preventing contact between pollen
and the mucous membrane. It may be a matter of course that
intense exposure may result in breakthrough of sneezing and
running nose with blowing out of the powder/gel and a subsequent
local absence of powder and effect. Such a sequence may
be part of a dose–response relationship between the frequency
of doses and efficacy. In the previous grass pollen study on the
product [14], the dose was mainly once daily and this low dose
may explain to the shortage of symptom reduction.
Nasal steroid sprays are recommended as the first choice
in the international (ARIA) guidelines [18]. The guidelines do
not discuss non-pharmacological products, probably because
of the scarcity of studies of acceptable scientific quality in
this context. In Sweden, however, the new intranasal corticosteroids
with the profile of high efficacy and low bioavailability
are not accessible OTC. Moreover, many parents still
prefer to try non-pharmacological products for their children
by other reasons.
Pollen exposure
The choice of birch pollen rhinitis in the study was firstly
that it is the most common cause of SAR in Swedish children
[4]. Secondly, for children with multiple pollen allergies, birch
pollen symptoms usually are the first of the total season. In
severe birch pollen allergy, patients often have a crossreaction
to hazel and alder earlier in the spring. Already at recruitment,
however, we excluded children with perennial allergic
symptoms or seasonal symptoms in the months preceding
birch flowering. We believe that absence of all symptoms previously
in the same year may have contributed to a narrow
range of severity. Most children in Sweden with grass pollen
allergy also have a birch pollen allergy [4], and the baseline
condition in a study of grass pollen allergy would have been
more heterogeneous.
There was a general pattern with a variation of symptoms
proportionally to a log scale of pollen concentrations with a
lag of about 2 days. Lower pollen concentration caused
milder symptoms as well as an amelioration of the protective
effect of the cellulose powder. This is coherent with the discussion
about sufficient dosage above and likewise the generally
held opinion that the cellulose powder primarily protects
against slight and moderate symptoms.
A pollen load of 100 birch pollen/m3/day, the upper limit
for moderate levels, appears to constitute a threshold with
relevance for the efficacy of the product.
In fact, low or moderate levels, when the product thus
appears to subdue symptoms, predominate during the birch
pollen season, as illustrated by the retrospective statistics
from 31 yr (Fig. 2a). Although these levels differ between
grass and birch pollen [10, 11], the method also appears to be
applicable to birch pollen. In practice, the method cuts off
the long tails with very low pollen amounts and irregular
pollen occurrence at the beginning and the end of the season.
The predominance of low or moderate values is still more
pronounced with respect to grass pollen than birch pollen
(Fig. 2b). Therefore, it is quite possible that the product in
the given dosage should be even more efficacious in grass
pollinosis, a more common condition in a global perspective.
Conclusions
We demonstrated that an inert cellulose powder (Nasaleze)
causes a significant alleviation of nasal symptoms in SAR in
children. The best efficacy was seen after a low–moderate
birch pollen load, a concentration representing major parts
of the Swedish pollen season. The product could be effectively
combined with oral antihistamine, the most common
treatment of SAR [6].
Acknowledgments
Kisska International Ltd and Green Medicine AB sponsored
the study in terms of supplying test products, support of the
logistics including mobile phones and funding for the nursing
staff. We are grateful to the registered nurses Kerstin Sandstedt
and Mainor A ˚ mark for skill patient contact and testing
and to the senior lecturer Lars Wahlgren, University of
Lund, for statistical analyses. We want to thank Dr. S.O.
Strandhede, former leader of the Pollen Laboratory at the
University of Gothenburg, and all pollen analysts throughout
the years.
References
1. Aberg N. Asthma and allergic rhinitis in
Swedish conscripts. Clin Exp Allergy 1989:
19: 59–63.
2. Aberg N, Hesselmar B, Aberg B, Eriksson
B. Increase of asthma, allergic rhinitis and
eczema in Swedish schoolchildren between
1979 and 1991. Clin Exp Allergy 1995: 25:
815–9.
A nasally applied cellulose powder in SAR A ° berg et al.
598 Pediatric Allergy and Immunology 22 (2011) 594–599 ª 2011 John Wiley & Sons A/S
71
3. Aberg N, Engstro¨m I. Natural history of
allergic diseases in children. Acta Paediatr
Scand 1990: 79: 06–11.
4. Hesselmar B, Aberg B, Eriksson B, Aberg
N. Allergic rhinoconjunctivitis, eczema, and
sensitization in two areas with differing climates.
Pediatr Allergy Immunol 2001: 12:
208–15.
5. Sundberg R, Tore´n K, Ho¨ glund D, Aberg
N, Brisman J. Nasal symptoms are associated
with school performance in adolescents.
J Adolesc Health 2007: 40: 581–3.
6. Emberlin JC, Lewis RA. A double blind,
placebo controlled trial of inert cellulose
powder for the relief of symptoms of hay
fever in adults. Curr Med Res Opin 2006: 22:
275–85.
7. Carvajal Uruen˜ a I, Dı´az Va´ zquez C, Cano-
Garcinun˜ o A, et al. Accuracy of Immuno-
CAP Rapid in the diagnosis of allergic
sensitization in children between 1 and
14 years with recurrent wheezing: the IReNE
study. Pediatr Allergy Immunol 2009: 20:
601–9.
8. Eigenmann PA, Kuenzli M, D’Apuzzo V,
et al. The ImmunoCAP Rapid Wheeze/
Rhinitis Child test is useful in the initial
allergy diagnosis of children with respiratory
symptoms. Pediatr Allergy Immunol 2009:
20: 772–9.
9. Smith M, Emberlin J. Constructing a 7-day
ahead forecast model for grass pollen at
north London, United Kingdom. Clin Exp
Allergy 2005: 35: 1400–6.
10. Taudorf E, Moseholm L. Pollen count,
symptom and medicine score in birch pollinosis.
A mathematical approach. Int Arch
Allergy Appl Immunol 1988: 86: 225–33.
11. Davies RR, Smith LP. Forecasting the start
and severity of the hay fever season. Clin
Exp Allergy 1973: 3: 263–7.
12. Josling P, Steadman S. Use of cellulose
powder for the treatment of seasonal allergic
rhinitis. Adv Ther 2003: 20: 213–9.
13. Emberlin JC, Lewis RA. A double blind, placebo-
controlled cross over trial of cellulose
powder by nasal provocation with Der p1 and
Der f1. Curr Med Res Opin 2007: 23: 2423–31.
14. Lauritsen K, Degl’ Innocenti A, Hendel L,
et al. Symptom recording in a randomised
clinical trial: paper diaries vs. electronic
or telephone data capture. Control Clin
Trials 2004: 25: 585–97.
15. Griesenbach U, Meng C, Farley R, et al.
The use of carboxymethylcellulose gel to
increase non-viral gene transfer in
mouse airway. Biomaterials 2010: 31: 2665–
72.
16. Cingi C, Halis Unlu H, Songu M, et al.
Seawater gel in allergic rhinitis: entrapment
effect and mucociliary clearance compared
with saline. Ther Adv Respir Dis 2010: 4:
13–8.
17. Braunstahl GJ. United airways concept:
what does it teach us about systemic inflammation
in airways disease? Proc Am Thorac
Soc 2009: 6: 652–4.
18. Bro_zek JL, Bousquet J, Baena-Cagnani CE,
et al. Allergic Rhinitis and its Impact on
Asthma (ARIA) guidelines: 2010 Revision.
J Allergy Clin Immunol 2010: 126: 466–76.
A °
berg et al. A nasally applied cellulose powder in SAR
Pediatric Allergy and Immunology 22 (2011) 594–599 ª 2011 John Wiley & Sons A/S 599
72
73
Intranasal Inert Cellulose Powder
in Prevention and Management of
Seasonal Allergic Rhinitis (SAR)
in Children.
Geppe N.A., Snegotskaya M.N.; Kolosova N.G.;
Konopelko, O.U. Conducted at the Clinic of Child
Diseases at The I.M. Sechenov Moscow Medical
Academy. An open comparative randomized study
in order to evaluate the efficacy and safety of
intranasal inert cellulose powder in preventing
seasonal allergic rhinitis (SAR) in children.
The study was conducted between April and June
2009 and presented as a Poster in EACCI
London 2010.
74
Itching in the nose Sneezing Rhinorrhea Blocked nasal passages
Department
of
Childhood
Diseases,
The
I.M.
Sechenov
Moscow
Medical
Academy,
Moscow,
Russia.
Intranasal
Inert
Cellulose
Powder
in
Preven2on
and
Management
of
Seasonal
Allergic
Rhini2s
in
Children.
Geppe
N.A.,
Snegotskaya
M.N.,
Kolosova
N.G.,
Konopelko
O.U.
Purpose:
To
study
the
efficacy
and
safety
of
the
intranasal
inert
cellulose
powder
(Nasaleze®)
in
the
UK,
Nasaval®)
in
Russia)
to
prevent
seasonal
exacerbaMon
of
allergic
rhiniMs
(AR)
in
children.
The
Study
was
throughout
6
weeks
between
April
and
June
2009.
Materials
and
Methods:
Open
randomized
study
in
order
to
evaluate
the
efficacy
and
safety
of
the
intranasal
inert
cellulose
powder
to
prevent
exacerbaMon
of
seasonal
allergic
rhiniMs
(AR)
in
children.
Depending
on
the
treatment
all
children
were
divided
into
the
following
groups:
in
Group
1
(Main
Group),
the
inert
cellulose
powder
in
a
special
device
was
administrated
to
30
children
twice
a
day;
in
Group
2,
30
children
received
Montelukast
5
mg
a
day;
in
Group
3,
20
children
received
Sodium
Cromoglicate
2
doses
of
50
mg
x
2
Mmes
a
day;
in
Group
4,
30
children
received
Budesonide
50
mg
3-­‐4
Mmes
a
day.
AR
symptoms
were
assessed
in
the
case
monitoring
Mmetable
for
the
paMents
per
visit.
(Table
1.)
ComparaMve
descripMon
of
the
surveyed
paMents
are
in
Table
2.
 The
majority
of
paMents
(73%)
noMced
a
disMnct
improvement
in
their
condiMon
by
the
fi_h
day.
 During
the
next
2
weeks,
12
children's
(40%)
symptoms
disappeared
completely.
0
0.2
0.4
0.6
0.8
1
1.2
1.4
1.6
1.8
2
1
визит
2
визит
3
визит
4
визит
ринорея
чихание
зуд
блокада
носового
дыхания
Study Visit 1 Visit 2 Visit 3 Visit 4
Informed consent
Questionnaire
Collection of medical records
Х
Х
X
Patient examination Х Х Х Х
Criteria for inclusion and exclusion
Number Randomization
Inert Cellulose Powder Issue
Х
Х
Х
Symptoms of seasonal allergic rhinitis (on a
point scale: 0 - no symptoms, 1 - low level of
intensity, 2 - moderate level of intensity, 3 -
severe)
Х Х Х Х
Treatment adjustment Х Х Х
Assessment of adverse events Х Х Х
General doctor and patient assessment Х Х Х
Inert Cellulose Powder
(N=30)
Montelukast
(N=30)
Sodium
cromoglicate (N=20)
Budesonide (N=30)
The average age of the patients (years) 8,3 8,9 7,9 8,5
Minimum age of the patients (years) 4,0 6,0 2 ,0 6,0
Average duration of the illness (years) 3,1 4 3,5 3,8
Sensitization to pollen allergens 50% 52% 49% 56%
Mild AR 22 (73,3%) 20 66,7%) 15 (75,5%) 20 (66,7%)
Moderate and severe AR 8 (26,6%) 10 (33,3%) 5 (25%) 10 (33,3%)
AR and BA 5 (16,7%) 8 (26,7%) 4 (20%) 9 (30%)
Allergic conjunctivitis 50% 53% 48% 57%
Family history of allergic illnesses 20 (66,7%) 22 (73,3%) 15 (75,5%) 20 (66,7%)
Results:
Dynamics of the symptoms of allergic rhinitis in scores within 6 weeks in Group 1 (the Inert Cellulose Powder).
Table 1. Table 2.
*
* Р < 0,05
0.8
0.5
0.5
0.7
1.8
1.5
1.1
1.8
0
0.5
1
1.5
2
2.5
Evaluating the efficacy of the Inert Cellulose Powder in children with AR during the first two weeks (р<0,05)
до
назначения
назаваля
через
2
недели
от
начала
применения
назаваля
 Definite
decrease
of
all
SAR
symptoms
more
than
twice.
 75%
of
paMents
before
the
prescripMon
regularly
received
decongestants.
During
the
Study
26,9%
of
paMents
occasionally
received
decongestants.
Efficacy of the Inert Cellulose Powder in children with seasonal symptoms AR within 6 weeks compared with other variants of treatment.
0
0.5
1
1.5
2
2.5
назаваль
монтелукаст
кромогликат
натрия
будесонид
0
0.5
1
1.5
2
2.5
назаваль
монтелукаст
кромогликат
натрия
будесонид
0
0.5
1
1.5
2
2.5
назаваль
монтелукаст
кромогликат
натрия
будесонид
0
0.5
1
1.5
2
2.5
3
3.5
назаваль
монтелукаст
мромогликат
натрия
будесонид
1
визит
через
6
нед
In
the
Main
Group
(Group
1)
9
children
(34,6%)
were
receiving
anMhistamines
occasionally,
7
children
(26,9%)
-­‐
decongestants,
3
children
(10%)

nasal
topical
steroids.
Comparing
showed
a
significant
improvement
in
symptoms
of
AR
in
all
groups.
Side
effects:
2
children
(6,7%)
in
the
Group
1
had
increased
sneezing,
followed
by
removal
of
the
drug.
In
the
Budesonide
group,
two
children
was
a
slight
nasal
bleeding
and
burning
of
the
nasal
mucosa
(6,7%).
Conclusion:
The
Inert
Cellulose
Powder
reduces
symptoms
of
AR,
as
well
as
other
medicines.
The
children
who
received
the
Inert
Cellulose
Powder
during
pollen
season,
decreased
frequency
of
use
of
anMhistamines,
decongestants
and
topical
steroids.
PreventaMve
applicaMon
of
the
Inert
Cellulose
Powder
before
contact
with
known
allergens
(pets,
pollen
allergens,
house
dust,
etc.)
reduces
the
symptoms
of
allergy.
Using
of
the
Inert
Cellulose
Powder
for
prevenMon
of
seasonal
allergic
rhiniMs
was
proved.
The
Inert
Cellulose
Powder
has
minimal
side
effects
and
can
be
used
in
children
from
an
early
age.
Rhinorrhea
Sneezing
Itching in the nose
Blocked nasal passages
Visit 1 Visit 2 Visit 3 Visit 4
Blocked nasal passages
Itching in the nose
Sneezing
Rhinorrhea
Before
Issiue
2 weeks
after Issue
Visit 1
After 6
weeks
Inert Cellulose Montelukast Sodium Budesonide
Powder Cromoglicate
Inert Cellulose Montelukast Sodium Budesonide
Powder Cromoglicate
Inert Cellulose Montelukast Sodium Budesonide
Powder Cromoglicate
Inert Cellulose Montelukast Sodium Budesonide
Powder Cromoglicate
75
Open non-comparative study
to evaluate the effectiveness of
Nasaleze for patients
with allergic rhinitis.
Conducted at the Russian Federal Medical Biological
Agency by Chief clinical physician, professor,
Doctor of Medical Sciences NI Ilina.
An open study to determine the effectiveness
of Nasaleze at treating allergic rhinitis by nasal
provocation test with significantly causative
aeroallergens.
To be published in Russian Allergy Journal in
No. 2 (March-April 2011)
176
REPORT ON AN OPEN NON-COMPARATIVE STUDY TO EVALUATE
THE EFFECTIVENESS OF NASALEZE PREPARATION FOR PATIENTS
WITH ALLERGIC RHINITIS
Investigated preparation: Nasaleze (vegetable cellulose in a spray dispenser).
Manufacturer of the preparation: Nasaleze Ltd, Great Britain
Location where the study was conducted: Federal State Budget Establishment Immunology
Institute State Science Centre, Russian Federal Medical Biological Agency, building 24, Kashirskiy
Highway, Moscow.
Study director: Chief clinical physician, professor, doctor of medical sciences. N.I. Ilina
Introduction. Basis of the study.
Nasaleze, a micro-dispersed cellulose powder in a spray dispenser, is designed to protect the
nasal mucous membrane from contact with pollutants and aeroallergens, as well as other microparticles,
which enter the nasal cavity during breathing. Nasaleze is used to prevent the development
of the symptoms of allergic rhinitis (AR): nasal pruritis, swelling of nasal mucus and disruption of
nasal breathing, prolific clear liquid discharges from the nose, sneezing attacks, etc. When the
cellulose powder from the spray dispenser contacts the nasal mucus, it binds with the mucus of the
nasal cavity lining and forms a strong gel-like film that covers the nasal cavity and serves as a natural
barrier against aeroallergens.
Nasaleze is made up exclusively of natural components. It is an inert, natural, finely dispersed
cellulose powder. It does not contain any systemic or locally active substances. Therefore, it is suitable
for children and pregnant women.
Previous studies to evaluate the effectiveness of Nasaleze were based on the patient’s
subjective evaluation of the severity of AR symptoms under conditions of natural exposure to
significantly causative aeroallergens. A study involving nasal provocation tests with measured
doses of significantly causative aeroallergens on a backdrop of using the Nasaleze preparation
with an evaluation of the changes in nasal obstruction and inspiratory nasal resistance will enable
an objective evaluation of the effectiveness of the preparation for AR patients as a means of
elimination therapy.
The goal of the study is to evaluate the effectiveness of Nasaleze preparation (vegetable
cellulose) for patients with allergic rhinitis (AR).
Materials and methods.
Study Design. Prospective open non-comparative study.
The study included 30 patients, of both sexes (12 men (40%) and 18 women (60%)), suffering
from allergic rhinitis and meeting the criteria for inclusion/exclusion. The mean age of the patients
was 28.5 ± 2.9 years. The mean duration of illness was 10.7 ± 2.5 years (from 3 to 24 years).
The duration of the study was 3 months (selection of patients) and 7 days for testing and
active observation.
77
Criteria for including patients in the study:
- the existence of the patient’s informed consent to participate in the study;
- aged between 18 and 65 years;
- patients with a history of allergic rhinitis for no less than 2 years
- positive skin tests for dust and household or epidermal allergens
- absence of clinical symptoms of allergic rhinitis at the time of the study
- ability to adequately participate in the study process
Criteria for excluding patients from the study:
- pregnancy, lactation
- presence of infections in air paths or nasal sinus cavities
- presence of anatomical anomalies of the nose (polyposis of the nose and paranasal sinuses,
hypertrophy of nasal mucus, structural changes of the nasal cavity) that could significantly
disrupt nasal breathing
- hypersensitivity to any of the components of the investigated preparation
- lesions of the mucous lining of the nose
- recent surgical interventions in the nasal cavity
- recent injuries to the nose
- smoking less than 4 hours before the testing
- clinical symptoms of rhinal conjunctivitis or bronchial asthma at the time of the study
- indicators of pulmonary function: FVC, FEV1, PEF<85% of normal values, FVC/ FEV1 <70% of
normal values
- dermatological diseases in the developed stage (psoriasis, atopic dermatitis, contact
dermatitis)
- occurrence of acute respiratory disease less than 2 weeks before or at the time of the study
- occurrence of decompensated diseases or acute conditions that could significantly affect the
results of the study
- alcoholism, drug addiction, mental unbalance
- probable inability to meet the demands of the clinical study
- participation in any other clinical testing during the last 28 days
- simultaneous use of preparations that could influence the dynamics of the indicators used to
evaluate the effectiveness of the therapy (Table 1)
78
3
Table 1. List of preparations prohibited during the study
Patients were not allowed to participate in the study if they had taken any of the preparations
listed below during the period preceding the start of the study or during the study.
Ketotifen (72 hours)
Systemic decongestants (48 hours)
Nasal decongestants (48 hours)
Systemic and/or nasal glucocorticoids (2 weeks)
Antihistamine preparations (14 days)
Antileukotriene preparations (14 days)
Cromoglycates (14 days)
Adrenaline (24 hours)
Non-steroid anti-inflammatory medications (7 days)
Tricyclic psychotropic preparations (21 days)
Brief description of the programme.
During the introductory period, the patients were evaluated according to the criteria for
inclusion/exclusion. During visit 1 (after the patient was accepted onto the study) the initial condition
of the patient was determined and the peak nasal inspiratory flow (PNIF) was measured. Then a
series of nasal provocation tests were conducted: first with a test reference liquid and, in the case of
a negative reaction, with measured doses of significantly causative aeroallergens (without the use of
Nasaleze), beginning with a minimum dilution of 1/512 with a gradual increase in the allergen dose
(in the case of a negative result). The PNIF was measured after the application of each allergen dose.
In the case of a positive result, the test was ended and the dilution of allergen at which a reaction was
observed was noted. During visit 2 (3±1 days after the first visit) the patient’s initial condition was
evaluated and the PNIF was measured. Then the research physician sprayed a single dose of Nasaleze
into each nasal passage of each patient. After 20 minutes following the application of Nasaleze, a
series of nasal provocation tests were conducted with the specific allergen, until a positive result was
obtained (using the method described above), after which the PNIF was measured.
The effectiveness of the preparation was evaluated based on a comparison of the nasal
provocation test results obtained before and after the use of Nasaleze.
Results of the study.
Description of the group of patients in the study.
30 patients, of both sexes (12 men (40%) and 18 women (60%)), suffering from allergic rhinitis
and meeting the criteria for inclusion/exclusion took part in the study. The mean age of the patients
was 28.5 ± 2.9 years. The mean duration of illness was 10.7 ± 2.5 years (from 3 to 24 years).
The distribution of patients by severity of illness is shown in Table 2.
79
4
Table 2. Distribution of patients by severity of allergic rhinitis.
Total, n (%) slight, n (%) moderate, n (%) severe, n (%)
30 (100%) 20 (66.7%) 10 (33.3%) 0 (0%)
The allergic nature of the illness was confirmed in all the patients. All patients had a sensitivity
to dust, 10 patients (33.3%) were also sensitive to household and/or epidermal allergens.
A total of 30 patients (100%) completed the study in accordance with the protocol.
Evaluation of the effectiveness of the therapy.
Of the 30 patients who completed the study, the therapy using Nasaleze was found to be
effective in 28 (99.6%) of the patients, which showed a statistically valid decrease in nasal reactivity
to a significantly causative allergen. Thus, the mean threshold concentration of allergen during the
nasal provocation tests was initially 1250 PNU/ml, and after the application of Nasaleze, 5000 PNU/
ml (Wilcoxon criterion z=4.694, p<0,001). However, in 4 patients, no development of symptoms was
recorded, even with provocation by an allergen at the maximum concentration of 10,000 PNU/ml
(Table 3). The best results were obtained in patients with isolated dust sensitivity and a mild period
of rhinitis.
Table 3 .Dynamics of threshold concentrations of allergens before and after the application of
Nasaleze.
Patient number
Threshold concentrations of allergens
Threshold allergen concentration before and after application of Nasaleze
Before
After
12
10
8
6
4
2
0
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30
80
Two patients for whom the preparation was not found to be effective had a combination
of dust and household sensitivity. It is likely that the household sensitivity causes a persistent
allergic inflammation of the nasal mucus and increased nasal hyper-reactivity, even though clinical
manifestations of rhinitis are absent. Because Nasaleze does not have any anti-inflammatory or
anti-allergic action, it is not be expected that the preparation could affect the course of an allergic
reaction that is already developed, but as part of a complex AR therapy, the preparation could stop
the further uptake of allergen with inhaled air.
Assessment of adverse reactions.
During the entire period of observation, none of the patients taking part in the study showed
any adverse reactions.
Conclusion. Thus the study shows that:
1) Under conditions of allergen provocation, Nasaleze has a prophylactic action and prevents
the development of an allergic reaction
2) The preparation is less effective in patients who have year-round allergic rhinitis
3) the use of Nasaleze will be effective if it is started before the beginning of contact and
continues during the period of contact with a significantly causative allergen
4) it must be considered that after clearing the nose each time, the preparation must be
applied again to renew the formation of the protective film
5) the advantage of Nasaleze is the high degree of safety, because it contains an inert, natural,
finely dispersed cellulose powder and has no systemic action In connection with the above, Nasaleze
can be used by children and by pregnant or breast-feeding women.
81
Nasal mucociliary clearance
and mucoadhesion of
hydroxypropylmethylcellulose
powder used for alleviation of
allergic rhinitis
Bernadette Diethart, Jean Emberlin, Richard Lewis
Presented as a Poster at EACCI, London 2010
Published in Natural Science
Vol.2, No.2, 79-84 (2010)
82
Nasal mucociliary clearance and mucoadhesion of
hydroxypropylmethylcellulose powder used for
alleviation of allergic rhinitis
Bernadette Diethart1, Jean Emberlin2, Richard Lewis3
1 School of Human and Health Sciences, Swansea University; 2 National Pollen and Aerobiology Research Unit,
University of Worcester; 3 Worcestershire Royal Hospital, Worcester, United Kingdom
This study was sponsored by Kisska International Ltd. and the University of Worcester.
Background:
An inert hydroxypropylmethylcellulose
powder (Nasaleze®) has been used since
1994 in the alleviation of allergic rhinitis
(AR). The powder is applied to the inside
of the nose where the particles adhere to
the nasal mucosa, absorb moisture and
swell to form a gel. Its efficacy in reducing
hay fever symptoms and its barrier function
against Der p 1 allergen have been
recently proven. Mucoadhesion and clearance
of the gel influence the duration the
barrier is efficient.
Methods:
For the investigation of the effect of HPMC
application on mucociliary clearance a
modified Andersen saccharine test was
applied. Twelve healthy volunteers were
tested after the end of the grass pollen
season 2008. In order to test the baseline
mucociliary clearance time (MCT) of each
participant, saccharine solution (3 %) was
applied to the anterior tip of the inferior
turbinate in one nostril of the subjects by
means of rayon tip swabs. The subjects
were instructed not to sniff or sneeze and
to report a sweet taste as soon as it was
noted and time was measured from the
moment of solution application. After
baseline measurements, 10 mg and 20 mg
of HPMC was sniffed into the same nostril.
After 5 minutes to allow gel formation the
Andersen test procedure was repeated.
Results:
The mean mucociliary clearance time at
baseline was 11.14 minutes. This baseline
MCT significantly increased to 35.45
minutes when 10 mg of HPMC were applied
to the nostril prior to the test (p <
0.0005). Application of 20 mg resulted
in a mean MCT of 50.37 minutes and
thus a further increase >120 % (>420
% longer MCT compared to baseline).
This elongation of MCT was statistically
significant when compared to baseline
and 10 mg HPMC (p < 0.0005).
Conclusion:
Mucus maintains a hydrated layer over
the epithelium which serves as a protective
barrier against pathogens and
noxious substances. However, the mesh
spacing of mucus is too large to constitute
a diffusion barrier to most allergens.
HMPC gel applied to the nose has
been proven to be a barrier to allergen
entry. The attachment of HPMC to nasal
mucus (mucoadhesion) slows down
nasal clearance which enables longer
residence time of HPMC in the nose and
thus increases the time HPMC can be effective
as a barrier before it is cleared.
Also, dehydration of mucus while the
HPMC gel forms increases mucus viscosity,
which might decrease the diffusion
coefficient through the mucus resulting
in lower allergen diffusion.
120.0 --
100.0 --
80.0 --
60.0 --
40.0 --
20.0 --
0.0 --
Mucociliary clearance time(in minutes)
Baseline 10 mg HPMC 20 mg HPMC
Text type
--
--
--
Figure 1: Boxplot of baseline MCT and MCT after nasal
application of 10 mg and 20 mg of HPMC.
Table 1: Demographics of participants recruited for Andersen saccharine
testing.
Number of participants
Mean age (in yrs)
Age range (in yrs)
Allergic rhinitis during last two yrs
Smoker
Women Men
9
32.8
25-40
3 (33.3 %)
1
3
37.0
25-60
1 (33.3 %)
1
1000.0 --
900.0 --
800.0 --
700.0 --
600.0 --
500.0 --
400.0 --
300.0 --
200.0 --
100.0 --
0.0 --
Increase of MCT after HPMC application (in percent of BL)
Baseline (BL) MCT (in minutes)
0.00 5.00 10.00 15.00 20.00 25.00
--
--
--
--
--
--
HPMC 10 mg
HPMC 20 mg
Figure 2: Relationship between initial MCT at baseline
and degree of subsequent MCT increase after HPMC
application.
Figure 3: Viscous gel phase and periciliary fluid forming the mucus double layer
(modified according to Quraishi et al. 1998).
Mucous viscous layer
gel phase
Periciliary watery layer
sol phase
Entrapped particle
Cilium
83
Efficacy of cellulose powder as part
of a complex therapy for patients
with seasonal allergic rhinitis
E.M.Penechko, L.P.Sizyakina.
Published in the Russian Allergy Journal, May 2011
84
1
The efficiency of cellulose powder extract in complex therapy
of patients with intermittent allergic rhinitis.
E.M.Penechko, L.P.Sizyakina
Department of clinical immunology and allergology,
Advanced Training Faculty and Student Professional Retraining,
Rostov-on-Don.
Published in the Russian Allergy Journal, May 2011
The dynamics of allergic and immunologic indices of patients with intermittent allergic rhinitis
at the relapse stage have been analysed. The advisability to prescribe cellulose powder extract
in complex therapy of patients with intermittent allergic rhinitis is substantiated.
Key words: intermittent allergic rhinitis, cellulose powder extract.
Allergic rhinitis is related to a number of widespread diseases that affect between 10 and 20% of the population
in various countries all over the world (1,3). This disease significantly impairs the quality of life of its sufferers,
aggravates the course of bronchial asthma and promotes the development of other pathologies of the
otorhinolaryngeal organs (sinusitis, otitis media and others) (2,4).
Modern approaches to treating allergic rhinitis include using elimination therapy, specific immunotherapy,
pharmacotherapy and observing patients at an asthma school. In the case of both perennial (year-round) allergic
rhinitis and seasonal rhinitis, it is not always possible to limit contact with allergens. For this reason, allergologists
have always been interested by the idea of creating a barrier that can prevent allergens from acting on the
nasopharyngeal mucous membrane. Topical medications play a significant role among the medicines used for
this purpose (N.I. Ilyina, I.V. Sidorenko, 2003)
The purpose of this study was to evaluate the efficiency of a microdispersed cellulose powder in complex therapy
of patients suffering from intermittent allergic rhinitis.
Materials and methods.
The study included 30 subjects aged between 18 and 33 who were suffering from moderate intermittent allergic
rhinitis in the relapse stage. According to the results of the skin test, all subjects had a sensitivity to weeds. In
95% of cases, the allergens mainly responsible were pollen, ragweed, sunflower and Cyclachaena. The patients
were divided into 2 groups: Group I (10 people) received standard therapy, including: second generation
antihistamine medications from the cetirizine group, sorbents, topical glucocorticosteroids, and Group II (20
people) received the microdispersed cellulose powder (Nasaleze) in one spray into each nasal passage three
times a day in addition to the basic therapy.
Observation period — 4 weeks. The patients visited the clinic once a week. At both the beginning and the end of
the study, each patient filled out a questionnaire regarding the quality of life of someone suffering from allergic
rhinitis, which they assessed according to a seven-point scale:
85
2
0 - No adverse effects,
1 - Almost no adverse effects,
2 - Mild adverse effects,
3 - Moderate adverse effects,
4 - Strong adverse effects,
5 - Very strong adverse effects,
6 - Severe adverse effects, both before and after treatment.
In order to carry out the set tasks, a battery of clinical, immunological and statistical methods was used.
The general clinical study methods included: recording the patient’s medical history with regard to allergies;
evaluating the severity of the symptoms with a number of points (runny nose, sneezing, itchy nose, nasal
congestion, conjunctivitis, tickle in throat) according to the severity:
0 - Absent (no symptoms),
1 - Mild (symptoms are present, but do not affect normal life),
2 - Moderate (symptom causes discomfort but does not interfere with normal daily activity or sleep),
3 - Medium severity (symptom causes significant discomfort, interferes with normal daily activity or sleep),
4 - Severe (symptom occurs so strongly that it is necessary to change the course of treatment and use stronger
medications).
The dynamics of the symptoms were evaluated before the start of the treatment and also on the 7th, 14th and
21st days after treatment began.
The immunological examination of patients was carried out during visits to the clinic and one month following
the end of the treatment. A blood specimen for analysis was collected from the cubital vein in the morning on
an empty stomach.
The various types of immunocompetent cells were identified by the indirect immunofluorescence method using
a range of monoclonal antibodies (JSC “Sorbent LTD”, Russia): CD3, CD4, CD8, CD20, CD16, CD25, CD95 and HLADR.
The results were analysed with a ‘Cytomics FC 500’ laser flow cytometry system (Becman Coulter, USA).
The content of immunoglobulin classes IgA, IgM and IgG in the blood serum was analysed using the radial
immunodiffusion method developed by G. Manchini et al. (1965), with monospecific serum manufactured by
“ImBio” (Russia).
The quantity of circulating immune complexes (CIC) in the blood serum was analysed by precipitation with
polyethylene glycol, following the method by V.Yu. Klimov (1986).
The intensity of the neutrofils’ oxygen-dependent metabolism was evaluated in a spontaneous and stimulated
nitroblue tetrazolium (NBT) restoration test according to the methodology suggested by V.V. Menshikov et al.
(1987). The NBT test stimulation coefficient was calculated with the aid of the following formula:
Coeff. stim. = NBT stim./NBT spont.
86
3
The statistical processing of the data was carried out using the software programs “Microsoft Excel” and
“Statistica 8.0”. The non-parametric significance criteria (Mann-Whitney-Wilcoxon criterion) were evaluated.
Results and discussion.
During the first appointment, it was found that both groups of patients had clear symptoms of allergic rhinitis
(Table 1). The clinical observation of the sufferers showed that among the group of patients receiving the
standard treatment, a positive dynamic was observed in the course of the allergic rhinitis but, at the end of
the study period, truly significant changes were only observed in symptoms such as runny nose (before 3.1±0.3
points, after 1.7±0.5 points) and stuffy nose (before 3.5±0.8 points, after 1.5±0.3 points).
An improvement in the condition of the second group was observed as early as the end of the first week
following the first administration of the microdispersed cellulose powder (Fig. 1). Towards the end of the fourth
week after the start of the study, the group of patients who had received the microdispersed cellulose powder
were experiencing a statistically significant (for р<0.05) reduction in such symptoms as runny nose, from 3.2±0.7
points to 0.7±0.1 points, sneezing, from 2.8±0.5 points to 0.7±0.3 points, itchy nose, from 1.9±0.2 points to
0.4±0.1 points and stuffy nose, from 3.3±0.5 points to 0.6±0.3 points (Table 1).
In a comparison of the two study groups over the four weeks of observation, a real reduction in the severity of
allergic rhinitis symptoms such as runny nose, sneezing, itchy nose and nasal congestion was observed in the
second group of patients (Table 1).
The improvement in the quality of life of the patients serves as evidence of the effectiveness of the treatment.
Thus, in the fourth week of the study, an analysis of the questionnaire results from the group who had received
the microdispersed cellulose powder revealed a significant improvement in such subjective indices as: types of
activity from 5.5±0.3 conventional units to 1.5±0.2 conventional units, sleep from 4.6±0,3 conventional units to
1.1±0.1 conventional units, general symptoms from 3.5±0.4 conventional units to 1.1±0.1 conventional units,
practical problems from 1.5±0.2 conventional units to 0.9±0.05 conventional units, nasal symptoms from 4.7±0.2
conventional units to 0.5±0.05 conventional units, emotional state from 5.8±0.2 conventional units to 0.8±0.07
conventional units. (р<0.05 compared with original indices).
In contrast, in the group of patients who had received the standard therapy there were no diagnostically
significant changes.
When the two study groups were compared after four weeks of observation, a real reduction was found in the
severity of such subjective indices as: types of activity, sleep, general symptoms, practical problems, nasal symptoms,
emotional state, in the group of patients who had received the microdispersed cellulose powder (Fig. 2).
All patients who took part in the study underwent a preliminary examination of their immune status before
the start of the treatment. During this examination, elevated levels of secretory IgA and CICs were observed in
both groups (Table 2). After completion of the treatment, the group of patients who had received the standard
treatment did not show any essentially significant differences in the indices of their immune status, but in the
group that received the microdispersed cellulose powder a marked reduction in CICs and normalisation of the
secretory IgA content was observed (Table 2).
A comparative analysis of the effectiveness of including the microdispersed cellulose powder in the complex
treatment of intermittent allergic rhinitis has shown that it leads to a faster alleviation of the symptoms of
allergic rhinitis and improves the quality of life of patients.
87
4
Accordingly, the information presented in this study allows the conclusion to be drawn that including the
microdispersed cellulose powder as part of the complex treatment for intermittent allergic rhinitis is beneficial.
Table 1
Dynamics of severity of allergic rhinitis symptoms
Symptom
(points)
Standard therapy
before treatment
Standard therapy
after treatment
Standard therapy
+ Nasaleze before
treatment
Standard therapy
+ Nasaleze after
treatment
Runny nose 3.1±0.3 1.7±0.5* 3.2±0.7 ***0.7±0.1**
Sneezing 2.7±0.9 1.7±0.6 2.8±0.5 ***0.7±0.3**
Itchy nose 1.5±0.1 0.8±0.1 1.9±0.2 ***0.4±0.1**
Stuffy nose 3.5±0.8 1.5±0.3* 3.3±0.5 ***0.6±0.3**
Itchy eyes 1.7±0.5 1.5±0.4 1.5±0.2 1.4±0.1
Tickle in throat 1.4±0.2 0.9±0.3 1.4±0.1 0.9±0.3
Notes:
* - Statistically significant differences were noted in the patients who received the standard therapy compared
with the results before the treatment (р<0.05)
** - Statistically significant differences were noted in the patients who received the standard therapy + Nasaleze
compared with the results before the treatment (р<0.05)
*** - Statistically significant differences were noted in the patients who received the standard therapy + Nasaleze
compared with the results of the standard therapy (р<0.05)
88
5
Table 2
Dynamics of immune system indices among sufferers of intermittent allergic rhinitis
Standard therapy
before treatment
Standard therapy
after treatment
Standard therapy
+ Nasaleze before
treatment
Standard therapy
+ Nasaleze after
treatment
CD3 % 57.6±8.2 59.4±6.5 68±9.3 69±8.0
CD4 % 33.2±6.2 35.2±6.9 40±4.9 41.3±6.9
CD8 % 16.4±5.1 17.7±5.5 26.9±6.8 27.2±5.4
CD16 % 9.5±6.1 10.1±5.1 16.4±7.6 14.7±6.7
CD19 % 9.8±3.7 9.7±2.6 13.3±3.7 13.2±3.7
HLADR % 10.7±3.5 10.2±2.7 19.5±3.2 16±6.7
CD95 % 2.8±1.2 2.9±1.7 3.7±1.7 3.5±1.8
CD25 % 1.7±1.3 2.1±1.6 4.3±1.1 4.6±1.0
Ig A g/l 3.3±0.3 2.7±0.2 3.9±0.9 **1.9±0.5*
Ig M g/l 1.2±0.3 1.1±0.2 1.2±0.5 1.1±0.3
IgG g/l 11.8±1.1 10.8±1.1 12.4±2.1 12.2±1.5
CIC conventional units 81.3±18.2 77.3±11.2 103.3±34.9 54.8±16.9*
NBTspon. 103.8±21.4 106.7±17.4 123±21.7 134.5±22.9
NBTstim. 167.7±23.7 174.7±22.2 188.5±24.7 199.1±35.1
Coeff.stim. 1.5±0.1 1.4±0.1 1.6±0.2 1.5±0.1
Notes:
* - Statistically significant differences were noted in the patients who received the standard therapy + Nasaleze
compared with the results before the treatment (р<0.05)
** - Statistically significant differences were noted in the patients who received the standard therapy + Nasaleze
compared with the results of the standard therapy (р<0.05)
89
6
Figure 1. Dynamics of allergic rhinitis symptoms among patients who received Nasaleze
Figure 2. Evaluation of quality of life of a patient suffering from allergic rhinitis
Notes: Statistically significant differences were noted in the allergic rhinitis sufferers who received the
standard therapy in combination with Nasaleze compared with the standard therapy group (р<0.05)
Runny nose
Itchy nose
Stuffy nose
Sneezing
Itchy eyes
Tickle in throat
1st checkup
2nd checkup
3rd checkup
4th checkup
Standard therapy
Standard therapy
in combination
with Nazaval
Drowsiness
General symptoms
Practical problems
Nasal symptoms
Eye symptoms
Emotional state
Sedative effect
90
7
References:
1. Luss L.V., Repina Т.U., Тuzlukova Е.B. Rossijsky allergogichesky zhurnal (the Russian Allergological
Journal) No.6-2009, pp.26-33.
2. Revyakina V.A., Vilenchik L.L., Lukina О.F. Modern aspects of the diagnosis and treatment of allergic
rhinitis. Ross. allerg. Journal 2007, No.5, pp.36-46.
3. Bogova А.V., Ilyina N.I. Trends in the study and epidemiology of allergic diseases in Russia in the last 10
years. Ross. allerg. Journal 2008, No.6, pp.3–14.
4. Gushin I.S. Barrier films – the objective of the impact of restorative anti-allergy treatment Vestnik
vosstanov. med. (Journal of Rehabilitation Medicine) 2007, No.2, pp.4–9.
91
A selection of Nasaleze packaging from some of our worldwide distributors
92
May 2012
Bethel Hall · Morton Lane · East Morton · Keighley · BD20 5UE · United Kingdom
T +44 (0)1274 518290 · F +44 (0)1274 568038 · www.nasaleze.com · e-mail info@nasaleze.com

comment نظرات ()
 
نویسنده : علی رضا رزمی - ساعت ۱٢:٠۱ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۳/٢/۸
نمایندگی سروش استان فارس شیراز عفیف آباد کوچه 7
6483398
داخلی116
همراه 09171193530
ارسال به تمام نقاط فارس
محصولات صدا و سیما... ادامه ...
عکس: ‏نمایندگی سروش استان فارس شیراز عفیف آباد کوچه 7
6483398
داخلی 103
همراه 09171193530
ارسال به تمام نقاط فارس
محصولات صدا و سیما
کلیه سریال ها
برنامه کودک
کلاه قرمزی
پژمان‏

comment نظرات ()
stimol
نویسنده : علی رضا رزمی - ساعت ۱۱:٤٠ ‎ق.ظ روز ۱۳٩٢/۱۱/٢
 

Stimol® is :

  • A specific treatment adapted to disabling fatigue.
  • A treatment especially developed to eliminate toxic waste and normalize muscular metabolism.
  • A combination of an amino acid (citrulline) and an organic compound (malate). This combination is responsible for Stimol’s specific mode of action.
  • A treatment that does not disturb sleep pattern and can be taken any time during the day, including in the evening.
  • Sugar-free and recognized as a non-doping product.
  • Without any risk of interaction with other medicinal products*
  • Generally well tolerated. Its side effects are few and mild in nature (rare cases of mild heartburn at the beginning of treatment)
  • Composed of sodium so in case of salt free diets, consult with your doctor.

* Seek advice from your doctor or pharmacist.

 


comment نظرات ()
stimol
نویسنده : علی رضا رزمی - ساعت ۱۱:۳٥ ‎ق.ظ روز ۱۳٩٢/۱۱/٢

علیرضا رزمی

نماینده علمی شرکت دارویی بهین پاد

بهتر از قیمت داروخانه

09171193530

تهیه از کلیه داروخانه ها

رفع خستگی و کسالت صبحگاهی

سیترولین مالات

ساخت biocodex فرانسه

پرفروشترین مکمل ورزشی در آمریکا و اروپا

دارای تاییدیهوزارت بهداشت و فاقد عمل دوپینگ

فاقد قند جهت استفاده افراد دیابتی

تقویت کننده قوای جنسی در آقایان

بهبود سریع سرما خوردگی و رفع نقاهت بعد از بیماری های عفونی

بالا بردن قدرت تحمل در بانوان دردوره قاعدگی

پایین آورنده کلسترول

کم کردن ریسک سکته قلبی و مغزی

قیمت در داروخانه 31000تومان


comment نظرات ()
شهادت امام رضا (ع)
نویسنده : علی رضا رزمی - ساعت ۱٢:٥٢ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٢/۱٠/۱٢

شهادت امام رضا (ع) رابه عموم شیعیان و محبان آن حضرت تسلیت عرض می نمایم.


comment نظرات ()
حضرت مهدی : قائم ، قائم آل محمد ، قائم به حق ، قائم برای حق ، قائم منتظر ...
نویسنده : علی رضا رزمی - ساعت ۱۱:۳٩ ‎ق.ظ روز ۱۳٩٠/۱۱/٢۳
حضرت مهدی : قائم ، قائم آل محمد ، قائم به حق ، قائم برای حق ، قائم منتظر ...

 

متن حدیث

83 - " إذا توالت أربعة أسماء من الأئمة من ولدی ، محمد وعلی والحسن ، فرابعها هو القائم المأمول المنتظر "

* * *

* حدیث شماره : 83 *
* ( محمد بن سنان زهرى از ابى عبد الله جعفر بن محمد از رسول الله صلى الله علیه و آله نقل مىکند که آن حضرت فرمود : ) هر گاه چهار نام از ائمه و از فرزندانم پشت سرهم بیاید ، محمد و على و حسن ، ( امام محمد تقی ، على النقى ، حسن عسکرى ) چهارمى آنها حضرت قائم مورد امید و آرزو و منتظر است .

منبع حدیث

83 - المصادر :
* : دلائل الإمامة : ص 236 - حدثنا أبو المفضل ، قال حدثنا محمد بن الحسن الکوفی ، عن محمد بن عبد الله الفارسی ، عن یحیى بن میمون الخراسانی ، عن عبد الله بن سنان ، عن أخیه محمد بن سنان الزهری ، عن سیدنا أبی عبد الله جعفر بن محمد ، عن أبیه ، عن جده عن أبیه الحسین ، عن عمه الحسن ، عن أمیر المؤمنین ، عن رسول الله صلى الله علیه وآله أنه قال : -
* : منتخب الأثر : ص 242 ف 2 ب 23 ح 1 - عن دلائل الإمامة
بشارتهای پیامبر (ص) درباره او
 

متن حدیث

84 - " فلو لم یبق من الدنیا إلا یوم واحد لطول الله ذلک الیوم حتى یأتیهم رجل من " أهل بیتی ، تکون الملائکة بین یدیه ویظهر الاسلام "

* * *
* حدیث شماره : 84 *
* اگر از دنیا بجز یک روز باقى نمانده باشد خداوند متعال آن روز را طولانى نموده تا براى شما مردى از اهل بیت من که فرشتگان پیشاپیش او هستند بیاید و اسلام را آشکار نماید .

منبع حدیث

84 - المصادر :
* : الترمذی : على ما فی تحفة الاشراف ، وذخائر المواریث ، والبلبیسی ، ولم نجده فی نسخة الترمذی التی عندنا ، ولعله یقصد حدیثا آخر بمعناه .
* : الدیلمی : على ما فی کنز العمال .
* : تذکرة القرطبی : ص 700 - وقال " وفی حدیث حذیفة الطویل مرفوعا " .
* : تحفة الاشراف : ج 9 ص 428 ح 12810 - أوله ، عن الترمذی .
* : کنز العمال : ج 14 ص 269 ح 38684 - عن الدیلمی ، والذی وجدناه فی الفردوس
ج 3 ص 372 ح 5128 - عن أبی هریرة ، یختلف عنه ولکنه بمعناه .
* : ذخائر المواریث : ج 4 ص 50 - کما فی تذکرة القرطبی ، مرسلا عن أبی هریرة ، عن الترمذی فی الفتن ، عن عبد الجبار بن العلاء : -
* : الإذاعة : ص 125 - عن الدیلمی ، مرسلا ، وفیه : " . . إلا لیلة لطول الله تلک اللیلة حتى یلی " ولیس فیه " من أهل بیتی " .
* : العطر الوردی : ص 65 - عن الترمذی ، ولیس فیه " ویظهر الاسلام "
بشارتهای پیامبر (ص) درباره او
 

متن حدیث

84 - " فلو لم یبق من الدنیا إلا یوم واحد لطول الله ذلک الیوم حتى یأتیهم رجل من " أهل بیتی ، تکون الملائکة بین یدیه ویظهر الاسلام "

* * *
* حدیث شماره : 84 *
* اگر از دنیا بجز یک روز باقى نمانده باشد خداوند متعال آن روز را طولانى نموده تا براى شما مردى از اهل بیت من که فرشتگان پیشاپیش او هستند بیاید و اسلام را آشکار نماید .

منبع حدیث

84 - المصادر :
* : الترمذی : على ما فی تحفة الاشراف ، وذخائر المواریث ، والبلبیسی ، ولم نجده فی نسخة الترمذی التی عندنا ، ولعله یقصد حدیثا آخر بمعناه .
* : الدیلمی : على ما فی کنز العمال .
* : تذکرة القرطبی : ص 700 - وقال " وفی حدیث حذیفة الطویل مرفوعا " .
* : تحفة الاشراف : ج 9 ص 428 ح 12810 - أوله ، عن الترمذی .
* : کنز العمال : ج 14 ص 269 ح 38684 - عن الدیلمی ، والذی وجدناه فی الفردوس
ج 3 ص 372 ح 5128 - عن أبی هریرة ، یختلف عنه ولکنه بمعناه .
* : ذخائر المواریث : ج 4 ص 50 - کما فی تذکرة القرطبی ، مرسلا عن أبی هریرة ، عن الترمذی فی الفتن ، عن عبد الجبار بن العلاء : -
* : الإذاعة : ص 125 - عن الدیلمی ، مرسلا ، وفیه : " . . إلا لیلة لطول الله تلک اللیلة حتى یلی " ولیس فیه " من أهل بیتی " .
* : العطر الوردی : ص 65 - عن الترمذی ، ولیس فیه " ویظهر الاسلام "
انتساب حضرت مهدی (ع) به پیامبر (ص)
 

متن حدیث

86 - " لو لم یبق من الدنیا إلا یوم واحد لطول الله عز وجل ذلک الیوم حتى یخرج رجل من ولدی ، فیملؤها عدلا وقسطا کما ملئت جورا وظلما "

* * *
* حدیث شماره : 86 *
* ( عبد الله بن عمر گفت : از رسول الله صلى الله شنیدم که فرمود : ) اگر از دنیا بجز یک روز باقى نباشد خداوند عز وجل آن روز را طولانى نموده تا مردى از فرزندانم ظهور نماید و زمین را آکنده از عدل و داد نماید همانگونه که از ظلم و ستم پر شده است .

منبع حدیث

86 - المصادر :
* : کمال الدین : ج 1 ص 317 - 318 ب 30 ح 4 - حدثنا علی بن محمد بن الحسن القزوینی قال : حدثنا محمد بن عبد الله الحضرمی قال : حدثنا أحمد بن یحیى الأحول قال : حدثنا خلاد المقری ، عن قیس بن أبی حصین ، عن یحیى بن وثاب ، عن عبد الله بن عمر : قال سمعت الحسین بن علی علیهما السلام یقول : - کذلک سمعت رسول الله صلى الله علیه وآله یقول : -
* : البدء والتاریخ : ج 5 ص 128 - مرسلا ، بمعناه ، ولم یسنده إلى النبی صلى الله علیه وآله . ونصه " لو لم یبق من الدنیا إلا عصر لبعث الله رجلا من أهل بیتی یواطئ اسمه اسمی یملأ الأرض عدلا کما ملئت جورا " .
* : کنز الفوائد : ج 1 ص 246 - کما فی کمال الدین بتفاوت یسیر ، وفیه " . . حتى یظهر . . یواطئ اسمه اسمی " .
* : غیبة الطوسی : ص 112 - عنه ( محمد بن إسحاق المقری ) عن علی بن العباس المقانعی ، عن بکار بن أحمد ، عن مصبح ، عن قیس ، عن أبی حصین ، عن أبی صالح ، عن أبی هریرة قال : قال رسول الله صلى الله علیه وآله : - کما فی کمال الدین بتفاوت ، وفیه " . . من أهل بیتی یملأ الأرض عدلا کما ملئت ظلما وجورا " .
وفی : ص 161 - کما فی روایته الأولى بتفاوت یسیر ، مرسلا عن النبی صلى الله علیه وآله ، وفیه " . . رجل من ولدی " .
* : کنز الفوائد : ص 113 - مرسلا ، کما فی کمال الدین .
* : إعلام الورى : ص 401 ب 2 ف 2 - عن کمال الدین .
* : غرائب القرآن ، النیسابوری : ج 1 ص 49 - کما فی البدء والتاریخ بتفاوت یسیر ، مرسلا ، وفیه " . . حتى یخرج رجل من أمتی " .
* : عوالی اللئالی : ج 4 ص 91 ح 125 - مرسلا ، وفیه " لو لم یبق من الدنیا إلا یوم واحد - وفی حدیث آخر إلا ساعة واحدة لطول الله ذلک الیوم أو تلک الساعة حتى یخرج رجل من ذریتی اسمه کاسمی وکنیته ککنیتی ، فیملأ الأرض قسطا وعدلا کما ملئت جورا وظلما " .
* : إثبات الهداة : ج 3 ص 465 ب 32 ف 5 ح 122 - عن کمال الدین .
وفی : ص 502 وص 514 ب 32 ف 12 ح 295 و ح 350 - عن غیبة الطوسی .
وفی : ص 577 ب 32 ف 54 ح 737 - عن عوالی اللئالی .
* : البحار : ج 51 ص 74 ب 1 ح 26 - عن غیبة الطوسی بتفاوت یسیر .
وفی : ص 133 ب 3 ح 5 - عن کمال الدین
ترقی وتکامل بیحد وحصر علم بدست حضرت مهدی (ع) وتسخیر نیروها و قوای طبیعت
 

متن حدیث

87 - " لا یذهب الأیام واللیالی ، ولو لم یبق من الدنیا إلا یوم حتى یبعث الله رجلا من أمتی ، یواطئ اسمه اسمی "

* * *
* حدیث شماره : 87 *
* از سهل بن سلیمان ، از ابو هارون عبدى ، از ابو سعید خدرى ، از رسول خدا ( ص ) منقول است که حضرت فرمود : روزها و شبها سپرى نخواهند شد ، اگر از دنیا جز یک روز باقى نباشد ، خداوند مردى از امت من را که نام او موافق نام من است برخواهد انگیخت .

منبع حدیث

87 - المصادر :
* : أبو داود : على ما فی تحفة الاشراف والفصول المهمة ، ولم نجده فیه بهذا اللفظ .
* : الترمذی : على ما فی تحفة الاشراف والفصول المهمة ، ولم نجده فیه بهذا اللفظ .
* : الطبرانی ، الکبیر : ج 10 ص 168 ح 10230 - حدثنا علی بن سعید الرازی ، ثنا الحسین بن عمرو العنقری ، ثنا تمیم بن الجعد ، عن عمرو بن قیس الملائی ، عن عاصم ، عن زر ، عن عبد الله قال قال : رسول الله صلى الله علیه وسلم : -
* : تحفة الاشراف : ج 7 ص 23 ح 9208 - أوله ، کما فی الطبرانی ، عن أبی داود ، والترمذی .
* : الفصول المهمة : ص 291 ف 12 - عن إرشاد المفید .
وفی : ص 294 ف 12 - وقال " ومن ذلک ما أخرجه أبو داود ، والترمذی ، فی سننهما ، یرفعه کل واحد منهما إلى عبد الله بن مسعود قال : قال رسول الله صلى الله علیه وسلم " لو لم یبق من الدنیا إلا یوم واحد لطول الله ذلک الیوم حتى یبعث فیه رجلا من أمتی ومن أهل بیتی یواطئ اسمه اسمی ، یملأ الأرض قسطا وعدلا ، کما ملئت جورا وظلما " .
* : الارشاد : کما فی الفصول المهمة ، على ما فی کشف الغمة ، والمستجاد ، ولم نجده فیه ، وفیه " من ولدی " .
وفی : ص 346 - مرسلا ، ونصه " لن تنقضی الأیام واللیالی ، حتى یبعث الله رجلا من أهل بیتی یواطئ اسمه اسمی ، یملؤها عدلا وقسطا کما ملئت جورا وظلما " .
* : روضة الواعظین : ج 2 ص 261 - مرسلا ، کما فی الارشاد .
* : کشف الغمة : ج 3 ص 236 - عن الارشاد .
* : المستجاد من کتاب الارشاد : ص 523 - من الارشاد .
* : منتخب الأثر : ص 153 ب 2 ف 1 ح 35 - عن الفصول المهمة
هرگز برای خود کاری نکرده وسنگی روی سنگ ننهاده وخود را نیاراسته است
 

متن حدیث

88 - " المهدی منا أهل البیت ، أشم الانف أقنى ، أجلى ، یملأ الأرض قسطا وعدلا کما ملئت جورا وظلما ، یعیش هکذا - وبسط یساره وإصبعین من یمینه : المسبحة والابهام ، وعقد الثلاثة "
المفردات : أشم الانف أقنى : مرتفع قصبة الانف عالیها مع استواء ودقة واشراف فی أرنبتها قلیلا . أجلى : منحسر الشعر عن جبهته .
ملاحظة : " هذا النص وما شابهه من أدق النصوص المرویة عن مدة حکم المهدی علیه السلام ، ویؤید أن المقصود بالسبع والتسع ونحوها الواردة فی الروایات لیس هو السنین بالضرورة وأن أساسها هذه الإشارة من النبی صلى الله علیه وآله کما یؤیده أنه وردت روایات معارضة یصل بعضها بمدة حکمه إلى عدد سنین أهل الکهف . ویؤیده أیضا ما دل على أن الدولة الإلهیة العالمیة تتحقق کاملة على ید المهدی علیه السلام ویتم فیها استثمار جهود الأنبیاء خاصة نبینا صلى الله علیه وآله ، ویؤیده أیضا ما دل على حدوث تطورات أساسیة فی الحیاة على الأرض بل فی الطبیعة . . وکل ذلک لا یتسع له بضع سنین "

* * *
* حدیث شماره : 88 *
* ( ابو سعید از حضرت رسول صلى الله علیه وآله نقل مىکند که آن حضرت فرمود : ) مهدى ( علیه السلام ) از ما اهل بیت است داراى بینى بلند و کشیده و ( پیشانى ) روشن و نورانى است ، زمین را پر از عدل و داد مىنماید همچنانکه از ظلم و ستم پر شده است و زندگى مىنماید ، وسپس حضرت دست چپ خود ودو انگشت از دست راست ( سبابه وابهام ) را باز نمود و سه انگشت دیگر دست راست را بست . ( هفت انگشت را باز کرد شاید اشاره به هفت سال حکومت امام زمان عجل الله تعالى فرجه الشریف باشد ) .

منبع حدیث

88 - المصادر :
* : عبد الرزاق : ج 11 ص 372 ح 20773 - أخبرنا عبد الرزاق ، عن معمر ، عن مطر ، عن رجل ، عن أبی سعید الخدری قال : - ولم یسنده إلى النبی صلى الله علیه وآله " أن المهدی أقنى أجلى " .
* : ابن حماد : ص 100 - حدثنا الولید ، عن سعید ، عن قتادة ، عن أبی نضرة أو أبی الصدیق ، عن أبی سعید الخدری ، عن رسول الله صلى الله علیه وسلم قال ( المهدی أجلى الجبین أقنا الانف ) .
وفیها : بسند آخر عن أبی نضرة ، عن أبی سعید الخدری ، عن النبی صلى الله علیه وسلم : - وفیه ( المهدی أقنا الانف أجلى الجبین ) .
وفیها : بسند آخر إلى أبی سعید ، عن النبی صلى الله علیه وسلم : - وفیه ( المهدی أقنا أجلا ، أشم الانف ) .
وفی : ص 103 - حدثنا القسم بن مالک المزنی ، عن یاسین بن سیار قال : سمعت إبراهیم بن محمد بن الحنفیة قال : حدثنی أبی ، حدثنی علی بن أبی طالب رضی الله عنه قال : قال رسول الله صلى الله علیه وسلم ( المهدی منا أهل البیت ) .
* : فتن زکریا : على ما فی ملاحم ابن طاووس .
* : الحاکم : ج 4 ص 557 - حدثنا أبو العباس محمد بن یعقوب ، ثنا محمد بن إسحاق الصنعائی ، ثنا عمرو بن عاصم الکلابی ، ثنا عمران القطان ، ثنا قتادة ، عن أبی نضرة ، عن أبی سعید رضی الله عنه قال : قال رسول الله صلى الله علیه وآله ؟ وسلم : - وقال " هذا حدیث صحیح على شرط مسلم ، ولم یخرجاه " .
* : صفة المهدی ، لأبی نعیم : على ما فی عقد الدرر .
* : أربعون أبی نعیم : على ما فی کشف الغمة ، وحلیة الأبرار .
* : عقد الدرر : ص 33 ب 3 - أوله ، کما فی الحاکم بتفاوت یسیر ، عن أبی نعیم فی صفة المهدی ، ولیس فیه " أقنى ، أجلى " وفیه " . . رجل من أمتی " .
* : فرائد السمطین : ج 2 ص 330 ح 580 - کما فی عقد الدرر ، بسنده إلى أبی نعیم .
وفیها : ح 581 - کما فی روایة ابن حماد الأولى ، بسنده إلى أبی نعیم .
* : عرف السیوطی : ج 2 ص 58 - کما فی عقد الدرر ، عن أبی نعیم .
وفیها : کما فی روایة فرائد السمطین الثانیة ، عن أبی نعیم .
* : القول المختصر : ص 54 ب 1 ح 1 - مرسلا وفیه " أنه من أهل البیت " .
* : برهان المتقی : ص 98 ب 2 ح 28 - کما فی روایة ابن حماد الأخیرة ، عن عرف السیوطی .
وفیه : ص 99 ب 3 ح 3 - عن عرف السیوطی ، وفیه " المهدی منا أجلى الجبهة أقنى الانف .
* : ینابیع المودة : ص 488 ب 94 - کما فی عقد الدرر ، عن غایة المرام ، ولیس فیه " رجل من أمتی " .
* : الإذاعة : ص 138 - کما فی الحاکم ، عنه .

* *
* : ملاحم ابن طاووس : ص 72 ب 158 - عن ابن حماد ، وفیه " المهدی أجلى الحاجبین أقنى الانف " .
وفی : ص 84 ب 190 - عن ابن حماد ، أن ابن عباس قال لمعاویة " یبعث الله منا أهل البیت المهدی " .
وفیها : عن روایة ابن حماد الأخیرة .
وفی : ص 163 ب 19 - کما فی روایة ابن حماد الأخیرة ، عن فتن زکریا .
وفی : ص 164 ب 20 - عن فتن زکریا ، ونصه ، " المهدی رجل أشم الانف ، أقنى ، أجلى " .
وفی : ص 166 ب 24 - عن فتن زکریا ، ونصه " المهدی منا یعیش هکذا : وبسط یساره وإصبعین من یمینه : المشیرة والابهام ، وعقد ثلاثة " .
* : کشف الغمة : ج 3 ص 259 - کما فی روایة فرائد السمطین الثانیة ، عن أربعین أبی نعیم . وفیها : عن أربعین أبی نعیم ، إلى قوله " کما ملئت جورا " .
* : إثبات الهداة : ج 3 ص 593 ب 32 ف 2 ح 17 و ح 18 - عن کشف الغمة .
* : غایة المرام : ص 694 ب 141 ح 22 و ح 23 - عن فرائد السمطین .
وفی : ص 699 ب 141 ح 82 و ح 83 - کما فی روایتی کشف الغمة بتفاوت یسیر ، عن أربعین أبی نعیم .
* : حلیة الأبرار : ج 2 ص 702 ب 54 ح 46 - کما فی عقد الدرر ، عن أربعین أبی نعیم .
* : البحار : ج 51 ص 80 ب 1 ح 11 - عن کشف الغمة .
* : منتخب الأثر : ص 153 ف 2 ب 1 ح 34 - عن ینابیع المودة .
فرمانروایی حضرت مهدی (ع)

 

متن حدیث

89 - " لا تقوم الساعة حتى یخرج علیهم رجل من أهل بیتی فیضربهم حتى یرجعوا إلى الحق قال قلت : وکم یکون ؟ قال : خمس واثنین ( کذا ) ،
قال قلت : ما خمس واثنین ؟ قال : لا أدری "

* * *

* حدیث شماره : 89 *
* ( ابو هریره مىگوید رسول خدا صلى الله علیه وآله به من فرمود : ) قیامت فرا نخواهد رسید تا اینکه مردى از اهل بیت من بر آنها قیام نماید وآنها را بزند تا به حق برگردند ، مىگوید پرسیدم : آنها چقدر خواهند بود ؟ حضرت فرمود : پنج و دو ( اینطور ) مىگوید پرسیدم : پنج و دو چیست ؟ حضرت فرمود : نمىدانم .

منبع حدیث

89 - المصادر :
* : أبو یعلى : ج 12 ص 19 ح 6665 - حدثنا أبو بکر بن أبی النضر ، حدثنا أبو النضر
قال : حدثنا المرجی بن رجاء الیشکری ، حدثنا عیسى بن هلال عن بشیر بن نهیل قال : سمعت أبا هریرة یقول ، حدثنی خلیلی أبو القاسم صلى الله علیه وسلم قال : -
* : مجمع الزوائد : ج 7 ص 315 - وقال عنه ( أبی هریرة ) قال : حدثنی خلیلی أبو القاسم صلى الله علیه وسلم قال : - وقال " رواه أبو یعلى ، وفیه المرجى بن رجاء وثقه أبو زرعة وضعفه ابن معین ، وبقیة رجاله ثقات " .
* : مقدمة ابن خلدون : ص 254 ب 53 - عن أبی یعلى .
* : المطالب العالیة : ج 4 ص 343 ح 4554 - عن أبی یعلى .
* : عرف السیوطی ، الحاوی : ج 2 ص 62 - عن أبی یعلى .
* : برهان المتقی : ص 162 ب 10 ح 1 - عن عرف السیوطی .
* : الإذاعة : ص 124 - عن أبی یعلى .
* : المغربی : ص 557 - عن مقدمة ابن خلدون وقال " أقول : مرجى استشهد به البخاری وعلق له بصیغة الجزم ، وقال الدارقطنی ثقة : ونقل العقیلی عن ابن معین أنه قال : مرجى بن وداع ضعیف ، ومرجى بن رجاء أصلح حدیثا . وذکر الطاعن لبشیر ابن نهیک مع اعترافه بأنه ثقة ، وأن کلام أبی حاتم غیر مقبول فیه تشویش فارغ وتجییش بما لا أصل له . والحدیث حسن على رأی من وثق مرجى بن رجاء إن رجح قوله ، وکفى باعتبار إمام الصناعة البخاری له وإدخاله فی صحیحه ترجیحا لتوثیقه ، والله تعالى أعلم " .
* : منتخب الأثر : ص 175 ف 2 ب 1 ح 102 - عن مقدمة ابن خلدون
اسم او اسم من است ( اسم پیامبر (ص) ) وکنیهء او کنیهء من
 

متن حدیث

90 - " یخرج رجل من أمتی یواطئ اسمه اسمی وخلقه خلقی فیملؤها عدلا وقسطا کما ملئت ظلما وجورا "

* * *
* حدیث شماره : 90 *
* عثمان بن شبرمه ، از عاصم بن ابى نجود ، از زر ، از عبد الله نقل کرده که گفت : رسول خدا ( ص ) فرمود : مردى از امت من که نام او موافق نام من و خلق و خوى او موافق خلق من است ظهور خواهد نمود و زمین را پر از عدل و داد خواهد کرد همانگونه که از ظلم و ستم پر شده است .

منبع حدیث

90 - المصادر :
* : أبو داود : على ما فی تمییز الطیب ، ولم نجده فیه بهذا اللفظ .
* : البزار : ج 1 ص 281 - على ما فی هامش الطبرانی الکبیر .
* : ابن حبان : ج 8 ص 291 ح 6786 - أخبرنا محمد بن أحمد بن أبی عون الریانی قال : حدثنا علی بن المنذر قال : حدثنا ابن فضیل قال : حدثنا عثمان بن شبرمة ، عن عاصم بن أبی النجود ، عن زر ، عن عبد الله قال : قال النبی صلى الله علیه وسلم : -
* : صفة المهدی لأبی نعیم : على ما فی عقد الدرر .
* : أربعون أبی نعیم : على ما فی کشف الغمة .
* : الطبرانی ، الکبیر : ج 10 ص 168 ح 10229 - حدثنا الحسین بن إسحاق التستری ، ثنا واصل بن عبد الأعلى ، ثنا محمد بن فضیل ، عن عثمان بن عبد الله بن شبرمة ، عن عاصم بن أبی النجود ، عن زر ابن حبیش ، عن عبد الله بن مسعود رضی الله عنه قال : قال النبی صلى الله علیه وسلم : - کما فی ابن حبان بتفاوت یسیر .
* : الدانی : ص 95 - کما فی الطبرانی بتفاوت یسیر ، بسند آخر ، عن عبد الله : -
* : عقد الدرر : ص 31 ب 2 - کما فی الطبرانی بتفاوت یسیر وتقدیم وتأخیر ، عن عبد الله بن عمر : - وقال " أخرجه أبو نعیم فی صفة المهدی هکذا ، وأخرجه الإمام أبو عمرو المقری فی سننه " .
وفی : ص 236 ب 11 - وفی آخره " ویعمل على هذه الأمة سبع سنین وینزل بیت المقدس " وقال " أخرجه الإمام أبو عمرو المقری فی سننه ، وأخرجه الحافظ أبو نعیم الأصبهانی فی صفة المهدی " .
* : موارد الظمآن : ص 464 ب 21 ح 1879 - کما فی الطبرانی ، عن صحیح ابن حبان ، بسنده : -
* : عرف السیوطی ، الحاوی : ج 2 ص 63 - کما فی الطبرانی ، وقال " وأخرج الطبرانی فی الکبیر ، وأبو نعیم عن ابن مسعود " .
* : تمییز الطیب : ص 196 ح 1493 - عن أبی داود ، عن ابن مسعود رفعه " المهدی من أهل بیتی یواطئ اسمه اسمی " .
* : القول المختصر : ص 4 ب 1 ح 3 - مرسلا ، وفیه " أن اسمه اسم محمد صلى الله علیه وسلم ، ( وعبد الله ) فی روایة أحمد ، ولا تنافی ، لأنه مسمى بکلیهما " .
* : کنز العمال : ج 14 ص 273 ح 38702 - عن الطبرانی .
* : برهان المتقی : ص 92 ب 2 ح 11 - عن عرف السیوطی .
* : المغربی : ص 568 ح 52 - عن الطبرانی ، الکبیر .

* *
* : کشف الغمة : ج 3 ص 261 - کما فی الطبرانی بتفاوت یسیر عن أربعین أبی نعیم ، ولیس فیه " کما ملئت ظلما وجورا " .
* : إثبات الهداة : ج 3 ص 595 ب 32 ف 2 ح 30 - عن کشف الغمة .
* : حلیة الأبرار : ج 2 ص 704 ب 54 ح 58 - عن أربعین أبی نعیم .
* : غایة المرام : ص 700 ب 141 ح 94 - عن أربعین أبی نعیم .
* : البحار : ج 51 ص 82 ب 1 ح 23 - عن کشف الغمة .
* : منتخب الأثر : ص 179 ص 2 ب 2 ح 3 - عن منتخب کنز العمال
ابروهای آن حضرت جدا وناپیوسته وچشمهای مبارک او درشت

 

متن حدیث

92 - " المهدی رجل أزج أبلج أعین ، یجیء من الحجاز حتى یستوی على منبر دمشق ، وهو ابن ثمان عشر ( کذا ) سنة "
المفردات : أزج الحاجبین أو الحاجب : دقیقه طویله . أبلج الوجه : مشرقه . أعین : واسع العینین .

* * *

* حدیث شماره : 92 *
* سقر بن رستم از پدرش نقل مىکند که او گفته ولى آنرا به رسول الله ( ص ) نسبت نداده است : مهدى ( علیه السلام ) مردى است داراى ابروهاى بلند و باریک وچهرهء درخشان ، چشمهاى درشت ، از سمت حجاز مىآید تا بر منبر دمشق بنشیند واو جوانى هیجده ساله است .

منبع حدیث

92 - المصادر :
* : ابن حماد : ص 101 - حدثنا محمد بن حمیر ، عن السقر بن رستم ، عن أبیه قال : - ولم یسنده إلى النبی صلى الله علیه وآله .
* : عقد الدرر : ص 37 ب 3 - عن ابن حماد ما عدا آخره .
* : ملاحم ابن طاووس : ص 73 ب 61 - عن فتن ابن حماد ، وفیه " یخرج من الحجاز " وقال " أقول أنا : إن الاختلاف فی عمره لعل معناه أن صفته عند من یراه نحو ما تضمنته الاخبار ، وإن کان عمره أکثر من ذلک "
* : القول المختصر : ص 23 ب 3 ح 30 - کما فی ابن حماد مرسلا .
* : عرف السیوطی ، الحاوی : ج 2 ص 73 - عن ابن حماد .
* : الفتاوى الحدیثیة : ص 31 - مرسلا ، عن محمد بن الحسین ، وفیه " . . یجیء حتى یستوى " .
* : برهان المتقی : ص 100 ب 3 ح 5 - عن عرف السیوطی ، وفیه " محمد بن جبیر "
* : فرائد فوائد الفکر : ص 4 ب 2 - عن ابن حماد
حضرت مهدی (ع) فرمانروا و پادشاه عرب می گردد
 

متن حدیث

93 - " یا علی ، لو لم یبق من الدنیا إلا یوم واحد لطول الله ذلک الیوم حتى یملک رجل من عترتک ، یقال له المهدی ، یهدی إلى الله عز وجل ویهتدی به العرب ، کما هدیت أنت الکفار والمشرکین من الضلالة . ثم قال : ومکتوب على راحتیه بایعوه فإن البیعة لله عز وجل "

* * *
* حدیث شماره : 93 *
* ( انس بن مالک مىگوید : روزى همراه رسول خدا صلى الله علیه وآله وسلم بودم ، چون حضرت علی علیه السلام را دید دست مبارکش را میان دو کتف او گذاشت وفرمود : ) اى على اگر از دنیا بجز یک روز بیشتر باقى نباشد خداوند آن روز را طولانى خواهد نمود تا مردى از عترت تو که به او مهدى مىگویند حکومت کند ، هدایت بسوى خداى عزوجل مىنماید ، وعرب بدست او هدایت یابند همانگونه که کفار ومشرکین بدست تو از ضلالت و گمراهى نجات یافته ، وهدایت شدند سپس حضرت فرمود : بر دو کف دستش نوشته شده با او بیعت کنید همانا بیعت از آن خداى عزوجل است .

منبع حدیث

93 - المصادر :
* : دلائل الإمامة : ص 250 - وحدثنی أبو المفضل محمد بن عبد الله قال : حدثنا محمد بن همام قال : حدثنا جعفر بن محمد بن مالک الکوفی ، عن سفیان بن المهدی ، عن أبان ، عن أنس بن مالک قال : خرج علینا رسول الله صلى الله علیه وآله ذات یوم فرأى علیا ، فوضع یده بین کتفیه ثم قال : -
* : إثبات الهداة : ج 3 ص 574 ب 32 ف 48 ح 716 - کما فی دلائل الإمامة ، إلى قوله " وتهدی به العرب " عن مناقب فاطمة وولدها ، وفیه " . . حتى یخرج رجل من ولدک " .
* : منتخب الأثر : ج 189 ف 2 ب 5 ح 2 - عن دلائل الإمامة
هرگز فتنه ها حضرت مهدی (ع) را در بر نمی گیرند واو نیز هرگز گرد فتنه ها نمی گردد
 

متن حدیث

94 - " المهدی شاب منا أهل البیت "

* * *
* حدیث شماره : 94 *
* ( از ابن عباس نقل شده که گفت : ) مهدى جوان ( علیه السلام ) از ما اهل بیت است .

منبع حدیث

94 - المصادر :
* : ابن حماد : ص 102 - حدثنا ابن عیینة ، عن عمرو ، عن أبی معبد ، عن ابن عباس قال : -
* : ابن أبی شیبة : ج 15 ص 196 ح 19487 - بسند ابن حماد قال " لا تمضی الأیام واللیالی حتى یلی منا أهل البیت فتى لم تلبسه الفتن ولم یلبسها . قال قلنا : یا أبا العباس تعجز عنها مشیختکم وینالها شبابکم ؟ قال هو أمر الله یؤتیه من یشاء " .
* : فتن زکریا : على ما فی ملاحم ابن طاووس .
* : تاریخ أصفهان ، ابن منده : على ما فی عرف السیوطی .
* : الدانی : ص 95 - 96 - حدثنا ابن عفان ، حدثنا قاسم ، حدثنا أحمد ، حدثنا إبراهیم بن بشار ، حدثنا سفیان ، حدثنا عمرو بن دینار ، عن أبی معبد ، عن ابن عباس قال " إنی لأرجو ألا تذهب الأیام واللیالی ، حتى یبعث الله منا أهل البیت غلاما شابا حدثا لم تلبسه الفتن ولم یلبسها ، یقیم أمر هذه الأمة ، کما فتح الله هذا الامر بنا فأرجو أن یختمه الله بنا قال أبو معبد : فقلت لابن عباس : أعجزت عنه شیوخکم ، ترجوه لشبابکم ؟ قال : إن الله عز وجل یقول ما یشاء " .
* : البیهقی فی البعث والنشور : على ما فی عقد الدرر :
* : تهذیب ابن عساکر : على ما فی کنز العمال ، والمغربی .
* : ملاحم ابن طاووس : ص 177 ب 42 - کما فی الدانی بتفاوت یسیر ، وقال " فیما ذکره زکریا فی کتاب الفتن فی ترجمة أخبار جوامع عن ثبوت أمر المهدی قال : حدثنا محمد بن یحیى قال : حدثنا عبد الرزاق ، عن ابن عیینة ، عن عمرو بن دینار ، عن أبی معبد مولى ابن عباس قال : وافیت ابن عباس یوما طالت فیه نفسه ، قال فقلت : یا ابن عباس حدثنی عن المهدی ، قال : إنی لأرجو لا تنقضی اللیالی والأیام حتى یبعث الله منا أهل البیت فتى ، أو قال فتى شابا . . یلبس الفتن ولم تلبسه فیقیم أمر الله ، قال قلت : یا ابن عباس عجز عنها کهولکم وترجوها لشبابکم ؟ قال : إن الله یفعل ما یشاء " .
* : عقد الدرر : ص 39 ب 3 - وقال " أخرجه الإمام أبو عمرو الدانی فی سننه ، وأخرجه الحافظ أبو بکر البیهقی بمعناه ، فی البعث والنشور " .
وفی : ص 154 ب 7 - کما فی الدانی بتفاوت یسیر ، وقال " أخرجه الإمام أبو بکر أحمد بن الحسین البیهقی فی البعث والنشور ، ورواه الإمام أبو عمرو المقری بمعناه " وفیه " . . ألا یذهب اللیل والنهار . . فتى شابا ، لم تلبسه الفتن ولم یلبس الفتن یأمر بالمعروف وینهى عن المنکر ، کما فتح الله بنا هذا الامر ، أرجو بنا یختمه " .
* : عرف السیوطی ، الحاوی : ج 2 ص 74 - عن فتن ابن حماد .
وفی : ص 80 - عن أبن أبی شیبة .
وفی : ص 85 - کما فی ابن حماد ، عن ابن مندة فی تاریخ أصفهان .
* : برهان المتقی : ص 98 ب 2 ص 26 و 27 - کما فی السیوطی .
* : کنز العمال : ج 14 ص 585 - 586 ح 39658 - کما فی الدانی بتفاوت یسیر ، عن ابن عساکر .
* : فرائد فوائد الفکر : ص 2 ب 1 - کما فی الدانی ، وقال " أخرجه الإمام أبو عمرو الدانی فی سننه والحافظ أبو بکر البیهقی بمعناه فی البعث والنشور " .
* : المغربی : ص 578 ح 86 - کما فی کنز العمال ، عن ابن عساکر
حضرت مهدی (ع) دادگری مبارک وپاکدامن
 

متن حدیث

98 - " لا تذهب الدنیا حتى یبعث الله رجلا من أهل بیتی یواطئ اسمه اسمی ، واسم أبیه اسم أبی "

* * *
* حدیث شماره : 98 *
* فطر ، از زر ، از عبید الله ، روایت کرده است ، که رسول اکرم ( ص ) فرمود : دنیا سپرى نخواهد شد تا اینکه خداوند متعال مردى از اهل بیت مرا برانگیزاند که نام او موافق نام من ، و نام پدر او موافق نام پدرم باشد .

منبع حدیث

98 - المصادر :
* : مسدد بن مسرهد : على ما فی سند أبی داود .
* : ابن أبی شیبة : ج 15 ص 198 ص 19493 - الفضل بن دکین قال : حدثنا فطر ، عن زر ، عن عبد الله قال : قال رسول الله صلى الله علیه وسلم .
* : أحمد : ج 1 ص 376 - حدثنا عبد الله ، حدثنی أبی ، ثنا عمر بن عبید ، عن عاصم بن أبی النجود ، عن زر بن حبیش ، عن عبد الله قال : قال رسول الله صلى الله علیه وسلم : - و فیه " . . لا تنقضی الأیام ولا یذهب الدهر حتى یملک العرب . . " ولیس فیه " واسم أبیه اسم أبی " .
وفی : ص 377 - کما فی روایته الأولى : حدثنا عبد الله ، حدثنی أبی ، ثنا یحیى بن سعید ، عن سفیان ، حدثنی عاصم ، عن زر ، عن عبد الله ، عن النبی صلى الله علیه وسلم : - وفیه " . . لا تذهب الدنیا أو قال لا تنقضی الدنیا " ولیس فیه " واسم أبیه اسم أبی " .
* : أبو داود : ج 4 ص 106 ح 4282 - بثلاثة أسانید أخرى عن عبد الله : - ونصه " لو لم یبق من الدنیا إلا یوم قال زائدة فی حدیثه : لطول الله ذلک الیوم ( ثم اتفقوا ) حتى یبعث فیه رجلا منی أو من أهل بیتی یواطئ اسمه اسمی واسم أبیه اسم أبی " زاد فی حدیث فطر : یملأ الأرض قسطا وعدلا کما ملئت ظلما وجورا . وقال فی حدیث سفیان : لا تذهب الدنیا أو لا تنقضی الدنیا حتى یملک العرب رجل من أهل بیتی ، یواطئ اسمه اسمی " .
* : مسند الحارث بن أبی أسامة : على ما فی المطالب العالیة ، وعرف السیوطی .
* : البزار : على ما فی کشف الهیثمی ، ومقدمة ابن خلدون .
* : الترمذی : ج 4 ص 505 ب 34 ف 52 ح 2230 - کما فی روایة أحمد الثانیة بتفاوت یسیر ، وقال " وفی الباب عن علی وأبی سعید وأم سلمة وأبی هریرة ، وهذا حدیث حسن صحیح " .
* : فتن السلیلی : على ما فی ملاحم ابن طاووس .
* : الطبرانی ، الکبیر : ج 10 ص 166 ح 10222 - کما فی أبی داود بتفاوت یسیر ، بسند آخر عن عبد الله : -
وفیها : ح 10224 - بسند آخر عن عبد الله : - وفیه " لو لم یبق من الدنیا إلا لیلة لطول الله تلک اللیلة حتى یملک رجل من أهل بیتی " .
وفی : ج 19 ص 32 ح 68 - بسند آخر عن معاویة بن قرة ، عن أبیه قال : قال رسول الله صلى الله علیه وسلم : - وفیه " . . لتملأن الأرض ظلما وجورا کما ملئت قسطا وعدلا حتى یبعث الله رجلا منی اسمه اسمی ، واسم أبیه اسم أبی ، فیملؤها قسطا وعدلا ، کما ملئت ظلما وجورا یلبث فیکم سبعا أو ثمانیا ، فإن کثر فتسعا ، لا تمنع السماء قطرها ، ولا الأرض شیئا من نباتها " .
* : الطبرانی ، الأوسط : على ما فی مجمع الزوائد .
* : مناقب الشافعی ، للآبری : على ما فی بیان الشافعی .
* : الحاکم : ج 4 ص 442 - کما فی روایة الطبرانی الثانیة بتفاوت یسیر ، وقال " حدیث سفیان الثوری وشعبة وزائدة وغیرهم من أئمة المسلمین عن عاصم بن بهدلة عن زر " .
* : صفة المهدی لأبی نعیم : على ما فی عقد الدرر ، وفرائد فوائد الفکر .
* : الدانی : ص 98 - کما فی أبی داود بتفاوت ، بسند آخر عن عبد الله بن مسعود : - وفیه . . حتى یبعث رجل من أمتی " .
* : الاعتقاد ، البیهقی : ص 173 - بسند آخر ، عن علی بن أبی طالب رضی الله عنه : - وفیه " . . حتى یبعث رجلا من أهل بیتی " .
وفیها - کما فی روایته الأولى بتفاوت یسیر ، بسند آخر عن علی رضی الله عنه : - ولیس فیه " یواطئ اسمه اسمی ، واسم أبیه اسم أبی " ثم قال " ورواه عاصم بن أبی النجود عن زر بن حبیش ، عن عبد الله بن مسعود ، عن النبی صلى الله علیه وسلم : وذکر فیه " یواطئ اسمه اسمی واسم أبیه اسم أبی " .
* : البعث والنشور ، البیهقی : على ما فی مجمع البیان .
* : مصابیح البغوی : ج 3 ص 492 ح 4210 - کما فی أبی داود بتفاوت ، من حسانه .
* : الجمع بین الصحاح : على ما فی العمدة ، وحلیة الأبرار .
* : جامع الأصول : ج 11 ص 48 ح 7810 - عن أبی داود ، والترمذی ، ولیس فی الثانیة " اسم أبیه اسم أبی " .
* : مطالب السؤول : ص 81 - عن أبی داود ، والترمذی ، مرفوعا ، بتفاوت یسیر .
* : مختصر سنن أبی داود : ج 6 ص 159 ح 4113 - من أبی داود .
* : بیان الشافعی : ص 482 ب 1 - بسنده : وأخبرنا الحافظ إبراهیم بن محمد بن الأزهر الصریفینی بدمشق ، والحافظ محمد بن عبد الواحد المقدسی بجامع جبل قاسیون قالا : أخبرنا أبو الفتح نصر الله بن عبد الجامع بن عبد الرحمن الفامی بهراة ، أخبرنا محمد بن عبد الله بن محمود الطائی ، حدثنا عیسى بن شعیب بن إسحاق السجزی ، أخبرنا الحافظ أبو الحسن محمد بن الحسین بن إبراهیم بن عاصم الآبری فی کتاب مناقب الشافعی ، ذکر هذا الحدیث وقال فیه : وزاد زائدة فی روایته " لو لم یبق من الدنیا إلا یوم لطول الله ذلک الیوم حتى یبعث الله رجلا منی ، أو من أهل بیتی یواطئ اسمه اسمی ، واسم أبیه اسم أبی ، یملأ الأرض قسطا وعدلا کما ملئت جورا وظلما " وقال " قلت وذکر الترمذی الحدیث ولم یذکر قوله " واسم أبیه اسم أبی " .
* : تذکرة القرطبی : ج 2 ص 700 - عن أبی داود .
* : عقد الدرر : ص 27 ب 2 - کما فی أبی داود ، وقال " أخرجه جماعة من أئمة الحدیث فی کتبهم ، منهم الإمام أبو عیسى الترمذی فی جامعه ، والامام أبو داود فی سننه ، والحافظ أبو بکر البیهقی ، والشیخ أبو عمرو الدانی ، کلهم هکذا " ولیس فیه " واسم أبیه اسم أبی " .
وفی : ص 30 - کما فی أبی داود بتفاوت ، وقال " أخرجه الحافظ أبو بکر البیهقی " .
وفی : ص 169 ب 8 - کما فی روایة الطبرانی الثانیة ، وفیه " . . ویقسم المال بالسویة ، ویجعل الله الغنى فی قلوب هذه الأمة ، فیمکث سبعا أو تسعا ، ثم لا خیر فی عیش الحیاة بعد المهدی " وقال " أخرجه الحافظ أبو نعیم فی صفة المهدی " .
* : مشکاة المصابیح : ج 3 ص 24 ح 5452 - وقال " رواه الترمذی ، وأبو داود " ولیس فیه " واسم أبیه اسم أبی " .
* : فتن ابن کثیر : ج 1 ص 38 - عن أبی داود .
* : کشف الهیثمی : ج 4 ص 113 ح 3325 - کما فی روایة الطبرانی الثالثة بتفاوت یسیر ، عن البزار ، بسنده إلى معاویة بن قرة ، عن أبیه : -
* : مجمع الزوائد : ج 7 ص 314 - کما فی روایة الطبرانی الثالثة بتفاوت یسیر .
* : مقدمة ابن خلدون : ص 247 ف 53 - عن أبی داود .
وفی : ص 255 ف 53 - کما فی کشف الهیثمی ، وقال " وخرج أبو بکر البزار فی مسنده ، والطبرانی فی معجمه الکبیر الأوسط " .
* : المطالب العالیة : ج 4 ص 342 ح 4553 - کما فی روایة الطبرانی الثالثة بتفاوت ، عن الحارث بن أبی أسامة : وفیه " . . رجلا من أمتی اسمه اسمی ، أو اسم نبی ، یملا قسطا وعدلا . . فیلبث فیهم سبعة أو ثمانیة ، فإن کثر فتسعة ، یعنی سنین " .
* : مودة القربى : على ما فی ینابیع المودة .
* : عرف السیوطی ، الحاوی : ج 2 ص 60 - کما فی روایة الطبرانی الثالثة بتقدیم وتأخیر ، قال " وأخرج البزار ، والحارث بن أبی أسامة ، والطبرانی عن قرة المزنی " .
وفی : ص 64 - کما فی روایة عقد الدرر الأخیرة ، عن أبی نعیم .
* : الجامع الصغیر : ج 2 ص 438 ح 7490 - عن أبی داود .
وفی : ص 402 ح 7228 - عن البزار ، والطبرانی .
* : الدر المنثور : ج 6 ص 58 - کما فی أبی داود بتفاوت یسیر ، وقال " وأخرج ابن أبی شیبة ، وأحمد وأبو داود ، والترمذی ، والحاکم ، وصححاه عن ابن مسعود " وفیه " . . حتى یملک العرب " .
* : تاریخ الخمیس : ج 2 ص 288 - عن جامع الأصول .
* : صواعق ابن حجر : ص 163 ب 11 ف 1 - عن الترمذی ، وأبی داود .
* : کنز العمال : ج 14 ص 266 ح 38669 - عن الطبرانی ، والبزار . وفی : ص 267 ح 38676 - عن أبی داود .
* : برهان المتقی : ص 84 ب 1 ح 34 - عن عرف السیوطی .
* : فیض القدیر : ج 5 ص 262 وص 332 ح 7228 و ح 7490 - عن الجامع الصغیر .
* : الإشاعة : ص 87 ب 3 - بعضه ، عن أبی داود والترمذی .
* : الإذاعة : ص 115 - عن أبی داود .
وفی : ص 123 - قال " أخرجه البزار ، والطبرانی فی الکبیر والأوسط " .
* : مرقاة المفاتیح : ج 5 ص 179 - عن أبی داود .
* : لوائح السفارینی : ج 2 ص 1 - 2 - کما فی أبی داود بتفاوت یسیر ، عن أبی نعیم ، وقال " وروى نحوه الترمذی ، وأبو داود ، والنسائی ، والبیهقی ، وغیرهم ، من حدیث ابن مسعود " .
* : إسعاف الراغبین : ص 145 - عن أبی داود ، والترمذی .
* : ینابیع المودة : ص 186 ب 56 - عن الجامع الصغیر .
وفی : ص 259 - کما فی أبی داود ، عن مودة القربى .
* : العطر الوردی : ص 44 - عن أبی داود .
* : غایة المواعظ : ج 1 ص 83 - کما فی أبی داود ، مرسلا عن أبی هریرة .
* : التاج الجامع للأصول : ج 5 ص 343 - عن أبی داود ، والترمذی .
* : عون المعبود : ج 11 ص 369 - 371 ح 4262 - عن أبی داود .
* : فرائد فوائد الفکر : ج 3 ب 2 - کما فی ابن أبی شیبة ، وزاد " یملؤها قسطا وعدلا کما ملئت ظلما وجورا " وقال " أخرجه أبو نعیم فی صفة المهدی " .
* : المغربی : ص 475 وص 558 - عن مقدمة ابن خلدون .
* : الرد على من کذب بأحادیث المهدی : ص 27 - عن أبی داود ، والترمذی وأبی نعیم .

* *
* : غیبة الطوسی : ص 112 - عنه ( محمد بن إسحاق المقری ) ، عن علی ، عن بکار ، عن علی بن قادم ، عن فطر ، عن عاصم ، عن زر بن حبیش ، عن عبد الله بن مسعود ( قال ) : قال رسول الله صلى الله علیه وآله : - کما فی أبی داود بتفاوت یسیر .
* : ملاحم ابن طاووس : ص 132 ب 52 - عن فتن السلیلی : بسنده عن حذیفة بن الیمان فذکر الملاحم وقال فی آخرها " ویباع الأحرار للجهد الذی یحل بهم ، یقرون بالعبودیة ، الرجال والنساء ، ویستخدم المشرکون المسلمین ، ویبیعونهم فی الأمصار ، لا یتحاشى لذلک بر ولا فاجر . یا حذیفة : لا یزال ذلک البلاء على أهل ذلک الزمان حتى إذا آیسوا أو قنطوا وساءوا الظن . ألا یفرج عنهم ، إذ بعث الله رجلا من أطائب عترتی وأبرار ذریتی ، عدلا مبارکا زکیا ، لا یغادر ، مثقال ذرة ، یعز الله به الدین والقرآن والاسلام وأهله ویذل به الشرک وأهله ، یکون من الله على حذر ، لا یغتر بقرابته ، لا یضع حجرا على حجر ، ولا یقرع أحدا فی ولایته بسوط إلا فی حد . لیمحوا الله به البدع کلها ویمیت به الفتن کلها . یفتح الله به باب ( کل ) حق ، یغلق به کل باب باطل ، یرد الله به سبی المسلمین حیث کانوا . قلت : فسم لنا هذا العبد الذی اختاره الله لأمتک وذریتک ؟ فقال : اسمه کاسمی ، واسم أبیه کاسم أبی ، لو لم یبق من الدنیا إلا یوم واحد لجعل الله مقدار ما یکون فیه ما ذکرت " .
وفی : ص 139 ب 65 - عن فتن السلیلی ، بسنده عن عثمان بن عبد الله : - وفیه " لو لم یبق من الدنیا إلا یوم . . حتى یملک رجل یواطئ اسمه اسمی وخلقه خلقی واسم أبیه اسم أبی یملأها . . " .
وفی : ص 150 - 151 - ب 80 - کما فی روایة عقد الدرر الثالثة بتفاوت ، عن فتن السلیلی ، بسنده عن عبد الله بن مسعود : - وفیه " . . یملک هذه الأمة . . ویعید الله الغنى فی قلوب هذه الأمة فیجیئه الرجل فیسأله فیقول انطلق به إلى السادن یعنی الخازن فیحثو له فی حجره ، قال : یقول حسبی ما وسع ( فی ) أمة محمد صلى الله علیه وآله ، فیرده فیقول : لا حاجة فیه ، فیقال له : إنا لا نرجع فی شئ أمضیناه ، فیمکث تسعا أو سبعا ثم لا خیر فی عیش الحیاة بعده " .
* : العمدة : ص 432 ح 907 - کما فی أبی داود ، عن الجمع بین الصحاح الستة .
* : کشف الغمة : ج 3 ص 228 - عن أبی داود ، والترمذی .
وفی : ص 264 - کما فی روایة عقد الدرر الثالثة ، عن أبی نعیم .
وفی : ص 266 - عن بیان الشافعی .
* : إثبات الهداة : ج 3 ص 598 ب 32 ف 2 ح 53 - عن کشف الغمة .
* : حلیة الأبرار : ج 2 ص 693 ب 54 ح 8 - کما فی روایة أبی داود بتفاوت یسیر ، عن الجمع بین الصحاح .
* : غایة المرام : ص 697 بخ 141 ح 44 - عن الجمع بین الصحاح .
وفی : ص 701 ب 141 ح 117 - عن بیان الشافعی .
* : البحار : ج 51 ص 85 وص 102 ب 1 ح 38 و ح 39 - عن کشف الغمة .
وفی : ص 74 ب 1 ح 27 - عن غیبة الطوسی .
* : منتخب الأثر : ص 160 - 161 ف 2 ب 1 ح 58 - عن مجمع البیان
انتساب حضرت مهدی (ع) به حضرت فاطمه (س)

 

متن حدیث

100 - " . . ثم بکى النبی صلى الله علیه وآله فقیل : مم بکاؤک یا رسول الله ؟ قال : أخبرنی جبرئیل أنهم یظلمونه ویمنعونه حقه ، ویقاتلونه ویقتلون ولده ، ویظلمونهم بعده . وأخبرنی جبرئیل عن الله عز وجل أن ذلک الظلم یزول إذا قام قائمهم وعلت کلمتهم ، واجتمعت الأمة على محبتهم ، وکان الشانئ لهم قلیلا والکاره لهم ذلیلا ، وکثر المادح لهم . وذلک حین تغیر البلاد وضعف العباد ، والإیاس من الفرج ، وعند ذلک یظهر القائم منهم . فقیل له ما اسمه ؟ قال النبی صلى الله علیه وآله : اسمه کإسمی ، واسم أبیه کاسم أبی ، هو من ولد ابنتی ، یظهر الله الحق بهم ، ویخمد الباطل بأسیافهم ، ویتبعهم الناس بین راغب إلیهم وخائف منهم . قال : وسکن البکاء عن رسول الله صلى الله علیه وآله فقال : معاشر المؤمنین أبشروا بالفرج ، فإن وعد الله لا یخلف ، وقضاءه لا یرد ، وهو الحکیم الخبیر ، فإن فتح الله قریب . اللهم إنهم أهلی ، فأذهب عنهم الرجس وطهرهم تطهیرا ، اللهم أکلاهم وارعهم وکن لهم ، وانصرهم وأعنهم وأعزهم ولا تذلهم ، واخلفنی فیهم إنک على کل شئ قدیر "

* * *

* حدیث شماره : 100 *
* ( عبد الرحمن بن ابى لیلى مى گوید : پدرم گفت : پیامبر صلى الله علیه وآله در جنگ خیبر پرچم اسلام را بدست علی علیه السلام سپرد وخداوند او را فاتح و پیروز گرداند ، در روز غدیر خم به مردم اعلام داشت که او سرور و رهبر همهء مردان و زنان مؤمن است و دربارهء او در یک حدیث طولانى مطالبى فرمود که بخشى از آن حدیث این است : آنگاه رسول خدا صلى الله علیه و آله گریه نمود ، گفته شد : اى رسول خدا چرا گریه مىکنى ؟ حضرت فرمود : جبرئیل به من خبر داد که این مردم به او ظلم مىکنند و او را از حقش محروم مىسازند و با او به جنگ برمىخیزند و فرزندش را مىکشند و بعد از او به اولادش ستم روا مىدارند و جبرئیل از خداوند متعال برایم خبر آورد که این ظلم پایان خواهد یافت زمانى است که قائم آنها قیام کند و پرچم اسلام ( آنها ) را برافرازد ، و تمام امت بر محبت ایشان اجتماع مىکنند ، در آن روز دشمن آنها اندک و ناخشنود از آنها وپست و ذلیل خواهد بود ، آنها را زیاد مدح و ستایش کنند وآن زمانى است که شهرها تغییر کنند و بندگان سست و ناتوان شده ، از فرج و ظهور مأیوس شوند ، در این هنگام قائم آنها ظهور خواهد نمود ، به آن حضرت گفته شد : نام حضرت قائم چیست ؟ رسول خدا صلى الله علیه وآله فرمود : نام او مانند نام من ونام پدر او مانند نام پدر من است ، او از فرزندان دخترم است ، خداوند حق را بوسیلهء او آشکار و باطل را با شمشیرهاى آنها خاموش مىکند ، مردم از آنها پیروى مىنمایند چه با میل و رغبت ویا از روى ترس و وحشت ، راوى مىگوید : گریهء حضرت صلى الله علیه وآله آرام شد ، آنگاه فرمود : اى گروه مؤمنین مژده باد شما را به ظهور ، همانا وعدهء خداوند تخلف ناپذیر است ، قضاء الهى قابل برگشت نیست و وقوع آن حتمى است ، و او حکیم و آگاه است ، همانا فتح و پیروزى خداوند نزدیک
است .
خدایا اینها اهل من هستند از آنها پلیدى را دور نما وآنها را پاک ومنزه گردان ، خدایا به آنها پناه بده و حق آنها را رعایت نما و با آنها باش و آنها را کمک کن و به آنها عزت ببخش وآنها را خوار و ذلیل مگردان و در میان آنها جانشین من باش ، همانا تو بر انجام هر کارى قادر و توانایى .

منبع حدیث

100 - المصادر :
* : أمالی الطوسی : ج 1 ص 361 ص 362 - وبالاسناد ( أخبرنا الشیخ المفید أبو علی الحسن بن محمد الطوسی قراءة علیه قال : أخبرنا والدی رحمه الله قال : ) أخبرنا الحفار قال : حدثنا أبو بکر محمد بن عمر الجعابی الحافظ قال : حدثنی أبو الحسن علی بن موسى الخزاز من کتابه قال : حدثنا الحسن بن علی الهاشمی قال : حدثنا إسماعیل بن أبان قال : حدثنا أبو مریم ، عن ثور بن أبی فاختة ، عن عبد الرحمن بن أبی لیلى قال : قال أبی : دفع النبی صلى الله علیه وآله الرایة یوم خیبر إلى علی بن أبی طالب علیه السلام ، ففتح الله علیه . وأوقفه یوم غدیر خم فأعلم الناس أنه مولى کل مؤمن ومؤمنة . وقال له : . . فی حدیث طویل جاء فیه : -
* : مناقب الخوارزمی : ص 23 ف 5 - وأنبأنی مهذب الأئمة أبو المظفر عبد الملک بن علی بن محمد الهمدانی إجازة ، أخبرنی محمد بن الحسین بن علی البزاز ، أخبرنی أبو منصور محمد بن علی بن عبد العزیز أخبرنی هلال بن محمد بن جعفر ، حدثنی أبو بکر محمد بن عمرو الحافظ ، حدثنی أبو الحسن علی بن موسى الخزاز من کتابه ، حدثنی الحسن بن علی الهاشمی ، حدثنی إسماعیل بن أبان ، حدثنی أبو مریم ، عن ثور بن أبی فاختة ، عن عبد الرحمن بن أبی لیلى ، قال : قال لی : دفع النبی صلى الله علیه وآله : - کما فی أمالی الطوسی بتفاوت یسیر ، وفیه " . . هو من ولد ابنتی فاطمة " .
* : الطرائف : ص 521 - عن مناقب الخوارزمی .
* : کشف الغمة : ج 2 ص 24 - 25 - عن أمالی الطوسی بتفاوت یسیر .
* : إثبات الهداة : ج 3 ص 611 ب 32 ف 11 ح 138 - بعضه ، عن مناقب الخوارزمی .
* : غایة المرام : ص 33 ب 12 ح 10 - عن الفضائل ( مناقب الخوارزمی ) .
وفی : ص 94 ب 17 ح 30 - عن أمالی الطوسی .
وفی : ص 115 ب 19 ح 56 - عن الفضائل ( مناقب الخوارزمی ) .
وفی : ص 130 ب 21 ح 22 - عن أمالی الطوسی .
وفی : ص 292 ب 1 ح 39 - عن کتاب فضائل علی علیه السلام .
وفی : ص 296 ب 2 ح 22 - عن أمالی الطوسی .
وفی : ص 364 ب 65 ح 1 - وفی ص 573 ب 65 ح 15 بعضه - وفی ص 682 ب 139 ح 2 - عن مناقب الخوارزمی .
* : البحار : ج 28 ص 45 ب 2 ح 8 ،
وفی ج 37 ص 191 ب 52 ح 75 - عن الطرائف ، وفی ج 51 ص 67 ب 1 ح 7 - عن أمالی الطوسی ، وفی المواضع الثلاثة اشتباه فی سنده .
* : ینابیع المودة : ص 135 ب 45 - وفی ص 440 ب 75 - عن مناقب الخوارزمی ، والثانی بتفاوت ، وفیه " . . وذاب البدع عن ملتی . . وأنت معی فی الجنة . . ما أمرنی الله بتبلیغه وذلک قوله تعالى : یا أیها الرسول بلغ ما أنزل إلیک من ربک . . فعند ذلک یظهر القائم المهدی ، من ولدی یقوم . . " .
* : منتخب الأثر : ص 155 ف 2 ب 1 ح 44 - عن ینابیع المودة .

* *
تنبیه : " تواترت الأحادیث الشریفة من طرق الفریقین بأن اسم المهدی علیه السلام هو اسم النبی صلى الله علیه وآله ، وتقدم فی الحدیث 63 و 78 عبارة " اسمه اسمی " وفی ح 67 " اسمه کاسمی وکنیته ککنیتی " وفی ح 71 و 73 و 90 و 93 " یواطئ اسمه اسمی " والظاهر أنه لا إشکال بین العلماء والمحدثین فی اسمه وکنیته علیه السلام ، وإنما الاشکال فی بعض الأحادیث التی وردت حول اسم أبیه ، أو بالأحرى حول زیادة وردت فی بعض الأحادیث تقوم " اسمه اسمی واسم أبیه اسم أبی " وعمدتها هذا الحدیث ، وتأتی بقیتها بعده .
والملاحظة أن عددا من علمائنا الشیعة أورده أیضا کما رأیت ، کالشیخ أبی جعفر الطوسی والسید رضی الدین بن طاووس وغیرهم ، مع أنهم نصوا على أن المهدی علیه السلام هو الامام الثانی عشر واسمه محمد واسم أبیه الحسن ، بل ذلک من ضرورات مذهبنا ، ولکنهم أوردوا هذا الحدیث المخالف لمذهبهم لأمانتهم فی النقل عن الرواة والمصادر . وقد تعرض عدد من علماء الحدیث من الفریقین لنقد هذه الزیادة " واسم أبیه اسم أبی " ولعل أقوى نقد من علماء السنة ما قاله الشافعی صاحب کتاب البیان ، وقد تقدم بعضه فی مصادر الحدیث 71 وخلاصته : أن الإمام أحمد ، والترمذی وغیرهما من الحفاظ رووه إلى قوله " اسمه اسمی " بدون هذه الزیادة ، وأن الحافظ أبا نعیم الأصفهانی أورد له أکثر من ثلاثین طریقا لم ترد هذه الزیادة فی واحد منها . فیتعین أن تکون من فعل " زائدة " الذی ضعفه أهل الجرح والتعدیل وشهدوا أنه کان یزید فی الحدیث . قال الشافعی ما نصه " وفی معظم روایات الحفاظ والثقات من نقلة الاخبار اسمه اسم أبی فقط ، والذی رواه اسم أبیه اسم أبی فهو زائدة ، وهو یزید فی الحدیث . . والقول الفصل فی ذلک أن الإمام أحمد مع ضبطه وإتقانه روى هذا الحدیث فی مسنده فی عدة مواضع : واسمه اسمی " . وقد اتجه بعض العلماء إلى تأویل هذه الزیادة ، کالشبلنجی والأربلی والهروی والنوری والمجلسی وغیرهم ، وأحسن ما قیل فی ذلک أنه ربما کان أصلها " واسم أبیه اسم نبی " کما فی روایة ابن حماد ، أو اسم ابنی أی الحسن ، ثم صحفت کلمة نبی أو ابنی بکلمة أبی ، وهو کثیر فی النسخ المخطوط المستنسخة عبر مئات السنین . ولکن بعضهم کالشافعی یرى أن ذلک تکلف لا لزوم له فی تأویل هذا الحدیث ، وهو الرأی القوی .
ومما یقوی القول بوضع هذه الزیادة أن المهدیة ادعیت فی مطلع القرن الثانی لاثنین اسم کل منهما محمد واسم أبیه عبد الله ، وهما محمد بن عبد الله بن الحسن المثنى ، ومحمد بن عبد الله المنصور المعروف بالمهدی العباسی ، وقد حرص أنصار کل منهما على أن یطبقوا أحادیث المهدی الموعود على صاحبهم ، ولکن مغامرة ادعاء المهدیة سرعان ما تنکشف عندما لا یستطیع مدعیها أو المدعاة له أن یعمم الاسلام على العالم ویملأ الأرض عدلا ، أو یعطی المال حثیا بغیر عد . . إلى آخر صفات المهدی الموعود علیه السلام ، فمن المرجح أن تکون هذه الزیادة فی الحدیث لمصلحة أحدهما ، کما سنرى فی الأحادیث التی تنص على أن المهدی الموعود من أولاد العباس أو من بنی أمیة ، والتی تبرأ منها علماء الحدیث وشهدوا بأنها مکذوبة عن لسان النبی صلى الله علیه وآله وسلم . وکذا هو المظنون فی الأحادیث التی تذکر أن فی لسان المهدی ثقلا ، وأنه یحتبس علیه الکلام حتى یضرب بیده على فخذه ، کما فی ابن حماد ص 101 ورواه عنه السیوطی فی العرف الوردی وغیره ، فلعل بعض من ادعیت له المهدیة کان بهذه الصفة وزادها بعض أتباعه فی الحدیث لتنطبق علیه ، والله العالم "
احادیث جعلی ودروغین در باب اسم حضرت مهدی وپدر بزرگوارش (ع)

 

متن حدیث

101 - " یا أم الفضل إنک حامل بغلام ، قالت : یا رسول الله وکیف وقد تحالف الفریقان أن لا یأتوا النساء ؟ قال : هو ما أقول لک ، فإذا وضعتیه فأتینی به ( کذا ) قالت : فلما وضعته أتیت به رسول الله صلى الله علیه وسلم فأذن فی أذنه الیمنى وأقام فی أذنه الیسرى ، وقال : إذهبی بأبی الخلفاء ، قالت : فأتیت العباس فأعلمته ، فکان رجلا جمیلا لباسا ، فأتى النبی صلى الله علیه وسلم فلما رآه رسول الله صلى الله علیه وسلم قام إلیه فقبل بین عینیه ثم أقعده عن یمینه ، ثم قال : هذا عمی فمن شاء فلیباه بعمه ، قالت : یا رسول الله بعض هذا القول ، فقال : یا عباس لم لا أقول هذا القول وأنت عمی وصنو أبی وخیر من أخلف بعدی من أهلی ؟ فقلت : یا رسول الله ما شئ أخبرتنی به أم الفضل عن مولودنا هذا ؟ قال : نعم یا عباس ، إذا کانت سنة خمس وثلاثین ومائة فهی لک ولولدک ، منهم السفاح ، ومنهم المنصور ، ومنهم المهدی "

* * *

* حدیث شماره : 101 *
* أم فضل هلالى دختر حارث از پیامبر اکرم صلى الله علیه وآله نقل مىکند که آن حضرت فرمود : اى ام فضل تو فرزند پسرى را باردار هستى ، ام فضل مىگوید به حضرت عرض کردم : اى رسول خدا چگونه ممکن است من باردار باشم در حالیکه هر دو گروه هم قسم شده اند که با زنان هم بستر نشوند ؟ حضرت فرمود : همین است که من به تو مىگویم ، پس هرگاه فرزندت به دنیا آمد او را نزد من بیاور ، ام فضل مىگوید : پس از تولد فرزندم او را پیش رسول خدا صلى الله علیه وآله بردم ، آن حضرت در گوش راست او اذان و در گوش چپ او اقامه گفتند و آنگاه فرمود : پدر خلفاء را بردارید ، ام فضل مىگوید : پیش عباس آمدم وفرمودهء رسول خدا را به او گفتم ، عباس مردى شیک پوش و خوش لباس بود ، نزد پیامبر صلى الله علیه وآله آمدیم همینکه رسول خدا ( ص ) او را دید برایش بپا خاست و میان دو چشم او را بوسید و او را در سمت راست خود نشانید ، آنگاه فرمود : این عموى من است وهر کس مىتواند به عموى خود مباهات کند ، ام فضل مىگوید عرض کردم : اى رسول خدا این چه فرمایشى است ، آن حضرت فرمود : اى عباس چرا این حرف را نزنم در حالیکه تو عموى من وبرادر پدر من و بهترین کس از اهل من هستى که بعد از من جانشین من خواهى بود ؟ عباس مىگوید ، عرض کردم : اى رسول خدا آنچه مادر فضل دربارهء فرزند ما به من خبر داده چیست ؟ حضرت فرمود : آرى اى عباس هر گاه سال 135 برسد این براى تو و براى فرزند توست ، از فرزندان تو خواهد بود ، سفاح ، منصور ، مهدى ( علیه السلام ) .

منبع حدیث

101 - المصادر :
* : الطبرانی ، الأوسط : على ما فی مجمع الزوائد .
* : ابن حبان : على ما فی ذخائر العقبى .
* : أبو نعیم الأصبهانی : على ما فی الخصائص الکبرى .
* : تاریخ بغداد : ج 2 ص 63 - وأخبرنا القاسم الأزهری قال : نبأنا محمد بن المظفر الحافظ قال : نبأنا أبو سهل محمد بن علی الزعفرانی قالوا : نبأنا أحمد بن راشد الهلالی قال : نبأنا سعید بن خیثم ، عن حنظلة ، عن طاووس ، عن ابن عباس قال : حدثتنی أم الفضل بنت الحارث الهلالیة قالت : مررت بالنبی صلى الله علیه وسلم وهو فی الحجر فقال : -
وفی : ج 3 ص 343 - أنبأنا بای بن جعفر ، حدثنا أحمد بن محمد بن عمران ، حدثنا محمد بن یحیى ، حدثنا محمد بن زکریا الغلابی ، حدثنا عبد الله بن الضحاک الهدادی ، حدثنی هشام بن محمد الکلبی أنه کان عند المعتصم فی أول أیام المأمون حین قدم المأمون ، بغداد ، فذکر قوما بسوء السیرة فقلت له : أیها الأمیر إن الله تعالى أمهلهم فطغوا ، وحلم عنهم فبغوا ، فقال لی : حدثنی أبی الرشید ، عن جدی المهدی ، عن أبیه المنصور ، عن أبیه محمد بن علی ، عن علی بن عبد الله بن عباس ، عن أبیه : أن النبی صلى الله علیه وسلم نظر إلى قوم بنی فلان یتبخترون فی مشیهم ، فعرف الغضب فی وجهه ثم قرأ " والشجرة الملعونة فی القرآن " فقیل له : أی الشجر هی یا رسول الله حتى نجتثها ؟ فقال : لیست بشجرة نبات ، إنما هم بنو فلان ، إذا ملکوا جاروا ، وإذا ائتمنوا خانوا ، ثم ضرب بیده على ظهر العباس قال : فیخرج الله من ظهرک یا عم رجلا یکون هلاکهم على یدیه " .
* : تاریخ دمشق : ج 4 ص 178 - 179 - أخبرنا أبو بکر محمد بن الحسین بن المرزفی ، ثنا أبو الحسین بن المهتدی ، ثنا أبو حفص بن شاهین إملاء ، ثنا عبد الله بن سلیمان بن الأشعث ومحمد بن الحسین بن حمید بن الربیع الخزاز ومحمد بن علی بن محمد الواسطی قالوا : حدثنا أبو سهل أحمد بن رشد الهلالی ، نا سعید بن خثیم ، عن حنظلة ، عن طاووس ، عن ابن عباس قال : حدثتنی أم الفضل ابنة الحارث الهلالیة قالت : - کما فی روایة تاریخ بغداد الأولى .
* : تهذیب ابن عساکر : ج 7 ص 247 - وقال " ورواه أبو بکر الخطیب عن الخلال ، عن ابن شاهین بسنده إلى أم الفضل : -
* : الملا فی سیرته : کما فی ذخائر العقبى .
* : الفضائل ، السهمی : على ما فی ذخائر العقبى .
* : ذخائر العقبى : ص 236 - کما فی روایة تاریخ بغداد الأولى بتفاوت یسیر ، وقال " خرجه الحافظ أبو القاسم السهمی فی الفضائل ، وخرجه ابن حبان والملا فی سیرته ، ولم یقل ولته من ریقه وسماه عبد الله ، ولا قال وبقیة آبائی ووارثی وخیر من أخلفه " وزاد بعد ذکر الحدیث أم الفضل ، " إن هذا ابنک أبو الخلفاء ، منهم السفاح ، ومنهم المهدی ، وحتى یکون منهم من یصلی بعیسى بن مریم " .
* : مجمع الزوائد : ج 5 ص 187 - کما فی روایة تاریخ بغداد الأولى بتفاوت یسیر ، عن الطبرانی فی الأوسط ، وفیه " وبقیة آبائی ووارثی . . بعد ثنتین وثلاثین ومائة . . وهی فی أولادهم حتى یکون آخرهم الذی یصلی بالمسیح عیسى بن مریم " .
* : الخصائص الکبرى : ج 2 ص 119 - کما فی روایة تاریخ بغداد الأولى بتفاوت یسیر ، عن أبی نعیم .
* : لوائح السفارینی : ج 2 ص 3 - بعضه ، کما فی روایة تاریخ بغداد الأولى ، عن الخطیب
احادیث جعلی ودروغین در باب اسم حضرت مهدی وپدر بزرگوارش (ع)
 

متن حدیث

102 - " یا عباس ، قال : لبیک یا رسول الله فقال : یا عم النبی إن الله ابتدأ بی الاسلام وسیختمه بغلام من ولدک وهو الذی یتقدم لعیسى ( عیسى ) بن مریم "
ملاحظة : " یقصد أن ابن مخلد العطار متهم لا یوثق بحدیثه ، ولعل الخطیب البغدادی أورد هذا الحدیث بدو تضعیف لاشتهاره بأنه من الأحادیث الموضوعة ، بل لعله لم یفعل ذلک خوفا من دولة بنی العباس ، أو لان هواه معهم " .
* : ابن النجار : على ما فی جمع الجوامع ، عن روایة الخطیب الأولى .
* : اللآلی المصنوعة فی الأحادیث الموضوعة : ج 1 ص 434 - 435 - عن ابن عدی ، بسنده إلى ابن عباس أن النبی صلى الله علیه وسلم نظر إلیه مقبلا فقال " هذا عمی أبو الخلفاء الأربعین ، أجود قریش کفا وأجملها ، من ولده السفاح والمنصور والمهدی ، بی یا عمی فتح الله هذا الأمر ، وسیختمه برجل من ولدک " وقال " موضوع ، المتهم به الغلابی " .
* : جمع الجوامع : ج 2 ص 95 - کما فی روایة تهذیب ابن عساکر الثانیة ، عن أبی بکر فی الغیلانیات ، والخطیب ، وابن عساکر ، وابن النجار .
* : تاریخ الخمیس : ج 2 ص 288 - عن روایتی ذخائر العقبى .
* : صواعق ابن حجر : ص 237 - کما فی روایة تاریخ بغداد الثانیة بتفاوت ، مرسلا ، ووصف سند الحدیث بالضعف .
* : القول المختصر : ص 2 - عن أبی نعیم فی الحلیة .
وفیها : عن الهیثم بن کلیب ، وابن عساکر .
وفیها : عن روایة الخطیب الأولى .
* : کنز العمال : ج 14 ص 271 ح 38693 - کما فی روایة تاریخ بغداد الأولى ، عن حلیة الأولیاء ، عن أبی هریرة : -
وفیها : ح 38694 - کما فی روایة تاریخ بغداد الثانیة ، عن الدارقطنی فی الافراد ، والخطیب ، وابن عساکر ، عن عمار بن یاسر : -
وفی : ص 584 ح 39655 - عن روایة تاریخ دمشق الأولى .
* : کنوز الحقائق للمناوی : على ما فی مشارق الأنوار .
* : مشارق الأنوار : ص 112 - کما فی روایة تاریخ بغداد الثانیة ، عن کنوز الحقائق ، إلى قوله " یملؤها عدلا " .
* : لوائح السفارینی : ج 2 ص 3 - عن القول المختصر ، وقال " فهذه الأخبار کلها لا تنافی أن المهدی من ذریة رسول الله صلى الله علیه وسلم ، من ولد فاطمة الزهراء ، لان الأحادیث التی تذکر أن المهدی من ولدها أکثر وأصح ، بل قال بعض حفاظ الأمة وأعیان الأئمة : إن کون المهدی من ذریته صلى الله علیه وسلم ، مما تواتر عنه ذلک فلا یسوغ العدول ولا الالتفات إلى غیره ، وقال ابن حجر : یمکن الجمع بأن یکون من ذریته صلى الله علیه وسلم ، وللعباس فیه ولادة ، من جهة أن فی أمهاته عباسیة . والحاصل : أن للحسن فی المهدی الولادة العظمى ، لان أحادیث کونه من ذریته أکثر ، وللحسین فیه ولادة أیضا ، وللعباس فیه ولادة أیضا ، ولا مانع من اجتماع ولادات متعددات فی شخص واحد من جهات مختلفة ، وبالله التوفیق " .
* : إسعاف الراغبین : ص 96 - عن روایة ابن عساکر الأولى .
* : الإذاعة : ص 135 - کما فی روایة تاریخ بغداد الأولى بتفاوت یسیر ، وقال " أخرجه أبو نعیم فی الحلیة " .
وفیها : کما فی روایة تاریخ بغداد الثانیة ، وقال " أخرجه الدارقطنی فی الافراد ، والخطیب ، وابن عساکر " وفیه " إن الله بدأ بی " .
* : تصریح الکشمیری : ص 214 ح 42 - کما فی روایة تاریخ بغداد الثانیة ، وقال " أخرجه أبو نعیم فی الحلیة ، کما فی کنز العمال " .
* : المغربی : ص 566 ح 47 - کما فی روایة تاریخ بغداد الأولى بتفاوت یسیر ، عن أبی هریرة : - وقال " رواه أبو نعیم فی الحلیة بإسناد ضعیف ، والجواب عنه کالذی بعده ، هو ما تقدم فی حدیث عثمان " وقد مر قوله فی الحدیث المروی عن عثمان قوله " وهو غریب منکر ، وقد جمع بأنه عباسی الام ، حسینی الأب ، ولیس بذاک بل الحدیث لا یصلح " .
وفی : ص 567 ح 48 - کما فی روایة تاریخ بغداد الثانیة ، وقال " رواه الدارقطنی فی الافراد ، والخطیب ، وابن عساکر ، بإسناد ضعیف " .
* : عقیدة أهل السنة : ص 25 - عن القول المختصر

منبع حدیث

102 - المصادر :
* : الهیثم بن کلیب : على ما فی المغربی .
* : الغیلانیات ، أبو بکر الشافعی : على ما فی جمع الجوامع .
* : الافراد ، الدارقطنی : على ما فی کنز العمال .
* : ابن عدی : على ما فی اللآلی المصنوعة .
* : حلیة الأولیاء : على ما فی کنز العمال ، ولم نجده فیه ، ویوجد حدیث بمعناه فی ج 1 ص 315 - وهو قریب من روایة تاریخ بغداد الثانیة الآتیة .
* : تاریخ بغداد : ج 3 ص 323 - حدثنا أبو عبد الله محمد بن عبد الواحد بن محمد بن جعفر ، حدثنا محمد بن المظفر ، حدثنا محمد بن مخلد بن حفص ، حدثنا محمد بن نوح بن سعید بن دینار المؤذن ، حدثنی أبی ، حدثنا عبد الصمد بن علی ، عن أبیه ، عن جده ابن عباس قال : کان رسول الله صلى الله علیه وسلم راکبا إذ التفت فنظر إلى العباس فقال : -
وفی : ج 4 ص 117 - أخبرنا أبو عمر عبد الواحد بن محمد بن عبد الله ابن مهدی ، أخبرنا محمد بن مخلد الدوری ، حدثنا أحمد بن الحجاج بن الصلت ، حدثنا سعید بن سلیمان ، حدثنا خلف بن خلیفة ، عن مغیرة ، عن إبراهیم ، عن علقمة ، عن عمار بن یاسر قال : بینا النبی صلى الله علیه وسلم راکب إذ حانت منه التفاتة ، فإذا هو بالعباس فقال : " یا عباس ، قال لبیک یا رسول الله قال : إن الله فتح هذا الامر بی ، وسیختمه بغلام من ولدک یملؤها عدلا کما ملئت جورا ، وهو الذی یصلی بعیسى " .
* : تاریخ دمشق : ج 4 ص 126 - 127 - أنبأنا أبو القاسم علی بن أحمد بن محمد بن بیان الرزاز ، أنبأ أبو علی الحسن بن أحمد بن أحمد بن إبراهیم بن شاذان ، أنا أبو محمد جعفر بن محمد بن أحمد بن الحکم الواسطی ، نا أبو العباس محمد بن یونس الکدیمی البصری ، نا ، ح ، وأخبرنا أبو الفضل محمد بن إسماعیل الفضیلی ، أنا أحمد بن محمد الخلیلی ، أنا علی بن أحمد بن محمد الخزاعی ، أنا الهیثم بن کلیب ، نا محمد بن یونس البصری ، حدثنی عبد الله بن سوار العنبری ، نا أبو الأشهب جعفر بن حیان ، عن أبی رجاء العطاری ، عن عبد الله بن عباس ، حدثنی أبی العباس بن عبد المطلب قال : لما کان یوم فتح مکة ، رکبت بغلة رسول الله صلى الله علیه وسلم وتقدمت إلى قریش - وفی حدیث ابن بیان : إلى مکة لأردهم عن حرب رسول الله صلى الله علیه وسلم ، ففقدنی رسول الله رسول الله صلى الله علیه وسلم ، فسأل عنی فقالوا : تقدم إلى مکة لیرد قریشا عن حربک ، فقال رسول الله صلى الله علیه وسلم : ردوا علی أبی ، ردوا علی أبی - زاد الفضیلی : لا تقتله قریش کما قتلت ثقیف عروة بن مسعود - قال : فخرجت فوارس من أصحاب رسول الله صلى الله علیه وسلم حتى یلقونی فردونی معهم ، فلما رآنی رسول الله صلى الله علیه وسلم جهش واعتنقنی باکیا ، فقلت : یا رسول الله إنی ذهبت لأنصرک فقال : " نصرک الله ، اللهم انصر العباس وولد العباس ، قالها ثلاثا ، زاد الفضیلی اللهم انصر العباس وولد العباس ثلاثا ، ثم قال : یا عم أما علمت أن المهدی من ولدک ، موفقا راضیا مرضیا " .
وفی : ص 175 - أخبرنا أبو القاسم بن الحصین ، أنا محمد بن محمد قال : وثنا محمد بن إبراهیم ، نا محمد بن یونس القرشی ، ثنا إبراهیم بن سعید الشقری ، نا خلف بن خلیفة ، عن أبی هاشم ، عن محمد بن الحنفیة ، عن علی قال : لقی رسول الله صلى الله علیه وسلم العباس یوم فتح مکة وهو على بغلته الشهباء ، فقال : یا عم ألا أحبوک ، قال رسول الله صلى الله علیه وسلم : إن الله تعالى فتح هذا الامر بی ویختمه بولدک " .
* : تهذیب ابن عساکر : ج 7 ص 236 - عن روایة تاریخ دمشق الثانیة .
وفی : ص 246 - عن روایة تاریخ دمشق الثانیة ، وفیه " ألا أجیزک " .
وفی : ص 247 - کما فی روایة تاریخ بغداد الثانیة ، وقال " ورواه من طریق الدارقطنی " .
* : أبو القاسم السهمی : على ما فی ذخائر العقبى .
* : ذخائر العقبى : ص 206 - مرسلا ، عن ابن عباس أن رسول الله صلى الله علیه وسلم قال للعباس " منک المهدی فی آخر الزمان ، به ینتشر الهدى ، وبه تطفأ نیران الضلالات . إن الله عز وجل فتح بنا هذا الامر ، وبذریتک یختم " . وفیها : کما فی روایة تاریخ بغداد الأولى بتفاوت یسیر ، عن عبد الصمد بن علی ، عن أبیه ، عن جده قال : -
وفیها : کما فی روایته الأولى بتفاوت یسیر ، مرسلا ، عن أبی هریرة قال : خرج رسول الله صلى الله علیه وسلم إلى المسجد ، فتلقاه العباس فقال رسول الله صلى الله علیه وسلم : أبشرک یا أبا الفضل ؟ فقال بلى یا رسول الله ، فقال : - وقال " خرجهن الحافظ أبو القاسم السهمی " .
* : میزان الاعتدال : ج 1 ص 89 ح 328 - أحمد بن حجاج بن الصلت ، عن سعدویه ، بإسناد الصحاح مرفوعا : - وفیه " یختم هذا الأمر بغلام من ولدک یا عم ، یصلی بعیسى بن مریم " . وقال رواه عن محمد بن مخلد العطار ، فهو آفته ، والعجب أن الخطیب ذکره فی تاریخه ولم یضعفه ، وکأنه سکت عنه لانتهاک حاله " .
احادیث جعلی ودروغین در باب اسم حضرت مهدی وپدر بزرگوارش (ع)
 

متن حدیث

103 - " والله إن منا بعد ذلک السفاح ، والمنصور ، والمهدی ، یدفعها إلى عیسى بن مریم "

منبع حدیث

103 - المصادر :
* : ابن حماد : ص 110 - حدثنا الولید وغیره ، عن عبد الله بن أبی عتبة ، عن المنهال بن عمرو ، عن سعید بن جبیر ، عن ابن عباس رضی الله عنه ، أنهم ذکروا عنده أثنی عشر خلیفة ، ثم الأمیر ( لا أمیر ) فقال ابن عباس : - ولم یسنده إلى النبی صلى الله علیه وآله .
وفی : ص 111 - حدثنا الولید ، عن شیخ ، عن یزید بن الولید الخزاعی ، عن کعب قال " المنصور والمهدی والسفاح من ولد العباس " .
وفی : ص 122 - حدثنا نعیم ، حدثنا الولید ، عن عبد الملک بن حمید بن أبی غنیة ، عن المنهال ابن عمرو ، عن سعید بن جبیر ، عن ابن عباس ، أنه ذکر عنده اثنا عشر خلیفة ثم الأمیر ( لا أمیر ) فقال : - کما فی روایته الأولى .
* : عیون الاخبار ، ابن قتیبة : ج 1 ص 302 - حدثنی محمد بن عبید قال : حدثنا أبو أسامة ، عن زائدة ، عن سماک ، عن سعید بن جبیر ، عن ابن عباس ، أنه کان إذا سمعهم یقولون : یکون فی هذه الأمة إثنا عشر خلیفة ، قال : ما أحمقکم . إن بعد الاثنی عشر ثلاثة منا : السفاح ، والمنصور ، والمهدی ، یسلمها إلى الدجال " قال أبو أسامة " تأویل هذا عندنا أن ولد المهدی یکونون بعده إلى خروج الدجال " .
* : دلائل النبوة ، أبو نعیم : على ما فی المغربی .
* : الحاکم : ج 4 ص 514 - بسند آخر ، عن مجاهد قال : قال لی عبد الله بن عباس : لو لم أسمع أنک منا أهل البیت ، ما حدثتک بهذا الحدیث ، قال فقال مجاهد : فإنه فی ستر ، لا أذکره لمن نکره ، قال فقال ابن عباس : منا أهل البیت أربعة : منا السفاح ، ومنا المنذر ، ومنا المنصور ، ومنا المهدی ، قال فقال له مجاهد : فبین لی هؤلاء الأربعة ، فقال : أما السفاح فربما قتل أنصاره ، وعفا عن عدوه ، وأما المنذر قال فإنه یعطی المال الکثیر ، لا یتعاظم فی نفسه ، ویمسک القلیل من حقه . وأما المنصور فإنه یعطی النصر على عدوه الشطر مما کان یعطى رسول الله صلى الله علیه وآله ، یرعب منه عدوه على مسیرة شهرین ، والمنصور یرعب عدوه منه على مسیرة شهر . وأما المهدی الذی یملأ الأرض عدلا کما ملئت جورا ، وتأمن البهائم والسباع ، وتلقی الأرض أفلاذ کبدها . قال قلت : وما أفلاذ کبدها ؟ قال : أمثال الأسطوانة من الذهب والفضة " وقال الحاکم " هذا حدیث صحیح الاسناد ولم یخرجاه " .
* : دلائل النبوة : ج 6 ص 513 - 514 - بسند آخر ، عن سعید بن جبیر قال : سمعنا عبد الله بن عباس ونحن نقول : اثنی عشر أمیرا ثم لا أمیر ، واثنی عشر أمیرا ثم هی الساعة - فقال ابن عباس : ما أحمقکم : إن منا أهل البیت بعد ذلک المنصور ، والسفاح ، والمهدی ، یدفعها إلى عیسى بن مریم " .
وفی : ص 514 - بسند آخر ، عن سعید بن جبیر قال : کنت عند ابن عباس فتذاکروا المهدی فقال " یکون منا ثلاثة أهل البیت : سفاح ومنصور ومهدی " .
* : تاریخ بغداد : ج 1 ص 62 - 63 - بسند آخر عن ابن عباس قال : قال رسول الله صلى الله علیه وسلم " منا السفاح ، ومنا المنصور ، ومنا المهدی " .
وفی : ص 63 - بسند آخر عن ابن عباس ، عن النبی صلى الله علیه وسلم قال " منا السفاح والمنصور والمهدی " .
وفی : ج 5 ص 391 - بسند آخر عن سعید بن جبیر ، عن ابن عباس قال " منا ثلاثة ، منا المنصور ، ومنا السفاح ، ومنا المهدی " .
وفی : ج 9 ص 399 - بسند آخر عن أبی سعید ، قال : سمعت رسول الله صلى الله علیه وسلم یقول " منا القائم ، ومنا المنصور ، ومنا السفاح ، ومنا المهدی ، فأما القائم فتأتیه الخلافة لم یهرق فیها محجمة من دم ، وأما المنصور فلا ترد له رایة ، وأما السفاح فهو یسفح المال والدم ، وأما المهدی فیملأ الأرض عدلا کما ملئت ظلما " .
وفی : ج 10 ص 48 - بسند آخر عن ابن عباس قال " والله لو لم یبق من الدنیا إلا یوم ، لأدال الله من بنی أمیة لیکونن منا السفاح ، والمنصور ، والمهدی " .
* : ابن عساکر : على ما فی المغربی .
* : أبو القاسم السهمی : على ما فی ذخائر العقبى .
* : ذخائر العقبى : ص 205 - عن ابن عباس ، عن أبیه ، أن النبی صلى الله علیه وسلم نظر إلیه مقبلا فقال " هذا عمی أبو الخلفاء ، أجود قریش کفا وأجملها ، وإن من ولده السفاح والمنصور والمهدی " وقال " أخرجه الحافظ أبو القاسم السهمی " .
* : عقد الدرر : ص 137 ب 6 وص 150 ب 7 - عن الحاکم .
* : البدایة والنهایة : ج 6 ص 246 - عن روایة دلائل النبوة الأولى ، وقال " وهذا أیضا موقوف ، وقد رواه البیهقی من طریق الأعمش عن الضحاک عن ابن عباس مرفوعا : منا السفاح المنصور والمهدی . وهذا إسناد ضعیف . والضحاک لم یسمع من ابن عباس شیئا على الصحیح . فهو منقطع ، والله أعلم "
* : مقدمة ابن خلدون : ص 253 ب 53 - عن الحاکم ، وقال " هو من روایة إسماعیل بن إبراهیم بن مهاجر ، عن أبیه . وإسماعیل ضعیف ، وإبراهیم أبوه وإن خرج له مسلم ، فالأکثرون على تضعیفه " .
* : الخصائص الکبرى : ج 2 ص 120 - کما فی روایة تاریخ بغداد الثانیة ، وقال " وأخرج البیهقی وأبو نعیم " .
وفیها : عن روایة دلائل النبوة الثانیة .
* : صواعق ابن حجر : ص 237 - کما فی الحاکم بتفاوت یسیر ، مختصرا ، مرسلا عن ابن عباس : -
* : کنز العمال : ج 14 ص 270 ح 38688 - عن روایة تاریخ بغداد الرابعة .
* : إسعاف الراغبین : ص 151 - 152 - عن الحاکم .
* : الإذاعة : ص 134 - کما فی روایة تاریخ بغداد الأولى ، وقال " أخرجه البیهقی ، وأبو نعیم والخطیب " . وفیها : عن روایة تاریخ بغداد الرابعة .
* : المغربی : ص 543 - عن ابن خلدون ، وقال " أقول : الحدیث أخرجه الحاکم عن أبی بکر أحمد بن سلیمان الفقیه قال : قرئ على یحیى بن جعفر بن الزبرقان وأنا أسمع ، حدثنا خلف ابن تمیم أبو عبد الرحمن الکوفی ، حدثنا إسماعیل بن إبراهیم بن المهاجر ، عن أبیه ، عن مجاهد به ، وقال صحیح الاسناد ، وتعقبه الذهبی بأن إسماعیل مجمع على ضعفه ، وأباه لیس بذلک ، فالله أعلم " .
وفی : ص 566 ح 45 - کما فی روایة تاریخ بغداد الثانیة ، وقال " رواه البیهقی وأبو نعیم کلاهما فی الدلائل ، والخطب فی التاریخ " .
وفیها : ح 46 - عن روایة تاریخ بغداد الرابعة .
وفی : ص 577 ح 80 - کما فی عیون لاخبار ، عن ابن عساکر .

* *
* : کشف النوری : ص 185 ب 2 - بعضه ، عن عقد الدرر .
* : منتخب الأثر : ص 472 ف 7 ب 3 ح 4 - عن کشف النوری
احادیث جعلی ودروغین در باب اسم حضرت مهدی وپدر بزرگوارش (ع)

 

متن حدیث

104 - " المهدی من ولد العباس "
ملاحظة : " لا ندری کیف یمکن تطبیق صفات المهدی الموعود علیه السلام على المهدی العباسی ، وکیف یمکن تفسیر أحادیث المهدی بأنها تقصد مهدیین بنفس الصفات ، أحدهما عباسی والثانی من ذریة فاطمة وعلی فی آخر الزمان ؟ وهل ذلک إلا تکلف تأباه الأحادیث وأئمة الحدیث ؟ " .
وفی : ص 237 - کما فی ذخائر العقبى ، مرسلا ، وقال " سند کل منها ضعیف ، وعلى تقدیر صحتهما لا ینافی کون المهدی من ولد فاطمة المذکور فی الأحادیث التی هی أصح وأکثر ، لأنه مع ذلک فیه شعبة من بنی العباس ، کما أن فیه شعبة من بنی الحسین " .
* : برهان المتقی : ص 95 ب 2 ح 24 و 25 - عن عرف السیوطی .
* : کنز العمال : ج 14 ص 264 ح 38663 - کما فی ذخائر العقبى ، عن الدارقطنی فی الافراد ، عن عثمان .
* : إسعاف الراغبین : ص 151 - کما فی ذخائر العقبى ، عن ابن عدی ، وقال " وفی إسناده وضاع ولم یسمعهم " .
* : فیض القدیر : ج 6 ص 278 ح 9242 - عن الجامع الصغیر ، وقال " قال ابن الجوزی : فیه محمد بن بن الولید المقری ، قال ابن عدی : یضع الحدیث ویصله ویسرق ویقلب الأسانید والمتون . وقال ابن أبی معشر : هو کذاب . وقال السمهودی : ما بعده وما قبله أصح منه ، وأما هذا ففیه محمد بن الولید وضاع ، مع أنه لو صح حمل على المهدی ثالث العباسیین " .
* : المغربی : ص 563 ح 32 - عن الافراد . وقال " وهو غریب منکر ، وقد جمع بأنه عباسی الام ، حسنی الأب ، ولیس بذاک . بل الحدیث لا یصح " .
* : الإذاعة : ص 135 - عن الافراد ، والجامع الصغیر ، وقال " قال الشوکانی فی التوضیح قلت : ویمکن الجمع بین هذه الثلاثة أحادیث وبین سائر الأحادیث المتقدمة بأنه من ولد العباس من جهة أمه ، فإن أمکن الجمع بهذا ، وإلا فالأحادیث أنه من ولد النبی صلى الله علیه وسلم أرجح " .
ملاحظة : " قال ابن عروبة فی محمد بن الولید المقری " کذاب " وکذا تناولته بالذم کتب نقد الحدیث وبیان الضعفاء والمتروکین والوضاعین "

منبع حدیث

104 - المصادر :
* : ابن حماد : ص 103 - حدثنا الولید ، عن شیخ ، عن یزید بن الولید الخزاعی ، عن کعب ، قال : - ولم یسنده إلى النبی صلى الله علیه وآله .
* : الکامل ، ابن عدی : کما فی الصواعق ، وإسعاف الراغبین ، ولم نجده فی فهارسه .
* : الدارقطنی ، الافراد : على ما فی عرف السیوطی ، والجامع الصغیر .
* : تهذیب ابن عساکر : على ما فی عرف السیوطی .
* : أبو القاسم السهمی : على ما فی ذخائر العقبى .
* : ذخائر العقبى : ص 206 - عن أبی القاسم السهمی ، وفیه " عن عثمان رضی الله عنه قال : سمعت رسول الله صلى الله علیه وسلم یقول " المهدی من ولد العباس عمی " .
* : خریدة العجائب : ص 199 - مرسلا ، عن ابن عمر رضی الله عنهما ولم یرفعه قال " رجل یخرج من ولد العباس " .
* : الجامع الصغیر : ج 2 ص 672 ح 9242 - کما فی ذخائر العقبى ، عن الدارقطنی فی الافراد ، وقال " حدیث ضعیف "
* : عرف السیوطی ، الحاوی : ج 2 ص 85 - کما فی ذخائر العقبى ، عن الافراد ، وابن عساکر ، وقال " قال الدارقطنی : هذا حدیث غریب ، تفرد به محمد بن الولید ، مولى بنی هاشم " یقصد مولى العباسیین منهم .
* : تاریخ الخمیس : ج 2 ص 288 - کما فی ابن حماد ، عن ذخائر العقبى .
* : صواعق ابن حجر : ص 166 ب 11 ف 1 - کما فی ذخائر العقبى ، عن ابن عدی ، وقال " ولکن قال الذهبی : تفرد به محمد بن الولید مولى بنی هاشم ، وکان یضع الحدیث . ولا ینافی هذا الحمل وصف ابن عباس للمهدی فی کلامه بأنه یملأ الأرض عدلا کما ملئت جورا ، وتأمن البهائم والسباع فی زمنه ، وتلقی الأرض أفلاذ کبدها ، أی أمثال الأسطوان من الذهب والفضة ، لان هذه الأوصاف یمکن تطبیقها على المهدی العباسی ، وإذا أمکن حمل کلامه على ما ذکرناه لم یناف الأحادیث الصحیحة السابقة : أن المهدی من ولد فاطمة ، لان المراد بالمهدی فیها الآتی آخر الزمان الذی یأتم به عیسى صلى الله علیه وعلى نبینا وسلم " .
احادیث جعلی ودروغین در باب اسم حضرت مهدی وپدر بزرگوارش (ع)
 

متن حدیث

105 - " لی النبوة ولکم الخلافة ، بکم یفتح هذا الامر وبکم یختم "

منبع حدیث

105 - المصادر :
* : ابن حبان : على ما فی ذخائر العقبى .
* : الطبرانی ، الأوسط : على ما فی مجمع الزوائد .
* : تاریخ بغداد : ج 3 ص 348 - 349 - أنبأناه محمد بن أحمد بن رزق البزار ، ومحمد بن الحسین بن الفضل القطان قالا : حدثنا محمد بن عمر القاضی الحافظ ، حدثنا محمد بن الحسن بن سعدان المروزی ، حدثنا محمد بن عبد الکریم بن عبید الله السرخسی ، حدثنی المهتدی بالله أمیر المؤمنین ، حدثنی علی بن هاشم بن طبراخ ، عن محمد الحسن الفقیه ، عن ابن أبی لیلى ، عن داود بن علی ، عن أبیه ، عن ابن عباس قال : قال العباس یا رسول الله ما لنا فی هذا الامر ؟ فقال : -
* : تهذیب ابن عساکر : ج 7 ص 246 - 247 - کما فی تاریخ بغداد ، وقال " وأخرجه من طریق الخطیب أیضا عن ابن عباس : - وفیه " ثم قال للعباس : من أحبک نالته شفاعتی ، ومن أبغضک فلا نالته شفاعتی " .
* : الملا ، فی سیرته : على ما فی ذخائر العقبى .
* : ذخائر العقبى : ص 205 - عن عقبة بن عامر الجهنی قال : رأیت رسول الله صلى الله علیه وسلم آخذا بید العباس ثم قال " یا عباس إنه لا یکون نبوة إلا وکانت بعدها خلافة ، وسیلی من ولدک فی آخر الزمان سبعة عشر ، منهم السفاح ، ومنهم المنصور ، ومنهم المهدی ، ومنهم الجموح ، ومنهم العاقب ، ومنهم الراهن من ولدک ، وویل لامتی منه ، کیف یهلکها ویذهب بأمرها " وعن ابن عباس قال " أقبل العباس یوما على رسول الله صلى الله علیه وسلم فنظر إلیه رسول الله صلى الله علیه وسلم ثم أقبل إلى أبی بکر فقال : یا أبا بکر هذا العباس قد أقبل وعلیه ثیاب بیض ، وسیلبس ولده من بعده السواد ، ویتملک منهم اثنا عشر رجلا - یعنی ملکا - ولا ینازع فیه " وقال " أخرجهما ابن حبان ، والملا فی سیرته " .
* : مجمع الزوائد : ج 5 ص 187 - 188 - کما فی ذخائر العقبى ، بتفاوت ، وفیه " . . ومنهم المهدی ولیس بمهدی . . ومنهم الواهن . . کیف یعقرها ویهلکها ویذهب بأموالها هو وأتباعه على غیر دین الاسلام فإذا بویع لصلبه ، فعند الثامن عشر انقطاع دولتهم ، وخروج أهل المغرب من بیوتهم " وقال " رواه الطبرانی فی الأوسط ، وفیه عبد الأول بن عبد الله المعلم ولم أعرفه ، وبقیة رجاله ثقات " .
* : جمع الجوامع : ج 2 ص 263 - عن ابن عساکر ، عن حذیفة بن الیمان رضی الله عنه ، عن ابن عباس قال : قال لی حذیفة بن الیمان وکعب الأحبار " إذا ملک الخلافة بنوک لم تزل الخلافة فیهم حتى یدفعوها إلى عیسى بن مریم " .
* : کنز العمال : ج 13 ص 457 ح 37188 - عن جمع الجوامع .

* *
ومن طرائف الأحادیث المرویة فی امتداد ملک بنی العباس إلى ظهور المهدی علیه السلام ثم إلى یوم القیامة ، ما رواه ابن عساکر فی تاریخ دمشق : ج 4 ص 179 وفی تهذیبه : ج 7 ص 247 قال : " أخبرنا أبو الحسن علی ابن أحمد الفقیه وعلی بن الحسن بن سعید قالا : حدثنا أبو النجم بدر بن عبد الله ، أنا أبو بکر الخطیب ، حدثنا القاضی أبو أحمد بن عبد الله بن محمد بن عبد الرحمن الأصبهانی ، أنا أبو الحسن أحمد بن إبراهیم بن علی بن فراس العدل بمکة ، أنا أبو عبد الله جعفر بن إدریس القزوینی ، حدثنا أبو الطیب عبد الله بن عمرو بن الحکم البغدادی ، حدثنا أبو القاسم عبد الله بن أحمد بن عامر الطائی ، حدثنی أبی أحمد بن عامر بسر من رأى فی الیوم الذی مات فیه الحسن بن علی بن محمد بن علی بن موسى الرضا ، أنا أبو الحسن علی بن موسى الرضا ، حدثنی أبی موسى بن جعفر ، عن أبیه جعفر بن محمد ، عن أبیه محمد بن علی ، عن أبیه علی بن الحسین ، عن أبیه الحسین بن علی ، عن أبیه علی بن أبی طالب قال : قال رسول الله صلى الله علیه وسلم : هبط علی جبرئیل وعلیه قباء أسود وعمامة سوداء فقلت : ما هذه الصورة التی لم أرک هبطت علی فیها قط ؟ قال : هذه صورة الملوک من ولد العباس عمک . قلت : وهم على حق ؟ قال جبرئیل : نعم . فقال النبی صلى الله علیه وسلم : اللهم اغفر للعباس ولولده حیث کانوا وأین کانوا . قال جبرئیل : لیأتین على أمتک زمان یعز الله الاسلام بهذا السواد ، قلت ریاستهم ممن ؟ قال : من ولد العباس ، قلت وأتباعهم ؟ قال : من أهل خراسان ، قلت : وأی شئ یملک ولد العباس ؟ قال : یملکون الأصفر و الأخضر ، والحجر والمدر ، والسریر والمنبر ، والدنیا إلى المحشر ، والملک إلى المنشر " .
* *
ومن طرائف ما روی فی أن المهدی علیه السلام من بنی أمیة وعبد شمس ، روایتان أوردهما ابن حماد : ص 102 و 103 - أولاهما بسندها إلى محمد بن الحنفیة تقول فی جواب سؤال عن المهدی " إنه إذا کان فإنه من ولد عبد شمس " والثانیة بسندها إلى ابن عباس تقول " مهدیان من بنی عبد شمس ، أحدهما عمر الأشج " ولم نعثر على من روى أن المهدی علیه السلام من بنی أمیة غیره .
کما توجد روایتان تذکران أن اسمه محمد بن عبد الله وتشیران إلى أنه ابن الحسن المثنى المعروف ، روى أولاهما أبو الفرج الأصفهانی فی مقاتل الطالبیین : ص 163 - 164 - بسنده إلى أبی هریرة قال " إن المهدی اسمه محمد بن عبد الله فی لسانه رتة " . والثانیة فی عرف السیوطی ، الحاوی : ج 2 ص 66 - مرسلة ، عن ابن جریر فی تهذیب الآثار ، تقول " . . واسمه محمد بن عبد الله ، یخرج إلیه الابدال من الشام والعصب من العراق ، کأن قلوبهم زبر الحدید ، رهبان باللیل لیوث بالنهار " وقد تعرضنا لها ولأمثالها فی الروایات التی تذکر أن " اسم أبیه اسم أبی " .
حاکمی از تبار جعفر بن ابی طالب رضوان الله علیه از یاران حضرت مهدی (ع)

 

متن حدیث

108 - " بینا رسول الله صلى الله علیه وآله ذات یوم فی البقیع حتى أقبل علی علیه السلام فسأل عن رسول الله صلى الله علیه وآله فقیل إنه بالبقیع ، فأتاه علی علیه السلام فسلم علیه فقال رسول الله صلى الله علیه وآله : أجلس ، فأجلسه عن یمینه ، ثم جاء جعفر بن أبی طالب فسأل عن رسول الله صلى الله علیه وآله . فقیل له هو بالبقیع ، فأتاه فسلم علیه فأجلسه عن یساره ، ثم جاء العباس فسأل عن رسول الله صلى الله علیه وآله وسلم فقیل له هو بالبقیع ، فأتاه فسلم علیه فأجلسه أمامه ، ثم التفت رسول الله صلى الله علیه وآله إلى علی علیه السلام فقال : ألا أبشرک ألا أخبرک یا علی ؟ فقال : بلى یا رسول الله ، فقال : کان جبرئیل علیه السلام عندی آنفا وأخبرنی أن القائم الذی یخرج فی آخر الزمان فیملأ الأرض عدلا ( کما ملئت ظلما وجورا ) من ذریتک من ولد الحسین ، فقال علی : یا رسول الله ما أصابنا خیر قط من الله إلا على یدیک . ثم التفت رسول الله صلى الله علیه وآله إلى جعفر بن أبی طالب فقال : یا جعفر ألا أبشرک ، ألا أخبرک ؟ قال : بلى یا رسول الله ، فقال : کان جبرئیل عندی آنفا فأخبرنی أن الذی یدفعها إلى القائم من ذریتک ، أتدری من هو ؟ قال لا ، قال : ذاک الذی وجهه کالدینار ، وأسنانه کالمنشار ، وسیفه کحریق النار ، یدخل الجند ذلیلا ، ویخرج منه عزیزا ، یکتنفه جبرئیل ومیکائیل . ثم التفت إلى العباس فقال : یا عم النبی ألا أخبرک بما أخبرنی به جبرئیل علیه السلام ؟ فقال : بلى یا رسول الله ، قال لی جبرئیل : ویل لذریتک من ولد العباس ، فقال : یا رسول الله أفلا أجتنب النساء ؟ فقال له : ( قد ) فرغ الله مما هو کائن "

* * *

* حدیث شماره : 108 *
* أبا بن عثمان از ابو عبد الله جعفر بن محمد علیها السلام نقل مى کند که آن حضرت فرمود : روزى رسول خدا صلى الله علیه وآله ، در بقیع بودند ، حضرت علی علیه السلام از حال پیامبر صلى الله علیه وآله جویا شدند ، گفته شد که آن حضرت در بقیع تشریف دارند . حضرت علی علیه السلام خدمت پیامبر رسیده سلام کردند ، پیامبر صلى الله علیه وآله فرمودند بنشین وحضرت علی علیه السلام را در طرف راست خود نشاندند بعد جفعر بن أبی طالب آمد واز حال رسول خدا صلى الله علیه وآله جویا شد به او هم گفته شد که حضرت در بقیع هستند ، خدمت حضرت رسیده سلام کرد ، پیامبر صلى الله علیه وآله او را در طرف چپ خود نشاندند . بعد عباس آمد واز حال رسول خدا جویا شد ، به او نیز گفته شد که آن حضرت در بقیع هستند او نیز خدمت حضرت رسیده سلام کرد پس از آن حضرت او را در پیش روى خود نشاندند ، آنگاه حضرت رسول صلى الله علیه وآله رو به حضرت علی علیه السلام نموده فرمودند : اى على آیا به تو بشارت ندهم ، آیا به تو خبر ندهم ؟ حضرت علی علیه السلام فرمود : چرا اى رسول خدا ، پیامبر صلى الله علیه وآله فرمودند : لحظه اى پیش جبرئیل علیه السلام نزد من بود وبمن خبر داد که قائمى که ظهور مى کند در آخر الزمان وزمین را پر از عدل وداد مى کند ( همانگونه که از جور وستم پر شده است ) از نسل تو واز فرزندان حسین است . حضرت علی علیه السلام فرمود : اى رسول خدا آنچه خیر از طرف خداوند بما رسیده توسط شما بوده است . بعد رسول خدا صلى الله علیه وآله رو به جعفر بن أبی طالب نموده فرمودند : آیا بتو بشارت ندهم ، آیا به تو خبر ندهم ؟ جعفر گفت : چرا اى رسول خدا ، پیامبر صلى الله علیه وآله فرمودند : لحظه اى پیش جبرئیل نزد من بود وبمن خبر داد که شخصى که پرچم را به دست حضرت قائم علیه السلام مى دهد از نسل تو مى باشد ، آیا او را مى شناسى ؟ جعفر گفت : نه ، رسول خدا فرمودند : او داراى صورت گرد ودرخشان ، دندانهاى ریز ومنظم وشمشیرى مانند شعلهء آتش دارد ، با فروتنى وارد سپاه شده وعزیز از میان آن خارج مى شود ، جبرئیل ومیکائیل او را احاطه دارند . سپس رسول خدا صلى الله علیه وآله بمن خبر داده خبر ندهم ؟ عباس گفت : چرا اى رسول خدا ، پیامبر صلى الله علیه وآله فرمودند : جبرئیل بمن خبر داد که واى بر نسل تو از فرزندان عباس . عباس گفت : اى رسول خدا آیا از زنها دورى نکنیم ؟ حضرت فرمود : تقدیر الهى انجام گرفته ، تمام شده است .

منبع حدیث

108 - المصادر :
* : النعمانی : ص 247 ب 14 ح 1 - حدثنا أبو سلیمان أحمد بن هوذة الباهلی قال : حدثنا أبو إسحاق إبراهیم بن إسحاق النهاوندی بنهاوند سنة ثلاث وتسعین ومائتین قال : حدثنا عبد الله بن حماد الأنصاری فی شهر رمضان سنة تسع وعشرین ومائتین ، عن أبان بن عثمان قال : قال أبو عبد الله جعفر بن محمد علیهما السلام : -
وفی : ص 248 ب 14 ح 2 - أخبرنا علی بن أحمد البندنیجی ، عن عبید الله بن موسى العلوی ، عن أحمد بن محمد بن خالد ، عن إبراهیم بن محمد بن المستنیر ، عن عبد الرحمن بن القاسم ، عن أبیه ، عن عبد الله بن عباس . قال : قال رسول الله صلى الله علیه وآله لأبی " یا عباس ویل لذریتی من ولدک ، وویل لولدک من ولدی ، فقال : یا رسول الله أفلا أجتنب النساء ؟ أو قال : أفلا أجب نفسی ؟ قال : إن علم الله عز وجل قد مضى والأمور بیده ، وإن الامر سیکون فی ولدی " .
* : البحار : ج 51 ص 76 ب 1 ح 34 - عن النعمانی ، وفیه " یدخل الجبل ذلیلا " .
* : منتخب الأثر : ص 200 ف 2 ب 8 ح 5 - أوله ، عن النعمانی
آن حضرت یکی از هفت سرور وسید اهل بهشت
 

متن حدیث

110 - " نحن ولد عبد المطلب سادة أهل الجنة : أنا ، وحمزة ، وعلی ، وجعفر ، والحسن ، والحسین ، والمهدی "

* * *
* حدیث شماره : 110 *
* از اسحاق بن عبد الله بن ابو طلحه ، از أنس بن مالک ، روایت شده که گفت : از رسول خدا ( ص ) شنیدم که مىفرمود : ما فرزندان عبدالمطلب ، من و حمزه و على و جعفر و حسن و حسین و مهدى ( علیهم السلام ) سروران و آقایان بهشتیان هستیم .

منبع حدیث

110 - المصادر :
* : تاریخ البخاری : على ما فی فتن ابن کثیر ، ولم نجده فی فهارسه .
* : ابن ماجة : ج 2 ص 1368 ب 34 ح 4087 - حدثنا هدیة بن عبد الوهاب ، ثنا سعد بن عبد الحمید بن جعفر ، عن علی بن زیاد الیمامی ، عن عکرمة بن عمار ، عن إسحاق بن عبد الله بن أبی طلحة ، عن أنس بن مالک قال : سمعت رسول الله صلى الله علیه وسلم یقول : -
* : الطبرانی : على ما فی عقد الدرر ، والمغربی ، وتحفة الأبرار .
* : الحاکم : ج 3 ص 211 - أخبرنی مکرم بن أحمد القاضی ، ثنا أبو بکر بن أبی العوام الریاحی ، ثنا سعد بن عبد الحمید ، ثنا عبد الله بن زیاد الیمامی ، عن عکرمة بن عمار ، عن إسحاق بن عبد الله بن أبی طلحة ، عن أنس بن مالک رضی الله عنه ، أن رسول الله صلى الله علیه وآله قال : - وفیه " . . بنو . . أنا وعلی وجعفر وحمزة . . " وقال " هذا الحدیث صحیح على ما شرط مسلم ولم یخرجاه " .
* : الحافظ أبو نعیم : على ما فی عقد الدرر ، وعرف السیوطی .
* : مناقب المهدی : على ما فی بیان الشافعی .
* : ابن السری : على ما فی ذخائر العقبى ، وصواعق ابن حجر ، والریاض النضرة .
* : تفسیر الثعلبی : على ما فی فرائد السمطین ، ومطالب السؤول .
* : تاریخ بغداد : ج 9 ص 434 ح 5050 - عن أبی نعیم ، بسنده : حدثنا الحسین بن محمد بن علی الزعفرانی ، حدثنا علی بن محمد بن جعفر بن عنبة وراق عبدان ، حدثنا عبد الله بن الحسن بن إبراهیم الأنباری ، حدثا عبد الملک بن قریب یعنی الأصمعی قال : سمعت کدام بن مسعر بن کدام یحدث عن أبیه ، عن قتادة ، عن أنس بن مالک ، قال : قال رسول الله صلى الله علیه وسلم " نحن سبعة بنو عبد المطلب سادات أهل الجنة ، أنا وعلی أخی ، وعمی حمزة ، وجعفر ، والحسن ، والحسین ، والمهدی " .
* : تلخیص المتشابه فی الرسم : ج 1 ص 197 - کما فی ابن ماجة بتفاوت یسیر ، بسند آخر ، عن أنس : -
* : الفردوس : ج 1 ص 53 ح 142 - عن أنس : وفیه " إنا معشر بنی المطلب سادة . . وحمزة وجعفر وعلی والحسن . . " .
* : مناقب ابن المغازلی : ص 48 ح 71 - بسند آخر عن أنس بن مالک : - وفیه " عبد الله بن زیاد الهمامی . . أنا وعلی وجعفر ابنا أبی طالب ، وحمزة بن عبد المطلب . . " ولیس فیه ذکر المهدی علیه السلام .
* : مقتل الحسین ، الخوارزمی : ج 1 ص 108 - کما فی تاریخ بغداد بتفاوت ، بسنده وبسند آخر ، عن أبی نعیم .
* : مطالب السؤول : ج 2 ص 81 ب 12 - کما فی ابن ماجة بتفاوت یسیر ، عن تفسیر الثعلبی .
* : ابن أبی الحدید : ج 7 ص 64 - مرسلا ، وفیه " سادة المحشر ، سادة أهل الدنیا : أنا وعلی وحسن وحسین وحمزة وجعفر " .
* : بیان الشافعی : ص 488 ب 3 - کما فی ابن ماجة ، بسنده إلیه ، وقال " هذا الحدیث صحیح أخرجه ابن ماجة الحافظ فی صحیحه کما سقناه ، ورزقناه عالیا بحمد الله ، وأخرجه الطبرانی عن جعفر بن عمر الصباح ، عن سعد بن عبد الحمید کما أخرجناه ، ورواه أبو نعیم الحافظ فی مناقب المهدی بطرق شتى " .
* : ذخائر العقبى : ص 15 وص 89 - کما فی ابن ماجة بتفاوت یسیر ، عن ابن السری ، وفیه " . . بنو . . سادات " .
* : الریاض النضرة : ج 3 / 4 ص 182 ف 8 - کما فی ذخائر العقبى ، عن ابن السری .
* : عقد الدرر : ص 144 ب 7 - کما فی تاریخ بغداد بتفاوت یسیر ، وقال " أخرجه جماعة من أئمة الحدیث فی کتبهم ، منهم الإمام أبو عبد الله محمد بن یزید بن ماجة القزوینی فی سننه ، وأبو القاسم الطبرانی فی معجمه ، والحافظ أبو نعیم الأصبهانی وغیرهم " .
* : فرائد السمطین : ج 2 ص 32 ب 7 ح 370 - کما فی ابن ماجة بتفاوت یسیر ، بسنده إلى الثعلبی .
* : فتن ابن کثیر : ج 1 ص 44 - عن ابن ماجة ، وقال " أورده البخاری فی التاریخ ، وابن حاتم فی الجرح والتعدیل " .
* : مودة القربى : على ما فی ینابیع المودة .
* : مقدمة ابن خلدون : ص 253 ب 53 - عن ابن ماجة ، وفیه " سادات " .
* : الفصول المهمة : ص 294 ف 12 - کما فی ابن ماجة ، عن الثعلبی ، وقال " وأخرج ابن ماجة فی صحیحه " .
* : جواهر العقدین ، السمهودی : على ما فی ینابیع المودة .
* : عرف السیوطی ، الحاوی : ج 2 ص 58 - کما فی ابن ماجة ، وقال " وأخرج ابن ماجة ، وأبو نعیم عن أنس : - وفیه " نحن سبعة " .
* : جمع الجوامع : ج 1 ص 851 - عن الحاکم ، وقال " وتعقب وأبو نعیم عن أنس " .
* : صواعق ابن حجر : ص 160 ب 11 ف 1 - مرسلا ، وقال " وأخرج الدیلمی وغیره " .
وفی : ص 187 ب 11 ف 2 ح 19 - وقال " أخرج ابن ماجة ، والحاکم عن أنس " .
وفی : ص 235 - کما فی ابن ماجة بتفاوت یسیر ، وقال " وروى ابن السری ، والدیلمی فی مسنده " وفیه " ابنا أبی طالب " .
* : برهان المتقی : ص 89 ب 2 ح 3 - عن عرف السیوطی ، وقال " وأخرج الحاکم " .
* : إسعاف الراغبین : ص 124 - وقال " وأخرج الدیلمی وغیره " .
* : ینابیع المودة : ص 178 ب 55 - عن ابن ماجة .
وفیها : عن کنوز الدقائق .
وفی : ص 212 ب 56 - عن ذخائر العقبى .
وفی : ص 245 - عن مودة القربى .
وفی : ص 269 ب 58 - عن جواهر العقدین
* : الإذاعة : ص 139 - عن ابن ماجة .
* : المغربی : ص 540 - عن مقدمة ابن خلدون ، وقال فی : ص 542 - 543 " قلت وقد وجدت ما یصلح أن یکون للحدیث شاهدا ، قال الطبرانی فی المعجم الصغیر : حدثنا أحمد بن محمد بن العباس المری القنطری ، حدثنا حرب بن الحسن الطحان ، حدثنا حسین بن حسن الأشقر ، حدثنا قیس بن الربیع ، عن الأعمش ، عن عبایة یعنی ابن ربعی ، عن أبی أیوب الأنصاری قال : قال رسول الله صلى الله علیه آله وسلم لفاطمة : ( نبینا خیر الأنبیاء وهو أبوک ، وشهیدنا خیر الشهداء ، وهو عم أبیک حمزة ، ومنا من له جناحان یطیر بهما فی الجنة حیث یشاء وهو ابن عم أبیک جعفر ، ومنا سبطا هذه الأمة الحسن والحسین وهما ابناک ، ومنا المهدی " .

* *
* : کتاب سلیم بن قیس : ص 245 - 246 - أبان عن سلیم قال " کانت قریش إذا جلست فی مجالسها ، فرأت رجلا من أهل البیت قطعت حدیثها ، فبینما هی جالسة إذ قال رجل منهم ما مثل محمد فی أهل البیت إلا کمثل نخلة نبتت فی کناسة ، فبلغ ذلک رسول الله صلى الله علیه وآله فغضب ، ثم خرج فأتى المنبر فجلس علیه حتى اجتمع الناس ثم قام فحمد الله وأثنى علیه ثم قال : - وأورد خطبة طویلة فی فضله صلى الله علیه وآله وفضل أهل بیته ( ع ) جاء فیها : " . . ألا ونحن بنو عبد المطلب سادة أهل الجنة ، أنا ، وعلی ، وجعفر ، وحمزة ، والحسن ، والحسین ، وفاطمة ، والمهدی " .
* : أمالی الصدوق : ص 384 مجلس 72 ح 15 - حدثنا أحمد بن محمد بن إسحاق قال : أخبرنی إسماعیل بن إبراهیم الحلوانی قال : حدثنا أحمد بن منصور زاج قال : حدثنا هدیة بن عبد الوهاب قال : حدثنا سعد بن عبد الحمید بن جعفر قال : حدثنا عبد الله بن زیاد الیمانی عن عکرمة بن عمار ، عن إسحاق بن عبد الله بن أبی طلحة ، عن أنس بن مالک قال : قال رسول الله صلى الله علیه وآله " نحن بنو عبد المطلب سادة أهل الجنة : رسول الله ، وحمزة سید الشهداء ، وجعفر ذو الجناحین ، وعلی ، وفاطمة ، والحسن ، والحسین ، والمهدی " .
* : غیبة الطوسی : ص 113 - کما فی الحاکم بتفاوت یسیر ، بسند آخر ، عن أنس بن مالک : -
* : روضة الواعظین : ج 2 ص 269 - کما فی الأمالی ، مرسلا .
* : العمدة : ص 52 ح 48 - کما فی ابن ماجة بتفاوت یسیر ، عن الثعلبی بسنده : أخبرنا به أبو العباس سهل بن محمد بن سعید المروزی ، حدثنا جدی أبو الحسن المحمودی ، حدثنا أبو جعفر محمد بن عمران الاسترآبادی ، ثم بقیة سند ابن ماجة : - وفیه " عبد الله بن زیاد الیمامی بدل علی بن زیاد " .
وفی : ص 430 ح 900 - کما فی روایته الأولى ، عن الثعلبی ، بسنده المذکور : - وفیه " الأرشابیدنی بدل الاسترآبادی " .
* : الطرائف : ج 1 ص 176 ح 275 - مختصرا ، عن تفسیر الثعلبی .
* : کشف الغمة : ج 1 ص 52 - عن الفردوس ، وقال " ورأیت فی روایة أخرى : إنا بنی عبد المطلب سادات الناس " .
وفی : ج 3 ص 228 - عن مطالب .
وفی : ص 263 - عن أربعین أبی نعیم .
وفی : ص 267 - عن بیان الشافعی .
* : العدد القویة : ص 90 ح 155 - مرسلا ، عن قتادة ، عن أنس بن مالک ، عن النبی صلى الله علیه وآله : - وفیه " . . أنا وأخی علی وعمی حمزة " .
* : تحفة الأبرار : على ما فی إثبات الهداة .
* : إثبات الهداة : ج 3 ص 503 ب 32 ف 12 ح 298 - عن غیبة الطوسی ، وفی سنده " . . عبد الله بن زیاد الکلبی . . عکرمة بن عثمان " .
وفی : ص 595 ب 32 ف 2 ح 37 وص 598 ب 32 ف 2 ح 57 - عن کشف الغمة .
وفی : ص 604 ب 32 ف 4 ح 96 - عن الطرائف .
وفی : ص 608 ب 32 ف 8 ح 121 - عن تحفة الأبرار ، وأشار إلى مثله عن الثعلبی .
* : غایة المرام : ص 697 ب 141 ح 37 - کما فی ابن ماجة بتفاوت یسیر ، عن تفسیر الثعلبی .
وفی : ص 698 ب 141 ح 64 - عن الفردوس .
وفی : ص 700 ب 141 ح 101 - عن أربعین أبی نعیم .
وفی : ص 701 ب 141 ح 121 - عن بیان الشافعی .
* : حلیة الأبرار : ج 2 ص 691 ب 54 ح 1 - کما فی ابن ماجة بتفاوت یسیر ، عن تفسیر الثعلبی .
وفی : ص 697 - 698 - ب 54 ح 27 - عن الفردوس .
وفی : ص 705 ب 54 ح 65 - عن أربعین أبی نعیم .
وفی : ص 709 ب 54 ح 85 - عن بیان الشافعی .
* : البحار : ج 36 ص 369 ب 41 - کما فی روایة العمدة الثانیة ، بتفاوت یسیر ، عن ابن البطریق .
وفی : ج 51 ص 65 ب 1 ح 1 - فی رمزه عن غیبة النعمانی ، ولکن سنده سند أمالی الصدوق وأشار إلى مثله عن غیبة الطوسی .
وفی : ص 83 ب 1 ح 37 - عن أربعین أبی نعیم .
وفی : ص 87 ب 1 ح 38 - عن بیان الشافعی .
وفی : ص 103 ب 1 ح 39 - عن کشف الغمة .
* : العوالم : ج 15 الجزء 3 ص 304 ح 4 - عن روایة العمدة الثانیة .
* : منتخب الأثر : ص 145 ف 2 ب 1 ح 10 - عن ابن ماجة .
وقد ذکر فی إحقاق الحق : ج 13 ص 217 مصادر أخرى للحدیث هی :
* : أربعون أبی نعیم .
* : وسیلة النجاة ، المولوی محمد مبین : ص 421 .
* : وسیلة المآل ، باکثیر الحضرب : ص 131 .
* : المنتخب من صحیح البخاری ومسلم : ص 219 ، مخطوط .
* : ذخائر المواریث ، النابلسی : ج 1 ص 54 .
* : شرف النبی ، الخرگوشی .
* : الفتح الکبیر ، النبهانی : ج 3 ص 261 .
* : مفتاح النجا ، البدخشی : مخطوط .
* : أرجح المطالب ، الامر سری : ص 312 .
* : سنن الهدى ، عبد النبی القدوسی : ص 565 ، مخطوط
آن حضرت یکی از هفت سرور وسید اهل بهشت

 

متن حدیث

111 - " خرج النبی صلى الله علیه وآله ذات یوم وهو مستبشر یضحک سرورا ، فقال له الناس : أضحک الله سنک یا رسول الله وزادک سرورا ، فقال رسول الله صلى الله علیه وآله : إنه لیس من یوم ولا لیلة إلا ولی فیهما تحفة من الله ، ألا وإن ربی أتحفنی فی یومی هذا بتحفة لم یتحفنی بمثلها فیما مضى ، إن جبرئیل أتانی فأقرأنی من ربی السلام وقال : یا محمد إن الله عز وجل اختار من بنی هاشم سبعة ، لم یخلق مثلهم فیمن مضى ولا یخلق مثلهم فیمن بقی ، أنت یا رسول الله سید النبیین ، وعلی بن أبی طالب وصیک سید الوصیین ، والحسن والحسین سبطاک سیدا الأسباط ، وحمزة عمک سید الشهداء ، وجعفر بن عمک الطیار فی الجنة یطیر مع الملائکة حیث یشاء ، ومنکم القائم یصلی عیسى بن مریم خلفه إذا أهبطه الله إلى الأرض ، من ذریة علی وفاطمة ، من ولد الحسین "

* * *

* حدیث شماره : 111 *
* از عیثم بن أشیم ، از معاویة بن عمار ، منقول است که امام صادق ( ع ) فرمود : روزى پیامبر اکرم صلى الله علیه وآله مسرور و شادمان وخندان بیرون آمدند ، مردم به آن حضرت عرض کردند : اى رسول الله ( ص ) خداوند بر خنده وسرور شما بیفزاید ، حضرت رسول صلى الله علیه وآله فرمود : هیچ شب وروزى برمن نمىگذرد مگرآنکه خداوند برایم در آنها تحفه و هدیه اى مىفرستد ، آگاه باشید که پروردگارم امروز تحفه اى به من داد که تاکنون چنین تحفه اى به من نداده بود ، جبرئیل بر من نازل شد و سلام پروردگارم را برایم خواند وگفت : اى محمد خداوند هفت نفر از بنىهاشم را برگزیده است که مانند آنها را در گذشته نیافرید ، ودر آینده هم نخواهد آفرید ، تو اى رسول خدا آقا و سرور پیامبرانى و على بن أبی طالب وصى و جانشین تو ، سرور و بزرگ اوصیا است ، و حسن و حسین دو سبط ( نوهء دخترى ) تو آقا و سرور اسباط هستند و حمزه عموى تو آقا و سرور شهدا است ، و جعفر پسر عموى تو پرنده اى در بهشت است هر زمان که بخواهد همراه فرشتگان پرواز مىکند و حضرت قائم ( علیه السلام ) از شماست از نسل على و فاطمه و از فرزندان حسین ( علیهم السلام ) که وقتى خداوند حضرت عیسى پسر مریم را از آسمان به زمین آورد پشت سر او نماز خواهد گزارد .

منبع حدیث

111 - المصادر :
* : الکافی : ج 8 ص 49 ح 10 - عدة من أصحابنا ، عن سهل بن زیاد ، عن محمد بن سلیمان ، عن عیثم بن أشیم ، عن معاویة بن عمار ، عن أبی عبد الله علیه السلام ، قال : -
* : البحار : ج 51 ص 77 ب 1 ح 36 - عن الکافی ، وفی سنده " هیثم بدل عیثم " .
* : منتخب الأثر : ص 200 ف 2 ب 8 ح 6 - عن الکافی
آن حضرت یکی از هفت سرور وسید اهل بهشت
 

متن حدیث

112 - " إنا أهل بیت أعطینا سبع خصال لم یعطها أحد من الأولین قبلنا ، ولا یدرکها أحد من الآخرین غیرنا : نبینا خیر الأنبیاء ، وهو أبوک ، ووصینا خیر الأوصیاء وهو بعلک ، وشهیدنا خیر الشهداء وهو حمزة عمک ، ومن له جناحان یطیر بهما فی الجنة حیث یشاء وهو جعفر بن أبی طالب ابن عمک ، ومنا سبطا هذه الأمة ، ومهدیهم ولدک "
ملاحظة : " ورد لقب المنصور للإمام المهدی علیه السلام فی أکثر من حدیث ، وکذا السفاح ویقرب إلى الذهن أن أسماء السفاح والمنصور والمهدی لخلفاء العباسیین کانت من أجل هذه الألقاب الواردة فی الحدیث عن النبی صلى الله علیه وآله وسلم . کما تقدم فی الحدیث رقم 110 الحدیث الذی نقله المغربی عن معجم الطبرانی الصغیر وهو قریب من هذا بل لعله نفسه "

* * *
* حدیث شماره : 112 *
* از أعمش ، از عبایهء أسدى ، از ابو ایوب انصارى ، از رسول خدا ( ص ) روایت شده است که ( حضرت رسول صلى الله علیه وآله به فاطمه زهرا سلام الله علیها فرمود : ) خداوند به ما اهل بیت هفت ویژگى عطا نموده که آن خصلتها را به هیچ یک از پیشینیان ما نداد و غیر ما هیچیک از دیگران هم آنها را درک نخواهد کرد ، پیامبر ما بهترین پیامبران است و او پدر توست ، جانشین پیامبر ما بهترین اوصیاء و جانشینان است و او شوهر توست ، و شهید ما بهترین شهدا است واو حمزه عموى تو است وکسى که دو بال دارد وهر گاه بخواهد با فرشتگان در بهشت پرواز مىنماید یعنى جعفر بن ابی طالب پسر عموى توست ، دو سبط این امت ( امام حسن و حسین علیهما السلام ) از ماست و مهدى این امت فرزند توست .

منبع حدیث

112 - المصادر :
* : کتاب أبی جعفر بن محمد بن العباس الرازی : على ما فی الارشاد .
* : المسترشد : ص 150 - وروى یحیى بن عبد الحمید قال : حدثنا قیس بن الربیع ، عن الأعمش ، عن عبایة الأسدی ، عن أبی أیوب الأنصاری أن رسول الله صلى الله علیه وآله قال لفاطمة علیها السلام : -
* : الارشاد : ص 24 - قال الشیخ المفید رضی الله عنه ، وجدت فی کتاب أبی جعفر بن العباس الرازی قال : حدثنا محمد بن خالد قال : حدثنا إبراهیم بن عبد الله قال : حدثنا محمد بن سلیمان الدیلمی ، عن جابر بن یزید الجعفی ، عن عدی بن حکیم عبد الله بن العباس قال : قال : " لنا أهل البیت سبع خصال ، ما منهن خصلة فی الناس ، منا النبی صلى الله علیه وآله ، ومنا الوصی خیر هذه الأمة بعده علی بن أبی طالب ( ع ) ومنا حمزة أسد الله وأسد رسوله وسید الشهداء ومنا جعفر بن أبی طالب المزین بالجناحین یطیر بهما فی الجنة حیث یشاء ، ومنا سبطا هذه الأمة ، وسیدا شباب أهل الجنة الحسن والحسین ( علیهما السلام ) ومنا قائم آل محمد الذی أکرم الله به نبیه ، ومنا المنصور " ولم یسنده إلى النبی صلى الله علیه وآله .
* : بشارة المصطفى : على ما فی هامش البحار ، ولم نجده فیه ، والظاهر أن الناسخ اشتبه بین رمز " شا " لارشاد المفید وبین " بشا " لبشارة المصطفى ، وفی نسخة البحار اشتباهات بین الرموز المتقاربة الأخرى مثل " ختص " و " خص " لاختصاص المفید ومختصر البصائر ، وغیرها .
* : البحار : ج 37 ص 48 ب 50 ح 25 - عن الارشاد ، وفی سنده " عن عدی بن حکیم ، عن عبد الله بن العباس . . " وقال " لعل المراد بالمنصور أیضا القائم علیه السلام ، بقرینة أن بالقائم یتم السبع ، ویحتمل أن یکون المراد به الحسین علیه السلام فإنه منصور فی الرجعة " .
بهشت مشتاق حضرت مهدی (ع)
 

متن حدیث

113 - " الجنة تشتاق إلى أربعة من أهلی ، قد أحبهم الله وأمرنی بحبهم : علی بن أبی طالب ، والحسن والحسین ، والمهدی ( صلى الله علیهم )
الذی یصلی خلفه عیسى بن مریم ( علیه السلام ) "

* * *
* حدیث شماره : 113 *
* جابر بن عبد الله از پیامبر صلى الله علیه وآله نقل مى کند که آن حضرت فرمود : بهشت مشتاق چهار نفر از خاندان من که خداوند آنها را دوست دارد ومراهم به دوستى آنها امر نموده ، است . حضرت علی علیه السلام ، امام حسن وامام حسین وحضرت مهدى علیهم السلام که عیسى بن مریم علیه السلام پشت سر او نماز مى خواند .

منبع حدیث

113 - المصادر :
* : کتاب الآل ، ابن خالویه : على ما فی کشف الغمة .
* : الفردوس : على ما فی کشف الیقین ، ولم نجده فی فهارس الفردوس .
* : کشف الیقین : ص 117 - عن الفردوس ، مرسلا ، عن جابر بن عبد الله ، عن النبی صلى الله علیه وآله : -
* : کشف الغمة : ج 1 ص 52 - کما فی کشف الیقین ، عن جابر بن عبد الله ، عن النبی صلى الله علیه وآله : -
وفی : ج 2 ص 152 - کما فی کشف الیقین ، عن کتاب الآل .
* : إثبات الهداة : ج 3 ص 552 ب 32 ف 29 ح 573 - عن کشف الغمة .
وفی : ص 591 ب 32 ف 2 ح 7 - عن کشف الغمة .
* : البحار : ج 43 ص 304 ب 12 - عن کشف الغمة .
* : منتخب الأثر : ص 165 ف 2 ب 1 ح 71 - عن کشف الیقین
حضرت مهدی (ع) طاووس بهشتیان
 

متن حدیث

114 - " المهدی طاووس أهل الجنة "

* * *
* حدیث شماره : 114 *
* این روایت ، به نحو ارسال از ابن عباس ، از پیامبر ( ص ) نقل شده است که فرمود : حضرت مهدى ( علیه السلام ) طاووس بهشتیان است .

منبع حدیث

114 - المصادر :
* : الفردوس : ج 4 ص 222 ح 6668 - مرسلا ، عن ابن عباس ، عن النبی صلى الله علیه وآله : -
* : مصابیح البغوی : على ما فی غایة المرام ، وحلیة الأبرار ، ولم نجده فیه .
* : بیان الشافعی : ص 501 ب 8 - عن الفردوس .
* : عقد الدرر : ص 148 ب 7 - عن الفرودس .
* : الفصول المهمة : ص 293 ف 12 - عن بیان الشافعی ظاهرا .
* : عرف السیوطی ، الحاوی : ج 2 ص 83 - عن الفردوس .
* : جواهر العقدین : على ما فی ینابیع المودة .
* : الفتاوى الحدیثیة : ص 28 - کما فی الفردوس ، مرسلا .
* : برهان المتقی : ص 171 ب 12 ح 2 - عن عرف السیوطی ، الحاوی .
* : کنوز الدقائق : ص 152 - على ما فی هامش بیان الشافعی ، عن الفردوس .
* : نور الابصار : ص 187 - عن الفردوس .
* : ینابیع المودة : ص 181 ب 56 - عن کنوز الدقائق ، ونسبه إلى أحمد ، ولم نجده فی مسنده .
وفی : ص 435 - ب 73 - عن جواهر العقدین .
وفی : ص 489 ب 49 - عن غایة المرام .

* *
* : العمدة : ص 439 ح 921 - عن الفردوس .
* : الطرائف : ج 1 ص 178 ح 282 - عن الفردوس .
* : کشف الغمة : ج 3 ص 271 - عن بیان الشافعی .
* : إثبات الهداة : ج 3 ص 600 ب 32 ف 2 ح 67 - عن کشف الغمة .
* : غایة المرام : ص 698 ب 141 ح 57 - عن مصابیح البغوی ، عن الفردوس .
وفی : ص 702 ب 141 ح 131 - عن بیان الشافعی .
* : حلیة الأبرار : ج 2 ص 696 ب 54 ح 20 - عن مصابیح البغوی ، ولم نجده فیها .
وفی : ص 712 ب 54 ح 95 - عن بیان الشافعی .
* : البحار : ج 51 ص 91 ح 8 - عن کشف الغمة .
وفی : ص 105 ح 41 - عن الطرائف .
* : منتخب الأثر : ص 147 ف 2 ب 1 ح 16 - عن کنوز الحقائق ( الدقائق ظاهرا )
اینکه حضرت مهدی (ع) برتر از ابوبکر وعمر است وهمسان پیامبری است

 

متن حدیث

115 - " یکون فی هذه الأمة خلیفة ، لا یفضل علیه أبو بکر ولا عمر "
ملاحظة : " الظاهر أن هذا الحدیث والحدیثین المشابهین بعده من أقوال التابعین وأن إسناده إلى النبی صلى الله علیه وآله فی روایة ابن عدی وقع اشتباها ، وعلى أی حال فهو یدل على مکانة المهدی علیه السلام التی فهمها الصحابة والتابعون من أحادیث النبی صلى الله علیه وآله ، کالحدیث المتقدم رقم 110 " نحن ولد عبد المطلب سادة أهل الجنة ، وغیره "

* * *

* حدیث شماره : 115 *
* از ابو أسامه ، از عوف ، از محمد نقل کرده و آن را به پیامبر ( ص ) نسبت نداده است . خلیفه اى در این امت وجود دارد ( حضرت مهدى علیه السلام ) که ابوبکر و عمر بر او برترى ندارند .

منبع حدیث

115 - المصادر :
* : ابن أبی شیبة : ج 15 ص 198 ح 19496 - أبو أسامة ، عن عوف ، عن محمد قال : - ولم یسنده إلى النبی صلى الله علیه وآله .
* : الکامل ، ابن عدی ، ج 6 ص 2433 . ثنا کهمس بن معمر وموسى بن الحسن الکوفی جمیعا بمصر قالا : ثنا أبو یحیى الوقار ، ثنا مؤمل بن عبد الرحمن الثقفی ، عن عوف ، عن ابن سیرین ، عن أبی هریرة ، عن النبی صلى الله علیه وسلم قال : - کما فی ابن أبی شیبة ، وفیه " یکونون فی آخر الزمان " .
* : الدانی : ص 81 - کما فی ابن أبی شیبة ، بسند آخر ، عن محمد قال : کنا نتحدث أنه : -
* : عقد الدرر : ص 148 ب 7 - عن الدانی .
* : عرف السیوطی ، الحاوی : ج 2 ص 77 - عن ابن أبی شیبة .
* : تاریخ الخمیس : ج 2 ص 288 - 289 - عن سنن الدانی ظاهرا ، وفیه " . . وعن عون بن منبه قال : کنا نتحدث " : -
* : القول المختصر : ص 27 - آخره ، کما فی ابن أبی شیبة ، مرسلا ، عن ابن سیرین : -
* : برهان المتقی : ص 172 ب 12 ح 6 - عن عرف السیوطی ، الحاوی .
* : المغربی : ص 570 ح 61 - عن الامل لابن عدی .
وفی : ص 571 ح 61 - عن ابن أبی شیبة .
اینکه حضرت مهدی (ع) برتر از ابوبکر وعمر است وهمسان پیامبری است
 

متن حدیث

116 - " إنه ذکر فتنة تکون . فقال : إذا کان ذلک فاجلسوا فی بیوتکم ، حتى تسمعوا على الناس بخیر من أبی بکر وعمر ، قیل : یا أبا بکر ، خیر
من أبی بکر وعمر ؟ قال : قد کان یفضل على بعض الأنبیاء "
ملاحظة : " لا بد لمن یقول بتفضیل الإمام المهدی على بعض الأنبیاء علیهم السلام أن یستند إلى الحدیث المتقدم رقم 110 وما یشبهه "

* * *
* حدیث شماره : 116 *
* از ابن شوذب ، از محمد بن سیرین نقل شده وآنرا به پیامبر نسبت نداده است . یادآور شده فتنه اى جامعه را در بر مىگیرد ، پس آن گفت : در زمان فتنه و آشوب در خانه هایتان بنشینید تا اینکه بشنوید بر مردم بهتر از ابو بکر و عمر ( تا حضرت ظهور نماید ) گفته شد ، اى حسن بصرى بهتر از ابوبکر و عمر ؟ فرمود : او ( مهدى ) بر بعضى از انبیاء وپیامبران برترى داده شده است .

منبع حدیث

116 - المصادر :
* : ابن حماد : ص 99 - حدثنا ضمرة ، عن شوذب ، عن محمد بن سیرین : - ولم یسنده إلى النبی صلى الله علیه وآله .
* : عقد الدرر : ص 148 - 149 - ب 7 - عن ابن حماد .
* : عرف السیوطی ، الحاوی : ج 2 ص 77 - عن ابن حماد ، وفیه " . . قیل أفیأتی خیر من " .
* : القول المختصر : ص 27 - مرسلا ، قال " جاء عن ابن سیرین أن المهدی خیر من أبی بکر وعمر ، بل کان یفضل على بعض الأنبیاء " .
* : تاریخ الخمیس : ج 2 ص 289 - عن ابن حماد .
* : برهان المتقی : ص 172 ب 12 ح 6 - عن عرف السیوطی ، الحاوی .
اینکه حضرت مهدی (ع) برتر از ابوبکر وعمر است وهمسان پیامبری است
 

متن حدیث

117 - " المهدی خیر أو أبو بکر وعمر رضی الله عنهما ؟ قال : هو خیر منهما ، ویعدل بنبی "

* * *
* حدیث شماره : 117 *
* از سرى بن یحیى ، از ابن سیرین ، نقل شده ( و آنرا به پیامبر ( ص ) نسبت نداده است ) مهدى علیه السلام بهتر است یا ابو بکر وعمر ؟ گفت : او با پیامبر صلى الله علیه وآله برابر بوده و از این دو نفر برتر است .

منبع حدیث

117 - المصادر :
* : ابن حماد : ص 98 - حدثنا یحیى ، عن السری بن یحیى ، عن ابن سیرین ، قیل له : - ولم یسنده إلى النبی صلى الله علیه وآله .
* : عقد الدرر : ص 148 ب 7 - عن ابن حماد ، وفیه " . . ویعدل نبیا " .
* : تاریخ الخمیس : ج 2 ص 289 - عن ابن حماد ، إلى قوله " هو خیر منهما "
ملکی سوار بر ابر ندا میدهد : این خلیفة الله ( جانشین خداوند ) است پیرویش کنی
 

متن حدیث

118 - " یخرج المهدی على رأسه غمامة ، فیها مناد ینادی : هذا المهدی خلیفة الله فاتبعوه "
ملاحظة : " کلمة " فیها " فی الحدیث الشریف تقوی کثیرا أن یکون الأصل " غمامة " بالغین المعجمة ، وفی بعض الروایات " غمامة فیها ملک ینادی " کما سترى فی الحدیثین الآتیین ، بل لا یبعد أن یکون أصلها حدیثا واحدا "

* * *
* حدیث شماره : 118 *
* ( محمد بن عبد الله بن عمرو مى گوید رسول خدا صلى الله علیه وآله فرمود : ) حضرت مهدى ( علیه السلام ) ظهور مىنماید ودر بالاى سر او ابرى است که در آن ابر منادى فریاد مىکند : این مهدى جانشین خداوند است ، از او پیروى نمایید .

منبع حدیث

118 - المصادر :
* : الطبرانی : على ما فی الفصول المهمة ، ونور الابصار .
* : أربعون أبی نعیم : على ما فی بیان الشافعی ، وکشف الغمة .
* : مناقب المهدی : على ما فی عقد الدرر ، وبیان الشافعی .
* : بیان الشافعی : ص 511 ب 15 - أخبرنا الحافظ أبو عبد الله محمد بن عبد الواحد بن
أحمد المقدسی بجبل قاسیون قال : أخبرنا أبو الفرج یحیى بن محمود بن سعد الثقفی بدمشق والصیدلانی بأصبهان قالا : أخبرنا أبو علی الحسن ، أخبرنا أبو نعیم الحافظ ، أخبرنا أبو أحمد العطریفی ، أخبرنا محمد بن محمد بن سلیمان الباغندی ، حدثنا عبد الوهاب بن الضحاک ، حدثنا إسماعیل بن عیاش ، عن صفوان بن عمرو ، عن
عبد الرحمن بن جبیر ، عن کثیر بن مرة ، عن عبد الله بن عمرو قال : قال رسول الله صلى الله علیه وآله : - وقال " هذا حدیث حسن ما رویناه إلا من هذا الوجه ، أخرجه أبو نعیم فی مناقب المهدی علیه السلام " .
* : عقد الدرر : ص 135 ب 6 - کما فی بیان الشافعی بتفاوت یسیر ، وقال " أخرجه أبو نعیم الأصبهانی فی مناقب المهدی " وفیه " . . وعلى رأسه عمامة " .
* : فرائد السمطین : ج 2 ص 316 ب 61 ح 566 - 569 - أخبرنی الشیخ شهاب الدین أبو عبد الله ( محمد بن ) یعقوب بن أبی الفرج إجازة ، أخبرنا یحیى بن أسعد بن یونس التاجر ، وأبو الفرج عبد المنعم بن عبد الوهاب بن کلیب ، وأبو جعفر بن أحمد بن نصر إجازة ، وأخبرنا شیخنا أبو عمرو بن الموفق بقرائتی علیه بروایته ، عن عبد الحمید بن محمد بن إبراهیم إجازة قال : أخبرنا الحافظ أبو العلاء الحسن بن أحمد بن الحسن العطار ، بروایتهم عن أبی علی الحسن بن أحمد بن الحداد الأصفهانی رحمه الله ، عن أبی نعیم ، ثم بقیة سند بیان الشافعی : - کما فی بیان الشافعی بتفاوت یسیر ، وفیه " . . وعلى رأسه . . هذا المهدی فاتبعوه " .
* : الفصول المهمة : ص 298 ف 12 - کما فی عقد الدرر ، وقال " روته الحفاظ کأبی نعیم ، والطبرانی ، وغیرهما " .
* : عرف السیوطی ، الحاوی : ج 2 ص 61 - کما فی بیان الشافعی ، عن أبی نعیم ، وفیه " عمامة " .
* : تاریخ الخمیس : ج 2 ص 288 - کما فی بیان الشافعی ، عن أبی نعیم فی مناقب المهدی .
* : الفتاوى الحدیثیة : ص 27 - کما فی بیان الشافعی ، عن أبی نعیم ، وفیه " . . عمامة ومعه مناد " .
* : القول المختصر : ص 6 ب 1 ح 23 - کما فی بیان الشافعی ، ملخصا ، مرسلا .
* : نور الابصار : ص 188 - 189 - کما فی بیان الشافعی ، وقال " أخرجه أبو نعیم ، والطبرانی ، وغیرهما " وفیه " غمامة " .
* : العطر الوردی : ص 54 - کما فی بیان الشافعی ، عن أبی نعیم .
* : فرائد فوائد الفکر : ص 8 ب 3 - کما فی بیان الشافعی ، عن أبی نعیم .

* *
* : کشف الغمة : ج 3 ص 260 - کما فی بیان الشافعی ، عن أربعین أبی نعیم .
وفی : ص 276 - عن بیان الشافعی .
* : إثبات الهداة : ج 3 ص 594 وص 602 ب 32 ف 2 ح 23 و ح 80 - عن کشف الغمة .
* : غایة المرام : ص 700 ب 141 ح 88 - کما فی بیان الشافعی ، عن أربعین أبی نعیم ، وفیه " عمامة " .
وفی : ص 703 ب 141 ح 144 - عن کشف الغمة ، ظاهرا .
* : حلیة الأبرار : ج 2 ص 716 ب 54 ح 108 - عن بیان الشافعی .
* : البحار : ج 51 ص 81 وص 95 ب 1 ح 37 و ح 38 - عن کشف الغمة .
* : منتخب الأثر : ص 448 ف 6 ب 4 ح 4 - عن بیان الشافعی .
ملکی سوار بر ابر ندا میدهد : این خلیفة الله ( جانشین خداوند ) است پیرویش کنی

 

متن حدیث

119 - " یخرج المهدی وعلى رأسه ملک ینادی : إن هذا المهدی فاتبعوه "

منبع حدیث

119 - المصادر :
* : الطبرانی : على ما فی تلخیص المتشابه ، وبیان الشافعی .
* : أبو نعیم : على ما فی بیان الشافعی ، والفتاوى الحدیثیة ، وفرائد فوائد الفکر .
* : أربعون ، أبی نعیم : على ما فی کشف الغمة .
* : تلخیص المتشابه : ج 1 ص 417 - أنا أبو الفرج عبد السلام بن عبد الوهاب القرشی بأصبهان ، أنا سلیمان بن أحمد الطبرانی ، أنا إبراهیم بن محمد بن عون ، ثنا عبد الوهاب بن الضحاک ، نا إسماعیل بن عیاش ، عن صفوان بن عمر ، عن عبد الرحمن بن جبیر بن نفیر ، عن کثیر بن مرة ، عن عبد الله بن عمرو ، عن النبی صلى الله علیه وسلم قال : -
* : الفردوس : على ما فی غایة المرام .
* : بیان الشافعی : ص 512 ب 16 - أخبرنا الحافظ أبو الحجاج یوسف بن خلیل الدمشقی بحلب قال : أخبرنا أبو سعید خلیل بن أبی رجاء الدارانی ، أخبرنا أبو علی الحسن بن أحمد بن الحسن الحداد ، أخبرنا أبو نعیم أحمد بن عبد الله الحافظ ، أخبرنا أبو القاسم سلیمان بن أحمد اللخمی الحافظ ، حدثنا إبراهیم بن محمد الحمصی ، حدثنا عبد الوهاب بن نجدة ، حدثنا إسماعیل بن عیاش ، عن صفوان بن عمرو ، عن عبد الرحمن بن جبیر ، عن کثیر بن مرة ، عن عبد الله بن عمرو قال : قال رسول الله صلى الله علیه وآله : - کما فی تلخیص المتشابه ، وقال " قلت : هذا حدیث حسن روته الحفاظ والأئمة من أهل الحدیث کأبی نعیم ، والطبرانی ، وغیرهما " .
* : فرائد السمطین : ج 2 ص 316 ب 61 ح 569 - کما فی تلخیص المتشابه ، بسنده إلى أبی نعیم ، ثم عن الطبرانی بسنده الذی فی بیان الشافعی .
* : أخبار المهدی ، لأبی العلاء الهمدانی : على ما فی الصراط المستقیم .
* : عرف السیوطی ، الحاوی : ج 2 ص 61 - کما فی تلخیص المتشابه ، وقال " وأخرج أبو نعیم ، والخطیب فی تلخیص المتشابه " .
* : الفتاوى الحدیثیة : ص 27 - کما فی تلخیص المتشابه ، وقال " وأخرج هو ( یعنی أبو نعیم ) والخطیب " .
* : القول المختصر : ص 6 ب 1 ح 24 - کما فی تلخیص المتشابه ، مرسلا .
* : برهان المتقی : ص 72 ب 1 ح 2 - عن عرف السیوطی .
* : ینابیع المودة : ص 447 - ب 78 - عن فرائد السمطین ، وفیه " هذا المهدی خلیفة الله فاتبعوه " .
* : العطر الوردی : ص 54 - عن تلخیص المتشابه .
* : فرائد فوائد الفکر : ص 8 ب 3 - کما فی تلخیص المتشابه ، وقال " أخرج أبو نعیم ، والخطیب ، عن ابن عمر : -
* : المغربی : ص 573 ح 71 کما فی تلخیص المتشابه ، وقال " رواه الطبرانی ، والکنجی وأبو نعیم ، وغیرهم ، وحسن إسناده " .

* *
* : کشف الغمة : ج 3 ص 261 - کما فی تلخیص المتشابه ، عن أربعین أبی نعیم .
وفی : ص 276 - عن بیان الشافعی .
* : الصراط المستقیم : ج 2 ص 259 ب 11 ف 12 - عن أخبار المهدی للهمدانی ، کما فی تلخیص المتشابه ، بتفاوت یسیر ، وفیه " ألا إن هذا المهدی " .
* : إثبات الهداة : ج 3 ص 594 وص 602 ب 32 ف 2 ح 24 و ح 81 - عن کشف الغمة .
وفی : ص 615 ب 32 ف 15 ح 157 - عن الصراط المستقیم .
* : غایة المرام : ص 693 ب 141 ح 12 - عن فرائد السمطین ، وفیه " هذا المهدی خلیفة الله فاتبعوه " .
وفیه : ج 13 - کما فی تلخیص المتشابه ، عن فرائد السمطین .
وفی : ص 698 ب 141 ح 69 - عن أبی نعیم الفردوس ( کذا ! ) .
وفی : ص 703 ب 141 ح 145 - عن بیان الشافعی ظاهرا .
* : حلیة الأبرار : ج 2 ص 698 ب 54 ح 32 - کما فی تلخیص المتشابه ، عن أبی نعیم ،
فی الفردوس ( کذا ) .
وفی : ص 716 ب 54 ح 109 - عن بیان الشافعی ظاهرا .
* : البحار : ج 51 ص 95 ب 1 ح 38 - عن کشف الغمة .
* : منتخب الأثر : ص 447 ف 6 ب 4 ح 3 - عن برهان المتقی
خشوع وتواضع حضرت در برابر خداوند همچون شیشه ، ومانند بازی شکسته بال

 

متن حدیث

121 - " المهدی خاشع لله کخشوع النسر جناحه "
المفردات : جناحه فی الحدیث بدل جزء من کل ، ولعل الأصل بجناحه لأنه یخفضهما عند طیرانه وفی روایة کخشوع الزجاجة : أی شفاف الروح کالزجاجة .

* * *

* حدیث شماره : 121 *
* ( کعب مى گوید : ) حضرت مهدى ( علیه السلام ) در پیشگاه خداوند متعال خاشع ومتواضع است بسان خشوع باز شکارى که هنگام پرواز بالهاى خود را فرو مىخواباند .

منبع حدیث

121 - المصادر :
* : ابن حماد : ص 100 - حدثنا أبو یوسف ، عن صفوان ابن عمرو ، عن عبد الله بن بشیر ، عن کعب قال : - ولم یسنده إلى النبی صلى الله علیه وآله .
* : ملاحم ابن طاووس : ص 73 ب 159 - وقال " فیما ذکره نعیم فی خشوع المهدی : - وفیه " کخشوع الزجاجة " . وفی سنده " عبد الله بن قیس " .
* : مصابیح البغوی : على ما فی عقد الدرر ، ولم جده فیه .
* : عقد الدرر : ص 38 ب 3 - وقال " رواه الإمام أبو محمد الحسین بن مسعود فی کتاب المصابیح ، وأخرجه الإمام أبو عبد الله نعیم بن حماد " .
وفی : ص 158 ب 7 - کما فی ابن حماد ، وقال " رواه الحافظ أبو محمد الحسین فی کتاب المصابیح " .
* : عرف السیوطی ، الحاوی : ج 2 ص 73 - عن ابن حماد ، وفیه " لجناحه "
* : القول المختصر : ص 23 ب 3 ح 29 - کما فی ابن حماد ، مرسلا ، وفیه " لجناحه " .
* : برهان المتقی : ص 101 ب 3 ح 10 - عن عرف السیوطی ، الحاوی وفیه " لجناحه " .
* : العطر الوردی : ص 48 - کما فی ابن حماد بتفاوت یسیر ، وقال " نقله ابن حجر " وفیه " بجناحه "
حضرت مهدی (ع) بهترین امام از نسل امام حسین (ع)
 

متن حدیث

122 - " إن الله عز وجل اختار من کل شئ شیئا ( اختار من الأرض مکة ، واختار مکة المسجد ، واختار من المسجد الموضع الذی فیه الکعبة ، واختار من الانعام إناثها ومن الغنم الضأن ) واختار من الأیام یوم الجمعة ، واختار من الشهور شهر رمضان ، ومن اللیالی لیلة القدر ، واختار من الناس بنی هاشم ، واختارنی وعلیا من بنی هاشم ، واختار منی ومن علی الحسن والحسین ویکمله ( وتکملة ) اثنی عشر إماما من ولد الحسین تاسعهم باطنهم وهو ظاهرهم وهو أفضلهم وهو قائمهم ینفون عنه تحریف الغالین وانتحال المبطلین وتأویل الجاهلین "

* * *
* حدیث شماره : 122 *
* ابو بصیر از ابى عبد الله و آن حضرت از پدرانش و آنها از رسول خدا صلى الله علیه وآله روایت کرده اند که آن حضرت فرمود : خداوند از هر چیزى ، چیزى را برگزید ، از زمین ، مکه را برگزید ، و از مکه ، مسجد الحرام را ، و از مسجد جایگاه کعبه را ، و از چهار پایان ماده ها و از گوسفند ، میش را ، برگزید از روزها روز جمعه ، واز ماهها ماه رمضان ، و از شبها شب قدر ، و از مردم ، بنى هاشم را برگزید ، من و على را از بنى هاشم ، و از من و على ، حسن و حسین را انتخاب نمود و از فرزندان حسین دوازده امام را کامل گردانید نهمین از آنها از دیدگان پنهان است واو آشکار وپیروز و افضل وقائم آنها ( ائمه ) است ، تحریف غلو کنندگان و کسانى که به دروغ خودشان را نسبت به اسلام مى دهند وتأویل وتفسیر جاهلین را ، از او نفى مىکنند .

منبع حدیث

122 - المصادر :
* : تفسیر فرات الکوفی : على ما فی هامش مقتضب الأثر .
* : النعمانی : ص 67 ب 4 ح 7 - أخبرنا محمد بن همام قال : حدثنا أبی وعبد الله بن جعفر الحمیری قالا : حدثنا أحمد بن هلال قال : حدثنی محمد بن أبی عمیر سنة أربع ومائتین قال : حدثنی سعید بن غزوان ، عن أبی بصیر ، عن أبی عبد الله ، عن آبائه علیهم السلام قال : قال رسول الله صلى الله علیه وآله : - وقال " قال عبد الله بن جعفر فی حدیثه ینفون . . إلى آخره " .
وفیها : وأخبرنا محمد بن همام ، ومحمد بن الحسن بن محمد بن جمهور ، عن الحسن بن محمد ابن جمهور قال : حدثنی أحمد بن هلال قال : حدثنی محمد بن أبی عمیر ، عن سعید بن غزوان ، عن أبی عبد الله علیه السلام قال : قال رسول الله صلى الله علیه وآله : - ان الله عز وجل اختارنی . . الحدیث " .
* : إثبات الوصیة : ص 225 - وعن هارون بن مسلم بن مسعدة ، بإسناده عن العالم علیه السلام أنه قال : قال رسول الله صلى الله علیه وآله " إن الله عز وجل اختار من الأیام یوم الجمعة ومن اللیالی لیلة القدر ومن الشهور شهر رمضان واختارنی من الرسل ، واختار منی علیا ، واختار من علی الحسن والحسین ، واختار منهما تسعة ، تاسعهم قائمهم وهو ظاهرهم وهو باطنهم " .
وفی : ص 227 - عن الحمیری ، عن أحمد بن هلال ، عن محمد بن أبی عمیر ، عن سعد بن غزوان ، عن أبی بصیر ، عن أبی عبد الله علیه السلام قال : قال رسول الله صلى الله علیه وآله : - کما فی روایته الأولى بتفاوت یسیر وتقدیم وتأخیر ، وفیه " واختار من الحسین الأوصیاء ینفون عن التنزیل تحریف الغالین وانتحال المبطلین وتأویل الجاهلین ، تاسعهم قائمهم وهو ظاهرهم وهو باطنهم " .
* : کمال الدین : ج 1 ص 281 ب 24 ح 32 - کما فی روایة إثبات الوصیة الثانیة بتفاوت یسیر ، بسنده عن أبی نصیر ، عن أبی عبد الله علیه السلام ، عن آبائه علیهم السلام ، عن رسول الله صلى الله علیه وآله : - وفیه " . . وفضله على جمیع الأوصیاء . . الأوصیاء من ولده . . وتأویل المضلین " .
* : دلائل الإمامة : ص 240 - کما فی روایة إثبات الوصیة الثانیة ، بسنده إلى الصدوق ، وفیه " أئمة ینفون . . تاسعهم باطنهم وهو ظاهرهم وهو قائمهم " .
* : مقتضب الأثر : ص 9 - بسند آخر ، عن جابر بن عبد الله الأنصاری ، وفیه " . . واختار من الحسین حجة العالمین ، تاسعهم قائمهم أعلمهم أحکمهم " .
وفیها : کما فی روایة إثبات الوصیة الأولى بتفاوت یسیر ، بسند آخر عن أبی بصیر : - وفی : ص 9 - 10 - کما فی روایة إثبات الوصیة الثانیة ، بسند آخر ، وفیه " . . تحریف الضالین . . تاسعهم باطنهم ظاهرهم قائمهم وهو أفضلهم " .
* : تقریب المعارف : ص 176 . کما فی إثبات الوصیة الثانیة ، بتفاوت یسیر ، مرسلا ، عن أبی بصیر : -
* : غیبة الطوسی : ص 93 - بسنده عن أبی بصیر ، عن أبی عبد الله علیه السلام قال : قال رسول الله صلى الله علیه وآله " إن الله اختار من ( الناس ) الأنبیاء والرسل ، واختارنی من الرسل ، واختار منی علیا ، واختار من علی الحسن والحسین ، واختار من الحسین الأوصیاء تاسعهم قائمهم وهو ظاهرهم وباطنهم " .
* : الاستنصار : ص 8 - کما فی روایة إثبات الوصیة الثانیة ، بتفاوت یسیر ، مرسلا عن محمد بن أبی عمیر : -
* : المختضر : ص 159 - مرسلا ، عنه صلى الله علیه وآله : - کما فی روایة مقتضب الأثر الثانیة بتفاوت یسیر ، وفیه " . . ینفون عن التنزیل " .
* : الطرائف : على ما فی هامش مقتضب الأثر .
* : المناقب المأة لابن شاذان : على ما فی هامش مقتضب الأثر .
* : وسائل الشیعة : ج 5 ص 67 ب 40 ح 19 - عن کمال الدین ، إلى قوله " وفضله على جمیع الأوصیاء " .
* : إثبات الهداة : ج 1 ص 548 ب 9 ف 17 ح 373 - عن غیبة الطوسی .
وفی : ص 619 ب 9 ف 37 ح 661 - عن روایة النعمانی الأولى ، بتفاوت ، من قوله " إن الله اختارنی " .
وفی : ص 620 ب 9 ح 662 - کما فی روایة النعمانی الأولى بتفاوت یسیر ، وبسند الثانیة .
وفی : ص 653 ب 9 ف 65 ح 821 - عن روایة مقتضب الأثر الثانیة .
وفی : ص 709 ب 9 ف 18 ح 147 - عن روایة مقتضب الأثر الأولى .
* : غایة المرام : ص 188 ب 22 ح 101 - عن غیبة الطوسی ، والنعمانی .
* : مناقب أمیر المؤمنین للبحرانی : على ما فی هامش مقتضب الأثر .
* : البحار : ج 25 ص 363 ب 12 ح 22 - عن المحتضر بتفاوت یسیر ، وفیه " . . تحریف الغالین " .
وفی : ج 36 ص 256 ب 41 ح 74 - عن کمال الدین ، وأشار إلى مثله عن النعمانی ، وقال " قوله وهو ظاهرهم ، أی یظهر ویغلب على الأعادی ، وهو باطنهم ، أی یبطن ویغیب عنهم زمانا " .
وفی : ص 260 ب 41 ح 80 - عن غیبة الطوسی .
وفی : ص 372 ب 41 - عن روایة مقتضب الأثر الأولى .
وفی : ج 89 ص 273 ب 2 ح 18 - أوله ، عن مقتضب الأثر الثانیة ، وقال " وروی بإسناد آخر عن جابر بن عبد الله الأنصاری عن النبی صلى الله علیه وآله مثله " .
وفی : ص 285 ب 2 ح 32 - أوله ، عن کمال الدین .
* : العوالم : ج 15 ص 191 ب 1 ح 174 - عن روایة مقتضب الأثر الأولى .
وفی : ص 239 ح 232 - عن کمال الدین ، وروایة النعمانی الأولى .
وفی : ص 240 ح 233 - عن روایة مقتضب الأثر الثانیة .
وفی : ص 242 - 243 ح 238 - عن غیبة الطوسی .
* : ینابیع المودة : على ما فی هامش مقتضب الأثر .
* : منتخب الأثر : ص 93 ف 1 ب 7 ح 28 - عن کمال الدین
حضرت مهدی (ع) ولی الله است که خداوند زمین را به یمن او آباد کرده
 

متن حدیث

123 - " لما عرج بی إلى السماء السابعة ومنها إلى سدرة المنتهى ، ومن السدرة إلى حجب النور ، نادانی ربی جل جلاله : یا محمد أنت عبدی وأنا ربک فلی فاخضع ، وإیای فاعبد ، وعلی فتوکل ، وبی فثق ، فإنی قد رضیت بک عبدا وحبیبا ورسولا ونبیا ، وبأخیک علی خلیفة وبابا ، فهو حجتی على عبادی وإمام لخلقی ، به یعرف أولیائی من أعدائی ، وبه یمیز حزب الشیطان من حزبی ، وبه یقام دینی وتحفظ حدودی وتنفذ أحکامی ، وبک وبه وبالأئمة من ولده أرحم عبادی وإمائی ، وبالقائم منکم أعمر أرضی بتسبیحی وتهلیلی وتقدیسی وتکبیری وتمجیدی ، وبه أطهر الأرض من أعدائی وأورثها أولیائی ، وبه أجعل کلمة الذین کفروا بی السفلى وکلمتی العلیا ، وبه أحیی عبادی وبلادی بعلمی ، وله ( به ) أظهر الکنوز والذخائر بمشیتی ، وإیاه أظهر على الاسرار والضمائر بإرادتی ، وأمده بملائکتی لتؤیده على إنفاذ أمری وإعلان دینی . ذلک ولیی حقا ومهدی عبادی صدقا "

* * *
* حدیث شماره : 123 *
* عبد الله بن عباس از رسول خدا صلى الله علیه وآله نقل مى کند که آن حضرت فرمود : هنگامیکه به آسمان هفتم بالا رفتم و از آنجا به سدرة المنتهى و از آنجا به پرده هاى نور رسیدم ، پروردگارم جل جلاله به من ندا داد : اى محمد ( صلى الله علیه و آله ) تو بنده من و من پروردگار تو هستم ، پس براى من خشوع و خضوع کن ، و مرا پرستش نما ، وبر من توکل نما ، وبه من اعتماد کن ، از تو به عنوان بنده و دوست و رسول و نبى راضى هستم و از برادر تو على بعنوان جانشین و باب علم تو ، خشنودم پس او حجت و دلیل بر بنده گانم وپیشوا و امام براى آفریدگان من است بوسیلهء او دوستانم از دشمنانم شناخته مى شوند وبوسیلهء او حزب شیطان از حزب من ، جدا مىشود و بوسیلهء او دینم پایدار و حدودم محفوظ و احکامم اجرا مىشود وبواسطهء تو و او و بوسیلهء ائمهء از فرزندان او بر بنده گان و کنیزانم ترحم مىکنم ، و به قائم از شما و به تسبیح و تهلیل ( لا إله إلا الله ) وتقدیس و تکبیر و تمجید او ، زمینم را آباد مىسازم ، و بوسیلهء او زمین را از دشمنانم پاک مىگردانم وآنرا به دوستانم ارث مىدهم ، و بوسیلهء او کلمه کفر پیشه گان را پائین قرار داد . و کلمه خودم را بالا مىبرم وبواسطهء او و به علم خودم بندگان و شهرهایم را زنده مىکنم ، و براى او و به مشیت ومیل خودم گنجها و ذخایر را آشکار مىکنم ، و به اراده خودم او را بر اسرار و نهانها آگاه مىسازم و او را با فرشتگان کمک مىکنم ، تا او را در اجرا و نفوذ امر من و اعلان دین من یارى نمایند ، حقا او ولى من و براستى مهدى بنده گان من است .

منبع حدیث

123 - المصادر :
* : أمالی الصدوق : ص 504 مجلس 92 ح 4 - حدثنا محمد بن موسى بن المتوکل قال : حدثنا محمد بن أبی عبد الله الکوفی ، عن موسى بن عمران النخعی ، عن عمه الحسین بن یزید النوفلی ، عن علی بن سالم ، عن أبیه ، عن أبی حمزة الثمالی ، عن سعد الخفاف ، عن الأصبغ بن نباتة ، عن عبد الله بن عباس قال : قال رسول الله صلى الله علیه وآله : -
* : البحار : ج 18 ص 341 ب 3 ح 49 - عن أمالی الصدوق .
وفی : ج 23 ص 128 ب 7 ح 58 - عن أمالی الصدوق .
وفی : ج 51 ص 65 - 66 ب 1 ح 3 - عن أمالی الصدوق .
* : منتخب الأثر : ص 167 ف 2 ب 1 ح 77 - عن أمالی الصدوق
فضائل مسجد الاقصی وبیت المقدس
 

متن حدیث

124 - " صلاة فی مسجدی هذا أفضل من أربع صلوات فیه ولنعم المصلى هو ، أرض المحشر والمنشر ، ولیأتین على الناس زمان ولبسطة قوس من حیث یرى منه بیت المقدس أفضل من الدنیا وما فیها جمیعا "
المفردات : بسطة قوس : أی مقدار ما یصل إلیه القوس إذا رمی . ویحتمل أن یکون بمقدار طول القوس کما تشیر إلیه روایة کنز العمال .

* * *
* حدیث شماره : 124 *
* ( ابو ذر نقل مى کند که از رسول خدا صلى الله علیه وآله سؤال شد : نماز در بیت المقدس افضل است یا در مسجد شما ؟ حضرت فرمود : نماز در مسجد من از چهار نماز در بیت المقدس بهتر است ، و بیت المقدس مصلاى خوبى است زمین محشر و محل حشر ونشر است ، زمانى بر مردم بیاید که یک قطعهء زمین به اندازه یک تیررس که از آنجا بیت المقدس را ببینند براى آنها بهتر از تمام دنیا و آنچه در آن هست ، باشد .

منبع حدیث

124 - المصادر :
* : الطبرانی : على ما فی هامش تهذیب ابن عساکر .
* : شعب الایمان : على ما فی کنز العمال .
* : تهذیب ابن عساکر : ج 1 ص 40 - عن أبی ذر قال : قیل یا رسول الله صلاة فی بیت المقدس أفضل أم صلاة فی مسجدک ؟ قال : -
* : الشافعی : على ما فی هامش تهذیب ابن عساکر ، ولم نجده فی بیان الشافعی ، ولعله شافعی آخر .
* : کنز العمال : ج 12 ص 257 - 34932 - عن البیهقی فی شعب الایمان ، عن أبی ذر - وفیه " صلوات فی بیت المقدس . . زمان ولقید سقوط الرجل حیث یرى . . خیر له من الدنیا جمیعا " . وفیها : ح 34933 - عن شعب الایمان ، وفیه " . . ولیوشکن أن یکون للرجل بسط فرشة من الأرض "
ورود حضرت مهدی (ع) به بیت المقدس
 

متن حدیث

126 - " ینزل رجل من بنی هاشم بیت المقدس ، حرسه اثنا عشر ألفا "

* * *
* حدیث شماره : 126 *
* کعب نقل مى کند وروایت را به پیامبر صلى الله علیه وآله نسبت نداده است مردى از بنى هاشم به بیت المقدس فرود مى آید ، دوازده هزار تن از او نگهبانى
و حراست مىکنند .

منبع حدیث

126 - المصادر :
* : ابن حماد : ص 106 - حدثنا الولید ، عن أبی بکر بن عبد الله ، عن أبی الزاهریة ، عن کعب قال : - ولم یسنده إلى النبی صلى الله علیه وآله .
وفی : ص 107 - حدثنا الولید ، عن أبی النصر ، عمن حدثه ، عن کعب قال " حرسه ستة وثلاثون ألفا ، على کل طریق لبیت المقدس اثنا عشر ألفا " ولم یسنده أیضا .
* : عقد الدرر : ص 143 ب 7 - عن روایتی ابن حماد ، قال " أخرجهما الحافظ أبو عبد الله نعیم بن حماد فی کتاب الفتن "
استخراج گنجهای بیت المقدس ازشهرهای روم وبرگردانیدن آنها به بیت المقدس
 

متن حدیث

128 - " غزا طاهر بن أسماء بنی إسرائیل فسباهم وسبا حلی بیت المقدس وأحرقها بالنیران وحمل منها فی البحر ألفا وسبعمائة سفینة حلی حتى أوردها رومیة ، قال حذیفة : فسمعت رسول الله صلى الله علیه وآله یقول : لیستخرجن المهدی ذلک حتى یرده إلى بیت المقدس ، ثم یسیر ومن معه حتى یأتون ( کذا ) خلف الرومیة ، مدینة فیها مائة سوق فی کل سوق مائة ألف سوق فیفتحونها ، ثم یسیرون حتى یأتون مدینة یقال لها قاطع على البحر الأخضر المحدق بالدنیا ، لیس خلفه إلا أمر الله ، طول تلک المدینة ألف میل وعرضها خمسمائة میل ، لها ثلاثة آلاف باب ، ذلک البحر لا یحمل جاریة السفینة لان ( لأنه ) لیس له قعر ، وکل شئ ترونه من البحار إنما هو خلجان من ذلک البحر ، جعله الله منافع لابن آدم . قال رسول الله صلى الله علیه وآله فالدنیا مسیرة خمسمائة عام "
ملاحظة : " الظاهر أن کلام الراوی اختلط بکلام حذیفة وحدیث النبی صلى الله علیه وآله وتوجد أحادیث أخرى عن النبی صلى الله علیه وآله وعن أهل بیته ( ع ) وعن التابعین ( رض ) أن المهدی علیه السلام یستخرج کنوز بیت المقدس التی کان أخذها الرومان وغیرهم من مدینة روما من تحت بلاطة فی إحدى کنائسها ، وسیأتی بعضها فی أحادیث الروم . وکما قال الشافعی فی بیانه لا نحکم بصحة مثل هذا الحدیث خاصة لما تضمن من أمور جغرافیة خاطئة ، ولکن أوردناه لأنه روی ، ولأنه ینفع فی اعطاء تصور عما کان فی أذهان الرواة من فتح المهدی علیه السلام لبلاد الغرب وإعماره بیت المقدس "

* * *
* حدیث شماره : 128 *
* ربعى ، از حذیفه بن یمان ، از رسول خدا ( ص ) نقل نموده است که فرمود : طاهر پسر أسماء با بنی إسرائیل جنگید و آنها را اسیر نمود وزیور آلات بیت المقدس را باز پس گرفت ، بعضى از آنها را در آتش سوزانید و 1700 کشتى از زیور آلات را در دریا حمل نموده تا وارد روم کرد ، حذیفة گفت : شنیدم از رسول خدا صلى الله علیه وآله که فرمود : حضرت مهدى ( علیه السلام ) آنها را استخراج نموده به بیت المقدس بر خواهد گردانید ، سپس با همراهان به پشت روم خواهند آمد ، در آنجا شهرى است که صد بازار دارد و در هر بازار صد هزار بازار وجود دارد آنها را فتح نموده واز آنجا خواهند آمد تا به شهرى برسند که به آن قاطع مى گویند در کنار دریاى سبز که دنیا را احاطه کرده است و پشت او بجز امر خداوند متعال چیزى نیست ، طول آن شهر هزا میل وعرض آن پانصد میل ، داراى سه هزار دروازه است ، در آن دریا چون عمق و انتها ندارد کشتى حرکت نمىکند ، وآنچه از دریاها مى بینید خلیجها وشعبه هایى از آن دریا هستند ، خداوند براى فرزندان آدم در آنها منافع قرار داده است رسول خدا ( صلى الله علیه وآله ) فرمود دنیا مسیر پانصد سال است .

منبع حدیث

128 - المصادر :
* : مناقب المهدی لأبی نعیم : على ما فی بیان الشافعی ، وعقد الدرر .
* : بیان الشافعی ص 517 ب 20 - أخبرنا إبراهیم بن خلیل بن عبد الله ، عن أبی الحسن مسعود بن أبی منصور المعروف بالجمال ، أخبرنا أبو علی الحسن بن أحمد ، أخبرنا الحافظ أبو نعیم ، حدثنا عبد الله بن محمد بن جعفر ، حدثنا إبراهیم بن محمود بن الحسین ، حدثنا إسحاق بن زریق بن سلیمان ، حدثنا عثمان بن عبد الرحمان الحرانی ، حدثنا یزید بن عمرو ، عن منصور ، عن ربعی ، عن حذیفة بن الیمان ، عن رسول الله صلى الله علیه وآله : - وقال : قلت " نحن براء من عهدته ، رواه الحافظ أبو نعیم مع جلالته فی مناقب المهدی وکتابه أصل " .
* : عقد الدر : ص 201 ب 9 ف 2 - کما فی بیان الشافعی بتفاوت یسیر ، وقال " أخرجه الحافظ فی مناقب المهدی وفیه " . . تسعمائة سفینة حلی ، حتى أوردها رومیة . . مائة ألف سوقی " .
* : القول المختصر : ص 14 ب 1 ح 62 - بعضه ، کما فی ابن حماد بتفاوت .
پناه بردن امت حضرت مهدی (ع) به ایشان مانند پناه بردن زنبوران عسل به ملکه خود
 

متن حدیث

130 - " تأوی إلیه أمته کما تأوی النحلة ( إلى ) یعسوبها ، یملأ الأرض عدلا کما ملئت جورا ، حتى یکون الناس على مثل أمرهم الأول ، لا یوقظ نایما ولا یهرق دما "
المفردات : الیعسوب الرئیس ، ویعسوب النحل ملکتها ، ولعل أصله إلى یعسوبها . على مثل أمرهم الأول : أی على صفائهم فی عهد النبی صلى الله علیه وآله أو فی عهد آدم علیه السلام .

* * *
* حدیث شماره : 130 *
* ابو سعید خدرى از رسول خدا صلى الله علیه وآله نقل مىکند که آن حضرت فرمود : امت ( حضرت مهدى علیه السلام ) به او پناه مى برند ، همانگونه که زنبوران عسل به ملکهء خود پناه مىبرند وى زمین را پر از عدل نموده همانگونه که از ستم پر شده است ، تا اینکه مردم به مانند حالت اولشان باشند ( یعنى : زمان رسول خدا ( ص ) یا زمان آدم ( ع ) خوابیده اى را بیدار نمىکند وخونى را نمىریزد .

منبع حدیث

130 - المصادر :
* : ابن حماد : ص 99 - قال الولید ، عن أبی رافع إسماعیل ابن رافع ، عمن حدثه ، عن أبی سعید الخدری ، عن النبی صلى الله علیه وسلم : -
* : عرف السیوطی ، الحاوی : ج 2 ص 77 - عن ابن حماد بتفاوت یسیر ، وفیه " یأوی إلى المهدی أمته کما تأوی النحل إلى یعسوبها " .
* : برهان المتقی : ص 78 ب 1 ح 18 - عن الحاوی ، وفیه " . . یأوی المهدی إلى أمتی کما تأوى النحل إلى بیوتها " .

* *
* : ملاحم ابن طاووس : ص 70 ب 148 - عن ابن حماد بتفاوت یسیر ، وفیه " . . کما یأوی النحل إلى یعسوبها " .
* : منتخب الأثر : ص 478 ف 7 ب 7 ح 2 - عن ابن طاووس
سختگیری حضرت مهدی (ع) بر کارگزاران وترحم بر مساکین ورد مظالم وحقوق دیگران

 

متن حدیث

131 - " المهدی کأنما یلعق المساکین الزبد "
المفردات : ألعقه : أطعمه بیده .

* * *

* حدیث شماره : 131 *
* ابو روبه نقل مى کند : حضرت مهدى علیه السلام بجهت علاقهء وى به مساکین ، دوست دارد با دست خود به مساکین وفقرا ، کره انفاق کند .

منبع حدیث

131 - المصادر :
* : ابن حماد : ص 98 - حدثنا یحیى ، عن سیف بن واصل ، عن أبی یونس ، عن أبی روبة قال : - ولم یسنده إلى النبی صلى الله علیه وآله .
* : ملاحم ابن طاووس : ص 68 ب 142 - عن فتن ابن حماد وفی سنده " یوسف بن فاضل ، بدل واصل " .
* : عقد الدرر : ص 227 ب 9 ف 3 - عن ابن حماد .
* : منتخب الأثر : ص 311 ف 2 ب 45 ح 5 - عن کتاب المهدی ، عن عقد الدرر
سختگیری حضرت مهدی (ع) بر کارگزاران وترحم بر مساکین ورد مظالم وحقوق دیگران
 

متن حدیث

132 - " یبلغ من رد المهدی المظالم ، حتى لو کان تحت ضرس إنسان شئ انتزعه حتى یرده "
المفردات : أی یتتبع حقوق الناس المغصوبة ویستخرجها من الغاصب حتى لو کانت مخبأة تحت ضرسه .

* * *
* حدیث شماره : 132 *
* جعفر بن سیار شامى نقل مى کند : حضرت مهدى علیه السلام مظالم و حقوق مردم را به آنها بر مى گرداند هر چند زیر دندان فردى باشد ، آنها را از او گرفته و به صاحبش بر مىگرداند .

منبع حدیث

132 - المصادر :
* : ابن حماد : ص 98 - حدثنا معتمر بن سلیمان ، عن جعفر بن سیار الشامی قال : - ولم یسنده إلى النبی صلى الله علیه وآله .
* : ملاحم ابن طاووس : ص 68 ب 139 عن ابن حماد ، وفی سنده " معمر ، بدل معتمر " .
* : عقد الدرر : ص 36 ب 3 - عن ابن حماد ، وفی سنده " یسار ، بدل سیار " .
* : عرف السیوطی ، الحاوی : ج 2 ص 83 - عن ابن حماد بتفاوت یسیر ، وفی سنده " جعفر بن یسار ، بدل سیار " .
* : القول المختصر : ص 25 ب 3 ح 47 - کما فی ابن حماد بتفاوت یسیر ، جدا ، مرسلا .
* : منتخب الأثر : ص 308 ف 2 ب 43 - ح 3 - عن ملاحم ابن طاووس






















































comment نظرات ()
22 بهمن روز سرافرازی ایرانیان مبارک باد
نویسنده : علی رضا رزمی - ساعت ۱٢:۳۳ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٠/۱۱/٢٢
مؤمنین در آخر الزمان دارای یقین بیشتر ومحکمتر

 

متن حدیث

28 - " یا علی واعلم أن أعجب الناس إیمانا وأعظمهم یقینا ، قوم یکونون فی آخر الزمان ، لم یلحقوا النبی ، وحجبتهم الحجة ، فآمنوا بسواد على بیاض "
المفردات : أی آمنوا بما وصل إلیهم مکتوبا من القرآن والأحادیث والسیرة الشریفة .

* * *

* حدیث شماره : 28 *
* از حماد بن عمرو ، از امام باقر ( ع ) ، از پدرش ، از جدش ، از على بن أبی طالب ( ع ) در حدیثى طولانى آورده است که رسول خدا ( ص ) فرمود : اى علی ( ع ) بدان عجیب ترین مردم از حیث ایمان و بزرگترین مردم از حیث یقین ، قومى هستند که در آخر الزمان مىباشند ، پیامبر ( صلى الله علیه وآله را ندیده اند و حجت و امامشان هم از آنها غایب است ، ولى در عین حال به سیاه بر سفید ایمان دارند ( یعنى گر چه ندیده اند ولى به نوشته شدهء از قرآن و حدیث و سیره ایمان مىآورند )

منبع حدیث

28 - المصادر :
* : کمال الدین : ج 1 ص 288 ب 25 ح 8 - حدثنا أبو الحسن محمد علی بن الشاه الفقیه المروروذی بمرو الروذ قال : حدثنا أبو حامد أحمد بن محمد بن الحسین قال : حدثنا أبو یزید أحمد بن خالد الخالدی قال : حدثنا محمد بن أحمد بن صالح التمیمی قال : حدثنا محمد بن حاتم القحطان ، عن حماد بن عمرو ، عن الإمام جعفر بن محمد ، عن أبیه ، عن جده ، عن علی بن أبی طالب علیهم السلام ، فی حدیث طویل فی وصیة النبی صلى الله علیه وآله : - یذکر فیها أن رسول الله صلى الله علیه وآله قال له : -
* : الفقیه : ج 4 ص 366 ح 5762 - عن حماد بن عمرو وأنس بن محمد ، بسندین کما فی المشیخة - 536 وهما سند کمال الدین ، إلا أن فی الأول منهما " محمد بن أحمد بن صالح التمیمی قال : أخبرنا أبی أحمد بن صالح التمیمی " وفی الثانی " محمد بن أحمد بن صالح التمیمی قال : حدثنا أبی قال : حدثنی أنس بن محمد أبو مالک ، عن أبیه ، عن جعفر بن محمد علیه السلام ، فی حدیث طویل قال فیه : - وفیه " . . وحجب عنهم الحجة " .
* : مکارم الأخلاق : ص 440 ب 12 ف 3 - عن جعفر بن محمد ، عن أبیه ، عن جده ، عن علی بن أبی طالب علیه السلام عن النبی صلى الله علیه وآله : - کما فی کمال الدین بتفاوت یسیر .
* : المناقب : على ما فی ینابیع المودة ، ولم نجده فی ابن شهرآشوب ، ولعله یقصد المغازلی ، أو نقله عن غایة المرام .
* : جامع الأخبار : ص 180 ف 141 - کما فی الفقیه ، مرسلا ، وفیه " . . وأعظمهم ثوابا " .
* : إثبات الهداة : ج 3 ص 453 ب 32 ف 1 ح 71 - عن الفقیه ، وقال " رواه فی إکمال الدین وإتمام النعمة بالاسناد المشار إلیه عن حماد بن عمرو مثله " .
* : غایة المرام : ص 710 ب 142 ح 26 - کما فی کمال الدین ، عن ابن بابویه .
* : البحار : ج 77 ص 56 ب 3 ح 3 - عن مکارم الأخلاق .
* : ینابیع المودة : ص 494 ب 94 - عن غایة المرام ، ولکنه قال " وفی المناقب " ثم أورد سند الصدوق کما فی کمال الدین .
* : منتخب الأثر : ص 513 ف 10 ب 5 ح 2 - عن کمال الدین
حضرت مهدی (ع) امیر ، امیر طایفهء پیروز ، امیر مردم ، امیرمسلمین
 

متن حدیث

29 - " لا تزال طائفة من أمتی یقاتلون على الحق ظاهرین إلى یوم القیامة ، قال : فینزل عیسى بن مریم علیه السلام ، فیقول أمیرهم : تعال صل بنا ، فیقول : لا ، إن بعضکم على بعض أمیر لیکرم الله هذه الأمة "
ملاحظة : " یلاحظ ان أبرز صفات هذه الطائفة من الأمة : مواصلتها ثباتها على الاسلام ومقاومة أعدائها ، والتفافها حول المهدی علیه السلام عند ظهوره وطاعتها له . کما لابد أن یجمع بین التعابیر المتعددة عن الغایة الواردة بعد " حتى وإلى " ففی بعضها : إلى یوم القیامة ، وفی بعضها : حتى تقوم الساعة ، وفی بعضها : حتى یخرج المسیح الدجال ، وفی بعضها : حتى یأتی أمر الله وینزل عیسى بن مریم ، وهذا الأخیر أخص الجمیع فیحمل الباقی علیه ، حمل المجمل على المبین والمطلق على المقید . هذا وقد أوردنا آراء العلماء والمحدثین فی روایة الجندی ( لا مهدی إلا عیسى ) فی آخر أحادیث نزول عیسى علیه السلام "

* * *
* حدیث شماره : 29 *
* ابو زبیر از جابر نقل مى کند که او از رسول خدا صلى الله علیه وآله شنیده که آن حضرت فرمود : دائما " گروهى از امت من براى حق مى جنگند وآنها تا روز قیامت همیشه پیروزند ، آنگاه فرمود : پس از نزول عیسى بن مریم علیه السلام امیر آنها به او مى گوید : بیا و با ما نماز بخوان ( امام جماعت ما شو ) در جواب مى گوید ، نه خداوند این امت را گرامى داشته وبعضى از شما آقا وسرور بعضى دیگر هستنید

منبع حدیث

29 - المصادر :
* : أحمد : ج 3 ص 345 - حدثنا عبد الله ، حدثنی أبی ، حدثنا موسى ، حدثنا ابن لهیعة ، عن أبی الزبیر عن جابر ، أنه سمع النبی صلى الله علیه وسلم یقول : -
وفی : ص 384 - حدثنا عبد الله ، حدثنی أبی ، حدثنی حجاج ، قال : ابن جریح ، أخبرنی أبو الزبیر أنه سمع جابر بن عبد الله یقول : سمعت رسول الله صلى الله علیه وسلم یقول : - وفیه " . . أمراء ، تکرمة الله عز وجل " .
* : مسلم : ج 1 ص 137 ب 71 ح 247 - حدثنا الولید بن شجاع ، وهارون بن عبد الله ، وحجاج بن الشاعر قالوا : حدثنا حجاج ( وهو ابن محمد ) ثم أورد بقیة سند روایة أحمد الثانیة ، مثلها بتفاوت یسیر .
وفی : ج 3 ص 1524 ب‍ 53 ح 1923 - أوله ، کما فی روایته الأولى ، ولیس فی سنده " الولید بن شجاع " .
* : مسند الحارث بن أبی أسامة : على ما فی المنار المنیف ، وبیان الشافعی ، وعقیدة أهل السنة والأثر .
* : أبو یعلى : ج 4 ص 59 - 60 ح 2078 - بسند آخر ، عن جابر قال : قال رسول الله صلى الله علیه وسلم : وفیه " . . لا تزال أمتی ظاهرین على الحق ، حتى ینزل عیسى بن مریم ، فیقول إمامهم : تقدم ، فیقول : أنتم أحق ، بعضکم أمراء بعض ، أمر أکرم الله به هذه الأمة " .
* : تهذیب الآثار ، مسند عمر بن الخطاب : ج 2 ص 826 ح 1164 - کما فی روایة أحمد الأولى ، بسند آخر عن جابر بن عبد الله : -
* : أبو عوانة : ج 1 ص 106 - کما فی روایة مسلم الأولى بتفاوت یسیر ، بسند آخر ، عن جابر بن عبد الله : -
وفی : ص 107 مثله ، بسند آخر ، عن جابر : -
* : ابن حبان : ج 8 ص 289 ح 6780 - کما فی روایة مسلم الأولى بتفاوت یسیر ، بسنده عن جابر بن عبد الله : -
* : أربعون أبی نعیم : على ما فی عرف السیوطی ، وبیان الشافعی .
* : مناقب المهدی : على ما فی بیان الشافعی .
* : الدانی : ص 143 - بسند آخر ، عن جابر بن عبد الله قال : قال رسول الله صلى الله علیه وسلم " لا تزال طائفة من أمتی تقاتل عن الحق حتى ینزل عیسى بن مریم عند طلوع الفجر ببیت المقدس ینزل على المهدی فیقال له تقدم یا نبی الله فصل لنا فیقول إن هذه الأمة أمیر بعضهم على بعض لکرامتهم على الله عز وجل " .
* : الجمع بین الصحیحین ، مخطوط : ج 2 ص 463 - على ما فی ملحقات إحقاق الحق : ج 13 ص 205 .
* : المحلی : ج 1 ص 9 - کما فی روایة مسلم الأولى ، بسنده إلیه .
* : البیهقی : ج 9 ص 39 - أوله ، کما فی روایة أحمد الأولى ، بسند آخر ، عن جابر : - وقال " رواه مسلم فی الصحیح عن هارون بن عبد الله ، وغیره عن حجاج بن محمد " .
وفی : ص 180 - کما فی روایة مسلم الأولى ، بسند آخر ، عن جابر : - وقال " رواه مسلم فی الصحیح عن الولید بن شجاع ، وغیره عن حجاج "
* : الفردوس : ج 5 ص 102 - 103 ح 7603 - کما فی روایة مسلم الأولى ، عن جابر : -
* : مصابیح البغوی : ج 3 ص 516 ح 4262 - کما فی روایة مسلم الأولى ، من صحاحه ، مرسلا .
* : تهذیب ابن عساکر : ج 4 ص 357 - 358 - کما فی روایة مسلم الأولى بتفاوت ، بسند آخر ، عن جابر : -
* : جامع الأصول : ج 11 ص 48 ب 1 ف 1 ح 7809 - عن مسلم .
* : بیان الشافعی : ص 496 ب 7 - کما فی روایة مسلم الأولى بتفاوت یسیر ، بسنده إلیه ، وقال " هذا حدیث حسن صحیح ، أخرجه مسلم فی صحیحه کما سقناه ، وإن کان الحدیث المتقدم قد أول فهذا لا یمکن تأویله لأنه صریح ، فإن عیسى یقدم أمیر المسلمین وهو یومئذ المهدی علیه السلام ، فعلى هذا بطل تأویل من قال : معنى قوله وإمامکم منکم ، أی یؤمکم بکتابکم " .
وفی : ص 507 ب 11 - بسنده إلى أبی نعیم ، ثم بسنده عن جابر قال : قال رسول الله صلى الله علیه وسلم : - بتفاوت یسیر ، وفیه " . . فیقول أمیرهم المهدی " وقال " هذا حدیث حسن رواه الحارث بن أسامة فی مسنده ، ورواه الحافظ أبو نعیم فی مناقب المهدی کما أخرجناه ، رزقناه عالیا " وقال " وفی هذه النصوص دلالة على أن المهدی غیر عیسى ومدار الحدیث ( لا مهدی إلا عیسى ابن مریم ) علی بن خالد الجندی مؤذن الجند تفرد به ، عن أبان بن صالح ، عن الحسن . قال الشافعی المطلبی : کان فیه تساهل فی الحدیث . قال الذهبی فی میزان الاعتدال : ج 3 ص 535 " محمد بن خالد الجندی الأزدی منکر الحدیث . وقال عبد الله الحاکم مجهول قلت : حدیثه لا مهدی إلا عیسى بن مریم ، وهو خبر منکر " .
* : عقد الدرر : ص 229 ب 10 - وقال " أخرجه الإمام مسلم فی صحیحه " .
وفی : ص 230 - 231 ب 10 - وقال " أخرجه الإمام أبو عمرو عثمان بن سعید المقری فی سننه " .
* : مبارق الأزهار : ص 215 - عن مسلم ، وقال " قال صاحب التحفة : هو المهدی من ذریة النبی صلى الله علیه وسلم " .
* : مشکاة المصابیح : ج 3 ص 46 ب 5 ف 1 ح 5507 - عن مسلم .
* : المنار المنیف : ص 147 ف 50 ح 338 - کما فی روایة بیان الشافعی الثانیة ، عن مسند الحارث بن أبی أسامة ، وقال " وهذا إسناد جید " .
* : شرح المقاصد : ج 1 ص 308 - کما فی روایة مسلم الأولى ، مرسلا .
* : مجمع الزوائد : ج 7 ص 288 - عن أبی یعلى بتفاوت یسیر ، وفیه " . . أنت أحق " .
* : الفصول المهمة : ص 295 ف 12 - عن مسلم بتفاوت یسیر .
* : عرف السیوطی ، الحاوی : ج 2 ص 64 - کما فی روایة بیان الشافعی الثانیة بتفاوت یسیر ، عن أبی نعیم . وفی : ص 83 - عن الدانی بتفاوت یسیر .
* : جمع الجوامع : ج 1 ص 887 - عن ابن عساکر ، عن جابر : - وعن ابن قانع ، وابن عساکر والضیاء المقدسی ، عن قتادة ، عن أنس : - وقال " هذا الحدیث خطأ ، إنما هو قتادة ، عن مطرف ، عن عمران " .
* : الدر المنثور : ج 2 ص 245 - کما فی روایة أحمد الثانیة بتفاوت یسیر جدا ، وقال " وأخرج أحمد ومسلم عن جابر " .
* : تیسیر الوصول : ج 4 ص 111 ب 1 ف 1 ح 2 - عن روایة مسلم الأولى .
* : تاریخ الخمیس : ج 2 ص 288 - عن الدانی ، بتفاوت یسیر .
* : الفتاوى الحدیثیة : ص 28 - وقال " وأخرج أبو عمرو الدانی فی سننه " .
وفیها : کما فی روایة بیان الشافعی الثانیة ، بتفاوت یسیر ، عن أبی نعیم .
وفی : ص 232 - کما فی أحمد بتفاوت یسیر ، وفیه " . . تکرمة من الله لهذه الأمة " ، وقال " وفی أخرى لمسلم ، وأحمد " .
* : صواعق ابن حجر : ص 164 ب 11 ف 1 - کما فی روایة بیان الشافعی الثانیة بتفاوت یسیر ، وقال " وصح مرفوعا " وفیه " . . فیقول لا ، إن بعضکم أئمة على بعض " .
* : کنز العمال : ج 14 ص 334 ح 38846 - عن أحمد ، ومسلم .
* : برهان المتقی : ص 158 ب 9 ح 2 - عن عرف السیوطی ، الحاوی .
وفی : ص 159 ح 3 - عن جمع الجوامع .
وفی : ص 160 ف 9 ح 10 - عن عرف السیوطی .
* : الهدیة الندیة : کما فی الدانی بتفاوت یسیر ، قال " أورده العطر الوردی عن جابر بن عبد الله ، قال رسول الله صلى الله علیه وسلم : -
* : إسعاف الراغبین : ص 147 - کما فی صواعق ابن حجر ، وقال " وصح مرفوعا " .
* : نور الابصار : ص 188 - عن روایة مسلم الأولى بتفاوت یسیر .
* : ینابیع المودة : ص 432 ب 72 - کما فی مسلم ، عن مشکاة المصابیح .
وفی : ص 449 ب 78 - عن بیان الشافعی .
* : إقامة البرهان : ص 40 - على ما فی مستدرک التصریح ، عن أبی یعلى .
* : الإذاعة : ص 143 - عن روایة مسلم الأولى ، وقال " ولیس فیه أیضا ذکر المهدی ، ولکن لا محمل له ولأمثاله من الأحادیث إلا المهدی المنتظر ، لما دلت على ذلک الأخبار المتقدمة والآثار الکثیرة " .
* : العطر الوردی : ص 71 - کما فی الدانی بتفاوت یسیر ، ونقص بعض ألفاظه ، عن الهدیة الندیة . عقیدة الاسلام : على ما فی عقیدة أهل السنة .
* : تصریح الکشمیری : ص 99 - 100 ح 3 - کما فی أحمد ، وقال " رواه مسلم ، وأحمد فی مسنده " .
* : مستدرک التصریح : ص 273 ح 4 وص 274 ح 5 - عن عرف السیوطی .
وفیها : ح 6 - کما فی أبی یعلى ، عن إقامة البرهان للغماری .
* : المغربی : ص 576 ح 74 - عن الدانی ، بتفاوت یسیر .
* : عقیدة أهل السنة والأثر فی المهدی المنتظر : ص 8 وص 14 وص 34 - عن مسلم .
وفی : ص 9 - عن مسند الحارث ابن أبی أسامة .
وفی : ص 12 - عن المنار المنیف .
وفی : ص 27 - عن عقیدة الاسلام فی حیاة عیسى ، الکشمیری .
* : الرد على من کذب بالأحادیث الصحیحة الواردة فی المهدی : العدد 45 ص 5 - عن مسلم .
وفی : ص 6 - عن مسند الحارث بن أبی أسامة .

* *
* : مجمع البیان : ج 9 ص 54 - من قوله " ینزل عیسى " عن مسلم .
* : بشارة المصطفى : ص 249 - مرسلا ، عن الحسن قال : قال رسول الله صلى الله علیه وآله : - وفیه " . . فیقولون تقدم فصل بنا ، فیقول : یتقدم إمامکم ، فإن الله تعالى جعل بعضکم لبعض أئمة لکرامة هذه الأمة " .
* : کشف الغمة : ج 3 ص 264 - کما فی روایة بیان الشافعی الثانیة بتفاوت یسیر ، عن أربعین أبی نعیم .
وفی : ص 274 - عن روایة بیان الشافعی الثانیة .
* : تأویل الآیات الطاهرة : ج 2 ص 570 ح 44 - عن مجمع البیان .
* : إثبات الهداة : ج 3 ص 591 ب 32 ح 3 - عن مجمع البیان .
وفی : ص 596 ب 32 ف 2 ح 46 وص 599 ب 32 ف 2 ح 64 - وص 601 ب 32 ف 2 ح 76 - عن کشف
الغمة .
* : حلیة الأبرار : ج 2 ص 706 ب 54 و 74 عن أربعین أبی نعیم .
وفی : ص 714 ب 54 ح 104 - عن بیان الشافعی ظاهرا .
* : غایة المرام : ص 701 ب 141 ح 110 - عن أربعین أبی نعیم .
وفی : ص 702 ب 141 ح 129 - وص 703 ب 141 ح 140 - عن بیان الشافعی ظاهرا .
* : البحار : ج 51 ص 85 ب 1 - وص 93 ب 1 - عن کشف الغمة .
* : نور الثقلین : ج 4 ص 611 ح 76 - عن مجمع البیان .
* : منتخب الأثر : ص 479 ف 7 ب 8 ح 3 - عن مسلم .
طایفه وگروه ثابت قدم وطرفدار حق در بیت المقدس واطراف آن

 

متن حدیث

32 - " لا تزال طائفة من أمتی على الدین ظاهرین ، لعدوهم قاهرین ، لا یضرهم من خالفهم إلا ( ولا ) ما أصابهم من لأواء ، حتى یأتیهم أمر الله وهم کذلک ، قالوا : یا رسول الله وأین هم ؟ قال : بیت المقدس وأکناف بیت المقدس "
المفردات : لأواء : جهد ومشقة . أکناف : نواحی .

* * *

* حدیث شماره : 32 *
* یحیى بن ابى عمرو ، از عمرو بن عبد الله حضرمى از ابو امامه ، روایت کرده که گفت : رسول خدا ( ص ) فرمود : همیشه گروهى از امت من پیروزمندانه دین را حفظ مىکنند ، بر دشمنانشان چیره و غالبند ، مخالفت با آنها بجز آنچه از زحمت و مشقت به آنها مىرسد ضررى بر آنها ندارد ، تا اینکه امر پروردگار ( ظهور ) بیاید و آنها با همین وضع هستند ، گفتند : اى رسول خدا آنها کجا هستند ؟ حضرت فرمود : در بیت المقدس و اطراف و نواحى آن .

منبع حدیث

32 - المصادر :
* : أحمد : ج 5 ص 269 - قال أبو عبد الرحمن وجدت فی کتاب أبی بخط یده : حدثنی مهدی بن جعفر الرملی ، ثنا ضمرة عن الشیبانی واسمه یحیى بن أبی عمرو ، عن عمرو بن عبد الله الحضرمی ، عن أبی أمامة قال : قال رسول الله صلى الله علیه وسلم : -
* : تهذیب الآثار ، مسند عمر بن الخطاب : ج 2 ص 823 ح 1158 - حدثنی أحمد بن الفرج الحمصی ، حدثنا ضمرة بن ربیعة ، حدثنا السیبانی قال أبو جعفر : وهو یحیى بن أبی عمرو ، عن عمرو بن عبد الله ، عن أبی أمامة الباهلی أن رسول الله صلى الله علیه وسلم قال : - کما فی أحمد بتفاوت یسیر ، وفیه " فهم کالإناء بین الاکلة " .
* : الطبرانی ، الکبیر : ج 8 ص 171 ح 7643 - کما فی أحمد بتفاوت ، بسند آخر .
* : تهذیب ابن عساکر : ج 1 ص 46 - قال " وعن أبی وعلة ، شیخ من عک ، قال : قدم علینا کریب من مصر فزرناه ، فأخبرنا أنه سمع رسول الله صلى الله علیه وسلم یقول : - وفیه " . . على الحق ظاهرین على من ناواهم ( عاداهم ) حتى یأتی أمر . . من هم وأین هم ؟ قال : بأکناف بیت المقدس " .
* : مجمع الزوائد : ج 7 ص 288 - کما فی أحمد ، وفیه " . . لا یضرهم من جابههم " وقال " رواه عبد الله وجاذة عن خط أبیه ، والطبرانی ، ورجاله ثقات " .
وفیها : کما فی تهذیب ابن عساکر ، عن الطبرانی ، وفیه " . . ناواهم ، وهم کالإناء بین الاکلة " .
* : جمع الجوامع : ج 1 ص 888 - کما فی روایة مجمع الزوائد الثانیة ، عن الطبرانی .
* : کنز العمال : ج 12 ص 283 ح 35053 - کما فی جمع الجوامع ، عن الطبرانی .
وفی : ج 14 ص 42 ح 37884 - کما فی ابن عساکر ، عنه ، عن کریب ، عن مرة البهزی :
وفی : ص 46 ح 37893 - عن ابن جریر فی تهذیب الآثار .
* : صفوة التفاسیر : ج 1 ص 483 - کما فی أحمد بتفاوت یسیر ، مرسلا ، ولم یذکر أنهم فی بیت المقدس
مؤمنان در آخر الزمان تاظهور حضرت
 

متن حدیث

33 - " لا تزال عصابة من أمتی یقاتلون على أبواب دمشق وما حوله ، وعلى أبواب بیت المقدس وما حوله ، لا یضرهم خذلان من خذلهم ظاهرین على الحق إلى أن تقوم الساعة "
ملاحظة : " قد یدل هذا الحدیث على الترابط فی مقاومة الأمة لأعدائها قبیل ظهور المهدی علیه السلام بین منطقة الشام وفلسطین وإیران . حیث ورد فی بعض روایاته جبال الطالقان التی تطلق فی الأحادیث على منطقة جبال آلبرز فی إیران ، ویؤیده ما سیأتی من أحادیث أهل المشرق وخراسان "

* * *
* حدیث شماره : 33 *
* از عامر أحول ، از ابو صالح خولانى ، از ابو هریره ، از رسول خدا ( ص ) منقول است که فرمود : همیشه گروهى از امت من بر دروازه هاى دمشق و اطراف آن ، و بر دروازه هاى بیت المقدس و اطراف آن جنگ مىکنند ، دست از یارى کشیدن افرادى که خوارى آنها را مىخواهند ضررى به حالشان ندارد ، آنها پیروزمندانه بر حق ثابتند تا قیام ( حضرت مهدى علیه السلام ) بپا شود .

منبع حدیث

33 - المصادر :
* : أبو یعلى : ج 11 ص 302 ح 6417 - حدثنا أبو طالب عبد الجبار بن عاصم ، حدثنا إسماعیل بن عیاش الحمصی ، عن الولید بن عباد ، عن عامر الأحول ، عن أبی صالح الخولانی ، عن أبی هریرة ، عن النبی صلى الله علیه وسلم قال : -
* : ملاحم ابن المنادی : ص 37 - حدثنی هارون بن علی أیضا قال : وحدثنا حماد بن ملک قال : نبأ مرداس قال : نبأ إسماعیل بن إسحاق عباس ، عن الولید بن عباد ، عن عامر الأحول ، عن أبی صالح الخولانی ، عن أبی هریرة ، عن النبی صلى الله علیه وسلم قال : - کما فی أبی یعلى بتفاوت یسیر ، وفیه " . . طائفة " .
* : الطبرانی ، الأوسط : ج 1 ص 61 ح 47 - کما فی أبی یعلى بتفاوت یسیر ، عن أبی هریرة : -
* : الکامل لابن عدی : ج 7 ص 2545 - کما فی أبی یعلى بتفاوت یسیر ، بسند آخر عن أبی هریرة : -
* : تاریخ داریا : ص 60 - کما فی أبی یعلى بتفاوت ، بسند آخر ، عن أبی هریرة : -
* : فوائد تمام : على ما فی المطالب العالیة .
* : تهذیب ابن عساکر : ج 1 ص 55 - 56 - عن تاریخ داریا .
وفی : ص 56 - وقال " وفی لفظ آخر : لا تزال طائفة من أمتی یقاتلون على أبواب بیت المقدس وما حولها وعلى أبواب أنطاکیة وما حولها ، وعلى باب دمشق وما حولها ، وعلى أبواب الطالقان وما حولها ، ظاهرین على الحق ، لا یبالون بمن خذلهم ولا من نصرهم ، حتى یخرج الله کنزه من الطالقان ، فیحیی به دینه کما أمیت من قبل " .
* : عقد الدرر : ص 122 - ب 5 - کما فی أبی یعلى بتفاوت یسیر ، مرسلا ، وقال " وفی روایة : على أبواب الطالقان ، حتى یخرج الله کنزه من الطالقان ، فیجئ به کما کتب من قبل " .
* : مجمع الزوائد : ج 7 ص 288 - عن الطبرانی فی الأوسط بتفاوت یسیر ، وفیه " . . إلى یوم القیامة " . وفی : ج 10 ص 60 - عن أبی یعلى .
* : المطالب العالیة : ج 4 ص 164 - ح 4244 - وص 336 - عن أبی یعلى .
وفی : ص 336 - ح 4542 - عن أبی یعلى وقال " تمام فی فوائده ، وابن عدی فی الکامل " .
* : جمع الجوامع : ج 1 ص 888 - کما فی تاریخ داریا ، عن ابن عدی فی الکامل ، والقاضی عبد الجبار الخولانی فی تاریخ داریا ، وابن عساکر عن أبی هریرة : -
وفی : ص 889 - عن تاریخ ابن عساکر کما فی تهذیبه ، عن أبی هریرة : -
* : کنز العمال : ج 12 ص 283 ح 35051 - عن ابن عدی ، والخولانی فی تاریخ داریا ، وابن عساکر عن أبی هریرة : -
وفی : ص 283 - 284 ح 35054 - عن ابن عساکر بتفاوت وتقدیم وتأخیر ، وفیه " . . على أبواب بیت المقدس بدل على أبواب دمشق . . وعلى أبواب أنطاکیة وما حولها " .
مؤمنین در آخر الزمان دارای یقین بیشتر ومحکمتر
 

متن حدیث

36 - " لا تزال طائفة من أمتی على الحق حتى یأتی أمر الله عز وجل "
ملاحظة : " ینبغی الالتفات إلى أن محاولة تطبیق هذا الحدیث الشریف على أهل الشام ومنطقتها فی عصر معاویة لا تضعف الحدیث ولا تقلل من أهمیته . وکذا محاولة العباسیین تعیین صفات المهدی علیه السلام على المهدی العباسی وغیره ، بعد محاولتهم تطبیق أحادیث الرایات السود على حرکتهم ورایاتهم . وکذا محاولة الفاطمیین وغیرهم تطبیق بعض أحادیث المهدی علیه السلام على بعض الأشخاص وبعض العصور . . فإن انکشاف بطلان التطبیق وخطأه لا یؤثر علمیا فی قیمة الأحادیث الشریفة والاعتقاد بالمهدی علیه السلام "

* * *
* حدیث شماره : 36 *
* از عبد الله بن بریده ، از سلیمان بن ربیع عدوى ، به نقل از عمر که گفت از رسول خدا ( ص ) شنیدم مىفرمود : همیشه گروهى از امت من بر حق هستند تا امر خداوند عزوجل ( ظهور حضرت مهدى علیه السلام ) تحقق یابد .

منبع حدیث

36 - المصادر :
* : الطیالسی : ص 9 - حدثنا أبو داود قال : حدثنا همام ، عن قتادة ، عن عبد الله بن بریدة ، عن سلیمان بن الربیع العدوی قال : لقینا عمر فقلنا له : إن عبد الله بن عمر وحدثنا بکذا وکذا ، فقال عمر : عبد الله بن عمر أعلم بما یقول ، قالها ثلاثا ، ثم نودی بالصلاة جامعة فاجتمع إلیه الناس فخطبهم عمر فقال : سمعت رسول الله صلى الله علیه وسلم یقول : -
* : سعید بن منصور : ج 2 ص 144 ح 2372 - حدثنا سعید قال : نا حماد بن زید ، عن أیوب ، عن أبی قلابة ، عن أبی أسماء ، عن ثوبان قال : قال رسول الله صلى الله علیه وسلم " لا تزال طائفة من أمتی ظاهرین على الحق لا یضرهم من خذلهم ، حتى یأتی أمر الله وهم کذلک " .
* : أحمد : ج 2 ص 321 - بسند آخر ، عن أبی هریرة ، عن رسول الله صلى الله علیه وسلم قال " لا یزال لهذا الامر أو على هذا الامر عصابة على الحق ، ولا یضرهم خلاف من خالفهم حتى یأتیهم أمر الله " .
وفی : ج 4 ص 97 - کما فی الطیالسی ، عن عامر بن عبد الله الیحصبی قال : سمعت معاویة بن أبی سفیان یقول : سمعت النبی صلى الله علیه وسلم یقول : - وفیه ( . . لا یبالون من خالفهم أو خذلهم ) .
وفی : ص 369 - عن أبی عبد الله الشامی ، قال : سمعت معاویة یخطب یقول : یا أهل الشام حدثنی الأنصاری قال قال شعبة یعنی زید بن أرقم أن رسول الله صلى الله علیه وسلم قال : -
وفیه : " . . على الحق ظاهرین . . وإنی لأرجو أن تکونوا هم یا أهل الشام " .
وفی : ج 5 ص 278 - کما فی روایته الأولى بتفاوت یسیر ، عن ثوبان ، قال : قال رسول الله صلى الله علیه وسلم : -
* : تاریخ البخاری : ج 4 ص 12 ح 1797 - کما فی الطیالسی ، بسند آخر ، عن عمر بن الخطاب : -
* : مسلم : ج 3 ص 1523 - ح 1920 - عن سعید بن منصور ، وأبی الربیع العتکی ، وقتیبة بن سعید ، بسند سعید المتقدم ، وقال " لیس فی حدیث قتیبة " وهم کذلک " .
* : أبو داود : ج 4 ص 97 ح 4252 - کما فی روایة أحمد الرابعة بتفاوت یسیر .
* : ابن ماجة : ج 1 ص 5 ب 1 ح 10 - کما فی روایة أحمد الثانیة بتفاوت یسیر .
* : الترمذی : ج 4 ص 504 ح 2229 - کما فی روایة مسلم ، بسند آخر ، عن ثوبان : -
* : الرویانی : ص 30 - کما فی سعید بن منصور بتفاوت ، بسند آخر ، عن عمران : - وفی : ص 174 - بسند آخر عن معاویة بن قرة ، عن أبیه قال : قال رسول الله صلى الله علیه وسلم " لا تزال طائفة من أمتی منصورون ( کذا ) لا یضرهم من خذلهم حتى تقوم الساعة " .
* : أبو یعلى : على ما فی المطالب العالیة .
* : تهذیب الآثار : سفر 2 ص 82 ح 1153 - کما فی روایة أحمد الأولى بتفاوت ، بسند آخر ، عن أبی هریرة : -
* : الطبرانی ، الکبیر : ج 5 ص 185 ح 4967 - کما فی الطیالسی بتفاوت ، بسند آخر عن زید بن أرقم : -
* : الطبرانی ، الصغیر : على ما فی مجمع الزوائد .
* : الحاکم : ج 4 ص 449 - بسند آخر ، عن عمر بن الخطاب : - وفیه " . . ظاهرین على الحق حتى تقوم الساعة " .
وفی : ص 449 - 450 - کما فی روایة أحمد الرابعة ، بسند آخر ، عن ثوبان : -
وفی : ص 550 - کما فی روایة ابن ماجة الأولى ، ولیس فیه " لا یضرهم . . " بسند آخر ، عن عمر بن الخطاب : - وقال " هذا حدیث صحیح على شرط مسلم ولم یخرجاه " .
* : مسند شهاب : ج 2 ص 76 ب 7 ح 913 - کما فی الطیالسی ، بسند آخر ، عن عمر بن الخطاب : -
* : البیهقی : ج 9 ص 226 - کما فی سعید بن منصور بسنده إلیه بتفاوت یسیر ، وقال " رواه مسلم فی الصحیح عن سعید بن منصور وغیره " .
* : تهذیب ابن عساکر : ج 1 ص 56 - کما فی روایة أحمد الأولى بتفاوت یسیر ، مرسلا . وفیها : کما فی روایة مسلم الثانیة ، عن أنس : - مرفوعا ، وفی آخره ( وأومأ بیده إلى الشام ) .
وفی : ص 57 - مرسلا ، وفیه " إنها لن تبرح عصابة من أمتی یقاتلون على الحق ظاهرین على الناس حتى یأتی أمر الله وهم على ذلک " ثم نزع بهذه الآیة " یا عیسى إنی متوفیک . . وجاعل الذین اتبعوک فوق الذین کفروا إلى یوم القیامة " آل عمران - 55 .
وفیها : عن معاویة ، عن النبی صلى الله علیه وسلم : - وفیه " ولن تزال أمة من أمتی على الحق ، ظاهرین على الناس ، لا یبالون بمن خالفهم ، ولا بمن ناواهم ، حتى یأتی أمر الله وهم ظاهرون " .
* : جامع الأصول : ج 10 ص 130 ب 5 ح 6762 - وقال " أخرجه مسلم ، وأخرجه أبو داود فی جملة حدیث ، وهو مذکور فی کتاب المعجزات من کتاب النبوة ، وأخرجه الترمذی فی جملة حدیث ، وهو مذکور فی کتاب الفتن " .
وفی : ص 130 - 131 - ح 6763 - بلفظ آخر ، وقال " أخرجه البخاری ، ومسلم " .
* : عقد الدرر : ص 121 ب 5 - وقال " أخرجه الإمام أبو الحسین مسلم بن الحجاج فی صحیحه " .
* : مختصر تفسیر ابن کثیر : ج 3 ص 70 - کما فی روایة أحمد الأولى بتفاوت ، وقال " وفی الصحیحین عن معاویة بن أبی سفیان : -
* : مجمع الزوائد : ج 7 ص 288 - کما فی الحاکم ، وقال " رواه الطبرانی فی الصغیر والکبیر ، ورجال الکبیر رجال الصحیح " وفی هامشه " فی الأصل أبو یعلى " .
* : المطالب العالیة : ج 4 ص 271 ح 4418 - عن أبی یعلى ، والطیالسی ، وفی هامشه " قال البوصیری رواه الطیالسی ، وأبو یعلى ، والحاکم وقال صحیح الاسناد " .
وفی : ص 337 ح 4543 - عن روایة أحمد الأولى بتفاوت یسیر .
* : الجامع الصغیر : ج 2 ص 734 ح 9774 - عن الحاکم .
* : الدر المنثور : ج 1 ص 321 - وقال " وأخرج مسلم ، والترمذی ، وابن ماجة ، عن ثوبان : -
* : جمع الجوامع : ج 1 ص 887 - کما فی سعید بن منصور ، عن مسلم والترمذی ، وابن ماجة ، عن ثوبان : -
* : کنز العمال : ج 12 ص 165 ح 34501 - عن مسلم ، والترمذی ، وابن ماجة ، عن ثوبان : -
وفی : ج 14 ص 44 ح 37888 - عن ابن عساکر .
وفی : ص 45 ح 37890 - عن ابن عساکر .
* : فیض القدیر : ج 6 ص 396 ح 9774 - عن الجامع الصغیر .
* : التاج الجامع للأصول : ج 5 ص 344 - قال " رواه الترمذی ، وأبو داود ، ومسلم " .
خداوند متعال هر صد سال یکبار یک نفر را برای تجدید حیات اسلام می فرستد
 

متن حدیث

39 - " إن الله تعالى یبعث لهذه الأمة على رأس کل مائة سنة من یجدد لها دینها "
ملاحظة : " یتساءل حول هذا الحدیث : هل تحسب المئة سنة من بعثة النبی صلى الله علیه وآله أو هجرته أو وفاته ؟ وهل المقصود برأس المئة سنة السنة الأولى منها ، أم المعنى العرفی الذی یشمل الربع الأول منها وأکثر ؟ وهل أن المهدی علیه السلام - المجدد العالمی العام للاسلام ، على حد تعبیر المفکر الاسلامی المودودی - یأتی فی عداد المجددین على رأس کل مئة سنة ، أم له حسابه الخاص بمقیاس مسیرة الأمة ومسار الحیاة البشریة عامة ؟ هذا ما نرجحه ، والبحث فیه خارج عن هذا المعجم "

* * *
* حدیث شماره : 39 *
* از ابو علقمه ، از ابوهریره ، از رسول خدا ( ص ) منقول است که فرمود : خداوند متعال در هر صد سال کسى را بر این امت برمىانگیزاند و مبعوث مىفرماید که دین آنها را تجدید نماید .

منبع حدیث

39 - المصادر :
* : أبو داود : ج 4 ص 109 ح 4291 - حدثنا سلیمان بن داود المهری ، أخبرنا ابن وهب أخبرنی سعید بن أبی أیوب ، عن شراحیل بن یزید المعافری ، عن أبی علقمة ، عن أبی هریرة فیما أعلم ، عن رسول الله صلى الله علیه وسلم قال : - وقال " رواه عبد الرحمن بن شریح الإسکندرانی ، لم یجز به شراحیل " .
* : الطبرانی ، الأوسط : على ما فی المقاصد الحسنة .
* : الحاکم ج 4 ص 522 - حدثنا أبو العباس محمد بن یعقوب ، ثنا الربیع بن سلیمان بن کامل المرادی ، ثنا عبد الله بن وهب ، أخبرنی سعید بن أبی أیوب ، عن شرحبیل بن یزید ، عن أبی علقمة ، عن أبی هریرة رضی الله عنه ولا أعلمه إلا عن رسول الله صلى الله علیه وسلم : - کما فی أبی داود ، وقال : ( فسمعت ) الأستاذ أبا الولید رضی الله عنه یقول : کنت فی مجلس أبی العباس بن شریح إذ قام إلیه شیخ یمدحه فسمعته یقول : حدثنا أبو الطاهر الخولانی . . ثم بقیة سند أبی داود : - وفیه " فأبشر أیها القاضی فإن الله بعث على رأس المائة عمر بن عبد العزیز ، وبعث على رأس المأتین محمد بن إدریس الشافعی ، وأنت على رأس الثلاث مائة " .
* : المعرفة : البیهقی : ج 1 ص 137 - کما فی أبی داود ، بسند آخر ، عن أبی هریرة : -
* : الخطیب البغدادی : ج 2 ص 61 - 62 - کما فی أبی داود بتفاوت یسیر ، بسند آخر عن أبی هریرة : -
* : جامع الأصول : ج 12 ص 63 - ب 5 ف 1 ح 8841 - عن أبی داود .
* : المقاصد الحسنة : ص 121 ح 238 - عن الطبرانی فی الأوسط ، وعن أبی داود فی الملاحم من سننه ، عن أبی هریرة : -
* : الجامع الصغیر : ج 1 ص 282 ح 1845 - عن أبی داود ، والحاکم ، والبیهقی فی المعرفة ، عن أبی هریرة : - وقال " حدیث صحیح " .
* : الدرر المنتثرة : ص 34 ح 44 - عن أبی داود ، مرسلا ، بتفاوت یسیر .
* : جمع الجوامع : ج 1 ص 182 - عن المعرفة عن أبی هریرة : -
* : توالی التأسیس : على ما فی هامش معرفة البیهقی .
* : کنز العمال : ج 12 ص 193 ح 34623 - عن أبی داود ، والحاکم ، والبیهقی فی المعرفة ، عن أبی هریرة : -
* : عون المعبود : ج 11 ص 385 - 386 ح 4270 - عن أبی داود .
* : فیض القدیر : ج 2 ص 281 ح 1845 - عن الجامع الصغیر .
باز گشت ایمان در آخر الزمان به مکه ومدینه
 

متن حدیث

40 - " إن الایمان بدأ غریبا ، وسیعود کما بدأ ، فطوبى للغرباء إذا فسد الناس . والذی نفس أبی القاسم بیده ، لیأرزن الایمان بین هذین المسجدین کما تأرز الحیة فی جحرها "
المفردات : طوبى : شجرة ممیزة جدا فی الجنة ، وتطلق على الجنة ، یأرز : یجتمع وینضم بعضه إلى بعض . هذین المسجدین : تعبیر عن مکة والمدینة .
ملاحظة : " المقصود بتعبیر " یأرز الایمان أو العلم " إلى المدینة المنورة ومکة المکرمة : أنهما تکونان مرکزا تجدید حرکة الاسلام فی آخر الزمان على ید المهدی علیه السلام ، کما کانتا مرکزا فی انطلاقته الأولى على ید جده خاتم النبیین صلى الله علیه وآله وسلم "

* * *
* حدیث شماره : 40 *
* از یکى از پسران سعد بن ابى وقاص نقل شده که گفت : از پدرم شنیدم ، گفت : از رسول خدا ( ص ) شنیدم مىفرمود : اسلام غریبانه شروع شد و به همان حالت اولى بر خواهد گشت ، پس خوشا بحال غریبها ، زمانیکه مردم فاسد شوند سوگند به آن که جان ابو القاسم ( حضرت محمد صلى الله علیه وآله ) در دست اوست ایمان میان این دو مسجد ( مکه ومدینه ) گرد خواهد آمد همانگونه که مار در آشیانهء خود جمع مىشود .

منبع حدیث

40 - المصادر :
* : ابن أبی شیبة : على ما فی سند أحمد ، وأمالی الشجری .
* : ابن حماد : على ما فی جمع الجوامع .
* : أحمد : ج 1 ص 184 - حدثنا عبد الله ، حدثنی أبی ، ثنا هارون بن معروف ، أنبأنا عبد الله بن وهب ، أخبرنی أبو صخر قال : أبو عبد الرحمن عبد الله بن أحمد ، وسمعته أنا من هارون أن أبا حازم حدثه ، عن ابن لسعد بن أبی وقاص قال : سمعت أبی یقول : سمعت رسول الله صلى الله علیه وسلم وهو یقول : -
وفی : ص 398 - حدثنا عبد الله ، حدثنی أبی ، ثنا عبد الله بن محمد بن أبی شیبة ، وسمعته أنا من ابن أبی شیبة ، ثنا حفص بن غیاث ، عن الأعمش ، عن أبی إسحاق ، عن أبی الأحوص ، عن عبد الله بن مسعود رضی الله عنه قال : قال رسول الله صلى الله علیه وسلم : - وفیه " إن الاسلام . . وسیعود غریبا . . قیل : ومن الغرباء ؟ قال : النزاع من القبائل " .
وفی : ج 2 ص 177 - بسند آخر عن عبد الله بن عمرو العاص قال : قال رسول الله صلى الله علیه وسلم ذات یوم ونحن عنده " طوبى للغرباء ، فقیل : من الغرباء یا رسول الله ؟ قال : أناس صالحون فی أناس سوء کثیر ، من یعصیهم أکثر ممن یطیعهم " .
وفی : ص 222 - کما فی روایته الثالثة ، بسندها وفیه " قتیبة ، بدل حسن بن موسى " .
وفی : ص 389 - حدثنا عبد الله ، حدثنی أبی ، حدثنا عفان ، حدثنا عبد الرحمن بن إبراهیم قال : حدثنا العلاء ، عن أبیه ، عن أبی هریرة ، عن رسول الله صلى الله علیه وسلم : - وفیه " إن الدین . . وسیعود غریبا کما بدأ " .
وفی : ج 4 ص 73 - حدثنا عبد الله قال : ثنا أبو أحمد الهیثم بن خارجة قال : ثنا إسماعیل بن عیاش ، عن إسحاق بن عبد الله بن أبی فروة ، عن یوسف بن سلیمان ، عن جدته میمونة ، عن عبد الرحمن بن سنة ، أنه سمع النبی صلى الله علیه وسلم یقول : - وفیه " بدأ الاسلام غریبا ، ثم یعود غریبا کما بدأ ، فطوبى للغرباء قیل : یا رسول الله ، ومن الغرباء ؟ قال : الذین یصلحون إذا فسد الناس ، والذی نفسی بیده ، لینحازن الایمان إلى المدینة کما یجوز السیل ، والذی نفسی بیده ، لیأرزن الاسلام إلى ما بین المسجدین ، کما تأزر الحیة إلى حجرها " .
* : تاریخ البخاری : على ما فی جمع الجوامع .
* : الدارمی : ج 2 ص 311 - 312 - کما فی روایة أحمد الثانیة ، بسند آخر ، عن عبد الله : - وفیه " أظن حفصا قال " .
* : مسلم : ج 1 ص 130 ب 65 ح 232 - کما فی روایة أحمد الخامسة بتفاوت یسیر ، بسند آخر عن أبی هریرة : -
وفی : ص 131 - کما فی روایة أحمد الرابعة بتفاوت یسیر ، بسند آخر ، عن ابن عمر : -
* : ابن ماجة : ج 2 ص 1319 - 1320 ب 15 ح 3986 - کما فی روایة مسلم الأولى بسند آخر ، عن أبی هریرة : -
وفی : ص 1320 ح 3987 - کما فی روایة أحمد الثانیة إلى قوله " للغرباء " بسند آخر ، عن أنس : -
وفیها : ح 3988 - کما فی روایة أحمد الثانیة ، بسند آخر ، عن عبد الله : -
* : البزار : ج 1 ص 314 - على ما فی مجمع الزوائد ، وهامش الطبرانی ، وهامش مسند الشهاب .
* : الترمذی : 5 ص 18 ب 13 ح 2629 - کما فی روایة أحمد الثانیة بسند آخر ، إلى قوله " للغرباء " وقال " وفی الباب عن سعد ، وابن عمر ، وجابر ، وأنس ، وعبد الله بن عمرو ، وقال أبو عیسى : هذا حدیث حسن صحیح ، غریب من حدیث ابن مسعود ، إنما نعرفه من حدیث حفص بن غیاث ، عن الأعمش . وأبو الأحوص اسمه عوف بن مالک بن نضلة الجشمی ، تفرد به حفص "
وفیها : ح 2630 - بسند آخر عن زید بن ملحمة " إن الدین لیأرز إلى الحجاز ، کما تأرز الحیة إلى جحرها ، ولیعقلن الدین من الحجاز معقل الأرویة ( به ) من رأس الجبل ، إن الدین بدأ غریبا ویرجع غریبا ، فطوبى للغرباء الذین یصلحون ما أفسد الناس من بعدی من سنتی " وقال " هذا حدیث حسن صحیح " .
* : أبو یعلى : ج 2 ص 99 ح 756 - کما فی روایة أحمد الأولى بتفاوت یسیر ، بسندها ، وفیه " . . لیأرزن الاسلام " .
وفی : ج 8 ص 388 ح 4975 - کما فی روایة أحمد الثانیة بتفاوت یسیر ، عن ابن أبی شیبة .
وفی : ج 11 ص 52 ح 6190 - کما فی روایة مسلم الأولى بتفاوت یسیر ، بسند آخر ، عن أبی هریرة : -
* : ابن حبان : على ما فی أمالی الشجری .
* : أبو عوانة : ج 1 ص 101 - آخره ، بسنده إلى أبی هریرة : -
وفی : ص 101 - 102 - أوله ، بسنده إلى أبی هریرة : -
* : مشکل الآثار : ج 1 ص 297 - 298 - کما فی روایة أحمد الثانیة ، عن عبد الله : - وفیه " . . الرعاع من القبائل " وقال " حدثنا فهد ، ثنا یوسف بن مبارک الکوفی ، عن حفص بن غیاث ، ثم ذکر بإسناده مثله " .
وفی : ص 298 - کما فی روایة أحمد الثانیة بسند آخر ، عن عبد الله : - وفیه " . . رعاع الناس " . وفیها : کما فی روایته الأولى بتفاوت یسیر ، بسند آخر ، عن جابر بن عبد الله ، وفیه " . . الذین یصلحون حین یفسد الناس " . وفیها : کما فی روایة أحمد الخامسة ، بسند آخر ، عن أنس بن مالک : - إلى قوله " فطوبى للغرباء " . وفیها : کما فی روایة أحمد الخامسة ، بسند آخر ، عن أبی هریرة : -
* : الطبرانی ، الکبیر : ج 8 ص 178 - 179 - هامش 7659 - کما فی روایة أحمد السادسة ، عن أبی الدرداء ، وأبی أمامة ، وواثلة بن الأسقع ، وأنس بن مالک : - وفیه " . . ولا یمارون فی دین الله ، ولا یکفرون أحدا من أهل التوحید بذنب " .
وفی : ج 10 ص 122 ح 10081 - بسند آخر ، وفیه " إن الاسلام بدأ غریبا فطوبى للغرباء " .
* : الطبرانی ، الصغیر : ج 1 ص 104 - کما فی روایة أحمد السادسة بتفاوت یسیر ، إلى قوله " الناس " بسند آخر ، عن سهل بن سعد الساعدی : - ورواه فی الکبیر والأوسط والصغیر ، عن عبد الرحمن بن سنة ، وعبد الله بن عباس ، وعبد الله بن عمرو بن العاص ، وجابر بن عبد الله الأنصاری ، وأبی سعید الخدری ، وسلمان الفارسی : - وفی بعض روایاته زیادة کما یأتی عن مجمع الزوائد .
* : الغریبین ، الهروی : على ما فی النهایة .
* : مسند الشهاب : ج 2 ص 137 - 138 ح 1051 - کما فی روایة أحمد الخامسة ، بسند آخر ، عن أبی هریرة : -
وفی : ص 138 ح 1052 - کما فی روایته الأولى بسند آخر ، عن کثیر بن عبد الله ، عن أبیه ، عن جده : - وفیه " . . الذین یحیون سنتی ویعلمونها عباد الله " .
وفیها : ح 1053 - کما فی روایته الثانیة ، بسند آخر ، عن کثیر بن عبد الله ، عن أبیه ، عن جده : - وفیه " . . إن الاسلام بدأ غریبا " .
وفیها : ح 1054 - کما فی روایة أحمد السادسة ، بسند آخر ، عن ابن عمر : -
وفی : ص 139 ح 1055 - کما فی روایة أحمد السادسة ، بتفاوت یسیر ، عن سهل بن سعد الساعدی : -
* : الخطیب البغدادی : ج 11 ص 307 - کما فی روایة مسلم الأولى بتفاوت یسیر ، بسند آخر ، عن أبی هریرة : -
وفی : ج 12 ص 481 - کما فی روایته الأولى ، بتفاوت یسیر ، بسند آخر ، عن أبی الدرداء ، وأبی أمامة الباهلی ، وواثلة بن الأسقع ، وأنس بن مالک : -
* : البیهقی ، الزهد : ص 114 ح 198 - کما فی روایة أحمد الأولى بتفاوت یسیر ، بسند آخر عن جابر بن عبد الله : - وفیه : " . . الذین یصلحون حین یفسد الناس " .
وفیها : ح 199 - کما فی روایة الطبرانی الأولى بتفاوت یسیر ، بسند آخر ، عن أبی الدرداء ، وأبی أمامة الباهلی ، وأنس بن مالک ، وواثلة بن الأسقع : - وفیه " . . ولا یماروا ( کذا ) فی دین الله ولا یکفر ( ون ) أهل القبلة بذنب " .
وفی : ص 115 ح 200 - کما فی روایته الأولى بتفاوت ، بسند آخر ، عن عبد الله بن عمر : - وفیه " . . ألا لا غربة على مؤمن ما مات مؤمنا " وقال " ورواه محمد بن زید بن عبد الله بن عمر ، عن ابن عمر دون قوله فطوبى للغرباء إلى آخره ، ومن ذلک الوجه أخرجه مسلم " .
وفیها : ح 201 - کما فی روایة أحمد السادسة بتفاوت ، بسند آخر عن ابن عمر : - وقال " رواه مسلم عن محمد بن رافع " .
وفیها أیضا : کما فی روایة أحمد الخامسة بتفاوت یسیر ، بسند آخر ، عن أبی هریرة : -
وفی : ص 117 ح 205 - کما فی روایة مسند الشهاب الثانیة ، بسند آخر عن کثیر بن عبد الله المزنی ، عن أبیه ، عن جده : -
وفیها : ح 206 - کما فی روایة أحمد الثانیة بتفاوت یسیر ، بسند آخر عن عبد الله : -
* : أمالی الشجری : ج 2 ص 156 - کما فی روایة أحمد الثانیة إلى قوله " للغرباء " بسند آخر ، عن أنس بن مالک : -
وفیها : کما فی روایة أحمد الثانیة ، بسند آخر ، عن أبی یعلى ، ثم عن ابن أبی شیبة ، عن عبد الله : -
* : تهذیب ابن عساکر : ج 2 ص 218 - کما فی روایة أحمد الثانیة بتفاوت یسیر ، إلى قوله " للغرباء " وقال " وروینا من طریقه - یعنی القاضی الواعظ المصری - عن أبی الدرداء ، وأبی أمامة ، وواثلة بن الأسقع رضی الله عنهم ، أنهم قالوا قال رسول الله صلى الله علیه وسلم : -
* : النهایة : ج 3 ص 141 - کما فی روایة مسلم الأولى بتفاوت یسیر ، عن کتاب الغریبین للهروی .
وفی : ص 348 - مثله ، مرسلا .
* : الضیاء المقدسی : على ما فی جمع الجوامع .
* : کشف الهیثمی : ج 4 ص 98 - ح 3286 - کما فی روایة أحمد السادسة بتفاوت یسیر ، عن البزار ، إلى قوله " للغرباء " وقال " قال البزار : لا نعلمه یروى عن سعد إلا بهذا الاسناد " .
وفی : ح 3287 - کما فی روایة أحمد الثالثة بتفاوت یسیر ، بسند آخر ، إلى قوله " للغرباء " .
وفی : ص 99 ح 3288 - کما فی روایة أحمد الخامسة ، بسند آخر ، عن ابن عمر : - وقال " قلت : هو فی الصحیح خلا قوله فطوبى للغرباء ، قال البزار : لا نعلم رواه عن لیث إلا جریر "
* : مجمع الزوائد : ج 7 ص 277 - 278 - أفرد بابا بعنوان " بدأ الاسلام غریبا . . ونقل الحدیث بصیغة المتعددة عن مصادره : أحمد ، والبزار ، وأبی یعلى ، وعبد الله بن أحمد ، والطبرانی فی الکبیر والأوسط والصغیر " .
وفی : ص 318 - آخره ، عن الطبرانی ، وزاد فیه " لیأرزن الاسلام إلى مکة والمدینة کما تأرز الحیة إلى جحرها ، فبینما هم کذلک إذ اشتعلت نار العرب بأعرابها ، فیخرج کالصالح ( صالح ) من مضى ، وخیر من بقی حتى یلتقون هم والروم فیقتتلون " .
* : المطالب العالیة : ج 3 ص 148 ح 3112 - عن أبی یعلى ، عن ابن عمر : - وفیه " ألا إن الاسلام . . قیل له : ومن الغرباء یا رسول الله ؟ قال : الذین إذا فسد الناس صلحوا " .
* : إصابة ابن حجر : ج 2 ص 401 - کما فی روایة أحمد الخامسة ، وقال " وأخرج أحمد ، والبغوی ، من طریق إسحاق بن عبد الله بن أبی فروة " .
* : الجامع الصغیر : ج 1 ص 298 ح 1951 - وقال " لمسلم وابن ماجة ، عن أبی هریرة ، للترمذی وابن ماجة عن ابن مسعود ، لابن ماجة عن أنس ، للطبرانی فی الکبیر ، عن سلمان وسهل بن سعد وابن عباس ، حدیث صحیح " .
* : جمع الجوامع : ج 1 ص 191 - کما فی روایة أحمد السادسة ، إلى قوله " فطوبى للغرباء " عن مسلم ، وابن ماجة ، عن أبی هریرة : - والطبرانی عن سلمان : - وابن ماجة عن أنس : - وعن أحمد والترمذی ، وقال " حسن صحیح غریب " وعن ابن ماجة عن ابن مسعود : - والطبرانی عن ابن عباس : - والضیاء المقدسی عن سلمة بن نفیل : - وعن جابر الرافعی عن شریح بن عبید الله الحضرمی : - والخطیب وابن عساکر ، عن عبد الله بن یزید الدمشقی ، عن أبی الدرداء ، وأبی أمامة ، وواثلة ، وأنس معا : - وعن البخاری فی التاریخ عن بلال بن مرداس القراری مرسلا ، وعن ابن عساکر ، عن ابن عمرو : - وفیها : کما فی روایة أحمد السادسة بتفاوت ، عن مسلم .
وفیها : کما فی روایة أحمد السادسة ، بتفاوت ، عن نعیم بن حماد فی الفتن ، وفیه " . . بین یدی الساعة " .
وفی : ص 192 - عن روایة أحمد الأولى ، وعن الضیاء المقدسی .
* : کنز العمال : ج 1 ص 239 ح 1200 - کما فی روایة أحمد الأولى ، عنه وعن سعید بن منصور ، وعقد فصلا خاصا من ص 238 إلى ص 240 حول غربة الاسلام أورد فیها خمسة عشر حدیثا بأسانید مختلفة ، وبینها تفاوت قلیل .

* *
* الجعفریات والأشعثیات : ص 192 - أخبرنا عبد الله بن محمد قال : أخبرنا محمد بن محمد قال : حدثنی موسى بن إسماعیل قال : حدثنا أبی ، عن أبیه ، عن جده جعفر بن محمد ، عن أبیه ، عن جده علی بن الحسین ، عن أبیه ، عن علی بن أبی طالب علیه السلام قال : قال رسول الله صلى الله علیه وآله : - کما فی روایة أحمد السادسة بتفاوت ، وفیه " . . لغرباء فقیل ومن هم یا رسول الله ؟ قال الذین یصلحون إذا فسد الناس ، إنه لا وحشة ولا غربة على مؤمن ، وما من مؤمن یموت فی غربة إلا بکت الملائکة رحمة له حیث قلت بواکیه ، وإلا فسح له فی قبره بنور یتلألأ من حیث دفن إلى مسقط رأسه "
* : کمال الدین : ج 1 ص 200 ب 20 ح 43 - کما فی روایة أحمد الخامسة بتفاوت یسیر ، مرسلا ، وقال " فقد عاد الاسلام کما قال علیه السلام غریبا فی هذا الزمان کما بدأ ، وسیقوى بظهور ولی الله وحجته کما قوی بظهور نبی الله ورسوله ، وتقر بذلک أعین المنتظرین له والقائلین بإمامته کما قرت أعین المنتظرین لرسول الله والعارفین به بعد ظهوره . وإن الله عز وجل لینجز لأولیائه ما وعدهم ، ویعلی کلمته ، ویتم نوره ولو کره المشرکون "
وفی : ص 201 ب 20 ح 44 - حدثنا جعفر بن علی بن الحسن بن علی بن عبد الله بن المغیرة الکوفی رضی الله عنه قال : حدثنی جدی الحسن بن علی ، عن جده عبد الله بن المغیرة ، عن إسماعیل بن مسلم ، عن الصادق جعفر بن محمد ، عن أبیه ، عن آبائه ، عن علی علیه السلام قال : قال رسول الله صلى الله علیه وآله " إن الاسلام بدأ غریبا وسیعود غریبا ، فطوبى للغرباء " .
وفیها : ح 45 - حدثنا المظفر بن جعفر بن المظفر العلوی العمری السمرقندی رضی الله عنه قال : حدثنا جعفر بن محمد بن مسعود ، عن أبیه محمد بن مسعود ، عن جعفر بن أحمد العمرکی ابن علی البوفکی ، عن الحسن بن علی بن فضال ، عن علی بن موسى الرضا ، عن أبیه موسى بن جعفر ، عن أبیه جعفر بن محمد ، عن أبیه محمد بن علی ، عن أبیه علی بن الحسین ، عن أبیه الحسین بن علی ، عن أبیه علی بن أبی طالب علیهم السلام قال : قال رسول الله صلى الله علیه وآله " إن الاسلام بدأ غریبا وسیعود غریبا کما بدأ ، فطوبى للغرباء " .
* : عیون أخبار الرضا : على ما فی هامش عوالی اللئالی ، ولم نجده فیه .
* : نوادر الرواندی : ص 9 - کما فی الجعفریات والأشعثیات ، مرسلا عن علی بن أبی طالب علیه السلام عن النبی صلى الله علیه وآله : -
* : عوالی اللئالی : ج 1 ص 33 ح 12 - کما فی روایة کمال الدین الثالثة ، مرسلا ، ولیس فیه " فطوبى للغرباء " .
وفی : ص 101 ح 27 - کما فی کمال الدین ، مرسلا ، وقال " وفی حدیث أبی الأحوص ، عن عبد الله بن العباس قال : قال رسول الله صلى الله علیه وآله : - کما فی روایة أحمد الثانیة .
وفی : ص 162 - کما فی روایة أحمد الثانیة ، مرسلا .
* : البحار : ج 52 ص 191 ب 25 ح 22 و 23 - عن کمال الدین .
* : منتخب الأثر : ص 436 ب 6 ف 2 ح 16 - عن الجعفریات والأشعثیات .
حضرت مهدی (ع) مرد صالح ، صالح گذشتگان وبهترین باقیماندگان

 

متن حدیث

41 - " یوشک أن تداعى علیکم الأمم من کل أفق ، کما تداعى الاکلة على قصعتها ، قال قلنا : یا رسول الله ، أمن قلة بنا یومئذ ؟ قال : أنتم یومئذ کثیر ، ولکن تکونون غثاء کغثاء السیل ، ینتزع المهابة من قلوب عدوکم ، ویجعل فی قلوبکم الوهن قال قلنا : وما الوهن ؟ قال : حب الحیاة وکراهیة الموت "

* * *

* حدیث شماره : 41 *
* مرزوق ابو عبد الله حمصى ، از ابو أسماء رحبى ، از ثوبان غلام آزاد شدهء رسول خدا ( ص ) و او از رسول اکرم ( ص ) روایت کرده است که آن حضرت فرمود : نزدیک است که ملتها از هر ناحیه اى بر شما هجوم آورند همانگونه که خورندگان ، بر ظرف غذا هجوم مىبرند . راوى مىگوید عرض کردیم : اى رسول خدا ، آیا ما آن روز تعداد اندکى هستیم ؟ حضرت فرمود : شما در آن روز زیاد هستید ولى مانند کف روى سیل هستید ، ترس ووحشت از دلهاى دشمنان شما برداشته شده ودر قلوب شما ( وهن ) قرار داده شده ، راوى مىگوید عرض کردیم : ( وهن ) چیست ؟ حضرت فرمود : دوستى زنده بودن و کراهت داشتن از مرگ .

منبع حدیث

41 - المصادر :
* : الطیالسی : ص 133 ح 992 - حدثنا أبو داود قال : حدثنا أبو الأشهب ، عن عمرو بن عبید التمیمی العبسی ، عن ثوبان مولى النبی صلى الله علیه وسلم قال : - بتفاوت یسیر ، وقال " قال یونس : وروی هذا الحدیث عن ابن فضالة ، عن مرزوق أبی عبد الله ، عن أبی أسماء ، عن ثوبان ، عن النبی صلى الله علیه وسلم : -
* : أحمد : ج 5 ص 278 - حدثنا عبد الله ، حدثنی أبی ، ثنا أبو النضر ، ثنا ابن المبارک ، ثنا مرزوق أبو عبد الله الحمصی ، أنا أبو أسماء الرحبی ، عن ثوبان مولى رسول الله صلى الله علیه وسلم قال : قال رسول الله صلى الله علیه وسلم : -
* : أبو داود : ج 4 ص 111 ح 4297 - کما فی أحمد بتفاوت ، وفیه " . . فقال قائل . . ولینزعن الله من صدور عدوکم المهابة منکم ، ولیقذفن الله فی قلوبکم الوهن " .
* : العقوبات ، ابن أبی الدنیا : 62 - 1 - على ما فی هامش الفردوس ، وهامش الطبرانی ، الکبیر . .
* : الرویانی : ص 125 - کما فی الطیالسی بتفاوت ، بسند آخر ، عن ثوبان : -
* : ملاحم ابن المنادی : ص 36 - کما فی الطیالسی بتفاوت یسیر ، بسند آخر ، عن ثوبان مولى رسول الله : مرفوعا ، وقال " هکذا یرویه عبد الله بن صالح ، فیکون أول الکلام کأنه من کلام ثوبان نفسه ، ثم یصیر بعد ذلک مسندا من قبل قوله : فقالوا عن قلة یا رسول الله صلى الله علیه وآله وسلم " .
وفیها : کما فی الطیالسی بتفاوت یسیر ، بسند آخر ، عن ثوبان مولى رسول الله : -
* : الطبرانی ، الکبیر : ج 2 ص 101 ح 1452 - أوله ، بسند آخر ، عن ثوبان : -
* : حلیة الأولیاء : ج 1 ص 182 - کما فی أبی داود بتفاوت یسیر ، بسند آخر ، عن ثوبان : -
* : دلائل النبوة : ج 6 ص 534 - کما فی أبی داود بتفاوت یسیر ، بسنده إلیه ، ثم بسنده : -
* : الفردوس : ج 5 ص 527 ح 8977 - عن ثوبان : وفیه " . . یوشک الأمم . . ولینزعن الله المهابة من قلوبکم ، ولیقذفن فی قلوبکم الوهن ، حب الدنیا وکراهیة الموت " وقال فی هامشه " قال الألبانی : وهذا الاسناد لا بأس به فی المتابعات فإن ابن جابر ثقة من رجال الصحیحین ، وشیخه أبو عبد السلام مجهول لکنه لم یتفرد به ، فقد تابعه أبو أسماء الرحبی عن ثوبان به " .
* : مصابیح البغوی : ج 3 ص 460 ح 4134 - کما فی أبی داود بتفاوت یسیر ، من حسانه عن ثوبان : - وفیه " . . فقال قائل " .
* : أمالی الشجری : ج 2 ص 273 - کما فی أبی داود بتفاوت یسیر ، ونقص بعض ألفاظه ، بسند آخر عن ثوبان : -
* : تاریخ ابن عساکر : ج 8 ص 97 ح 2 - على ما فی هامش الطبرانی الکبیر ، وهامش الفردوس .
* : تهذیب ابن عساکر : ج 6 ص 370 - عن أبی داود بتفاوت یسیر ، وقال " رواه أبو داود بهذا اللفظ عن المترجم وکناه بأبی عبد السلام عن ثوبان ، ورواه الحافظ من طریقین بلفظه " .
* : جامع الأصول : ج 10 ص 405 ف 2 ح 7460 - عن أبی داود بتفاوت یسیر
خوشا بحال اشخاص غریب وافرادی که در راه حق و جهاد تا ظهور حضرت ثابت قدم هستند
 

متن حدیث

42 - " أحب شئ إلى الله تعالى الغرباء ، قیل أی شئ الغرباء ؟ قال : الذین یفرون بدینهم ، یجمعون إلى عیسى بن مریم علیه السلام "

* * *
* حدیث شماره : 42 *
* محمد بن مسلم گفت : از عثمان بن أوس شنیدم که از سلیم بن هرمز ، از عبدالله بن عمرو ، روایت مىکند ، وآنرا به پیامبر اکرم ( ص ) نسبت نداده است : محبوبترین اشیاء نزد خداوند متعال غرباء هستند ، گفته شد : غرباء چه کسانى هستند ؟ فرمود : آنهایى که بخاطر دینشان مىگریزند ودر اطراف عیسى بن مریم علیه السلام اجتماع مىکنند .

منبع حدیث

42 - المصادر :
* : ابن حماد : ص 15 - حدثنا ابن المبارک ، عن محمد بن مسلم قال : سمعت عثمان بن أوس ، یحدث عن سلیم بن هرمز ، عن عبد الله بن عمرو قال : - ولم یسنده إلى النبی صلى الله علیه وسلم .
* : تاریخ البخاری : ج 4 ص 130 ح 2206 - قاله لنا عبد الله بن یوسف ، عن محمد بن مسلم ، عن عثمان بن عبد الله بن أوس ، عن سلیم بن هرمز ، عن عبد الله بن عمرو بن العاص قال : - وفیه " . . فرارون بدینهم یجتمعون إلى عیسى بن مریم یوم القیامة " .
* : حلیة الأولیاء : ج 1 ص 25 - بسند آخر ، عن عبد الله بن عمرو : - وفیه . . الفرارون بدینهم یبعثهم الله یوم القیامة مع عیسى بن مریم علیهما السلام " .
* : ربیع الأبرار : ج 1 ص 768 - مرسلا ، عن عبد الله بن عمر رفعه : - کما فی تاریخ البخاری بتفاوت یسیر .
* : جمع الجوامع : ج 1 ص 23 - عن حلیة الأولیاء
پر شدن زمین از ظلم وجور قبل از ظهور شریف حضرت مهدی (ع)
 

متن حدیث

44 - " ذکر رسول الله صلى الله علیه وسلم بلاء یصیب هذه الأمة ، حتى لا یجد الرجل ملجأ یلجأ إلیه من الظلم ، فیبعث الله رجلا من عترتی من أهل بیتی فیملأ به الأرض قسطا کما ملئت ظلما وجورا ، یرضى عنه ساکن السماء وساکن الأرض ، لا تدع السماء من قطرها شیئا إلى صبته مدرارا ، ولا تدع الأرض من مائها شیئا إلا أخرجته ، حتى تتمنى الاحیاء الأموات . یعیش فی ذلک سبع سنین أو ثمان أو تسع سنین "
ملاحظة : " هذا الحدیث من أوضح أحادیث الفتن ، وهو ینص على أن آخرها تشمل کل المسلمین وتمتد حتى یظهر المهدی علیه السلام ، کما أنه یتضمن دلالات کثیرة على مسار الوضع العام للأمة بعد النبی صلى الله علیه وآله إلى ظهور المهدی علیه السلام . . "

* * *
* حدیث شماره : 44 *
* از اسماعیل بن رافع ، از کسى که براى او روایت کرده ، از ابو سعید خدرى ، و او از رسول خدا ( ص ) نقل کرده است که فرمود : حضرت رسول صلى الله علیه وآله یادآور شد بلایى دامنگیر این امت مىشود تا آنجا که مرد ملجأ وپناهگاه نمىیابد تا از شدت ظلم به آن پناهنده شود ، دراین هنگام خداوند متعال مردى از عترت و اهل بیت مرا برمىانگیزاند وبوسیله او زمین را پر از عدل و داد مىنماید همانگونه که از ظلم وجور پر شده است ، ساکنین آسمان وزمین از او راضى و خشنودند ، آسمان تمام بارانش را فرو مىریزد وزمین تمام آبش را بیرون مىریزد ( دنیا بگونه اى آباد مىشود ) تا آنجا که زنده ها آرزو مىکنند کاش مرده ها نمرده بودند و این وضع را مىدیدند ، آن حضرت ( علیه السلام ) با این وضع هفت یا هشت سال یا نه سال حضور خواهد داشت .

منبع حدیث

44 - المصادر :
* : عبد الرزاق : ج 11 ص 371 ح 20770 - أخبرنا عبد الرزاق قال : أخبرنا معمر ، عن أبی هارون ، عن معاویة بن قرة ، عن أبی الصدیق الناجی ، عن أبی سعید الخدری قال : -
* : ابن حماد : ص 99 - بسند عبد الرزاق من قوله " یرضى عنه " إلى قوله " الأموات " وفیه " . . ولا الأرض من نباتها " .
* : البزار : على ما فی صواعق ابن حجر .
* : الترمذی : على ما فی الدر المنثور ، ولم نجده فیه .
* : العقیلی ، الضعفاء : ج 4 ص 260 - کما فی عبد الرزاق ، بسنده إلیه ، وفیه " . . وعدلا . . فلا یدع . . الأرض من نباتها " .
* : الطبرانی : على ما فی صواعق ابن حجر .
* : الحاکم : ج 4 ص 465 - بسند آخر ، عن أبی سعید الخدری : - وفیه " . . ینزل بأمتی فی آخر الزمان بلاء شدید من سلطانهم لم یسمع بلاء أشد منه ، حتى تضیق عنهم الأرض الرحبة ، وحتى یملأ الأرض جورا وظلما ، لا یجد المؤمن ملجأ یلتجئ إلیه من الظلم ، فیبعث الله عز وجل رجلا من عترتی . . لا تدخر الأرض من بذرها شیئا إلا أخرجته . . إلا صبه الله علیهم مدرارا . . یعیش فیهم سبع سنین أو ثمان أو تسع ، تتمنى الاحیاء الأموات مما صنع الله عز وجل بأهل الأرض من خیره ) . وقال " هذا حدیث صحیح الاسناد ولم یخرجاه " وقد رواه ابن حجر فی صواعقه عن الحاکم فی صحیحه ، بهذا اللفظ " یحل بأمتی فی آخر الزمان بلاء شدید من سلاطینهم ، لم یسمع بلاء أشد منه ، حتى لا یجد الرجل ملجأ فیبعث الله رجلا من عترتی أهل بیتی یملأ الأرض قسطا وعدلا کما ملئت ظلما وجورا ، یحبه ساکن الأرض وساکن السماء ، وترسل السماء قطرها وتخرج الأرض نباتها لا تمسک فیها شیئا سبع سنین أو ثمانیا أو تسعا ، یتمنى الاحیاء الأموات مما صنع الله بأهل الأرض من خیره ، وروى الطبرانی والبزار نحوه وفیه " یمکث فیکم سبعا أو ثمانیا فإن أکثر فتسعا " . وقد رواه فی ملحقات إحقاق الحق ج 13 ص 152 عن الصواعق کذلک أیضا ، وهو کما ترى أکمل من روایته المذکورة فی نسخته المتداولة ، وفروقات النسخ من هذا القبیل کثیرة .
* : تذکرة القرطبی : ج 2 ص 700 - عن عبد الرزاق ، وفیه " . . بلایا تصیب . . من عترتی أهل بیتی . . قسطا وعدلا . . من نباتها . . أن الأموات . . أو ثمانی " وقال " ویروی هذا من غیر وجه عن أبی سعید الخدری أبو داود " .
* : عقد الدرر : ص 17 ب 1 وقال " أخرجه الإمام أبو عمرو الدانی فی سننه " وفیه " . . سبع سنین . . من عترتی أهل بیتی " .
وفی : ص 43 ب 4 ف 1 - وقال " أخرجه الامام الحافظ أبو عبد الله الحاکم فی مستدرکه على البخاری ومسلم رضی الله عنهما " .
وفی : ص 60 ب 4 ف 1 - کما فی بیان الشافعی ، وقال : " أخرجه الحافظ أبو نعیم فی مناقب المهدی ، وأخرجه الحافظ أبو القاسم الطبرانی فی معجمه ، ورواه الإمام أبو محمد الحسین فی کتاب المصابیح " .
وفی : ص 141 ب 7 - عن الحاکم بتفاوت یسیر ، وقال " أخرجه الامام الحافظ أبو عبد الله الحاکم فی مستدرکه " .
وفی : ص 236 - 237 ب 11 - ملخصا ، وقال " أخرجه الحافظ أبو نعیم فی مناقب المهدی ، ورواه الحافظ أبو القاسم الطبرانی فی معجمه " .
* : تذکرة الحفاظ : ج 3 ص 838 - کما فی عبد الرزاق بتفاوت یسیر ، بسنده إلیه ، وفیه " . . فیبعث الله من عترتی رجلا " .
* : شرح المقاصد : ج 1 ص 307 - أوله کما فی عبد الرزاق ، عن أبی سعید : - وفیه " . . قسطا وعدلا . . " وقال " فذهب العلماء إلى أنه إمام عادل من ولد فاطمة رضی الله عنها یخلقه الله تعالى متى شاء ویبعثه نصرة لدینه " .
* : مشکاة المصابیح : ج 3 ص 25 ب 2 ح 5457 - کما فی عبد الرزاق بتفاوت یسیر ، عن أبی سعید : -
* : عرف السیوطی ، الحاوی : ج 2 ص 65 - عن الحاکم بتفاوت یسیر .
* : الدر المنثور : ج 6 ص 58 - کما فی الحاکم ، بتفاوت ، وقال " وأخرج الترمذی ، ونعیم بن حماد ، عن أبی هریرة رضی الله عنه : - وفیه " . . حتى تضیق علیهم الأرض . . ولا السماء شیئا من قطرها إلا صبته " ولم نجده بهذا اللفظ فی الترمذی ، ولا فی أبن حماد .
* : جمع الجوامع : ج 1 ص 1017 - عن الحاکم ، عن أبی سعید : -
* : صواعق ابن حجر : ص 163 ب 11 ف 1 - عن الحاکم کما فی روایته الثانیة بتفاوت ، وقال " وروى الطبرانی والبزار نحوه " وفیه " . . من عترتی أهل بیتی . . یملأ الأرض قسطا وعدلا کما ملئت ظلما وجورا ، یحبه ساکن الأرض وساکن السماء " مع تفاوتات أخر أیضا وقال " وروى الطبرانی والبزار نحوه " .
* : کنز العمال : ج 14 ص 275 ح 38708 - عن الحاکم ، وفیه " . . فیبعث الله تعالى . . لا تدخر الأرض شیئا من بذرها . . ولا السماء شیئا من قطرها إلا صبته . . إلى قوله أو تسع " .
* : برهان المتقی : ص 85 ب 1 ح 35 - عن عرف السیوطی .
* : مرقاة المفاتیح : ج 5 ص 184 - عن مشکاة المصابیح .
* : فرائد فوائد الفکر : ص 11 ب 4 - عن الحاکم ، مرسلا عن أبی سعید الخدری : -
* : إسعاف الراغبین : ص 145 - کما فی روایة الحاکم الثانیة بتفاوت یسیر ، عن الحاکم ، وفیه " . . لا یمسکن شیئا " وقال " وروى الطبرانی والبزار نحوه " وفیه " . . یمکث فیهم سبعا أو ثمانیا فإن أکثر فتسعا " .
* : ینابیع المودة : ص 431 ب 72 - عن مشکاة المصابیح .
* : مشارق الأنوار : ص 112 ف 2 - عن روایة الحاکم ، الثانیة .
* : الإذاعة : ص 143 - کما فی عبد الرزاق بتفاوت یسیر ، عن الحاکم ، وفیه " . . قسطا وعدلا . . ولا تدع الأرض من نباتها شیئا " وقال " وقد تقدم نحوه ، قال القرطبی : ویروى هذا من غیر وجه عن أبی سعید " .
* : المغربی : ص 569 ح 56 - عن الحاکم بتفاوت ، وتقدیم وتأخیر .

* *
* : بشارة المصطفى : ص 250 - کما فی روایة الحاکم الأولى ، عن أبی سعید الخدری : - وفیه " . . لم یسمع الناس ببلاء . . ثم إن الله یبعث رجل یملا الله عز وجل به الأرض " .
* : العمدة : ص 436 ح 918 - عن مصابیح البغوی .
* : الطرائف : ص 177 ح 280 - عن مصابیح البغوی ، وفیه " . . یرضى عنه ملائکة السماء والأرض " .
* : تحفة الأبرار : على ما فی إثبات الهداة ، عن الحاکم .
* : الصراط المستقیم : ج 2 ص 242 ب 11 ف 5 - مرسلا ، عن مصابیح البغوی ، وفیه " . . حتى یقول الرجل یا مهدی أعطنی فیحثی له فی ثوبه ما استطاع أن یحمله " ولکن هذه الفقرة فی المصابیح حدیث مستقل أیضا .
* : إثبات الهداة : ج 3 ص 608 ب 32 ف 8 ح 120 - بعضه ، عن تحفة الأبرار .
* : غایة المرام : ص 698 ب 141 ح 54 - عن مصابیح البغوی ، وفیه " . . من عترتی فیملأ . . جورا وظلما . . ساکن السماوات والأرض " .
وفی : ص 704 ب 141 ح 157 - عن الحاکم ، وفیه " . . یرضى عنه ساکن الأرض . . لا تدخر الأرض شیئا من بذرها . . یعیش فیهم سبع سنین وتسع " .
* : حلیة الأبرار : ج 2 ص 718 ح 120 - عن الحاکم ، وفیه " لا یجد المؤمن ملتجأ . . من الخیر " .
* : البحار : ج 51 ص 104 ب 1 - عن مصابیح السنة .
* : الشیعة والرجعة : ج 1 ص 216 - عن ینابیع المودة والحاکم .
* : منتخب الأثر : ص 146 ف 2 ب 1 ح 13 - عن الحاکم .
فتنه وشورش عمومی وسراسری بر علیه مسلمین

 

متن حدیث

47 - " تکون فتن ثلاث کأمسکم الذاهب ، فتنة تکون بالشام ، ثم الشرقیة هلاک الملوک ، ثم تتبعها الغربیة وذکر الرایات الصفر . قال : والغربیة هی العمیاء "
المفردات : کأمسکم الذاهب : أی حتمیة حدوثها کما حدث أمسکم الذی وقع ومضى .
ملاحظة : " یبدو أن مقصود الراوی فی قوله عن کعب " وذکر الرایات الصفر " أن الفتنة الغربیة تتضمن الرایات الصفر وتنطبق على ( فتنة ) الفاطمیین باعتقاده ، لأنهم أقبلوا من مغرب العالم الاسلامی إلى مصر وغیرها برایات صفر . لذا فإن هذا الحدیث لا دلالة فیه على أن هذه الفتنة الغربیة هی فتنة الأوروبیین الحالیة ، ولکن أوردناه لاحتمال اختلاف وجهات النظر بشأنه "

* * *

* حدیث شماره : 47 *
* ربیعة القصیر ، از تبیع ، از کعب ، روایت کرده و آن را به پیامبر ( ص ) نسبت نداده است : سه فتنه اتفاق مىافتد مانند دیروز شما که گذشت ( یعنى وقوع سه فتنه حتمى است ) یک فتنه در شام وبعد از آن فتنه شرق که سبب به هلاکت رسیدن پادشاهان مىشود و سپس فتنه غرب اتفاق مىافتد و پرچم هاى زرد را ذکر کرده است . گفت : فتنهء غرب همان فتنهء کور است .

منبع حدیث

47 - المصادر :
* : ابن حماد : ص 10 - حدثنا الولید بن مسلم ، عن عبد الجبار بن رشید الأزدی ، عن أمه ، عن ربیعة القصیر ، عن تبیع ، عن کعب : - ولم یسنده إلى النبی صلى الله علیه وسلم .
* : عقد الدرر : ص 52 ب 4 ف 1 - وقال " أخرجه الإمام أبو عبد الله نعیم بن حماد فی کتاب الفتن " .
فریاد منادی در آسمان باسم شریف آن حضرت که : آگاه باشید ، امیر شما، فلان ...
 

متن حدیث

49 - " ستکون فتنة لا یهدأ منها جانب إلا جاش منها جانب ، حتى ینادی مناد من السماء أمیرکم فلان "

* * *
* حدیث شماره : 49 *
* از طبرانى در اوسط نقل شده که : فتنه اى اتفاق خواهد افتاد که هنوز از یک سو آرام نشده ، از طرف دیگر بجوشد تا اینکه منادى از آسمان ندا دهد که امیر شما فلانى است .

منبع حدیث

49 - المصادر :
* : الطبرانی ، الأوسط : على ما فی مجمع الزوائد ، ومقدمة ابن خلدون ، وعرف السیوطی ، والإذاعة والعطر الوردی .
* : النهایة : ج 1 ص 324 - أوله ، مرسلا .
* : مجمع الزوائد : ج 7 ص 316 - عن الطبرانی فی الأوسط .
* : مقدمة ابن خلدون : ص 255 ف 53 . عن الطبرانی فی الأوسط ، وفیه " . . إلا تشاجر " .
* : عرف السیوطی ، الحاوی : ج 2 ص 61 - کما فی مجمع الزوائد ، عن الطبرانی فی الأوسط .
* : القول المختصر : ص 6 ب 1 ح 22 - کما فی مجمع الزوائد بتفاوت یسیر ، وفیه " . . إلا جاش منها جانبان . . إن أمیرکم فلان أی المهدی " .
* : برهان المتقی : ص 71 ب 1 ح 1 - عن عرف السیوطی .
* : الإذاعة : ص 126 - کما فی مجمع الزوائد ، عن الطبرانی فی الأوسط ، وفیه " . . لا یسکن منها جانب إلا تشاجر " .
* : الهدیة الندیة : على ما فی العطر الوردی .
* : العطر الوردی : ص 54 - کما فی مجمع الزوائد ، وقال " رواه الطبرانی فی الأوسط عن طلحة بن الزبیر عبد الله ، کذا فی الهدیة " .
* : کشف النوری : ص 172 ح 2 - عن مجمع الزوائد .
* : المغربی : ص 561 - عن مقدمة ابن خلدون .
* : منتخب الأثر : ص 451 ف 6 ب 4 ح 20 - عن برهان المتقی
فریاد منادی در آسمان باسم شریف آن حضرت که : آگاه باشید ، امیر شما، فلان ...
 

متن حدیث

50 - " قال قلت لها فی فتنة ابن الزبیر : إن هذه الفتنة یهلک فیها الناس ؟ فقالت : کلا یا بنی ، ولکن بعدها فتنة یهلک فیها الناس ، لا یستقیم أمرهم حتى ینادی مناد من السماء علیکم بفلان "

* * *
* حدیث شماره : 50 *
* از اسحاق بن یحیى تیمى ، از مغیرة بن عبدالرحمان ، از مادرش قدیمه نقل کرده و آنرا به پیامبر ( ص ) نسبت نداده است : ( مغیرة بن عبد الرحمن از مادرش نقل مىکند که ) از مادرم در بارهء فتنه ابن زبیر پرسیدم : آیا مردم در این فتنه هلاک مىشوند ؟ مادرم گفت : هرگز فرزندم ، ولى پس از این فتنه ، فتنهء دیگرى هست که مردم در آن به هلاکت مىرسند ، وامر مردم سروسامان نخواهد یافت تا منادى از آسمان فریاد کند که بر شما باد به فلانى .

منبع حدیث

50 - المصادر :
* : ابن حماد : ص 93 - حدثنا ابن وهب ، عن إسحاق بن یحیى التیمی ، عن المغیرة بن عبد الرحمن ، عن أمه ، وکانت قدیمة : - ولم یسنده إلى النبی صلى الله علیه وسلم .
* : عرف السیوطی ، الحاوی : ج 2 ص 76 - عن فتن ابن حماد بتفاوت یسیر .
* : برهان المتقی : ص 74 ب 1 ح 8 - عن عرف السیوطی
بشارتهای پیامبر (ص) درباره او
 

متن حدیث

53 - " أبشرکم بالمهدی یبعث فی أمتی على اختلاف من الناس وزلازل فیملأ الأرض قسطا وعدلا کما ملئت جورا وظلما ، یرضى عنه ساکن السماء وساکن الأرض یقسم المال صحاحا ، فقال له رجل ما صحاحا ؟ قال بالسویة بین الناس ، قال : ویملأ الله قلوب أمة محمد صلى الله علیه وسلم غنى ویسعهم عدله ، حتى یأمر منادیا فینادی فیقول : من له من مال حاجة فما یقوم من الناس إلا رجل ، فیقول ائت السدان یعنی الخازن فقل له إن المهدی یأمرک أن تعطینی مالا ، فیقول له أحث ، حتى إذا جعله فی حجره وأحرزه ندم ، فیقول کنت أجشع أمة محمد نفسا ، أو عجز عنی ما وسعهم ؟ قال فیرده فلا یقبل منه ، فیقال له إنا لا نأخذ شیئا أعطیناه ، فیکون کذلک سبع سنین أو ثمان سنین أو تسع سنین ، ثم لا خیر فی العیش بعده ، أو قال ثم لا خیر فی الحیاة بعده "
المفردات : لعل المقصود بالزلازل الاجتماعیة منها بقرینة ذکرها بعد اختلاف الناس ویحتمل أن تکون الطبیعیة . صحاحا : کاملة غیر منقوصة . أحث : أی خذ منه بغیر عد . الجشع : الحرص والنهم .

* * *
* حدیث شماره : 53 *
* علاء بن بشیر ، از ابو صدیق ناجى ، از ابو سعید خدرى ، روایت کرده که رسول خدا ( ص ) فرمود : مژده باد شما را به ظهور و برانگیخته شدن مهدى ( علیه السلام ) در امت من ، در حالیکه اختلافات تمام مردم را در برگرفته و فاصلهء طبقاتى زیاد گشته است ( شاید مراد از ( زلازل ) همان زلزله طبیعى باشد ) آنگاه حضرتش زمین را از عدل و داد پر مىکند ، همانگونه که از جور وستم پرشده بود ، ساکنین آسمان وزمین از او راضى و خشنود بوده ، اموال را بطور مساوى بین مردم تقسیم مىنماید ، سپس رسول اکرم صلى الله علیه وآله مىفرماید : خداوند دلهاى امت محمد صلى الله علیه وآله وسلم را غنى و بىنیاز گردانیده و عدل آن حضرت را گسترش داده تا جایى که دستور مىدهد منادى فریاد زند و بگوید : چه کسى نیاز به مال دارد ؟ کسى از مردم بجز یک نفر پاسخ نمىدهد ، به او گفته مىشود برو پیش خزانه دار و به او بگو که مهدى ( علیه السلام ) دستور داده که به من مال عطا کنى ، خزانه دار به او مىگوید : آنچه مىخواهى بدون شمارش برگیر و ببر ، تا آن اموال در اختیار او قرار مىگیرد و آنرا احراز مىکند پشیمان گشته و مىگوید من حریص ترین و طمعکارترین فرد امت حضرت محمد صلى الله علیه وآله بودم ، یا اینکه از آن وسعت و بىنیازى که به دیگران داده شد درمانده و محروم ماندم ، رسول اکرم صلى الله علیه وآله در ادامه مىفرماید : آن مرد اموال را برمىگرداند امااز او نمىپذیرند وبه او گفته مىشود ما آنچه را که دادیم پس نمىگیریم وضع به همین صورت هفت سال یا هشت سال یا نه سال مىماند و دیگر بعد از آن خبرى در زندگانى نیست ، یا اینکه پس از آن خیرى در زنده بودن نیست .

منبع حدیث

53 - المصادر :
* : عبد الرزاق : على ما فی سند أحمد ، وابن طاووس .
* : أحمد : ج 3 ص 37 - حدثنا عبد الله ، حدثنی أبی ، ثنا عبد الرزاق ، ثنا جعفر ، عن المعلى بن زیاد ، ثنا العلاء بن بشیر ، عن أبی الصدیق الناجی ، عن أبی سعید الخدری قال : قال رسول الله صلى الله علیه وسلم : - وفی : ص 52 - حدثنا عبد الله ، حدثنی أبی ، ثنا زید بن الحباب ، حدثنی حماد بن زید ، ثنا المعلى بن زیاد المعولی ، عن العلاء بن بشیر المزنی ، عن أبی الصدیق الناجی ، عن أبی سعید الخدری قال : قال رسول الله صلى الله علیه وسلم : - کما فی روایته الأولى بتفاوت ونقص بعض ألفاظه ، وفیه " . . فلا یحتاج أحد إلى أحد . . فیقال له احتثی فیحتثی فإذا أحرزه قال " . وفیها : مثله ، بسند روایته الثانیة ، ما عدا جعفر بن سلیمان بدل حماد ، عن زید : - وقال فی العلاء بن بشیر المزنی " إن کان بکاء عند الذکر شجاعا عند اللقاء " . وفیه " . . فیندم فیأتی به السادن فیقول له لا نقبل شیئا أعطیناه " .
* : أبو یعلی : على ما فی الإذاعة ، ومجمع الزوائد ، ولم نجده فی النسخة الموجودة عندنا فی مرویات أبی سعید الخدری .
* : ملاحم ابن المنادی : ص 42 - حدثنا جدی رحمه الله قال : نبا روح بن عبادة ، عن المعلى بن زیاد أبی الحسن ، عن بشر بن العلی ، عن أبی الصدیق الناجی ، عن أبی سعید الخدری ، عن النبی صلى الله علیه وآله أنه قال : - کما فی أحمد بتفاوت یسیر . : صفة المهدی لأبی نعیم : على ما فی عقد الدرر .
* : أربعون أبی نعیم : على ما فی کشف الغمة .
* : البعث والنشور : على ما فی عقد الدرر .
* : المعرفة ، الباوردی : على ما فی عرف السیوطی ، وإسعاف الراغبین ، والصواعق ، وکنز العمال .
* : بیان الشافعی : ص 505 ب 10 - کما فی روایة أحمد الأولى بتفاوت یسیر ، بسنده إلیه ، وقال " هذا حدیث حسن ثابت ، أخرجه شیخ أهل الحدیث فی مسنده وفی هذا الحدیث دلالة على أن المجمل فی صحیح مسلم هو المبین فی مسند ابن حنبل وفقا بین الروایات " .
* : عقد الدرر : ص 62 ب 4 ف 1 ، أوله ، إلى قوله " ما ملئت جورا وظلما " وقال " أخرجه الحافظ أبو نعیم الأصبهانی فی صفة المهدی ، وأخرجه الإمام أحمد بن حنبل فی مسنده " .
وفی : ص 156 ب 7 - أوله ، إلى قوله " وساکن الأرض " وقال " أخرجه الإمام أحمد بن حنبل فی مسنده ، ورواه الحافظ أبو نعیم فی صفة المهدی " .
وفی : ص 164 ب 8 - کما فی روایة أحمد الأولى بتفاوت یسیر ، وقال " أخرجه الإمام أحمد بن حنبل فی مسنده ، والحافظ أبو بکر البیهقی فی البعث والنشور ، ورواه الحافظ أبو نعیم الأصبهانی فی صفة المهدی ، وانتهى حدیثه عند قوله : بالسویة بین الناس " .
وفی : ص 237 ب 11 - مختصرا ، وقال " أخرجه الإمام أحمد بن حنبل فی مسنده " .
* : فرائد السمطین : ج 2 ص 310 ح 561 - إلى قوله " بالسویة بین الناس " بسنده إلى أحمد .
* : مجمع الزوائد : ج 7 ص 313 - کما فی روایة أحمد الأولى بتفاوت یسیر ، وقال " قلت : رواه الترمذی وغیره باختصار کثیر ، رواه أحمد بأسانید ، وأبو یعلی باختصار کثیر ، ورجالهما ثقات " وفیه " وائتزره ندم " .
* : میزان الاعتدال : ج 3 ص 97 - کما فی أحمد ، إلى قوله " یقسم المال صحاحا " .
* : الفصول المهمة : ص 297 ف 12 - عن أبی سعید ، وجابر بن عبد الله ، شبیها بروایة أحمد الأولى ، وقال " وهذا حدیث حسن ثابت أخرجه شیخ أهل الحدیث أحمد بن حنبل فی مسنده " .
* : عرف السیوطی ، الحاوی : ج 2 ص 58 - کما فی أحمد بتفاوت یسیر ، وفیه " أبشرکم بالمهدی رجل من قریش - من عترتی - " وقال " وأخرج أحمد ، والباوردی فی المعرفة ، وأبو نعیم " .
* : الدر المنثور : ج 6 ص 57 - عن روایة أحمد الأولى بتفاوت یسیر ، وفیه " . . یبعثه الله . . یقسم الأرض صحاحا . . فما یقوم من المسلمین إلا رجل واحد " .
* : صواعق ابن حجر : ص 166 ب 11 ف 1 - کما فی روایة أحمد الثانیة ، وفیه " . . أبشروا بالمهدی رجل من قریش من عترتی " وقال " وأخرج أحمد الماوردی " .
* : القول المختصر : ص 5 ب 1 ح 8 - أوله ، مرسلا .
* : برهان المتقی : ص 79 ب 1 ح 21 - عن عرف السیوطی .
* : کنز العمال : ج 14 ص 261 ح 38653 - عن أحمد ، والبارودی ، عن أبی سعید :
* : الهدیة الندیة : على ما فی العطر الوردی .
* : فرائد فوائد الفکر : ص 7 ب 3 أوله ، عن أحمد ، وأبی نعیم .
* : إسعاف الراغبین : ص 148 - کما فی عرف السیوطی ، وقال " وأخرج أحمد ، والماوردی " .
* : نور الابصار : ص 188 - عن روایة أحمد الأولى بتفاوت یسیر .
* : ینابیع المودة : ص 469 ب 85 - عن إسعاف الراغبین .
وفی : ص 487 - ب 94 - عن غایة المرام ، إلى قوله " یقسم المال بالسویة بین الناس " .
* : الإذاعة : ص 119 وقال " أخرجه أحمد فی المسند ، وأبو یعلى ، ورجالهما ثقات ، وقد أخرجه الترمذی مختصرا " ولعله یقصد ، ما رواه الترمذی فی سننه ج 4 ص 506 ح 2232 .
* : العطر الوردی : ص 69 - عن الهدیة الندیة ، وصواعق ابن حجر .
* : راموز الأحادیث الاسطنبولی : عن أحمد والباوردی .
* : المغربی : ص 562 ح 31 - وقال " رواه أحمد ، وباوردی " .
* : عقیدة أهل السنة : ص 9 - بعضه ، عن مجمع الزوائد .

* *
* : دلائل الإمامة : ص 249 - وبإسناده ( أبو الحسین محمد بن هارون بن موسى عن أبیه )
عن أبی علی النهاوندی قال : حدثنا إسحاق ، عن یحیى بن سلیم قال : حدثنا هشام بن حسان عن المعلی بن أبی المعلى ، عن أبی الصدیق الناجی ، عن أبی سعید الخدری قال : قال رسول الله صلى الله علیه وآله : " أبشروا بالمهدی فإنه یأتی فی آخر الزمان على شدة وزلازل ، یسع الله له الأرض عدلا وقسطا " .
وفی : ص 252 - قال أبو علی النهاوندی ، حدثنا أبو علی هشام بن علی السیرافی قال : حدثنا عبد الله بن رجا قال : حدثنا همام ، عن المعلى بن زیاد ، قال : حدثنی المعلى ، عن رجل قال من مزینة ، عن أبی الصدیق الناجی ، عن أبی سعید الخدری ، أن رسول الله ذکر المهدی فقال : " یخرج عند کثرة اختلاف الناس وزلازل ، فیملؤها عدلا وقسطا کما ملئت ظلما وجورا ، یرضى به ساکن السماء وساکن الأرض ویقسم المال قسمة صحاحا ، قال قلت وما صحاحا ؟ قال بالسواء ، ویغنم الناس حتى لا یحتاج أحد أحدا ، فینادی مناد : من له إلی من حاجة ؟ فلا یجیبه أحد من الناس إلا إنسان واحد ، فیقول له خذ ، قال فیحثو فی ثوبه ما لا یستطیع حمله ، فیقول إحمل علی فیأبى علیه ، فیخفف منه حتى یصیر بقدر ما یستطیع أن یحمله فیقول : ما کان فی الناس أجشع فسا من هذا ، فیرجع إلى الخازن فیقول : إنه قد بدا لی رده ، فیأبى أن یقبله فیقول : إنا لا نقبل ممن أعطیناه ، قال فیمکث سبع أو ثمانا أو تسعا یعنی سنة ، ولا حیاة فی العیش بعد هذا ، أو قال لا خیر فی فی الحیاة بعدهن " .
* : مناقب فاطمة وولدها : على ما فی إثبات الهداة ، وقال إنه عن أبی مسلم ، ولکن ما فی دلائل الإمامة عن أبی سعید : -
* : فتن زکریا : على ما فی ملاحم ابن طاووس .
* : غیبة الطوسی : ص 111 - محمد بن إسحاق المقری ، عن المقانعی ، عن بکار بن أحمد ، عن الحسن بن الحسین ، عن المعلى بن زیاد ، عن العلاء بن بشیر المرادی ، عن أبی الصدیق الناجی ، عن أبی سعید الخدری : - کما فی روایة أحمد الأولى بتفاوت یسیر ، إلى قوله " وساکن الأرض " . وفیها : بالسند المتقدم إلى الحسن بن الحسین ، ثم عن بلیة ، عن أبی الجحاف قال : قال رسول الله صلى الله علیه وآله " أبشروا بالمهدی ، قال ثلاثا ، یخرج على حین اختلاف من الناس وزلزال شدید ، یملأ الأرض قسطا وعدلا کما ملئت ظلما وجورا یملا قلوب عباده عبادة ( کذا ) ویسعهم عدله " .
* : ملاحم ابن طاووس : ص 165 ب 23 - کما فی روایة أحمد الأولى بتفاوت یسیر ، عن کتاب الفتن لابن زکریا ، بسنده عن عبد الرزاق بإملائه من کتابه .
* : کشف الغمة : ج 3 ص 261 - کما فی روایة أحمد الأولى ، عن أربعین أبی نعیم ، إلى قوله " قال السویة بین الناس " .
وفی : ص 273 - عن بیان الشافعی .
* : إثبات الهداة : ج 3 ص 502 ب 32 ف 12 ح 292 - عن غیبة الطوسی .
وفی : ص 293 - أوله عن ابن الجحاف ، عن غیبة الطوسی ، وفیه " . . عن بیته . . ملیة خ ل " .
وفی : ص 574 ب 32 ف 48 ح 714 - کما فی روایة دلائل الإمامة الثانیة ، عن کتاب مناقب فاطمة وولدها .
وفی : ص 575 ب 32 ف 48 ح 723 - أوله ، عن کتاب مناقب فاطمة بإسناده عن أبی مسلم قال : قال رسول الله ( ص ) : - وفی : ص 594 ب 32 ف 2 ح 25 - عن کشف الغمة .
وفی : ص 600 ب 32 ب 2 ح 73 - عن کشف الغمة .
* : حلیة الأبرار : ج 2 ص 703 ب 54 ح 53 - عن أربعین أبی نعیم .
وفی : ص 713 - ح 101 - مرسلا ، عن بیان الشافعی ظاهرا .
* : غایة المرام : ص 692 ب 141 ح 5 - عن فرائد السمطین .
وفی : ص 700 ب 141 ح 98 - عن أربعین أبی نعیم .
وفی : ص 703 ب 141 ح 137 - عن بیان الشافعی .
* : البحار : ج 51 ص 74 ب 1 ح 23 - 24 - عن غیبة الطوسی .
وفی : ص 81 و 92 ب 1 - عن کشف الغمة .
* : منتخب الأثر : ص 147 ب 1 ف 2 ح 14 - عن أحمد .
وفی : ص 169 ف 2 ب 1 ح 80 - عن روایة غیبة الطوسی الثانیة .
وفی : ص 170 ف 2 ب 1 ح 88 - عن روایة دلائل الإمامة الثانیة
بشارتهای پیامبر (ص) درباره او

 

متن حدیث

54 - " یکون فی آخر الزمان - على تظاهر العمر وانقطاع من الزمان - إمام یکون أعطى الناس ، یجیئه الرجل فیحثو له فی حجره ، یهمه من یقبل عنه صدقة ذلک المال ما بینه وبین أهله ، لما یصیب الناس من الخیر "

* * *

* حدیث شماره : 54 *
* فضیل بن مرزوق ، از عطیه ، از ابو سعید نقل کرده که گفت : رسول خدا ( ص ) فرمود : در آخر الزمان - در مدت طولانى و سخنى و تنگدستى - امامى وجود دارد که به مردم بذل و بخشش مىنماید ، شخص پیش او مىرود و او با دو دست خویش مال را جمع نموده و به او مىدهد ، در آن زمان آن قدر مال وخیر به مردم مىرسد که هم و غم شخص این است که در میان فامیلش کسى را بیابد که صدقه مالش را از او قبول نماید .

منبع حدیث

54 - المصادر :
* : أبو یعلى : ج 2 ص 356 - 357 ح 1105 - حدثنا سلیمان بن عبد الجبار أبو أیوب ، حدثنا سهل بن عامر حدثنا فضیل بن مرزوق ، عن عطیة ، عن أبی سعید قال : قال رسول الله صلى الله علیه وسلم : -
* : العقیلی : على ما فی الإذاعة .
* : ابن عساکر : على ما فی عرف السیوطی ، الحاوی .
* : حلیة الأولیاء : على ما فی جمع الجوامع .
* : عرف السیوطی ، الحاوی : ج 2 ص 63 - وقال " وأخرج أبو یعلى ، وابن عساکر ، عن أبی سعید " وفیه " . . عند تظاهر من الفتن وانقطاع من الزمن أمیر ، أول ما یکون عطاؤه للناس أن یأتیه الرجل فیحثی . . من صدقة ذلک الیوم لما . . من الفرج " .
* : جمع الجوامع : ج 1 ص 1012 - عن حلیة الأولیاء ، وابن عساکر ، عن أبی سعید : - کما فی الحاوی .
* : کنز العمال : ج 14 ص 274 ح 38703 - کما فی عرف السیوطی ، عن أبی یعلى ، وابن عساکر ، وفیه " . . صدقة ذلک الیوم " .
* : برهان المتقی : ص 83 ب 1 ح 28 - عن عرف السیوطی ، الحاوی فیه " . . نهمة من یقبل . . لما یصیب الناس من الفرج " وفی هامشه " النهمة بفتح النون بلوغ الهمة فی الشیء والشهوة فیه ، والمراد أنه یعطیه من الصدقة بقدر ما یرضیه " ولکن الظاهر أن نهمة تصحیف یهمه " .
* : الإذاعة : ص 134 - کما فی عرف السیوطی ، وقال " أخرجه العقیلی ، وابن عساکر " .
* : العطر الوردی : ص 70 - کما فی عرف السیوطی ، إلى قوله " فی حجره " عن أحمد بن حنبل ، ولم نجده فی أحمد ، والظاهر أنه یقصد الحدیث الآتی الذی یشبهه .
* : المغربی : ص 568 ح 53 - کما فی عرف السیوطی ، وقال " رواه أبو یعلى ، وابن عساکر "
پر شدن زمین از ظلم وجور قبل از ظهور شریف حضرت مهدی (ع)
 

متن حدیث

59 - " لا تقوم الساعة حتى تمتلئ الأرض ظلما وعدوانا ، قال ثم یخرج رجل من عترتی أو من أهل بیتی یملؤها قسطا وعدلا کما ملئت ظلما وعدوانا "

* * *
* حدیث شماره : 59 *
* ( ابو سعید خدرى از پیامبر صلى الله علیه وآله نقل مىکند که ) حضرت فرمود : قیامت بپا نخواهد شد تا اینکه زمین از ظلم ودشمنى پر شود ، پس از آن مردى از عترت من ، ( یا اینکه حضرت فرموده باشد ) مردى از اهل بیت من ظهور کند و زمین را از عدل و داد پر نماید ، همانگونه که از ظلم و دشمنى پر شده است .

منبع حدیث

59 - المصادر :
* : أحمد : ج 3 ص 36 - حدثنا عبد الله ، حدثنی أبی ، ثنا محمد بن جعفر ، ثنا عوف ، عن أبی الصدیق الناجی ، عن أبی سعید الخدری قال : قال رسول الله صلى الله علیه وسلم : -
* : أبو یعلى : ج 2 ص 274 ح 987 - حدثنا أبو یعلى أحمد بن علی بن المثنى الموصلی ، حدثنا زهیر حدثنا یحیى بن سعید ، عن عوف ، حدثنا أبو الصدیق ، عن أبی سعید الخدری ، عن النبی صلى الله علیه وسلم قال : - کما فی أحمد بتفاوت یسیر وتقدیم وتأخیر .
* : ابن خزیمة : على ما فی جمع الجوامع .
* : ابن حبان : ج 8 ص 290 - 291 ح 6784 - کما فی أحمد بتفاوت یسیر ، بسند آخر ، وفیه " . . ثم خرج رجل من أهل بیتی أو عترتی " .
وفی : ص 291 ح 6786 - کما فی أحمد بتفاوت ، بسند آخر ، عن عبد الله قال : قال النبی صلى الله علیه وسلم " یخرج رجل من أمتی یواطئ اسمه اسمی وخلقه خلقی ، فیملأ الأرض قسطا وعدلا کما ملئت ظلما وجورا " .
* : الحاکم : ج 4 ص 557 - بسندین آخرین عن أبی سعید الخدری ، یلتقیان مع سند أحمد من عوف ، وقال " هذا حدیث صحیح على شرط الشیخین ولم یخرجاه ، والحدیث المفسر بذلک الطریق ، وطرق حدیث عاصم عن زر عن عبد الله کلها صحیحة على ما أصلته فی هذا الکتاب ، بالاحتجاج بأخبار عاصم بن أبی النجود إذ هو إمام من أئمة المسلمین " .
* : عقد الدرر : ص 16 ب 1 - وقال " أخرجه الإمام أحمد بن حنبل فی مسنده " وفیه " . . حتى تملأ . . من یملؤها " .
وفی : ص 36 ب 3 - مثله ، وقال " أخرجه الإمام أحمد فی مسنده " .
* : موارد الظمآن : ص 464 ح 1879 - عن ابن حبان بتفاوت یسیر .
وفی : ص 464 ح 1880 - عن ابن حبان .
* : مقدمة ابن خلدون : ص 250 ف 53 - عن الحاکم .
* : جمع الجوامع : ج 1 ص 902 - عن أبی یعلى ، وابن خزیمة ، وابن حبان ، والحاکم ،
عن أبی سعید : - کما فی أحمد .
* : جواهر العقدین ، السمهودی : على ما فی ینابیع المودة .
* : کنز العمال : ج 14 ص 271 ح 38691 - عن أبی یعلى ، وابن خزیمة ، وابن حبان ، والحاکم ، عن أبی سعید : -
* : ینابیع المودة : ص 433 ب 73 - عن جواهر العقدین ، قریبا من لفظ أحمد .
* : المغربی : ص 515 - عن مقدمة ابن خلدون ، والحاکم ، وقال " والحدیث أخرجه الحاکم ، عن عوف بن أبی جمیلة المذکور من طریقین ، الطریق الأول : عن أبی بکر بن إسحاق ، وعلی بن حماد العدل ، وأبی بکر محمد بن أحمد بن بالویه ، کلهم عن بشر بن موسى الأسدی ، عن هارون بن خلیفة ، عن عوف بن أبی جمیلة الأعرابی به ، الطریق الثانی : عن الحسین بن علی الدارمی ، عن محمد بن إسحاق الامام ، عن محمد بن یسار ، عن ابن أبی عدی ، عن عوف الأعرابی به . وأخرجه الإمام أحمد عن محمد بن جعفر ، حدثنا عوف الأعرابی به . وقال الحاکم : هذا حدیث صحیح على شرط الشیخین ، وأقره الحافظ الذهبی فی المستدرک ، وفی هذا کفایة للمنصف ، لکن لا بد من ذکر توثیق رجال الحدیث لیحصل الیقین لکل جهول أو معاند . فأبو الصدیق : روى له الشیخان والأربعة وقال ابن معین وأبو زرعة والنسائی ثقة ، وذکره ابن حبان فی الثقات ، وعوف بن أبی جمیلة بفتح الجیم الأعرابی من رجالهم أیضا ، قال أحمد : ثقة صالح الحدیث ، وقال ابن معین ثقة ، وقال أبو حاتم صدوق صالح ، وقال النسائی : ثقة ثبت ، وقال ابن سعد : کان ثقة کثیر الحدیث ، وقال مروان بن معاویة : کان یسمى الصدوق . وقال محمد بن عبد الله الأنصاری : کان یقال عوف الصدوق ، وذکره ابن حبان فی الثقات ، وأما الراوی عنه وهو محمد بن جعفر المعروف بغندر فثقة مشهور ، أکثر الشیخان فی صحیحیهما من إخراج أحادیثه ، وکان وکیع یسمیه الصحیح الکتاب ، وبه انتهى سند الحدیث عنه أحمد ، والتعریف برجاله یغنی عن التعریف ببقیة رجال الحاکم ، فلا نطیل به . فالحدیث على شرط الشیخین کما قال الحاکم " .
* : دلائل الإمامة : ص 249 - کما فی أحمد بتفاوت یسیر ، بسنده : أبو الحسین محمد هارون بن موسى عن أبیه ، عن أبی علی النهاوندی ، قال : حدثنا أبو القاسم بن أبی حبة قال : حدثنا إسحاق بن أبی إسرائیل قال : حدثنا أبو عبیدة الحداد قال : حدثنا عبد الواحد بن واصل السدوسی قال : حدثنا عرعون ( کذا ) عن أبی الصدیق الناجی ، عن أبی سعید الخدری قال : قال رسول الله : -
* : منتخب الأثر : ص 148 ف 2 ب 1 ح 19 - عن الحاکم .
وفی : ص 248 ف 2 ب 25 ح 4 - عن دلائل الإمامة
پیشانی وجبین حضرت مهدی (ع) نورانی ودرخشان وبلند وکشیده وبسیار زیبا ودلنشین
 

متن حدیث

61 - " لا تقوم الساعة حتى یملک رجل من أهل بیتی ، أجلى أقنى ، یملأ الأرض عدلا کما ملئت قبله ظلما ، یکون سبع سنین "

* * *
* حدیث شماره : 61 *
* ( ابو سعید خدرى از پیامبر صلى الله علیه وآله نقل مىکند که ) فرمود : قیامت بپا نخواهد شد تا اینکه مردى از اهل بیت من که داراى پیشانى روشن ونورانى و بینى کشیده است حکومت فرمانروایى نماید ، زمین را پر از عدل و داد نماید ، همانگونه که پیش از آن از ستم پر شده بود ، و حکومت آن حضرت ( علیه السلام ) هفت سال ادامه خواهد داشت .

منبع حدیث

61 - المصادر :
* : أحمد : ج 3 ص 17 - حدثنا عبد الله ، حدثنی أبی ، ثنا أبو النصر ، ثنا أبو معاویة شیبان ، عن مطر بن طهمان ، عن أبی الصدیق الناجی ، عن أبی سعید الخدری ، قال : قال رسول الله صلى الله علیه وسلم : -
* : أبو داود : على ما فی الدر المنثور ، ولم نجده فیه بهذا اللفظ .
* : أبو یعلى : ج 2 ص 367 - ح 1128 - حدثنا قطن بن نسیر ، حدثنا عدی بن أبی عمارة ، حدثنا مطر الوراق ، عن أبی الصدیق ، عن أبی سعید عن رسول الله صلى الله علیه وسلم قال " لیقومن على أمتی من أهل بیتی أقنى ، أجلى ، یوسع الأرض عدلا کما وسعت ظلما وجور ، یملک سبع سنین " .
* : ابن حبان : ج 8 ص 291 ح 6787 - کما فی أحمد ، بسند آخر ، عن أبی سعید : - وفیه " یملک " . ولیس فیه " أجلى " .
* : صفة المهدی ، أبو نعیم : على ما فی عقد الدرر .
* : أخبار أصبهان ، أبو نعیم : ج 1 ص 84 - کما فی أحمد ، بسند آخر ، عن أبی سعید ، وفیه " . . حتى یستخلف . . أجنا " .
* : فرائد السمطین : ج 2 ص 324 ح 574 - کما فی أحمد بتفاوت یسیر ، بسنده إلیه ، وفیه " . . حتى یملک الأرض " وقال " قال الشیخ عبد الرحمان الجوزی : الأجلى الذی قد انحسر الشعر عن جبهته إلى نصف رأسه ، والقنا : إحدیداب فی الانف " .
* : عقد الدرر : ص 35 ب 3 - کما فی أحمد ، وقال " أخرجه الإمام أحمد فی مسنده ، والحافظ أبو عبد الله نعیم بن حماد فی کتاب الفتن " ولابد أنه یقصد بروایة ابن حماد ما رواه من أجزائه فی أبوابه المختلفة ، حیث لا یوجد بهذا اللفظ فی مکان واحد .
وفی : ص 236 ب 11 - کما فی أحمد ، عن أبی سعید : -
وفیها : قال : " وعن أبی سعید الخدری رضی الله عنه قال : قال رسول الله صلى الله علیه وسلم " لا تنقضی الساعة حتى یملک الأرض رجل من أهل بیتی ، یملأ الأرض عدلا کما ملئت قبله جورا ، یملک سبع سنین " وقال " أخرجه الحافظ أبو نعیم فی صفة المهدی " .
* : مجمع الزوائد : ج 7 ص 314 - عن أبی یعلى .
* : العلل المتناهیة : ج 2 ص 857 ح 1436 - بسند آخر عن عبد الله ، قال : قال رسول الله صلى الله علیه وسلم " لا یذهب الامر حتى یملک رجل من أهل بیتی یوافق اسمه اسمی ، یملأ الأرض قسطا وعدلا کما ملئت جورا وظلما " .
* : عرف السیوطی ، الحاوی : ج 2 ص 63 - کما فی روایة عقد الدرر الثالثة ، وقال " وأخرج أحمد ، وأبو نعیم عن أبی سعید " وفیه " لا تنقضی الدنیا " .
* : الدر المنثور : ج 6 ص 57 - کما فی أحمد بتفاوت یسیر ، وقال " وأخرج أحمد ، وأبو داود ، عن أبی سعید الخدری رضی الله عنه ، قال قال رسول الله صلى الله علیه وسلم : وفیه " ولفظ أبی داود : المهدی منی أجلى الجبهة ، أقنى الانف ، یملأ الأرض قسطا وعدلا کما ملئت قبله ظلما وجورا ، یکون سبع سنین " .
* : جمع الجوامع : ج 1 ص 902 - عن أحمد ، وأبی یعلى ، وسمویه ، والضیاء المقدسی ، عن أبی سعید : - کما فی أحمد .
* : برهان المتقی : ص 162 ب 10 عن عرف السیوطی ، الحاوی .
* : کنز العمال : ج 14 ص 270 ح 38690 - کما فی جمع الجوامع .
* : الإذاعة : ص 120 - مرسلا عن أبی یعلى ، ولیس فیه " أقنى أجلى " وفیه " . . رجل من أهل بیتی " .
* : راموز الأحادیث ، الاسطنبولی : ص 477 - على ما فی ملحقات إحقاق الحق : ج 13 ص 143 - عن أحمد .

* *
* : دلائل الإمامة : ص 251 - کما فی أبی یعلى بتفاوت یسیر ، بسنده - وأخبرنی أبو الحسین محمد بن هارون بن موسى قال : حدثنا أبو علی الحسین بن محمد النهاوندی قال : حدثنا جریر ، عن معد الوراق قال : أخبرنا أبو الصدیق الناجی ، عن أبی سعید الخدری : - وفی : ص 258 - کما فی أحمد ، بسنده : وأخبرنی أبو عبد الله أحمد بن محمد بن عبد الله بن خالد الکابلی قال : أخبرنا أبو الحسن أحمد بن جعفر بن محمد بن محمد الخلال قال : حدثنی محمد بن إسکاف ، والحسن بن منصور الجصاص قال : حدثنا أبو النصر قال : حدثنا شیبان بن مطر الوراق ، عن أبی الصدیق ، عن أبی سعید : -
* : کشف الغمة : ج 3 ص 258 - کما فی روایة عقد الدرر الرابعة ، عن أربعین أبی نعیم .
* : إثبات الهداة : ج 3 ص 592 ب 32 ف 2 ح 10 - عن کشف الغمة .
* : غایة المرام : ص 693 - 694 ب 141 ح 16 - عن فرائد السمطین .
وفی : ص 699 ب 141 ح 74 - کما فی روایة عقد الدرر الرابعة ، عن أربعین أبی نعیم .
* : حلیة الأبرار : ج 2 ص 700 ب 54 - ح 37 - کما فی روایة عقد الدرر الرابعة ، عن
أربعین أبی نعیم .
* : البحار : ج 51 ص 78 ب 1 - عن کشف الغمة .
* : منتخب الأثر : ص 148 ف 2 ب 1 ح 18 - عن أحمد
اسم او اسم من است ( اسم پیامبر (ص) ) وکنیهء او کنیهء من

 

متن حدیث

64 - " یخرج فی آخر الزمان رجل من ولدی ، اسمه کإسمی وکنیته ککنیتی ، یملأ الأرض عدلا کما ملئت جورا "

* * *

* حدیث شماره : 64 *
* عبدالعزیز بن محمود بن بزاز ، از ابن عمر نقل کرده که گفت ، از رسول الله صلى الله علیه وآله نقل شده که آن حضرت فرمود : در آخر الزمان مردى از فرزندانم که نام او نام من وکنیهء او مثل کنیه من است ظهور مىکند و زمین را پر از عدل مىکند همانگونه که از جور پر شده است .

منبع حدیث

64 - المصادر :
* : تذکرة الخواص : ص 363 - مرسلا : أنبأنا عبد العزیز بن محمود بن البزاز ، عن ابن عمر قال : قال رسول الله صلى الله علیه وآله : - وقال " فذلک هو المهدی ، وهذا حدیث مشهور " .
* : عقد الدرر : ص 32 ب 2 - مرسلا ، عن عبد الله بن عمر رضی الله عنهما قال : قال رسول الله صلى الله علیه وسلم : کما فی تذکرة الخواص .
* : منهاج السنة ، ابن تیمیة : ج 4 ص 211 - عن منهاج الکرامة ، عن ابن عمر : - وقال " إن الأحادیث التی یحتج بها على خروج المهدی أحادیث صحیحة رواها أبو داود ، والترمذی ، وأحمد ، وغیرهم من حدیث ابن مسعود وغیره " .
* : عقیدة أهل السنة : ص 16 - عن منهاج السنة ، عن ابن عمر : -

* *
* : منهاج الکرامة : ص 28 - عن ابن الجوزی ، عن ابن عمر : -
وفی : ص 115 - کما فی روایته الأولى ، مرسلا ، عن ابن عمر : - وقال " ورواه ابن الجوزی الحنبلی ، عن أبی داود ، وصحیح الترمذی " .
* : إثبات الهداة : ج 3 ص 606 - 607 ب 32 ف 6 ح 111 کما فی تذکرة الخواص ، عن منهاج الکرامة للعلامة الحلی ، عن ابن الجوزی من الحنابلة أنه روى بسنده عن ابن عمر : - وفی : ص 624 ب 32 ف 25 ح 208 - عن عقد الدرر .
* : منتخب الأثر : ص 182 ف 2 ب 3 ح 1 - عن تذکرة الخواص
بینی آن حضرت باریک وکشیده

 

متن حدیث

65 - " یقوم فی آخر الزمان رجل من عترتی شاب حسن الوجه أجلى الجبین أقنا الأنف ، یملأ الأرض قسطا وعدلا کما ملئت ظلما وجورا ، ویملک کذا
سبع سنین "
المفردات : کذا : یعنی وجود کلمة أو فقرة فی الحدیث وقد تقدم ویأتی أنه صلى الله علیه وآله عقد بیدیه للدلالة على مدة بقاء المهدی ( ع ) .

* * *

* حدیث شماره : 65 *
* عطا بن عجلان ، از ابو نضره ، از ابو سعید خدرى ، روایت کرده که رسول خدا ( ص ) فرمود : در آخر الزمان مردى جوان و خوش سیما با پیشانى روشن ونورانى و بینى کشیده از عترت من قیام مىنماید ، زمین را پر از عدل و داد مىکند همانگونه که از ستم و جور پر شده است ، و هفت سال حکومت و فرمانروایى مىفرماید .

منبع حدیث

65 - المصادر :
* : الدانی : ص 94 - حدثنا حمزة بن علی ، حدثنا عبد الله بن محمد ، حدثنا علی بن الحسین الجهنی بدمشق ، حدثنا هشام بن عمار ، حدثنا إسماعیل بن عیاش ، حدثنا عطا بن عجلان عن أبی نضرة ، عن أبی سعید الخدری قال : قال رسول الله صلى الله علیه وسلم : -
* : عقد الدرر : ص 39 ب 3 - عن الدانی ، ولیس فیه " أجلى الجبین " وفیه " کذا وکذا سبع سنین "
بشارتهای پیامبر (ص) درباره او
 

متن حدیث

66 - " إن المهدی من عترتی ، من أهل بیتی یخرج فی آخر الزمان ، ینزل " الله " له من السماء قطرها ، ویخرج له ( من ) الأرض بذرها ، فیملأ الأرض عدلا
وقسطا ، کما ملأها القوم ظلما وجورا "

* * *
* حدیث شماره : 66 *
* بدرستیکه مهدى از عترت من ، از اهل بیت من در آخر الزمان ظهور خواهد نمود ، ( خداوند ) باران آسمان را بر او فرو خواهد فرستاد وبذرها ودانه هاى زمین را خواهد رویانید ، آنگاه ( آن حضرت علیه السلام ) زمین را پر از عدل و داد نموده همانگونه که مردم آنرا از ظلم و جور پر کرده اند .

منبع حدیث

66 - المصادر :
* : غیبة الطوسی : ص 111 - ( محمد بن إسحاق ) المقری ، عن علی بن العباس المقانعی ، عن علی بن بکار بن أحمد ، عن الحسن بن الحسین ، عن سفیان الجریری ، عن عبد المؤمن ، عن الحارث بن حصیرة ، عن عمارة بن جوین العبدی ، عن أبی سعید الخدری ( قال ) سمعت رسول الله صلى الله علیه وآله یقول على المنبر : -
* : إثبات الهداة : ج 3 ص 502 ب 32 ف 12 ح 294 - عن غیبة الطوسی بتفاوت یسیر ، وفی سنده " عمار بن جریر ، بدل عمارة بن جوین " .
* : البحار : ج 51 ص 74 ب 1 ح 25 - عن غیبة الطوسی بتفاوت یسیر .
* : منتخب الأثر : ص 169 ف 2 ب 1 ح 81 - عن غیبة الطوسی
حضرت مهدی (ع) فرمانروا و پادشاه عرب می گردد
 

متن حدیث

68 - " لا تنقضی الأیام ولا یذهب الدهر حتى یملک العرب رجل من أهل بیتی ، یواطئ اسمی "

* * *
* حدیث شماره : 68 *
* از عاصم بن أبی نجود ، از ذر بن حبیش ، از عبد الله ، منقول است که گفت : رسول خدا ( ص ) فرمود : روزها سپرى نمىشوند وروزگار نمىگذرد تا اینکه مردى از اهل بیت من که نام او موافق نام من است بر عرب حکومت کند .

منبع حدیث

68 - المصادر :
* : مسند مسدد : على ما فی مسند أبی داود .
* : أحمد : ج 1 ص 376 - حدثنا عبد الله ، حدثنی أبی ، ثنا عمر بن عبید ، عن عاصم بن أبی النجود ، عن زر بن حبیش ، عن عبد الله قال : قال رسول الله صلى الله علیه وسلم : -
وفی : ص 377 - کما فی روایته الأولى : حدثنا عبد الله ، حدثنی أبی ، ثنا یحیى بن سعید ، عن سفیان ، حدثنی عاصم ، عن زر ، عن عبد الله ، عن النبی صلى الله علیه وسلم : - وفیه " لا تذهب الدنیا أو قال لا تنقضی الدنیا " .
وفی : ص 430 - کما فی روایته الثانیة ، بسندها .
وفی : ص 448 - کما فی روایته الأولى ، وفی سنده " عمر بن عبید الطنافسی " ولیس فیه " یحیى عن سفیان " .
* : أبو داود : ج 4 ص 107 ح 4282 - کما فی روایة أحمد الثانیة ، بسند آخر : حدثنا مسدد أن عمر بن عبید حدثهم ( ح ) وثنا محمد بن العلاء ، ثنا أبو بکر - یعنی ابن عیاش - ( ح ) وثنا مسدد ، ثنا یحیى عن سفیان ( ح ) وثنا أحمد بن إبراهیم ، ثنا عبید الله بن موسى ، أخبرنا زائدة ( ح ) وثنا أحمد بن إبراهیم ، حدثنی عبید الله ( ابن موسى ) عن فطر ، المعنى ( واحد ) کلهم عن عاصم ، عن زر ، عن عبد الله ، عن النبی صلى الله علیه وسلم قال : -
* : البزار : ج 1 ص 281 - على ما فی هامش الطبرانی .
* : الترمذی : ج 4 ص 505 ب 34 ف 52 ح 2230 - کما فی روایة أحمد الأولى ، بسند آخر ، عن عبد الله : - وفیه " لا تذهب الدنیا " وقال " هذا حدیث حسن صحیح "
* : فتن زکریا : على ما فی ملاحم ابن طاووس .
* : معجم ابن الأعرابی : ص 78 - بسند آخر عن ابن مسعود ، عن النبی قال " لا تنقضی الدنیا حتى یلی من هذه الأمة رجل من أهل بیتی یواطئ اسمه اسمی " .
* : الطبرانی ، الکبیر : ج 10 ص 164 - 165 ح 10218 - کما فی روایة أحمد الثانیة ، بأسانید ثلاثة عن عبد الله : - وفیه " لا تنقضی الدنیا " .
وفی : ص 166 ح 10223 - کما فی روایة أحمد الأولى ، بسند آخر ، عن ابن مسعود : - وفیه " لا یذهب الدنیا أو لا ینقضی " .
* : أربعون أبی نعیم : على ما فی إثبات الهداة .
* : حلیة الأولیاء : على ما فی حلیة الأبرار ، وغایة المرام ، ولم نجده فی فهارسه .
* : الدانی : ص 98 - کما فی روایة أحمد الأولى ، عن عبد الله ، عن النبی صلى الله علیه وسلم قال : - وفیه " لا تذهب الدنیا " .
* : مصابیح البغوی : ج 3 ص 492 ح 4210 - کما فی روایة أحمد الأولى ، من حسانه ، عن عبد الله بن مسعود : - وفیه " لا تذهب الدنیا " .
* : العلل المتناهیة : ج 2 ص 857 ح 1435 - بسنده عن الترمذی ، وقال " رواه الترمذی وقال هذا حدیث حسن صحیح " .
* : عقد الدرر : ص 27 ب 2 - عن روایة أحمد الأولى ، وفیه " لا تذهب الدنیا " .
* : مطالب السؤول : ج 2 ص 81 - عن أبی داود ، والترمذی .
* : بیان الشافعی : ص 481 ب 1 - کما فی الترمذی ، بسنده إلیه ، وقال " قلت : هذا حدیث صحیح ، هکذا أخرجه الحافظ محمد بن عیسى الترمذی فی جامعه الصحیح " .
وفیها : کما فی أبی داود ، بسنده إلیه ، وقال " قلت : هذا حدیث حسن صحیح ، أخرجه أبو داود فی سننه کما أخرجناه " .
وفی : ص 483 - کما فی روایة أحمد الثانیة ، بسنده إلیه ، وقال " وجمع الحافظ أبو نعیم طرق هذا الحدیث عن الجم الغفیر فی مناقب المهدی ، کلهم عن عاصم بن أبی النجود ، عن زر ، عن عبد الله ، عن النبی صلى الله علیه وآله فمنهم : سفیان بن عیینة ، کما أخرجناه وطرقه عنه بطرق شتى . ومنهم : قطر بن خلیفة ، وطرقه عنه بطرق شتى . ومنهم : الأعمش ، وطرقه عنه بطرق شتى . ومنهم : أبو إسحاق سلیمان بن فیروز الشیبانی ، وطرقه عنه بطرق شتى . ومنهم : حفص بن عمر ، ومنهم : سفیان الثوری ، وطرقه عنه بطرق شتى . ومنهم : شعبة ، وطرقه بطرق شتى . ومنهم : واسط بن الحارث . ومنهم : یزید بن معاویة أبو شیبة ، له فیه طریقان . ومنهم : سلیمان بن قرم ، وطرقه عنه بطرق شتى . ومنهم : جعفر الأحمر ، وقیس بن الربیع ، وسلیمان بن قرم ، وأسباط ، جمعهم فی سند واحد . ومنهم : سلام أبو المنذر . ومنهم : أبو شهاب محمد بن إبراهیم الکنانی ، وطرقه عنه بطرق شتى . ومنهم : عمر بن عبید الطنافسی ، وطرقه عنه بطرق
شتى . ومنهم : أبو بکر بن عیاش ، وطرقه عنه بطرق شتى . ومنهم : أبو الجحاف داود بن أبی العوف وطرقه عنه بطرق شتى . ومنهم عثمان بن شبرمة وطرقه عنه بطرق شتى . ومنهم : عبد الملک بن أبی عیینة ، ومنهم : محمد بن عیاش عن عمرو العامری وطرقه بطرق شتى . وذکر سندا وقال فیه : حدثنا أبو غسان حدثنا قیس ولم ینسبه . ومنهم : عمرو بن قیس الملائی . ومنهم : عمار بن زریق . ومنهم : عبد الله بن حکیم بن جبیر الأسدی . ومنهم : عمر بن عبد الله بن بشر . ومنهم : أبو الأحوص . ومنهم : سعد بن الحسن بن أخت ثعلبة . ومنهم : معاذ بن هشام قال حدثنی أبی عن عاصم . ومنهم : یوسف بن یونس . ومنهم : غالب بن عثمان . ومنهم : حمزة الزیات ومنهم : شیبان . ومنهم : الحکم بن هشام . ورواه غیر عاصم عن زر ، وهو عمرو بن مرة عن زر ، کل هؤلاء رووا ( اسمه اسمی ) إلا ما کان من عبید الله بن موسى ، عن زائدة ، عن عاصم فإنه قال فیه ( واسم أبیه اسم أبی ) ولا یرتاب اللبیب أن هذه الزیادة لا اعتبار بها مع اجتماع الأئمة على خلافها ، والله أعلم " .
* : فرائد السمطین : ج 2 ص 327 ح 577 - کما فی روایة أحمد الثانیة ، بسنده إلیه .
* : مشکاة المصابیح : ج 3 ص 24 ف 2 ح 5452 - کما فی الترمذی ، وقال " رواه الترمذی ، وأبو داود " .
* : فتن ابن کثیر : ج 1 ص 38 - عن أبی داود .
* : شرح المقاصد : ص 307 - کما فی الترمذی ، عن ابن عباس : -
* : الفصول المهمة : ص 293 ف 12 - عن روایة بیان الشافعی الأولى .
* : عرف السیوطی ، الحاوی : ج 2 ص 58 - کما فی الترمذی ، وقال " وأخرج أحمد ، وأبو داود ، والترمذی " .
* : جمع الجوامع : ج 1 ص 886 - وقال " أحمد وأبی داود والترمذی ، حسن صحیح ، والطبرانی عن ابن مسعود " .
* : جواهر العقدین : على ما فی ینابیع المودة .
* : کنز العمال : ج 14 ص 263 ح 38655 - عن أحمد ، وأبی داود ، والترمذی .
* : برهان المتقی : ص 87 ب 1 ح 45 - عن عرف السیوطی ، الحاوی .
* : مرقاة المفاتیح : 5 ص 179 - عن مشکاة المصابیح ، وقال " أی ویطابق اسمه اسمی فإنه محمد المهدی ، وبهدیه صلى الله علیه وسلم للناس یهدی : وقال الطیبی رحمه الله لم یذکر العجم وهم مرادون أیضا ، لأنه إذا ملک العرب واتفقت کلمتهم وکانوا یدا واحدة قهروا سایر الأمم ، ویمکن أن یقال ذکروا العرب لغلبتهم فی زمنه ، أو من باب الاکتفاء ومراده العرب والعجم " .
* : فرائد فوائد الفکر : ص 3 ب 3 - کما فی روایة أحمد الثانیة ، مرسلا عن عبد الله بن مسعود : - وفیه " لا تذهب الدنیا " .
* : لوائح السفارینی : ج 2 ص 2 - بعضه ، عن الترمذی ، والطبرانی .
* : إسعاف الراغبین : ص 145 - کما فی روایة أحمد الثانیة عنه ، وعن أبی داود ، والترمذی ، ولیس فیه " العرب " .
* : تحفة الأحوذی : ج 6 ص 484 - 485 - ح 2331 - عن الترمذی .
* : ینابیع المودة : ص 433 ب 73 - عن جواهر العقدین .
* : نور الابصار : ص 189 - عن أبی داود .
* : المشرب الوردی ، القاری : على ما فی عقیدة أهل السنة ، العباد .
* : عقیدة أهل السنة ، العباد : ص 25 - عن الترمذی .

* *
* : بشارة المصطفى : ص 281 - عن عبد الله بن مسعود قال : قال رسول الله صلى الله علیه وآله : - کما فی روایة أحمد الأولى بتفاوت یسیر ، مرسلا .
* : ملاحم ابن طاووس : ص 162 ب 17 - کما فی الترمذی ، عن فتن زکریا قال : " فی کتاب الفتن من خروج المهدی علیه السلام ، وما بشر رسول الله به قال : حدثنا عبید بن أسباط عن محمد القرشی بالکوفة قال : حدثنا أبی قال : حدثنا سفیان الثوری ، عن عاصم بن أبی ذر ، عن عبد الله قال : قال رسول الله صلى الله علیه وآله : - ولعل أصله " عن عاصم ، عن زر " .
وفی : ص 163 - کما فی روایة أحمد الأولى بتفاوت یسیر ، عن فتن زکریا .
* : کشف الغمة : ج 3 ص 266 - عن بیان الشافعی .
* : تحفة الطالب : على ما فی إثبات الهداة .
* : إثبات الهداة : ج 3 ص 597 ب 32 ف 2 ح 52 - عن کشف الغمة .
وفی : ص 607 ب 32 ف 7 ح 112 - عن تحفة الطالب ، وفیه " لا تنقضی الأیام . . اسمه اسمی وکنیته کنیتی " .
وفی : ص 610 ب 32 ف 10 ح 135 - عن مطالب السؤول .
وفی : ص 612 ب 32 ف 12 ح 142 - عن مصابیح البغوی .
* : حلیة الأبرار : ج 2 ص 696 ب 54 ح 18 - عن مصابیح البغوی ، ولعله یقصد حدیثا آخر للبغوی لان الحدیث المعنی لیس فیه " واسم أبیه اسم أبی " .
وفی : ص 697 ب 54 ح 24 - عن حلیة الأولیاء .
وفی : ص 707 ب 54 ح 79 - عن بیان الشافعی .
* : غایة المرام : ص 694 ب 141 ح 19 - عن فرائد السمطین .
وفی : ص 698 ب 141 ح 61 - عن حلیة الأولیاء
وفی : ص 701 ح 115 - عن بیان الشافعی .
* : البحار : ج 51 ص 85 ب 1 ح 1 - عن کشف الغمة .
* : منتخب الأثر : ص 141 ف 2 ب 1 - عن الترمذی .
وفیها : عن روایة أحمد الأولى .
وفی : ص 142 ف 2 ب 1 ح 5 - عن أبی داود
بشارتهای پیامبر (ص) درباره او

 

متن حدیث

69 - " لو لم یبق من الدهر إلا یوم لبعث الله رجلا من أهل بیتی یملؤها عدلا کما ملئت جورا "

* * *

* حدیث شماره : 69 *
* فطر ، از قاسم بن أبی بزه ، از ابو طفیل ، از علی ( ع ) ، از رسول خدا ( ص ) روایت کرده است که : اگر از دنیا حتى بیش از یک روز باقى نماند ، خداوند متعال مردى را از اهل بیت من برخواهد انگیخت تا زمین را پر از عدل نماید همانگونه که از جور پر شده است .

منبع حدیث

69 - المصادر :
* : ابن أبی شیبة : ج 15 ص 198 ح 19494 - الفضل بن دکین ، قال : حدثنا فطر ، عن القاسم بن أبی بزة ، عن أبی الطفیل ، عن علی ، عن النبی صلى الله علیه وسلم قال : -
* : أحمد : ج 1 ص 99 - حدثنا عبد الله ، حدثنی أبی ، ثنا الحجاج وأبو نعیم قالا : ثنا قطر عن القاسم بن أبی بزة ، عن أبی الطفیل ، قال حجاج : سمعت علیا رضی الله عنه یقول : قال رسول الله صلى الله علیه وسلم : - کما فی ابن أبی شیبة بتفاوت یسیر ، وفیه " رجلا منا " وفیه " قال أبو نعیم : رجلا منا ، قال سمعته مرة یذکره عن حبیب ، عن أبی الطفیل ، عن علی رضی الله عنه ، عن النبی صلى الله علیه وسلم " .
* : أبو داود : ج 4 ص 107 ح 4283 - کما فی ابن أبی شیبة وبسنده ، عن علی رضی الله عنه : -
* : البزار : ج 1 ص 104 - على ما فی هامش فرائد السمطین ج 2 ص 332 - بسند آخر عن علی : - وفیه " . . الدنیا " وقال " ثم قال البزار : وهذا الحدیث لا نعلمه یروى عن علی بهذا اللفظ بإسناد أحسن من هذا الاسناد " .
* : البدء والتاریخ : ج 2 ص 181 - کما فی ابن أبی شیبة ، مرسلا ، وفیه " لو لم یبق من الدنیا إلا عصر " .
* : ملاحم ابن المنادی : ص 41 - کما فی ابن أبی شیبة ، بسند آخر ، عن علی بن أبی طالب : -
* : الاعتقاد ، البیهقی : ص 173 - کما فی ابن أبی شیبة بتفاوت یسیر .
* : شرح السنة للبغوی : على ما فی البحار .
* : الجمع بین الصحاح : على ما فی العمدة ، وحلیة الأبرار ، وغایة المرام .
* : العلل المتناهیة : ج 2 ص 856 ح 1433 - عن أبی داود ، عن علی علیه السلام : -
* : جامع الأصول : ج 11 ص 49 ب 1 ح 7811 - عن أبی داود .
* : مطالب السؤول : ج 2 ص 80 - عن أبی داود .
* : تذکرة الخواص : 364 - کما فی ابن أبی شیبة ، وقال وقد أخرج أبو داود ، والزهری وفیه " . . من أهل بیتی من یملأ الأرض عدلا " .
* : مختصر سنن أبی داود : ج 6 ص 159 ح 4114 - من سنن أبی داود .
* : بیان الشافعی : ص 482 ب 1 - عن أبی داود .
* : عقد الدرر : ص 18 ب 1 - عن أبی داود .
وفی : ص 21 ب 1 - عن البیهقی .
* : فتن ابن کثیر : ج 1 ص 37 - عن أحمد .
* : مقدمة ابن خلدون : ص 248 ف 53 - عن أبی داود .
* : الفصول المهمة : ص 293 ف 12 - عن بیان الشافعی .
* : الجامع الصغیر : ج 2 ص 438 ح 7489 - لأحمد ، وأبی داود .
* : عرف السیوطی ، الحاوی : ج 2 ص 59 - کما فی ابن أبی شیبة ، وقال " وأخرج أحمد ، وابن أبی شیبة ، وأبو داود ، عن علی ، عن النبی صلى الله علیه وسلم " .
* : الدر المنثور : ج 6 ص 58 - کما فی أحمد ، وقال " وأخرج ابن أبی شیبة ، وأحمد ، وأبو داود " .
* : جمع الجوامع : ج 1 ص 669 - عن أحمد ، وأبی داود ، عن علی : -
* : جواهر العقدین ، على ما فی ینابیع المودة .
* : الأئمة الاثنا عشر ، ابن طولون : ص 121 - کما فی ابن أبی شیبة بتفاوت یسیر ، وقال " والحدیث أخرجه أحمد ، وأبو داود ، وکذا ابن ماجة " .
* : صواعق ابن حجر : ص 163 ب 11 ف 1 - قال " وأخرج أحمد ، وأبو داود ، والترمذی ، وابن ماجة ، وفیه " . . رجلا من عترتی " وقال " وفی روایة رجلا من أهل بیتی " ولکن لم نجده فی النسخ التی لدینا من ابن ماجة والترمذی ، ولعلهم یقصدون غیره بمعناه ، ومثله کثیر من المحدثین ، خاصة المتسامحین ، کما أن نسخ ابن ماجة وغیرها من الصحاح متفاوتة کثیرا نسبیا .
* : کنز العمال : ج 14 ص 267 ح 38675 - عن أحمد ، وأبی داود .
* : مرقاة المفاتیح : ص 179 - وقال " ورواه أحمد ، وأبو داود عن علی رضی الله عنه مرفوعا ، ورواه ابن ماجة عن أبی هریرة مرفوعا " .
* : السیرة الحلبیة : ج 1 ص 193 - أوله : وقال " وظهوره یکون بعد أن یکسف القمر فی أول لیلة من رمضان وتکسف الشمس فی النصف منه ، فإن مثل ذلک لم یوجد منذ خلق الله السماوات والأرض عمره عشرون سنة وقیل أربعون سنة " . وقد ورد ذکر هذه العلامة فی أحادیث أهل البیت علیهم السلام .
* : ذخائر المواریث : ج 3 ص 18 ح 5356 - أوله ، عن أبی داود مرسلا .
* : إسعاف الراغبین : ص 145 - کما فی صواعق ابن حجر ، وقال " وأخرج أحمد ، وأبو داود ، والترمذی وابن ماجة " .
* : نور الابصار : ص 187 - عن أبی داود .
* : ینابیع المودة : ص 187 ب 56 - عن الجامع الصغیر .
وفی : ص 432 - ب 73 - عن جواهر العقدین .
* : مشارق الأنوار : ص 112 - وقال " وأخرج أحمد ، وأبو داود ، والترمذی ، وابن ماجة " وفیه " . . من عترتی " .
* : الإذاعة : ص 130 - 131 - کما فی ابن أبی شیبة ، وقال " وأخرجه أحمد فی المسند ، وأبو داود فی السنن " .
* : عون المعبود : ج 11 ص 372 - 373 ح 4263 - عن أبی داود ، وقال " الحدیث سکت عنه المنذری ، قلت : الحدیث سنده حسن قوی ، وأما فطر بن الخلیفة الکوفی فوثقه أحمد بن حنبل ویحیى بن سعید القطان ویحیى بن معین والنسائی والعجلی وابن سعد والساجی ، وقال أبو حاتم صالح الحدیث ، وأخرج له البخاری ، ویکفی توثیق هؤلاء الأئمة لعدالته فلا یلتفت إلى قول ابن یونس وأبی بکر بن عیاش والجوزجانی فی تضعیفه ، بل هو قول مردود والله أعلم " .
* : فیض القدیر : ج 5 ص 331 ح 7489 - عن الجامع الصغیر .
* : المغربی : ص 490 - 495 - عن مقدمة ابن خلدون ، وقال بعد بحث مفصل فی تصحیح سنده " الحاصل لیس فی الحدیث ما ینزل رتبته إلى درجة الحسن ، فضلا عن أن یحط قدره إلى مرتبة الضعیف ، بل هو صحیح بلا شک ولا شبهة ، والله أعلم " .

* *
* : مجمع البیان : ج 7 ص 67 - قال " ما رواه الخاص والعام عن النبی صلى الله علیه وآله : - وفیه " . . الدنیا إلا یوم واحد لطول الله ذلک الیوم حتى یبعث رجلا صالحا من أهل بیتی یملأ الأرض عدلا وقسطا کما ملئت ظلما وجورا " .
* : العمدة : ص 433 ح 908 - کما فی ابن أبی شیبة ، عن الجمع بین الصحاح الستة ، وفیه " . . من الدنیا " .
* : الطرائف : ص 176 ح 274 - عن أبی داود .
* : کشف الغمة : ج 3 ص 227 - عن مطالب السؤول . وفی : ص 266 - عن بیان الشافعی .
* : تأویل الآیات الطاهرة : ج 1 ص 332 ح 23 - مرسلا عن النبی صلى الله علیه وآله ، و فیه " . . من الدنیا إلا یوم واحد . . حتى یبعث رجلا من أهل بیتی " .
* : تحفة الأبرار : على ما فی إثبات الهداة .
* : إثبات الهداة : ج 3 ص 525 ب 32 ف 21 ح 420 - عن مجمع البیان .
وفی : ص 598 ب 32 ف 2 ح 53 - عن کشف الغمة .
وفی : ص 604 ب 32 ف 4 ح 95 - عن الطرائف .
وفی : ص 606 ب 32 ف 5 ح 108 - عن العمدة .
وفی : ص 608 ب 32 ف 8 ح 123 - عن تحفة الأبرار .
وفی : ص 609 ب 32 ف 10 ح 131 - عن مطالب السؤول .
* : حلیة الأبرار : ج 2 ص 694 ب 54 ح 9 - کما فی ابن أبی شیبة ، عن الجمع بین الصحاح الستة .
وفی : ص 707 ب 141 ح 80 - عن بیان الشافعی .
* : غایة المرام : ص 697 ب 141 ح 45 - کما فی ابن أبی شیبة ، عن الجمع بین الصحاح الستة .
وفی : ص 701 ب 141 ح 11 - عن بیان الشافعی .
* : البحار : ج 51 ص 102 ب 1 ح 39 - عن کشف الغمة .
وفی : ص 104 ب 1 - کما فی ابن أبی شیبة بتفاوت یسیر ، وقال " أقول : وعندی من شرح السنة للحسین بن مسعود البغوی نسخة قدیمة أنقل عنه ما وجدته فیه من روایات المهدی علیه السلام بإسناده قال : أخبرنا أبو الفضل زیاد بن محمد بن زیاد الحنفی ، أخبرنا الحسین بشر بن محمد المزنی ، أخبرنا أبو بکر أحمد بن محمد بن السری التمیمی الحافظ بالکوفة ، أخبرنا الحسین بن علی بن جعفر الصیرفی ، حدثنا أبو نعیم الفضل بن دکین ، عن القاسم بن أبی بردة ، عن أبی الطفیل ، عن علی ، عن النبی صلى الله علیه وآله ، قال : -
* : منتخب الأثر : ص 142 ف 2 ح 4 - عن أبی داود
پیشانی وجبین حضرت مهدی (ع) نورانی ودرخشان وبلند وکشیده وبسیار زیبا ودلنشین

 

متن حدیث

71 - " المهدی منی أجلى الجبهة ، أقنى الانف ، یملأ الأرض قسطا وعدلا کما ملئت جورا وظلما ، یملک سبع سنین "
المفردات : أجلى الجبهة : الذی انحسر الشعر عن جبهته وخف على جانبیه . أقنى الانف : طویله مع دقة أرنبته واحدیداب فی وسطه .

* * *

* حدیث شماره : 71 *
* از قتاده ، از ابو نضره ، از ابوسعید خدرى ، روایت شده که گفت : رسول اکرم ( ص ) فرمود : مهدى علیه السلام از من است ، ( حضرتش ) پیشانى روشن و نورانى وبینى کشیده اى دارد ، زمین را آکنده از عدل و داد مىنماید ، همانگونه که از ظلم و جور پر شده است ، و هفت سال حکومت خواهد نمود .

منبع حدیث

71 - المصادر :
* : ابن حماد : ص 100 - حدثنا المعتمر بن سلیمان ، عن القسم بن الفضل ، عن أبی الصدیق عن أبی سعید رضی الله عنه ، عن النبی صلى الله علیه وسلم : - وعبد الرزاق ، عن مطر الوراق ، عن أبی سعید ، لم یرفعه : - ویحیى بن الیمان ، عن شیبان النحوی ، عن زید العمی ، عن أبی الصدیق الناجی ، ولم یذکر أبا سعید ، قالوا " المهدی أقنا أجلا " . وفیها : حدثنا الولید ، عن سعید ، عن قتادة ، عن أبی نضرة أو أبی الصدیق ، عن أبی سعید الخدری ، عن رسول الله صلى الله علیه وسلم قال " المهدی أجلى الجبین أقنا الانف " .
وفی : ص 103 - حدثنا ابن وهب ، عن الحرث بن نبهان عن عمرو بن دینار ، عن أبی نضرة ، عن أبی سعید رضی الله عنه ، عن النبی صلى الله علیه وسلم قال : " هو رجل منی " .
* : عبد الرزاق : ج 11 ص 372 ح 20773 - أخبرنا عبد الرزاق ، عن معمر ، عن مطر ، عن رجل ، عن أبی سعید الخدری قال " إن المهدی أقنى أجلى " ولم یسنده .
* : أبو داود : ج 4 ص 107 ح 4385 - کما فی ابن حماد ، حدثنا سهل بن تمام بن بزیع ، ثنا عمران القطان ، عن قتادة ، عن أبی نضرة ، عن أبی سعید الخدری قال : قال رسول الله صلى الله علیه وسلم : -
* : الترمذی : على ما فی مطالب السؤول ، والمنار المنیف ، ولوائح الأنوار ، ولم نجده فی الترمذی بهذا اللفظ .
* : النسائی : على ما فی عقد الدرر .
* : فتن السلیلی : على ما فی ملاحم ابن طاووس .
* : الطبرانی : على ما فی بیان الشافعی ، ونور الابصار .
* : الحاکم : ج 4 ص 557 - بسند آخر عن أبی سعید رضی الله عنه قال : قال رسول الله صلى الله علیه وآله " المهدی منا أهل البیت أشم الانف أقنى ، أجلى ، یعیش هکذا ، وبسط یساره وإصبعین من یمینه المسبحة والابهام وعقد ثلاثة " وقال " هذا حدیث صحیح على شرط مسلم ولم یخرجاه " .
* : معالم السنن : ج 4 ص 344 - عن أبی داود ، وقال " قال الشیخ : الجلاء هو انحسار الشعر عن مقدم الرأس ، ویقال رجل أجلى وهو أبلغ فی النعت من الأملح قال العجاج : مع الجلا ولائح القتیر " .
* : البیهقی فی البعث والنشور : على ما فی عقد الدرر .
* : مصابیح البغوی : ج 3 ص 492 ح 4212 - کما فی أبی داود ، من حسانه .
* : الجمع بین الصحاح : على ما فی العمدة .
* : العلل المتناهیة : ج 2 ص 859 ح 1443 - عن أبی داود عن أبی سعید : -
* : جامع الأصول : ج 11 ص 49 ب 1 ف 1 ح 7813 - عن أبی داود .
* : مطالب السؤول : ج 2 ص 80 ب 12 - کما فی أبی داود ، وقال " فمنها ما نقله الامامان أبو داود ، والترمذی ( رض ) عنهما کل واحد منهما بسنده فی صحیحه یرفعه إلى أبی سعید الخدری قال : سمعت رسول الله صلى الله علیه وآله یقول : - ولم نجده فی الترمذی بهذا اللفظ .
* : مختصر سنن أبی داود : ج 6 ص 160 ح 4116 - عن سنن أبی داود ، وقال " فی إسناده : عمران القطان ، وهو أبو العوام عمران بن داور القطان البصری استشهد به البخاری ، ووثقه عفان بن مسلم ، وأحسن علیه الثناء یحیى بن سعید القطان ، وضعفه یحیى بن معین والنسائی " .
* : بیان الشافعی : ص 500 ب 8 - کما فی أبی داود ، بسنده إلیه ، وقال " قلت : هذا الحدیث ثابت حسن صحیح ، أخرجه الحافظ أبو داود السجستانی فی صحیحه کما سقناه ، ورواه غیره من الحفاظ کالطبرانی وغیره " .
* : عقد الدرر : ص 33 ب 3 - وقال " أخرجه الإمام أبو داود فی سننه ، والحافظ أبو عبد الرحمن النسائی فی سننه ، والحافظ أبو بکر البیهقی فی البعث والنشور " .
وفی : ص 235 ب 11 - ونصه " المهدی منی " وقال " أخرجه الإمام أبو داود سلیمان بن الأشعث السجستانی فی سننه ، والامام أبو عبد الرحمن النسائی فی سننه " وقال فی هامشه " لم نجده فی النسائی " وکذلک نحن لم نجده .
* : مشکاة المصابیح : ج 3 ص 24 ب 2 ف 2 ح 5454 - عن أبی داود .
* : تحفة الاشراف : ج 3 ، ص 471 ، ح 4378 - أوله ، عن أبی داود .
* : المنار المنیف : ص 144 ف 50 ح 330 - وقال " رواه أبو داود بإسناد جید من حدیث عمران بن داور العمی القطان ، عن قتادة ، عن أبی نضرة ، عن أبی سعید . . وروى الترمذی نحوه من وجه آخر عن أبی الصدیق الناجی عنه " .
* : فتن ابن کثیر : ج 1 ص 39 - عن أبی داود .
* : شرح المقاصد : ص 307 - کما فی سنن أبی داود ، عن أبی سعید الخدری : -
* : مقدمة ابن خلدون : ص 249 ف 53 ، وقال " وخرج أبو داود أیضا ، وتابعه الحاکم ، عن أبی سعید الخدری " ولکنه أورده بلفظ آخر للحاکم فیه " المهدی منا " وقد أوردناه فی مکان آخر .
* : الفصول المهمة : ص 293 ف 12 - عن بیان الشافعی .
* : القول المختصر : ص 4 ، ب 1 ، ح 5 - بعضه ، کما فی ابن حماد بتفاوت یسیر ، مرسلا ، وفیه " أجلى الجبهة ، أقنى الانف أشم أفرق الثنایا " .
وفی : ص 18 ، ب 2 ، ح 18 - " کث اللحیة " .
وفیها : ح 19 - " أکحل العینین " .
وفیها : ح 20 - " براق الثنایا " .
وفیها : ح 21 - " فی وجهه خال " وجمیعها مرسلة .
* : الجامع الصغیر : ج 2 ص 672 ح 9244 - وقال " لأبی داود ، وللحاکم فی مستدرکه ، کلاهما عن أبی سعید ، حدیث صحیح " .
* : عرف السیوطی ، الحاوی : ج 2 ص 58 - کما فی ابن حماد ، وقال " وأخرج أبو داود ، ونعیم بن حماد ، والحاکم ، عن أبی سعید " .
* : جمع الجوامع : ج 1 ص 449 - عن أبی داود ، والحاکم ، عن أبی سعید : -
* : برهان المتقی : ص 99 ب 3 ح 1 - عن عرف السیوطی ، الحاوی .
* : کنز العمال : ج 14 ص 264 ح 38665 - عن أبی داود ، والحاکم .
* : مرقاة المفاتیح : ج 5 ص 180 - عن مشکاة المصابیح .
* : فرائد فوائد الفکر : ص 4 ، ب 2 - کما فی ابن حماد ، عن عبد الله بن مسعود : وقال " أخرجه أبو داود والبیهقی " . وفیها : أوله ، کما فی ابن حماد ، مرسلا ، وقال " زاد أبو نعیم : أشم الانف ، أفرق الثنایا أجلى الجبهة ، یملأ الأرض عدلا ویفیض المال فیضا ، بکفه الیمنى خال " .
* : لوائح الأنوار : ج 2 ص 4 - وقال " وأخرج أبو داود ، والبیهقی ، عن عبد الله بن مسعود : -
* : نور الابصار : ص 187 - وقال " وأخرج أبو داود ، والترمذی " .
* : ینابیع المودة : ص 181 ص 56 - بعضه ، عن کنوز الدقائق للمناوی .
وفی : ص 188 - عن الجامع الصغیر .
وفی : ص 431 ب 72 - عن مشکاة المصابیح .
* : فیض القدیر : ج 6 ص 278 ح 9244 - عن الجامع الصغیر .
* : کنوز الدقائق ، المناوی : على ما فی ینابیع المودة .
* : الإذاعة : ص 120 - وقال " أخرجه الحاکم فی المستدرک ، وأبو داود ، وسکت علیه واللفظ له " .
* : غالیة المواعظ : ج 1 ص 83 - أوله ، مرسلا ، عن ابن مسعود : - ولعله نقله من لوائح الأنوار .
* : التاج الجامع للأصول : ج 5 ص 343 ب 7 - وقال " رواه أبو داود ، والحاکم " وقال فی هامشه بسندین صحیحین " .
* : المغربی : ص 508 - عن مقدمة ابن خلدون ، وقال " وورد الحدیث عن أبی سعید من عدة طرق کما نص على ذلک الترمذی والطبری وغیرهما ، وأشرنا إلیها سابقا وسنذکرها أیضا إن شاء الله تعالى ، فبها یرتقی الحدیث إلى درجة الصحیح المتفق علیه بلا شک ولا شبهة " .
* : عون المعبود : ج 11 ص 375 ح 4265 - عن أبی داود .
* : عقیدة أهل السنة ، العباد : ص 11 - عن أبی داود .

* *
* : العمدة : ص 433 ح 910 - کما فی روایة ابن حماد الأولى ، عن الجمع بین الصحاح ، وفیه " . . وهو أجلى " .
وفی : ص 435 ح 916 - عن مصابیح البغوی .
* : ملاحم ابن طاووس : ص 86 ب 197 - عن نعیم بن حماد ، وفیه " المهدی هو رجل منی " وفی سنده " الحارث بن التیهان ، بدل النبهان . . عمرو بن عبرانی " .
* : الطرائف : ج 1 ص 177 ح 278 - کما فی روایة ابن حماد الأولى بتفاوت یسیر ، عن الجمع بین الصحاح ، وقال " وفی روایة عن هشام تسع سنین ، وفی روایة الفراء فی کتاب المصابیح مثل الحدیث بهذه الألفاظ إلا أنه قال : یملک تسع " .
* : کشف الغمة : ج 3 ص 227 - عن مطالب السؤول .
وفی : ص 271 - عن بیان الشافعی .
* : تحفة الأبرار : على ما فی إثبات الهداة .
* : إثبات الهداة : ج 3 ص 600 ب 32 ف 2 ح 66 - عن کشف الغمة .
وفی : ص 604 ب 32 ف 40 - عن الطرائف .
وفی : ص 608 ب 32 ف 8 ح 122 - بعضه ، عن تحفة الأبرار .
* : حلیة الأبرار : ج 2 ص 694 ب 54 ح 11 - کما فی روایة ابن حماد الأولى ، عن الجمع بین الصحاح وفیه " . . وهو أجلى الجبهة " .
وفی : ص 696 ب 54 ح 15 - عن مصابیح البغوی .
وفی : ص 702 ب 54 - ح 45 - أوله ، عن الأربعین .
وفی : ص 712 ب 54 ح 95 - عن بیان الشافعی ظاهرا .
* : غایة المرام : ص 697 ب 141 ح 47 - کما فی روایة ابن حماد الأولى بتفاوت یسیر ، عن الجمع بین الصحاح .
وفی : ص 698 ب 141 ح 52 - عن مصابیح البغوی .
وفی : ص 702 ب 141 ح 131 - عن بیان الشافعی ظاهرا .
* : البحار : ج 51 ص 90 ب 8 وص 102 ح 39 - عن کشف الغمة .
* : منتخب الأثر : ص 143 ف 2 ب 1 ح 7 - عن سنن أبی داود .
وفی : ص 186 ف 2 ب 4 ح 3 - عن الجامع الصغیر .
وفی : ص 189 ف 2 ب 5 ح 4 - عن الملاحم والفتن .
وقد ذکر لهذا الحدیث فی ملحقات " إحقاق الحق " ج 13 ص 132 ، المصادر الأخرى التالیة :
* : أرجوزة الشیخ سعدی الآبی : ص 307 - مخطوط
* : ذخائر المواریث ، عبد الغنی النابلسی : ج 3 ص 175 - طبع القاهرة .
* : مختصر تذکرة القرطبی : ص 131 - طبع مصر .
* : جالیة الکدر ، للعلامة الأبیاری : ص 208 - طبع مصر .
* : الفتح الکبیر ، للعلامة النبهانی : ج 3 ص 259 - طبع مصر
حضرت مهدی (ع) جوان وبا صورتی زیبا مانند ماه وستارهء درخشان

 

متن حدیث

72 - " المهدی رجل من ولدی ، وجهه کالقمر الدری ، اللون لون عربی ، والجسم جسم إسرائیلی ، یملأ الأرض عدلا کما ملئت جورا ، یرضى بخلافته أهل السماء وأهل الأرض والطیر فی الهواء . یملک عشرین سنة "
المفردات : لون عربی : أی حنطی أو أبیض ، وقد ورد فی صفة المهدی علیه السلام أن لونه لون النبی صلى الله علیه وآله أبیض مشرب بحمرة . وجسم إسرائیلی : أی طویل مملوء کأجسام أبناء یعقوب علیه السلام المعروفین بذلک الطیر فی الهواء : تعبیر مجازی عن عموم الرضا بالمهدی علیه السلام ، وقد یکون حقیقیا بمعنى أن الازدهار والرخاء یشمل محیط الطبیعة کما یشمل المحیط الاجتماعی .

* * *

* حدیث شماره : 72 *
* از حذیفه ، از رسول خدا ( ص ) روایت شده است که حضرت فرمود : مهدى ( علیه السلام ) مردى از فرزندان من است چهرهء آن حضرت مانند ماه درخشان است ، رخسار او گندم گون و جسم و قامت وى رشید ( مانند فرزندان حضرت یعقوب ( ع ) ) زمین را پر از عدل مى نماید همانگونه که از جور پر شده است ، اهل آسمان و زمین و پرندگان در هوا از خلافت او راضى و خشنود هستند و آن حضرت بیست سال حکومت خواهد نمود .

منبع حدیث

72 - المصادر :
* : أحمد : على ما فی ینابیع المودة ، ولم نجده فی فهارس نسخته التی عندنا .
* : ابن ماجة : على ما فی غایة المرام ، ولم نجده فی نسخته التی عندنا .
* : الرویانی : على ما فی عرف السیوطی ، والفتاوى الحدیثیة ، والصواعق ، وکنز العمال ، والجامع الصغیر .
* : الطبرانی : على ما فی بیان الشافعی ، والصواعق ، وفرائد فوائد الفکر ، وإسعاف الراغبین ، والمغربی .
* : أربعون أبی نعیم : على ما فی بیان الشافعی ، وفرائد فوائد الفکر ، ولوائح السفارینی ، وکشف الغمة .
* : مناقب المهدی لأبی نعیم : على ما فی بیان الشافعی ، ولوائح السفارینی .
* : أبو نعیم : على ما فی میزان الاعتدال .
* : البعث والنشور للبیهقی : على ما فی إثبات الهداة .
* : الفردوس : ج 4 ص 221 ح 6667 - عن حذیفة ، عن النبی صلى الله علیه وآله : -
* : مصابیح البغوی : على ما فی غایة المرام ، ولم نجده فیه بهذا اللفظ .
* : العلل المتناهیة : ج 2 ص 858 ح 1439 - قال " وأما حدیث حذیفة فحدثت عن ماجد بن بکر الزاهد قال : أنا یوسف بن محمد الخطیب قال : نا العباس بن ترکان قال : نا عبد الرحمن بن حمدان الحلاب قال : نا محمد بن إبراهیم بن کثیر الصوری قال : نا رواد بن الجراح قال : نا سفیان الثوری ، عن منصور ، عن ربعی ، عن حذیفة قال : قال رسول الله صلى الله علیه وسلم : - وفیه " . . کالکوکب الدری . . فرضی خلافته أهل الأرض وأهل السماء والطیر فی الجو " .
* : بیان الشافعی : ص 501 ب 8 - عن الفردوس ، وفیه " . . أهل السماوات والأرض " .
وفی : ص 513 ب 17 - بسنده إلى أبی نعیم ، ثم بسنده : حدثنا محمد بن المظفر ، حدثنا عبد الرحمن بن إسماعیل بن علی بدمشق ، حدثنا محمد بن إبراهیم ، حدثنا داود ، حدثنا سفیان ، عن منصور ، عن ربیع ، عن حذیفة قال : قال رسول الله صلى الله علیه وآله : - وقال " قلت : هذا حدیث حسن ، رزقناه عالیا بحمد الله ، عن جم غفیر من أصحاب الثقفی ، وسنده معروف عندنا ، ذکره أبو نعیم فی مناقب المهدی ، وأخرجه الطبرانی فی معجمه ، عن محمد بن إبراهیم بن کثیر الصوری قال : حدثنا وارد بن الجراح کما سقناه " .
* : ذخائر العقبى : ص 136 - أوله ، مرسلا عن حذیفة ، عن النبی صلى الله علیه وآله : - وقال " وقد روی عن أبی سعید الخدری وعبد الرحمن بن عوف وغیرهما أنه من عترته صلى الله علیه وسلم " .
* : عقد الدرر : ص 18 ب 1 - أوله ، عن أبی نعیم فی صفة المهدی .
وفی : ص 34 ب 3 - کما فی روایة بیان الشافعی الثانیة ، وقال " أخرجه الحافظ أبو نعیم فی مناقب المهدی ، وأخرجه الحافظ أبو القاسم الطبرانی فی معجمه " .
وفی : ص 239 ب 11 - أوله ، کما فی روایته الثانیة ، وقال " أخرجه الحافظ أبو نعیم الأصبهانی فی مناقب المهدی ، ورواه الحافظ أبو القاسم الطبرانی فی معجمه " .
* : میزان الاعتدال : ج 3 ص 449 - أوله ، وقال " قال أبو نعیم : حدثنا سلیمان بن أحمد ، حدثنا محمد بن إبراهیم بن کثیر ، حدثنا رواد ، حدثنا سفیان ، عن منصور ، عن ربعی ، عن حذیفة قال : قال رسول الله صلى الله علیه وسلم : - إلى قوله " کالکوکب الدری " .
* : لسان المیزان : ج 5 ص 23 - أوله ، کما فی میزان الاعتدال .
* : الفصول المهمة : ص 294 - عن الفردوس .
* : جواهر العقدین : على ما فی ینابیع المودة .
* : الجامع الصغیر : ج 2 ص 672 ح 9245 - أوله ، عن الرویانی ، عن حذیفة : - وقال " حدیث صحیح " .
* : عرف السیوطی ، الحاوی : ج 2 ص 66 - أوله ، وقال " وأخرج الرویانی فی مسنده ، وأبو نعیم عن حذیفة : - وفیه " . . المهدی رجل من ولدی لونه لون عربی وجسمه جسم إسرائیلی ، على خده الأیمن خال کأنه کوکب دری ، یملأ الأرض عدلا کما ملئت جورا ، یرضى فی خلافته أهل الأرض وأهل السماء والطیر فی الجو " . وفیها : أوله ، وقال " وأخرج الرویانی فی مسنده ، وأبو نعیم عن حذیفة " .
* : الفتاوى الحدیثیة : ص 28 - أوله ، وقال " وأخرج الرویانی فی مسنده ، وأبو نعیم " . وفیها : کما فی روایة عرف السیوطی الثانیة ، عن الرویانی وأبی نعیم أیضا .
* : صواعق ابن حجر : ص 164 ب 11 ف 1 - کما فی روایة بیان الشافعی الثانیة بتفاوت یسیر وتقدیم وتأخیر ، وقال " وأخرج الرویانی ، والطبرانی وغیرهما " .
* : القول المختصر : ص 9 ب 1 ح 47 - کما فی عرف السیوطی بتفاوت یسیر ، مرسلا .
* : برهان المتقی : ص 93 ب 2 ح 16 - عن روایة عرف السیوطی الثانیة .
* : کنز العمال : ج 14 ص 264 ح 38666 - أوله ، عن الرویانی .
* : مرقاة المفاتیح : ص 179 - أوله ، عن الرویانی .
* : فرائد فوائد الفکر : ص 4 ب 2 - کما فی العلل المتناهیة ، عن حذیفة : - وقال " أخرجه أبو نعیم فی مناقب المهدی ، والطبرانی فی معجمه " .
* : لوائح السفارینی : ج 2 ص 4 - وقال " أخرجه أبو نعیم فی مناقب المهدی ، والطبرانی فی معجمه " .
* : إسعاف الراغبین : ص 146 - أوله ، کما فی الصواعق ، وقال " وأخرج الرویانی والطبرانی وغیرهما " .
* : نور الابصار : ص 187 - کما فی بیان الشافعی ، ما عدا آخره ، بتفاوت یسیر ، وقال " و أخرج الرویانی ، والطبرانی ، وغیرهما " .
وفی : ص 188 - عن الفردوس .
* : جواهر العقدین : على ما فی ینابیع المودة .
* : ینابیع المودة : ص 188 ب 56 - عن الجامع الصغیر .
وفی : ص 433 ب 73 - عن جواهر العقدین .
* : فیض القدیر : ج 6 ص 279 ح : 9245 - عن الجامع الصغیر .
* : مشارق الأنوار : ص 112 - کما فی روایة بیان الشافعی الثانیة بتفاوت یسیر ، وقال " وأخرج الرویانی ، والطبرانی ، وغیرهما " وفیه " المهدی من ولدی . . لخلافته . . وأهل الأرض " ولیس فیه " والطیر فی الجو ، یملک عشرین سنة " .
* : الإذاعة : ص 130 - أوله ، عن الرویانی .
* : العطر الوردی : ص 48 - کما فی روایة عرف السیوطی الثانیة ، وقال " رواه أبو نعیم عن أبی أمامة " . وفیها : عن إسعاف الراغبین .
* : المغربی : ص 572 ح 66 - کما فی روایة بیان الشافعی الثانیة ، وقال " رواه الرویانی ، والطبرانی ، وأبو نعیم ، والدیلمی " .

* *
* : دلائل الإمامة : ص 233 - کما فی روایة بیان الشافعی الثانیة بتفاوت یسیر ، قال " حدثنی أبو إسحاق إبراهیم بن أحمد بن محمد أحمد الطبری قال : حدثنا أبو الحسن محمد بن المظفر الحافظ قال : حدثنا عبد الرحمن بن إسماعیل قال : حدثنا علی بن إبراهیم الصوری قال : حدثنا داود قال : حدثنا سفیان ، عن منصور ، عن ربعی بن خراش ، عن حذیفة بن الیمان قال : قال رسول الله : - وفیه " . . المهدی من ولدی " .
* : العمدة : ص 439 ح 922 - عن الفردوس .
* : الطرائف : ج 1 ص 178 ح 283 - عن الفردوس بتفاوت یسیر ، وفیه " . . واللون منه لون العربی . . یملأ الأرض قسطا وعدلا کما ملئت ظلما . . أهل السماوات والأرض " .
* : کشف الغمة : ج 3 ص 259 - أوله ، عن أربعین أبی نعیم . وفیها : کما فی روایة عرف السیوطی الثانیة ، عن أربعین أبی نعیم .
وفی : ص 271 - عن روایة بیان الشافعی الأولى بتفاوت یسیر ، وفیه " . . وأهل الأرض " .
وفی : ص 276 - کما فی روایة عرف السیوطی الثانیة ، عن بیان الشافعی .
* : إثبات الهداة : ج 3 ص 593 ب 32 ف 2 ح 15 - أوله ، عن کشف الغمة .
وفیها : ح 16 - کما فی روایة عرف السیوطی الثانیة ، عن کشف الغمة .
وفی : ص 600 ب 32 ف 2 ح 68 - کما فی الفردوس ، عن کشف الغمة .
وفی : ص 605 ب 32 ف 4 ح 104 - کما فی الفرودس ، عن الطرائف .
وفی : ص 608 ب 32 ف 8 ح 118 - عن تحفة الأبرار ، وفیه " . . المهدی من ولدی " .
وفی : ص 617 ب 32 ف 17 ح 172 - عن الأنوار البدریة وفیه " . . المهدی من ولدی " .
وفیها : ح 173 - أوله ، عن الأنوار البدریة .
* : غایة المرام : ص 698 ب 141 ح 58 - کما فی الفردوس بتفاوت یسیر ، عن مصابیح البغوی ، وفیه " . . أهل السماوات " .
وفی : ص 699 ب 141 ح 80 - کما فی روایة عرف السیوطی بتفاوت یسیر ، عن أربعین أبی نعیم ، وفیه " . . على خده الأیمن . . والطیر فی جو السماء " .
وفی : ص 702 ب 141 ح 132 - کما فی الفردوس بتفاوت یسیر ، عن بیان الشافعی ظاهرا ، ولیس فیه " رجل من ولدی " وفیه " . . والجسم منه إسرائیلی . . وقسطا " .
وفی : ص 703 ب 141 ح 146 - عن بیان الشافعی .
* : حلیة الأبرار : ج 2 ص 582 - 583 - ب 20 - عن دلائل الإمامة ، وفیه " . . محمد بن إبراهیم الصوری " .
وفی : ص 697 ب 54 ح 21 - کما فی الفردوس بتفاوت یسیر ، عن مصابیح البغوی .
وفی : ص 701 ب 54 ح 43 - أوله ، عن أربعین أبی نعیم .
وفی : ص 702 ب 54 ح 44 - کما فی روایة عرف السیوطی الثانیة ، عن أربعین أبی نعیم ،
وفیه " . . یملأ الأرض قسطا وعدلا . . على خده الأیمن " .
وفی : ص 712 ب 54 ح 96 - عن الفردوس بتفاوت یسیر ، ولیس فیه " رجل من ولدی " .
وفی : ص 717 ب 54 ح 110 - عن بیان الشافعی ظاهرا .
* : البحار : ج 51 ص 80 ب 1 ح 8 - أوله ، عن کشف الغمة .
وفیها : ج 9 - کما فی عرف السیوطی ، عن کشف الغمة .
وفی : ص 91 ب 1 - عن روایة کشف الغمة الثالثة .
وفی : ص 95 - عن روایة کشف الغمة الثانیة .
* : المهدی الموعود : ج 1 ص 15 ح 3 - عن إسعاف الراغبین .
* : منتخب الأثر : ص 185 ف 2 ب 4 ح 1 - عن صواعق ابن حجر . وقد ذکر لهذا الحدیث فی ملحقات " إحقاق الحق " ج 13 ص 161 ، المصادر الأخرى
التالیة :
* : تاریخ الاسلام للشیخ عثمان عثمانی : ج 1 ص 156 طبع مصر .
* : جالیة الکدر : ص 208 - طبع مصر .
* : العرائس الواضحة ، الأبیاری : ص 280 .
* : الفتح الکبیر : ج 3 ص 259 - طبع مصر .
* : الأربعون لأبی العلاء الهمدانی : على ما فی مناقب الکاشی : ص 300 مخطوط
نزول و ورود حضرت مهدی (ع) در بیت المقدس

 

متن حدیث

73 - " یخرج رجل من أمتی یعمل بسنتی ، ینزل الله له البرکة منه السماء ، وتخرج له الأرض برکتها ، یملأ الأرض عدلا ، کما ملئت جورا ، یعمل سبع سنین على هذه الأمة ، وینزل بیت المقدس "

* * *

* حدیث شماره : 73 *
* ( ابو سعید خدرى از رسول الله صلى الله علیه وآله نقل مىکند که آن حضرت فرمود : ) مردى از امت من ظهور خواهد کرد که به سنت من عمل مىکند ، خداوند برکت را از آسمان براى او فرو خواهد فرستاد وزمین برکات خود را براى او بیرون خواهد ریخت ، زمین را آکنده از عدل خواهد نمود ، همچنانکه پر از جور شده است ، هفت سال بر این امت حکومت کرده و وارد بیت المقدس خواهد شد .

منبع حدیث

73 - المصادر :
* : ابن ماجة : على ما فی الإذاعة ومجمع الزوائد ، ولم نجده فی النسخة الموجودة عندنا .
* : الترمذی : على ما فی الإذاعة ، ومجمع الزوائد ، ولم نجده فی النسخة الموجودة عندنا .
* : الطبرانی ، الأوسط : على ما فی مجمع الزوائد ، ومقدمة ابن خلدون ، وعرف السیوطی ، وفرائد فوائد الفکر ، والإذاعة .
* : الدانی : ص 100 - 101 - حدثنا عبد الله بن فضل ، حدثنا عتاب بن هارون ، حدثنا الفضل بن عبید الله ، حدثنا عبد الله بن عمرو ، حدثنا محمد بن سلمة ، حدثنا أبو الواصل ، عن أبی أمیة الحنظلی ، عن الحسن بن مرثد السعدی ، عن أبی سعید الخدری قال : قال رسول الله صلى الله علیه وسلم : -
* : أربعون أبی نعیم : على ما فی کشف الغمة .
* : صفة المهدی ، لأبی نعیم : على ما فی عقد الدرر .
* : عقد الدرر : ص 20 ب 1 - وقال " أخرجه الإمام أبو عمرو الدانی فی سننه ، وأخرجه الحافظ أبو نعیم فی صفة المهدی " وفیه " . . من أهل بیتی ، وتملأ به عدلا ، کما ملئت ظلما وجورا " .
وفی : ص 156 ب 7 - کما فی روایته الأولى إلى قوله " جورا " وقال " أخرجه الحافظ أبو نعیم فی صفة المهدی " .
* : المنار المنیف : ص 151 ف 50 ح 343 - کما فی الدانی بتفاوت یسیر ، عن أبی نعیم ، وفیه " . . من أهل بیتی " .
* : مجمع الزوائد : ج 7 ص 317 - کما فی الدانی بتفاوت یسیر ، وقال " رواه الترمذی ، وابن ماجة باختصار ، رواه الطبرانی فی الأوسط " وفیه " . . یقول بسنتی ینزل الله عز وجل ( له ) القطر من السماء ، وینبت الله له الأرض من برکتها . . قسطا وعدلا . . جورا وظلما " ولم نجده فیهما کما تقدم .
* : مقدمة ابن خلدون : ص 251 ف 53 - کما فی مجمع الزوائد ، عن الطبرانی فی الأوسط .
* : عرف السیوطی ، الحاوی : ج 2 ص 62 - کما فی مجمع الزوائد ، وقال " وأخرج الطبرانی فی الأوسط ، وأبو نعیم عن أبی سعید " .
* : برهان المتقی : ص 164 ب 11 ح 2 - عن عرف السیوطی ، الحاوی .
* : فرائد فوائد الفکر : ص 22 ب 7 - عن الطبرانی فی الأوسط ، وأبی نعیم .
* : الشوکانی : على ما فی الإذاعة .
* : الإذاعة : ص 121 - کما فی مجمع الزوائد ، عن الطبرانی فی الأوسط ،
* : المغربی : ص 524 - عن مقدمة ابن خلدون ، وقال " أقول الحدیث رجاله ثقات کما ذکره عن ابن حبان ، ولم نجد فیهم لاحد طعنا ولا لسند الحدیث علة ، أما ذکر الحسن بن یزید السعدی وزیادته فیه بین أبی الصدیق وأبی سعید فذاک من المزید فی متصل الأسانید وهو مقبول من الثقة ، فإن کان أبو الواصل قد حفظ فهو دلیل على أن أبا الصدیق سمع الحدیث من الحسن بن یزید عن أبی سعید فحدث به کذلک ثم ارتقى فسمعه من أبی سعید . وذلک یستدعی ضرورة أن تکون رجال أوائل أسانیدهم غیر رجال الستة مع وجود الصحیح والحسن فیها بکثرة ، فبطلان هذا الایهام لا یختلف فیه اثنان ، والله الموفق " .

* *
* : کشف الغمة : ج 3 ص 262 . کما فی روایة عقد الدرر الأولى ، عن الأربعین .
* : إثبات الهداة : ج 3 ص 595 ب 32 ف 2 ح 32 - عن کشف الغمة .
* : حلیة الأبرار : ج 2 ص 704 ب 54 ح 60 - کما فی روایة عقد الدرر الأولى بتفاوت یسیر ، عن صفة المهدی ، وفیه " . . ویحکم " .
* : غایة المرام : ص 700 ب 141 ح 96 - کما فی حلیة الأبرار ، عن أبی نعیم .
* : البحار : ج 51 ص 82 ب 1 ح 25 - عن کشف الغمة .
* : منتخب الأثر : ص 183 ف 2 ب 3 ح 8 - عن کشف الغمة
انتساب حضرت مهدی (ع) به حضرت فاطمه (س)

 

متن حدیث

74 - " المهدی حق وهو من ولد فاطمة "

* * *

* حدیث شماره : 74 *
* ( أم سلمة همسر پیامبر ( ص ) از آن حضرت نقل مىکند که فرمود : ) مهدى علیه السلام حق است و او از فرزندان فاطمه علیها سلام است .

منبع حدیث

74 - المصادر :
* : ابن حماد : على ما فی سند غیبة الطوسی .
* : ابن أبی شیبة : على ما فی سند ابن ماجة .
* : تاریخ البخاری : ج 3 ص 346 - قال عبد الغفار بن داود ، حدثنا أبو الملیح الرقی ، سمع زیاد بن بیان ، وذکر من فضلة ، سمع علی بن نفیل جد النفیلی ، سمع سعید بن المسیب ، عن أم سلمة زوج النبی صلى الله علیه وسلم ، عن النبی صلى الله علیه وسلم : -
* : مسلم : على ما فی إسعاف الراغبین ، وصواعق ابن حجر ، وکنز العمال ، ومشارق الأنوار ، ولم نجده فی النسخة الموجودة عندنا .
* : أبو داود : ج 4 ص 107 ح 4284 - حدثنا أحمد بن إبراهیم ، ثنا عبد الله بن جعفر الرقی ، ثنا أبو الملیح الحسن بن عمر ، عن زیاد بن بیان ، عن علی بن نفیل ، عن سعید بن المسیب ، عن أم سلمة ، قالت سمعت رسول الله یقول " المهدی من عترتی من ولد فاطمة " وقال " قال عبد الله بن جعفر : وسمعت أبا الملیح یثنی على علی بن نفیل ویذکر منه صلاحا " .
* : ابن ماجة : ج 2 ص 1368 ب 34 ح 4086 - کما فی أبی داود ، بدون کلمة عترتی ، بسند آخر ، عن سعید بن المسیب قال " کنا عند أم سلمة فتذاکرنا المهدی فقالت سمعت رسول الله یقول : -
* : النسائی : على ما فی إسعاف الراغبین ، وعقیدة أهل السنة ، وصواعق ابن حجر ، ومشارق الأنوار ، والتاج الجامع للأصول ، ولکن قال فی هامش عقد الدرر ص 15 " لم أجد الحدیث فی سنن النسائی " ولم نجده نحن أیضا .
* : العقیلی : ج 3 ص 253 - 254 - کما فی تاریخ البخاری بدون کلمة " حق " بسند آخر ، عن أم سلمة : -
* : تتمة أسماء الضعفاء : ج 4 ص 153 - بسند آخر عن أم سلمة ، قالت " قال رسول الله صلى الله علیه وآله : " المهدی من ولد فاطمة " وقال " وفی المهدی أحادیث جیاد من غیر هذا الوجه ، بخلاف هذا اللفظ " .
* : ملاحم ابن المنادى : على ما فی عقد الدرر .
* : الطبرانی ، الکبیر : ج 23 ص 267 ح 566 - بسند آخر ، عن أم سلمة قالت " ذکر المهدی عند النبی صلى الله علیه وسلم فقال : " من ولد فاطمة رضی الله عنها " .
* : المؤتلف والمختلف : ج 4 ، ص 2271 - کما فی ابن ماجة ، بسند آخر عن أم سلمة : -
* : معالم السنن : ج 4 ص 344 - عن أبی داود .
* : الحاکم : ج 4 ص 577 - بروایتین نص أولاهما " نعم هو حق وهو من بنی فاطمة " والثانیة بتفاوت یسیر ، عن روایة تاریخ البخاری ، وبسندین آخرین عن أم سلمة : -
* : الدانی : ص 97 - کما فی ابن ماجة ، بسند آخر ، عن أم سلمة : -
* : البیهقی : على ما فی إسعاف الراغبین ، والصواعق ، ومشارق الأنوار ، وعقد الدرر ، ومجمع البیان ، لکن لم نجده فی البعث والنشور الموجود عندنا ، ولعله عن کتاب آخر له .
* : الجمع بین الصحاح : على ما فی العمدة ، وحلیة الأبرار .
* : الفردوس : ج 4 ص 497 ح 6943 - کما فی ابن ماجة ، مرسلا عن أم سلمة : -
* : مصابیح البغوی : ج 3 ص 492 ب 3 ح 4211 - کما فی أبی داود ، من حسانه .
* : العلل المتناهیة : ج 2 ص 860 ح 1446 - بسنده عن أم سلمة قالت " سمعت رسول الله صلى الله علیه وسلم یقول " المهدی من ولد فاطمة " .
* : جامع الأصول : ج 11 ص 49 ب 1 ح 7812 - عن أبی داود .
* : مطالب السؤول : ص 8 - عن أبی داود .
* : المنذری ج 6 ص 159 - عن أبی داود ، وقال " أخرجه ابن ماجة . . وقال أبو حاتم الرازی : علی بن نفیل جد النفیلی لا بأس به " .
* : بیان الشافعی : ص 486 ب 2 - بسنده إلى ابن ماجة ، وقال " هذا حدیث حسن صحیح أخرجه الحافظ أبو داود فی سننه کما أخرجناه " .
* : عقد الدرر : ص 15 ب 1 - وقال " أخرجه الإمام أبو داود سلیمان بن الأشعث السجستانی فی سننه ، والامام أبو عبد الرحمان النسائی فی سننه ، والامام الحافظ أبو بکر البیهقی ، والامام أبو عمرو الدانی " .
وفی : ص 21 ب 1 - وقال " أخرجه الحافظ أبو عبد الله محمد بن ماجة القزوینی فی سننه ،
ورواه الإمام أبو عمر المقری فی سننه " .
وفی : ص 22 ب 1 - عن ملاحم ابن المنادی .
* : میزان الاعتدال : ج 2 ص 87 - کما فی أبی داود ، وقال " قال النسائی : زیاد بن بیان الرقی لیس به بأس " .
* : مشکاة المصابیح : ج 3 ص 24 ف 2 ح 5453 - عن أبی داود ، وفیه " . . من أولاد فاطمة " وفی هامشه " وإسناده جید " .
* : تذکرة الحفاظ : ج 2 ص 463 - 464 - بسند آخر ، عن أم سلمة عن النبی صلى الله علیه وسلم قال " المهدی من ولد فاطمة " .
* : تحفة الاشراف : ج 13 ص 7 ح 18153 - عن أبی داود ، وابن ماجة .
* : المنار المنیف : ص 146 ح 334 - وقال " رواه أبو داود ، وابن ماجة " .
* : فتن ابن کثیر : ج 1 ص 40 - عن أبی داود ، وقال " ورواه ابن ماجة "
* : شرح المقاصد : ج 1 ص 307 - کما فی أبی داود ، عن ابن سلمة قال " سمعت رسول الله صلى الله علیه وسلم یقول : -
* : مقدمة ابن خلدون : ص 248 ب 53 - وقال " وخرج أبو داود أیضا عن أم سلمة ، وکذا ابن ماجة ، والحاکم فی مستدرکه ، من طریق علی بن نفیل ، عن سعید بن المسیب عن أم سلمة : -
* : الفصول المهمة : ص 294 ف 12 - عن أبی داود .
* : الجامع الصغیر : ج 2 ص 672 ح 9241 - وقال " لأبی داود ، ولابن ماجة ، وللحاکم فی مستدرکه ، کلهم عن أم سلمة ، حدیث صحیح " .
* : الدر المنثور : ج 6 ص 58 - کما فی أبی داود ، وقال " وأخرج أبو داود ، وابن ماجة ، والطبرانی ، والحاکم ، عن أم سملة " .
* : جمع الجوامع : ج 1 ص 449 - کما فی أبی داود ، وابن ماجة ، والحاکم ، والطبرانی الکبیر .
* : عرف السیوطی ، الحاوی : ج 2 ص 58 - کما فی أبی داود ، وقال " وأخرج أبو داود ، وابن ماجة والطبرانی ، والحاکم " .
* : صواعق ابن حجر : ص 163 ب 11 ف 1 - کما فی أبی داود ، وقال " ومن ذلک ما أخرجه مسلم ، وأبو داود ، والنسائی ، وابن ماجة ، والبیهقی ، وآخرون " .
وفی : ص 237 - کما فی أبی داود ، وقال " وأخرج أبو داود ، والنسائی ، وابن ماجة ، وآخرون " .
* : تمییز الطیب من الخبیث : ص 196 ح 1493 - عن أبی داود .
* : تیسیر الوصول : ج 4 ص 112 ب 1 ف 1 ح 4 - عن أبی داود .
* : کنز العمال : ج 14 ص 264 ح 38662 - عن أبی داود ، ومسلم .
* : برهان المتقی : ص 89 ب 2 ح 2 - عن عرف السیوطی .
* : مرقاة المفاتیح : ج 5 ص 179 - عن مشکاة المصابیح .
* : القول المختصر : ص 2 - قال " وجاء فی عدة طرق أنه من ولد فاطمة " .
* : السیرة الحلبیة : ج 1 ص 193 - کما فی أبی داود ، مرسلا .
* : إسعاف الراغبین : ص 145 - وقال " أخرج مسلم ، وأبو داود ، والنسائی ، وابن ماجة ، والبیهقی ، وآخرون " .
* : ینابیع المودة : ص 188 ب 56 - عن الجامع الصغیر . وفی : ص 430 ب 72 - عن مشکاة المصابیح .
* : فیض القدیر : ج 6 ص 277 ح 9241 - عن الجامع الصغیر .
* : مشارق الأنوار : ص 112 - کما فی أبی داود ، وقال " ففی مسلم ، وأبی داود ، والنسائی ، وابن ماجة ، والبیهقی ، وآخرین " .
* : الإذاعة : ص 117 - کما فی روایة الحاکم الأولى ، وقال " رواه أبو داود ، وابن ماجة ، والحاکم " .
* : عون المعبود : ج 11 ص 373 ح 4264 - عن أبی داود .
* : التاج الجامع للأصول : ج 5 ص 343 - وقال " رواهما أبو داود ، والحاکم ، وقال وفی هامشه " بسندین صحیحین " .
* : المغربی : ص 500 - عن أبی داود ، وعن الحاکم ، وابن ماجة ، وقال " وهو حدیث صحیح أو حسن کما حکم به الحفاظ ، إذ رجاله کلهم عدول اثبات " .
* : ذخائر المواریث : ج 3 ص 201 ح 7024 - عن أبی داود . وفی : ج 4 ص 294 - عن أبی داود ، وابن ماجة .
* : عقیدة أهل السنة والأثر : ص 18 - عن أبی داود ، وابن ماجة ، وقال " وقد أورد هذا الحدیث فی الجامع الصغیر ، ورمز لصحته ، وأورده فی مصابیح السنن فی فصل الحسان ، وقال الألبانی فی تخریج أحادیث المشکاة : وإسناده جید ، وقال : رواه الترمذی ، وأبو داود . وقال : أخرج أبو داود ، وابن ماجة ، والطبرانی ، والحاکم عن أم سلمة " .

* *
* : غیبة الطوسی : ص 114 - کما فی أبی داود ، قال " محمد بن علی ، عن عثمان بن أحمد السماک ، عن إبراهیم بن عبد الله الهاشمی ، عن إبراهیم بن هانی ، عن نعیم بن حماد المروزی ، عن بقیة بن الولید ، عن أبی بکر بن أبی مریم ، عن الفضل بن یعقوب الرخامی ، عن عبد الله بن جعفر ، عن أبی الملیح ، عن زیاد بن بنان ، عن علی بن نفیل ، عن سعید بن المسیب ، عن أم سلمة : قالت : سمعت رسول الله صلى الله علیه وآله یقول : -
وفی : ص 114 - 115 - کما فی أبی داود ، قال " أخبرنا جماعة عن التلعکبری ، عن أحمد بن علی الرازی ، عن محمد بن علی ، عن عثمان بن أحمد السماک ، عن إبراهیم بن العلاء الهاشمی ، عن أبی الملیح ، عن زیاد بن بنان ، عن علی بن نفیل ، عن سعید بن المسیب ، عن أم سلمة : -
* : مجمع البیان : ج 7 ص 67 - کما فی أبی داود ، عن البعث والنشور .
* : العمدة : ص 433 ح 909 - کما فی أبی داود ، عن الجمع بین الصحاح .
وفی : ص 436 ح 920 - عن مصابیح البغوی .
وفی : ص 439 ح 923 - عن الفردوس .
* : الطرائف : ج 1 ص 175 ح 273 - کما فی أبی داود ، عن الجمع بین الصحاح ، وقال " وروى هذا الحدیث بألفاظه ابن شیرویه الدیلمی فی کتاب الفردوس فی باب الألف واللام ، ورواه أبو محمد حسین بن مسعود الفراء فی کتاب المصابیح فی باب أخبار المهدی " .
* : کشف الغمة : ج 3 ص 228 - عن أبی داود .
وفی : ص 267 - عن ابن ماجة .
* : إثبات الهداة : ج 3 ص 503 ب 32 ف 12 ح 301 - عن روایة غیبة الطوسی الأولى ، وفی سنده " أبی بکر بن حزم ، بدل أبی بکر بن أبی مریم " .
وفیها : ص 304 - عن روایة غیبة الطوسی الثانیة ، وفی سنده " إبراهیم بن عبد الله الهاشمی ، بدل إبراهیم بن العلاء الهاشمی " .
وفی : ص 590 ب 32 ح 2 - عن مجمع البیان .
وفی : ص 598 ف 2 ح 54 و 55 - عن کشف الغمة .
وفی : ص 604 ب 32 ف 4 ح 94 - عن الطرائف .
وفی : ص 606 ب 32 ف 5 ح 109 - عن العمدة .
* : حلیة الأبرار : ج 2 ص 694 ب 10 - عن الجمع بین الصحاح .
وفی : ص 696 - 697 ب 54 ح 19 و 23 - من مصابیح البغوی .
وفی : ص 708 ب 54 ح 82 - عن کشف الغمة .
وفی : ص 709 ب 54 ح 83 - عن بیان الشافعی .
* : غایة المرام : ص 697 ب 141 ح 46 - عن الجمع بین الصحاح .
وفی : ص 698 ب 141 ح 56 و ح 60 - عن مصابیح البغوی .
وفی : ص 701 ب 141 ح 118 و 119 - عن بیان الشافعی .
* : البحار : ج 51 ص 75 ب 1 ح 30 - عن غیبة الطوسی .
وفی : ص 86 ب 1 ح 38 - عن کشف الغمة .
وفی : ص 102 ب 1 ح 39 - عن کشف الغمة .
وفی : ص 104 ب 1 ح 39 - عن کشف الغمة .
* : نور الثقلین : ج 3 ص 465 ح 195 - عن مجمع البیان .
* : منتخب الأثر : ص 143 ف 2 ب 1 ح 6 - عن أبی داود .
وفی : ص 191 ف 2 ب 6 ح 1 - عن الحاکم .
* : ابن حماد : ص 103 - عن کعب ، ولم یسنده إلى النبی صلى الله علیه وآله ولذا أوردناه فی آخر المصادر .
* : ملاحم ابن طاووس : ص 75 ب 162 - عن ابن حماد ، ولکنه رواه عن أمیر المؤمنین علی علیه السلام . وقد ذکر لهذا الحدیث فی إحقاق الحق ج 13 ص 98 - المصادر الأخرى التالیة :
* : تاریخ الرقة ، للحرانی : متوفی 334 ، طبع القاهرة ، ص 70 ، عن التاریخ الکبیر .
* : جالیة الکدر : ص 308 - طبع مصر .
* : أشعة اللمعات : ج 4 ص 337 - طبع نول کشور ، رواه عن البخاری .
* : منهاج السنة للعلامة الحرانی : ج 4 ص 211 - طبع مصر ، عن أبی داود ( الملحقات 103 ) .
* : الآبی فی أرجوزته : ص 307 مخطوط ، عن أبی داود .
* : کنوز الحقائق : ص 164 - طبع مصر ، عن أبی داود ، ورواه فی البخاری .
* : جواهر العقدین : على ما فی الینابیع ص 432 .
* : العرائس الواضحة : ص 208 - طبع القاهرة ، عن أبی داود .
* : ذخائر المواریث : ج 4 ص 292 - طبع القاهرة .
* : مفتاح النجاة : ص 100 - مخطوط ، عن أبی داود .
* : راموز الأحادیث : ص 236 - طبع قشلة همایون بالآستانة ، عن طریق أبی داود وابن ماجة ، والحاکم ، والطبرانی ، عن أبی داود .
* : الفتح الکبیر : ص 259 - طبع مصر .
* : تعلیقة النعسانی على تاریخ الرقة : ص 70 - طبع مصر .
* : السراج المنیر فی شرح الجامع الصغیر : ص 409 - طبع القاهرة .
* : الفقه الأکبر : ج 2 ص 65 - طبع حیدرآباد ، رواه عن الطیالسی ، وأحمد ، وابن ماجة ، وأبی یعلى
اسم او اسم من است ( اسم پیامبر (ص) ) وکنیهء او کنیهء من

 

متن حدیث

75 - " لو لم یبق من الدنیا إلا یوم واحد ، لطول الله عز وجل ذلک الیوم حتى یبعث فیه رجلا من ولدی اسمه اسمی ، فقام سلمان الفارسی رضی الله عنه فقال : یا رسول الله من أی ولدک ؟ قال من ولدی هذا ، وضرب بیده على الحسین "

* * *

* حدیث شماره : 75 *
* ( حذیفه نقل مىکند ، روزى رسول خدا صلى الله علیه وآله در خطبهء خود براى ما فرمود : ) اگر از دنیا به اندازهء یک روز بیشتر باقى نمانده باشد خداوند متعال آن روز را طولانى خواهد نمود تا در آن روز مردى از فرزندان من که نام او نام من است برانگیخته شود . سلمان فارسى بپا خاست و پرسید : اى رسول خدا از کدامیک از فرزندان شما ؟ حضرت فرمود : از این فرزندم ، و دست مبارک خود را بر امام حسین علیه السلام گذاشت .

منبع حدیث

75 - المصادر :
* : الطبرانی ، الأوسط : على ما فی المنار المنیف ، وقال " قلنا فی الأوسط ، لأننا لم نجده فی الصغیر ولا فی الکبیر " .
* : أربعون أبی نعیم : على ما فی عقد الدرر .
* : عقد الدرر : ص 24 ب 1 - عن أبی نعیم فی صفة المهدی ، وقال " وعن حذیفة رضی الله عنه ، قال خطبنا رسول الله صلى الله علیه وسلم ، فذکرنا رسول الله بما هو کائن ، ثم قال : -
* : ذخائر العقبى : ص 136 - 137 - کما فی عقد الدرر ، مرسلا ، عن حذیفة : - وفیه " . . اسمه کاسمی . . فقال سلمان " وقال " فیحمل ما ورد مطلقا فیما تقدم على هذا المقید " .
* : فرائد السمطین : ج 2 ص 325 - 326 ب 61 ح 575 - کما فی عقد الدرر بتفاوت یسیر ، بسنده إلى أبی نعیم ثم بسنده : حدثنا العباس بن بندار ، حدثنا عبد الله بن زیاد الکلابی ، عن الأعمش ، عن زر بن حبیش ، عن حذیفة رضی الله عنه قال " خطبنا رسول الله صلى الله علیه وسلم ، فذکر ما هو کائن ، ثم قال : - وفیه " . . فضرب بیده على ( ظهر ) الحسین ( رضی الله عنه ) " .
* : المنار المنیف : ص 148 ف 50 ح 339 - کما فی عقد الدرر ، إلى قوله " اسمه اسمی " عن الطبرانی ، بسنده : حدثنا محمد بن زکریا الهلالی ، حدثنا العباس بن بکار ، حدثنا عبد الله بن زیاد ، عن الأعمش ، عن زر بن حبیش ، عن حذیفة ، قال " خطبنا النبی صلى الله علیه وسلم : فذکر ما هو کائن ، ثم قال : -
* : القول المختصر : ص 7 ب 1 ح 37 - کما فی عقد الدرر بتفاوت ، وفیه الفقرة المتقدمة فی الحدیث رقم 1 عن أبی نعیم " . . حتى یملک رجل من أهل بیتی تجری الملاحم على یدیه ویظهر الاسلام ، لا یخلف الله وعده وهو سریع الحساب " .
* : فرائد فوائد الفکر : ص 2 ب 1 - کما فی القول المختصر ، عن حذیفة : - وقال " أخرجه الحافظ أبو نعیم الأصفهانی " .
وفی : ص 3 ب 2 - کما فی عقد الدرر بتفاوت ، عن أبی هریرة : - وفیه " . حتى یلی رجل من أهل بیتی یواطئ اسمه اسمی " وقال " أخرجه الإمام أحمد فی مسنده " ولم نجده فی فهارسه .
* : السیرة الحلبیة : ج 1 ص 193 - أوله ، مرسلا .
* : ینابیع المودة : ص 224 ب 56 - عن ذخائر العقبى .
وفی : ص 488 ب 94 - عن غایة المرام .
وفی : ص 490 ب 94 - عن غایة المرام .

* *
* : کشف الغمة : ج 3 ص 259 - کما فی عقد الدرر ، عن أربعین أبی نعیم .
* : کشف الیقین : ص 117 - مرسلا عن ابن عباس قال " قال رسول الله صلى الله علیه وآله للحسین علیه السلام " المهدی من ولدک " .
وفی : ص 118 - مرسلا عن النبی صلى الله علیه وآله أنه قال للحسین علیه السلام " هذا ابنی إمام أخو إمام أبو أئمة تسعة تاسعهم قائمهم " .
* : إثبات الهداة : ج 3 ص 617 ب 32 ف 17 ح 174 - عن ذخائر العقبى .
* : حلیة الأبرار : ج 2 ص 701 ب 54 ح 41 - کما فی عقد الدرر بتفاوت یسیر ، عن أربعین أبی نعیم ، وفیه " . . من أی ولدک هو " .
* : غایة المرام : ص 694 ب 141 ح 17 - عن فرائد السمطین .
وفی : ص 699 ب 141 ح 78 - کما فی عقد الدرر ، عن أربعین أبی نعیم ، وفیه " . . حتى یبعث الله . . من ولد هذا " .
* : منتخب الأثر : ص 154 ف 2 ب 1 ح 40 - عن ینابیع المودة
نماز خواندن حضرت عیسی بن مریم پشت سر حضرت مهدی (ع)

 

متن حدیث

78 - " ما یبکیک یا فاطمة ؟ أما علمت أن الله تعالى اطلع إلى الأرض إطلاعة فاختار منها أباک فبعثه نبیا ، ثم اطلع ثانیة فاختار بعلک ، فأوحى إلی فأنکحته واتخذته وصیا ، أما علمت أنک بکرامة الله تعالى أباک زوجک أعلمهم علما ، وأکثرهم حلما وأقدمهم سلما . فضحکت واستبشرت ، فأراد رسول الله صلى الله علیه وآله أن یزیدها مزید الخیر کله الذی قسمه الله لمحمد وآل محمد ، فقال لها : یا فاطمة ولعلی ثمانیة أضراس یعنی مناقب : إیمان بالله ورسوله ، وحکمته ، وزوجته ، وسبطاه الحسن والحسین وأمره بالمعروف ونهیه عن المنکر . یا فاطمة إنا أهل بیت أعطینا ست خصال لم یعطها أحد من الأولین ، ولا یدرکها أحد من الآخرین غیرنا أهل البیت : نبینا خیر الأنبیاء وهو أبوک ، ووصینا خیر الأوصیاء ، وهو بعلک ، وشهیدنا خیر الشهداء وهو حمزة عم أبیک ، ومنا سبطا هذه الأمة وهما ابناک ، ومنا مهدی الأمة الذی یصلی عیسى خلفه . ثم ضرب على منکب الحسین ( علیه السلام ) فقال : من هذا مهدی الأمة "
المفردات : اطلع إطلاعة نظر نظرة ، ولابد أن تکون هنا بمعنى یتناسب مع الله الذی لیس کمثله شئ وهو السمیع البصیر .

* * *

* حدیث شماره : 78 *
* ( ابى هارون عبدى مىگوید بعد از جنگ بدر پیش ابو سعید خدرى آمدیم و از او خواستیم اگر مطلبى از رسول خدا صلى الله علیه وآله در بارهء حضرت علی علیه السلام و فضل او شنیده براى ما بیان کند ، ابو سعید به ما گفت که رسول خدا ( ص ) بیمار شد ، حضرت فاطمه علیه السلام بر آن حضرت وارد شد چون چنین دید اشک از دیدگانش جارى گشت ، آن حضرت فرمود : ) اى فاطمه ( س ) چه چیز تو را به گریه انداخته است ؟ آیا تو نمىدانى که خداوند متعال توجهى به اهل زمین نمود و از میان آنها پدرت را اختیار نمود و او را به پیامبرى مبعوث کرد ، سپس توجه دیگرى نمود و همسر تو را برگزید و بعد خداوند به من وحى نمود و براى او همسر انتخاب کردم و او را بعنوان وصى وجانشین خود برگزیدم ، آیا تو کرامت پروردگار را نمىدانى که پدرت تو را به همسرى عالمترین و بردبارترین و پیش گامترین مردم به اسلام درآورد ، حضرت فاطمه ( س ) شادمان گشته وخندید ، آن حضرت خواست بیش از این او را شادمان سازد ، از این رو به حضرت فاطمه ( س ) فرمود : اى فاطمه ( س ) براى علی علیه السلام هشت دندان است یعنى هشت منقبت و ویژگى : ایمان به خدا و رسول خدا ، و حکمت او ، همسر وى ، دو فرزند او امام حسن و حسین ( علیهما السلام ) و امر به معروف و نهى از منکر او ، اى فاطمه ( س ) ما اهل بیتى هستیم که خداوند شش ویژگى را به ما عنایت فرموده که آنها را به هیچیک از پیشینیان نداده و هیچ کس از دیگران جز ما اهل بیت آنها را درک نخواهد کرد . پیامبر ما بهترین پیامبران واو پدر توست ووصى و جانشین ما بهترین جانشینان و اوصیاء است و او شوهر توست و شهید ما بهترین شهدا و او حمزه عموى پدر توست ودو سبط ( نوهء دخترى ) این امت از ماست و آن دو پسران تو هستند و مهدى امت ( علیه السلام ) که حضرت عیسى پشت سر او نماز خواهد خواند ، از ماست سپس حضرت دست مبارکش را بر کتف ( امام ) حسین ( ع ) زد و فرمود : مهدى امت از این شخص است . ( یعنى از نسل امام حسین علیه السلام ) .

منبع حدیث

78 - المصادر :
* : الدارقطنی : على ما فی بیان الشافعی ، والفصول المهمة ، والصراط المستقیم ، وکشف ، الیقین .
* : فضایل الصحابة ، للسمعانی : على ما فی ینابیع المودة ، وغایة المرام ، وحلیة الأبرار .
* : بیان الشافعی : ص 501 - 502 ب 9 - أخبرنا الحافظ أبو الحجاج یوسف بن خلیل بن عبد الله الدمشقی قراءة علیه وأنا أسمع بمدینة حلب قال : أخبرنا أبو الفتح ناصر بن محمد بن أبی الفتح إسماعیل بن الفضل السراج ، أخبرنا أبو طاهر محمد بن أحمد بن عبد الرحیم ، أخبرنا الحافظ شیخ أهل الحدیث وقدوتهم فی النقل أبو الحسن علی بن عمر بن أحمد بن مهدی بن مسعود الشافعی المعروف بالدار قطنی ، حدثنا أحمد بن محمد بن سعید ، حدثنا إبراهیم بن محمد بن إسحاق بن یزید ، حدثنا سهل بن سلیمان ، عن أبی هارون العبدی قال : أتیت أبا سعید الخدری ، فقلت له : هل شهدت بدرا ؟ فقال : نعم ، قلت ألا تحدثنی بشئ مما سمعته من رسول الله صلى الله علیه وآله فی علی علیه السلام وفضله ، فقال : بلى أخبرک : إن رسول الله صلى الله علیه وآله مرض مرضة نقه منها ، فدخلت علیه فاطمة علیها السلام تعوده وأنا جالس عن یمین رسول الله صلى الله علیه وآله وسلم ، فلما رأت ما برسول الله صلى الله علیه وآله من الضعف خنقتها العبرة حتى بدت دموعها على خدها ، فقال لها رسول الله صلى الله علیه وآله : - وقال " قلت : هکذا أخرجه الدارقطنی صاحب الجرح والتعدیل " .
* : الفصول المهمة : ص 295 - 296 ف 120 - کما فی بیان الشافعی بتفاوت ، عن الدارقطنی ، وفیه " قالت أخشى الضیعة یا رسول الله . . فاختار منهم . . أغزرهم علما . . ومنا من له جناحان یطیر بهما فی الجنة حیث یشاء ، وهو جعفر . . عیسى بن مریم " .
* : ینابیع المودة : ص 490 ب 94 - قریب مما فی بیان الشافعی ، عن فضائل الصحابة ، وفیه " قال أبو هارون العبدی : لقیت وهب بن منبه أیام الموسم فعرضت علیه هذا الحدیث فقال : إن موسى لما فتن قومه واتخذوا العجل إلها فکبر على موسى قال الله : یا موسى من کان قبلک من الأنبیاء افتتن قومه ، وإن أمة أحمد أیضا ستصیبهم فتنة عظیمة من بعده حتى یلعن بعضهم بعضا ثم یصلح الله أمرهم برجل من ذریة أحمد وهو المهدی " .

* *
* : دلائل الإمامة : ص 234 - وحدثنی أبو إسحاق إبراهیم بن أحمد الطبری قال : حدثنا عبد الجبار ابن سیراب بالبصرة قال : حدثنا محمد بن زکریا قال : حدثنا الحکم بن أسلم وشعیب بن واقد قالا : حدثنا جعفر بن سلیمان ، عن أبی هارون العبدی ، عن أبی سعید الخدری قال : قال رسول الله : والذی نفسی بیده إن مهدی هذه الأمة الذی یصلی خلفه عیسى منا ، ثم ضرب یده على منکب الحسین وقال : من هذا ، من هذا " .
* : عیون المعجزات : ص 64 - کما فی دلائل الإمامة بتفاوت یسیر ، مرسلا .
* : غیبة الطوسی : ص 116 - وبهذا الاسناد ( أخبرنی جماعة عن التلعکبری ) عن أحمد بن إدریس ، عن أحمد بن محمد بن عیسى ، عن الحسین بن أبی سعید الأهوازی ، عن الحسین بن علوان ، عن أبی هارون العبدی ، عن أبی سعید الخدری ، فی حدیث له طویل اختصرناه قال : قال رسول الله صلى الله علیه وآله : - وفیه " . . ومنا من له جناحان خضیبان یطیر بهما فی الجنة وهو ابن عمک جعفر . . ثم ضرب بیده على منکب الحسین علیه السلام فقال : من هذا ثلاثا " .
* : کشف الغمة : ج 1 ص 153 وج 3 ص 271 - عن کفایة الطالب وعن بیان الشافعی .
* : کشف الیقین : ص 93 - کما فی بیان الشافعی ، وقال " رواه الدارقطنی صاحب الجرح والتعدیل عن رجاله عن أبی هارون العبدی " .
* : الصراط المستقیم : ج 2 ص 237 ف 4 ب 11 - مختصرا عن الدارقطنی فی مسند فاطمة .
* : إثبات الهداة : ج 3 ص 505 ب 32 ف 12 ح 310 - عن غیبة الطوسی .
وفی : ص 568 ب 32 ف 42 ح 672 - عن عیون المعجزات .
وفی : ص 600 ب 32 ف 2 ح 69 - بعضه ، عن کشف الغمة .
وفی : ص 614 ب 32 ف 15 ح 152 - عن الصراط المستقیم ، من قوله " نبینا خیر الأنبیاء " .
* : غایة المرام : ص 157 ب 22 ح 24 - کما فی بیان الشافعی بتفاوت یسیر ، عن مسند فاطمة .
وفی : ص 699 ب 141 ح 71 - کما فی ینابیع المودة بتفاوت یسیر ، عن فضائل الصحابة .
وفی : ص 702 ب 141 ح 133 - عن بیان الشافعی ظاهرا .
* : حلیة الأبرار : ج 2 ص 699 ب 54 ح 34 - کما فی ینابیع المودة بتفاوت یسیر ، عن فضائل الصحابة .
وفی : ص 712 - 713 ب 54 ح 97 - عن بیان الشافعی ظاهرا .
* : البحار : ج 51 ص 76 ب 1 ح 32 - عن غیبة الطوسی .
وفی : ص 91 - عن کشف الغمة .
* : منتخب الأثر : ص 156 ف 2 ب 1 ح 47 - عن ینابیع المودة .
وفی : ص 198 - 199 ف 2 ب 8 ح 3 - عن بیان الشافعی





























comment نظرات ()
ولادت پیامبر اکرم (ص) و امام صادق (ع) بر عموم مسلمانان جهان مبارک باد
نویسنده : علی رضا رزمی - ساعت ۱٢:٢۳ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٠/۱۱/٢٢
خبردادن حضرت رسول اکرم (ص) نسبت به حکومت رسیدن حکام جابر وستمگر

 

متن حدیث

1 - " ویح هذه الأمة من ملوک جبابرة ، کیف یقتلون ویخیفون المطیعین إلا من أظهر طاعتهم ، فالمؤمن التقی یصانعهم بلسانه ویفر منهم بقلبه . فإذا أراد الله عز وجل أن یعید الاسلام عزیزا قصم کل جبار ، وهو القادر على ما یشاء أن یصلح أمة بعد فسادها . فقال علیه السلام : یا حذیفة لو لم یبق من الدنیا إلا یوم واحد لطول الله ذلک الیوم حتى یملک رجل من أهل بیتی ، تجری الملاحم على یدیه ، ویظهر الاسلام ، لا یخلف وعده ، وهو سریع الحساب "
المفردات : لطول الله ذلک الیوم : کنایة عن حتمیة ظهور المهدی علیه السلام . الملاحم : جمع ملحمة وأصلها المعرکة التی یلتحم فیها الناس ، وتطلق على الاحداث الکبیرة .
ملاحظة : " أصل هذا الحدیث کما رأیت من روایة الحافظ أبی نعیم الأصفهانی ، من علماء القرن الخامس ، ولم یذکر سنده أحد من الذین نقلوه عنه فیما علمنا ، کما لم نحصل على کتبه الثلاثة عن المهدی علیه السلام : مناقب المهدی ، وصفة المهدی ، والأربعین حدیثا فی المهدى . ولکن الذی یسهل الامر أن المصادر نقلت عنها کثیرا ، حتى أنه یمکن جمع أحادیثها من هذا المعجم ، وکذا یمکن إلى حد کبیر حل مسألة تعدد کتابیه أو وحدتهما ( الأربعین ، وصفة المهدی الذی یسمى أیضا نعت المهدی ) وذلک بإحصاء الروایات التی نقلها المحدثون عن کل منهما ومقارنتها ، والحدیث المذکور قد یکون أطول من الفقرتین المرویتین ، کما یحتمل أن یکون فی الأصل حدیثین ، ولکن یضعف هذا الاحتمال أن الجمیع نقلوه على أنه واحد ، مضافا إلى ورود الفاء فی قوله " فقال علیه الصلاة والسلام " التی تؤید استمرار النص "

* * *

* حدیث شماره : 1 *
* حذیفه نقل مىکند که از رسول خدا ( ص ) شنیدم ، مىفرمود : واى بر این امت از پادشاهان ستمگر ، که چگونه اطاعت کنندگان از دستورات الهى را مىکشند ومىترسانند ، مگر آنهایى اظهار اطاعت از پادشاهان نمایند . دراین هنگام مؤمن پرهیزکار کسى است که با زبان با آنها سازش کند ولى در قلب با آنان ناسازگار باشد ، هرگاه خداوند متعال بخواهد اسلام را اعاده نماید و آنرا عزیز و بزرگ گرداند تمام ستمکاران را نابود مىسازد و او بر آنچه بخواهد توانا است و مىتواند امت را پس از فسادشان اصلاح نماید ، آنگاه حضرت علیه الصلاة والسلام فرمود : اى حذیفه اگر از دنیا یک روز باقى مانده باشد خداوند آنروز را طولانى نموده تا مردى از اهل بیت من زمام امور را بعهده مىگیرد ( امام زمان ظهور نماید ) وحوادث بزرگ و جنگها بدستور وى بوجود آید ، خداوند متعال اسلام را آشکار مىسازد ، ووعدهء الهى تخلف ناپذیر است ، و اوست که زود به حساب افراد رسیدگى مىنماید .

منبع حدیث

1 - المصادر :
* : صفة المهدی ، لأبی نعیم : على ما فی عقد الدرر .
* : أربعون أبی نعیم : على ما فی کشف الغمة ، وغایة المرام ، وحلیة الأبرار .
* : عقد الدرر : ص 62 ب 4 ف 1 - عن حذیفة رضی الله عنه قال " سمعت رسول الله صلى الله علیه وسلم یقول : - وقال " أخرجه الحافظ أبو نعیم الأصفهانی فی صفة المهدی " .
* : عرف السیوطی ، الحاوی : ج 2 ص 2 - کما فی عقد الدرر ، عن أبی نعیم ، وفیه " . . ویقومهم بقلبه . . کل جبار عنید " .
* : برهان المتقی : ص 92 ب 2 ح 12 - عن عرف السیوطی ، وفیه " . . بقلبه وجنانه " .
* : فرائد فوائد الفکر : ص 15 ب 5 - کما فی عقد الدرر بتفاوت یسیر ، وقال " أخرجه الحافظ أبو نعیم الأصفهانی " .
* : لوائح السفارینی : ج 2 ص 14 - آخره ، عن أبی نعیم . [ . ]
ینابیع المودة : ص 448 ب 78 - عن أبی نعیم ، کما فی عقد الدرر ، بتفاوت یسیر ، وفیه . . ویطردون المسلمین . . جبار عنید . . وأصلح الأمة بعد فسادها . . والله لا یخلف وعده وهو على وعده قدیر " .
وفی ص 490 ب 94 - عن غایة المرام ، کما فی عقد الدرر بتفاوت یسیر .

* *
* : مقصد الراغب : على ما فی إثبات الهداة .
* : کشف الغمة : ج 3 ص 262 - کما فی عقد الدرر ، عن الأربعین ، وفیه " . . جبار عنید " .
* : إثبات الهداة : ج 3 ص 595 ب 32 ف 2 ح 35 - بعضه ، عن کشف الغمة . وفى ص 618 ف 20 ح 180 - آخره ، عن مقصد الراغب .
* : غایة المرام : ص 700 ب 141 ح 99 - عن الأربعین ، کما فی عقد الدرر ، بتفاوت یسیر .
* : حلیة الأبرار : ج 2 ص 704 ب 54 ح 63 - عن الأربعین .
* : البحار : ج 51 ص 83 ب 1 ح 28 - عن عن کشف الغمة .
* : منتخب الأثر : ص 149 ف 2 ب 1 ح 23 - عن ینابیع المودة
آنچه که درباره قحطانی یمانی ( شخصی که بعد از ظهور حکومتی خواهد داشت ) وارد شده

 

متن حدیث

2 - " سیکون من بعدی خلفاء ، ومن بعد الخلفاء أمراء ، ومن بعد الامراء ملوک ، ومن بعد الملوک جبابرة ، ثم یخرج رجل من أهل بیتی یملأ الأرض عدلا کما
ملئت جورا ، ثم یؤمر القحطانی ، فوالذی بعثنی بالحق ما هو دونه "
ملاحظة : " الروایات فی مدة ملک المهدی علیه السلام وما یکون بعده کثیرة ومتفاوتة کما سترى . وقد أشرنا إلى أحادیث القحطانی فی أحادیث بلاد العرب فی عصر ظهور المهدی علیه السلام ، وإلى ما یکون بعد المهدی علیه السلام فی أواخر أحادیث النبی صلى الله علیه وآله وسلم "

* * *

* حدیث شماره : 2 *
* از اوزاعى ، از قیس بن جابر صدفى ، از پدرش ، از جدش روایت مىکند که رسول خدا فرمود : نزدیک است بعد از من جانشینان و بعد از جانشینان ، کارفرمایان و بعد از آنها پادشاهان و بعد از پادشاهان ، ستمگرانى بوجود آیند و پس از آن ، مردى از اهل بیت من ظهور کند که زمین را پر از عدل وداد نماید ، همانگونه که پر از جور و ستم شده است ، سپس قحطانى به امارت و حکومت خواهد رسید ، سوگند بکسیکه مرا به حق برانگیخت کمتر از اینها نخواهد بود !

منبع حدیث

2 - المصادر :
* : ابن حماد : ص 28 - حدثنا الولید ، عن ابن لهیعة ، عن عبد الرحمن بن قیس بن جابر الصدفی قال : قال رسول الله صلى الله علیه وسلم " یکون بعد الجبابرة رجل من أهل بیتی یملأ الأرض عدلا ثم القحطانی ، بعده . . " .
* : الطبرانی ، الکبیر : ج 22 ص 375 ح 937 - حدثنا أبو عامر النحوی ، ثنا سلیمان بن عبد الرحمن الدمشقی ، ثنا حسین بن علی الکندی مولى جریر ، عن الأوزاعی ، عن قیس بن جابر الصدفی ، عن أبیه ، عن جده أن رسول الله صلى الله علیه وسلم قال : -
* : فوائد أبی نعیم : على ما فی بیان الشافعی ، وعقد الدرر ، ونور الابصار ، والفصول المهمة ، وفرائد فوائد الفکر .
* : أربعون أبی نعیم : على ما فی کشف الغمة .
* : الاستیعاب : ج 1 ص 221 ح 288 - وقال " رواه ابن لهیعة ، عن ابن ابنه ( کذا ) عبد الرحمن بن قیس بن جابر ( بن عبد الله ) الصدفی ، عن ( أبیه ) عن جده ، عن النبی صلى الله علیه وسلم : - کما فی ابن حماد ، وفیه " . . وبعد الامراء ملوک ، وبعد الملوک جبابرة ، وبعد الجبابرة یخرج رجل " .
* : الفردوس : ج 5 ص 456 ح 8731 - کما فی الاستیعاب ، عن جابر الصدفی .
* : ابن مندة : على ما فی عرف السیوطی ، الحاوی ، وأسد الغابة .
* : أبو موسى ، محمد بن أبی بکر بن أبی عیسى الأصفهانی : على ما فی أسد الغابة .
* : ابن عساکر : ج 4 ص 351 - کما فی الطبرانی بتفاوت یسیر ، وقال " الحسین بن علی الکندی مولى بن جریح ، روى عن الأوزاعی ، عن قیس بن جابر الصدفی ، عن أبیه ، عن جده ، عن رسول الله صلى الله علیه وسلم قال : -
* : أسد الغابة : ج 1 ص 259 - 260 - کما فی الطبرانی بتفاوت یسیر ، عن ابن عبد البر ، وابن مندة ، وأبی نعیم . وفی ج 5 ص 155 - کما فی الطبرانی بتفاوت یسیر ، عن أبی نعیم ، وأبی موسى .
* : بیان الشافعی : ص 518 ب 21 - بسنده إلى أبی نعیم ، ثم بسنده : أخبرنا شیخ الصنعة وحافظ الشام والعجم أبو القاسم سلیمان بن أحمد بن أیوب الطبرانی ، حدثنا أبو عامر محمد بن إبراهیم النحوی ، حدثنا سلیمان بن عبد الرحمن الدمشقی ، حدثنا حسین بن علی الکندی ، عن الأوزاعی ، عن قیس بن جابر الصدفی ، عن أبیه عن جده أن رسول الله قال : - کما فی الطبرانی بتفاوت یسیر ، وفیه " ثم یخرج المهدی من أهل بیتی " وقال " قلت هکذا رواه أبو نعیم فی فوائده ، والطبرانی فی معجمه الأکبر ، رزقناه عالیا من هذا الوجه ولله الحمد
* : عقد الدرر : ص 19 ب 1 - کما فی بیان الشافعی ، وقال " رواه الحافظ أبو نعیم فی فوائده ، وأخرجه الطبرانی فی معجمه " .
* : مجمع الزوائد : ج 5 ص 190 - عن الطبرانی .
* : الإصابة ج 4 ص 31 ح 184 - عن الطبرانی ، وأبی موسى فی الکنى ، بدون آخره حول القحطانی .
* : الفصول المهمة : ص 298 ف 12 - کما فی بیان الشافعی ، إلى قوله " کما ملئت جورا " بدون آخره حول القحطانی ، وقال " هکذا ذکره الحافظ أبو نعیم فی فوائده ، والطبرانی فی معجمه الکبیر " .
* : عرف السیوطی ، الحاوی : ج 2 ص 64 - کما فی الطبرانی ، وقال " وأخرج الطبرانی فی الکبیر ، وابن مندة ، وأبو نعیم ، وابن عساکر " .
* : الجامع الصغیر : ج 2 ص 61 ح 4768 - عن الطبرانی .
* : جمع الجوامع : ج 1 ص 1013 - عن ابن حماد .
* : صواعق ابن حجر : ص 166 ب 11 ف 1 - عن الطبرانی بتفاوت یسیر .
* : برهان المتقی : ص 165 ب 11 ح 3 - عن عرف السیوطی .
* : کنز العمال : ج 14 ص 265 ح 38667 - عن الطبرانی . وفی : ص 274 ح 38704 عن ابن حماد ، کما فی الطبرانی .
* : فرائد فوائد الفکر : ص 2 ب 1 - کما فی الطبرانی بتفاوت یسیر ، وقال " رواه أبو نعیم فی فوائده ، وأخرجه الطبرانی فی معجمه "
* : نور الابصار : ص 189 - کما فی بیان الشافعی ، بتفاوت یسیر ، بدون آخره حول القحطانی ، وقال " رواه أبو نعیم فی فوائده ، والطبرانی فی معجمه " .
* : فیض القدیر : ج 4 ص 127 ح 4768 - عن الجامع الصغیر .
* : الإذاعة : ص 130 - عن الطبرانی ، بتفاوت یسیر .
* : المغربی : ص 563 ح 33 - عن الطبرانی . وفی : ص 568 ح 54 - کما فی الطبرانی ، بتفاوت یسیر ، عن ابن حماد ظاهرا ، ولم نجده فیه بهذا اللفظ .

* *
* : ملاحم ابن طاووس : ص 26 ب 18 - کما فی الطبرانی بتفاوت یسیر ، ونقص بعض ألفاظه ، عن ابن حماد بسنده المتقدم بتفاوت یسیر .
* : کشف الغمة : ج 3 ص 264 - کما فی الطبرانی بتفاوت یسیر ، عن أربعین أبی نعیم ، ولیس فیه الزیادة حول القحطانی . وفی : ص 277 - عن بیان الشافعی ، بدون الزیادة عن القحطانی أیضا .
* : إثبات الهداة : ج 3 ص 596 ب 32 ف 2 ح 44 آخره ، عن کشف الغمة .
* : غایة المرام : ص 698 ب 141 ح 66 - عن الفردوس ظاهرا . وفی ص 701 ب 141 ح 108 - کما فی کشف الغمة ، عن أربعین أبی نعیم . وفی : ص 704 ب 141 ح 150 - عن کشف الغمة .
* : حلیة الأبرار : ج 2 ص 698 ب 54 ح 29 - عن الفردوس ظاهرا . وفی ص 706 ح 72 - کما فی کشف الغمة ، عن أربعین أبی نعیم . وفی ص 717 ح 114 - عن بیان الشافعی .
* : البحار : ج 51 ص 84 وص 96 ب 1 عن کشف الغمة .
* : کشف النوری : ص 158 ف 2 - عن الفردوس .
* : وذکر له فی ملحقات إحقاق الحق : ج 13 ص 16 - المصادر الأخرى التالیة :
- مناقب الکاشی : مخطوط ص 299 - عن أربعین الهمدانی .
- القرب فی محبة العرب : ص 134 - عن أسد الغابة .
- الفتح الکبیر : ج 2 ص 164 - عن أسد الغابة .
وضعیت اسلام وقرآن در دوران حکومت جابران وگمراهان

 

متن حدیث

4 - " لینقضن عرا الاسلام عروة عروة فکلما انتقضت عروة تشبث الناس بالتی تلیها ، وأولهن نقضا الحکم ، وآخرهن الصلاة "
المفردات : نقض العروة بمعنى فک العقدة ، أی سوف تخالف أصول الاسلام وأحکامه وتترک واحدا بعد الآخر .
ملاحظة : " الحدیث الشریف یبین قانونا فی انحراف الأمم عن رسالة أنبیائها ، وأن ذلک یبدأ بعدم تطبیق الحکام لاحکام الشرع ، فیسری انحرافهم فی أوضاع الأمة وسلوک أفرادها ، حتى یکون آخر مظاهر الانحراف فی شخصیة المسلم ترکه الصلاة "

* * *

* حدیث شماره : 4 *
* عبد العزیز بن اسماعیل بن عبید الله ، روایت مىکند که سلیمان بن حبیب از ابى امامهء باهلى از رسول اکرم ( ص ) بر آنان نقل کرده است که حضرت فرمود : احکام واصول اسلام را یکى پس از دیگرى نقض کرده وبا آن مخالفت مىکنند ، بنابراین هرگاه با اصلى از اصول اسلام مخالفت شد وآن اصل ترک گشت ، مردم به اصلى که بعد از آن است چنگ مىزنند ونخستین حکم واصلى که ترک مىشود قضاوت است و آخرین آنها نماز .

منبع حدیث

4 - المصادر :
* : أحمد : ج 5 ص 251 - حدثنا عبد الله ، حدثنی أبی ، ثنا الولید بن مسلم ، حدثنی عبد العزیز بن إسماعیل بن عبید الله ، أن سلیمان بن حبیب حدثهم عن أبی أمامة الباهلی ، عن رسول الله صلى الله علیه وسلم قال : -
وفی : ج 4 ص 232 - حدثنا عبد الله ، حدثنا أبی ، ثنا هیثم بن خارجة ، أنا ضمرة ، عن یحیى بن أبی عمرو ، عن ابن فیروز الدیلمی ، عن أبیه قال : قال رسول الله صلى الله علیه وسلم " لینقضن الاسلام عروة عروة ، کما ینقض الحبل قوة قوة " .
* : تاریخ البخاری : ج 8 ص 333 ح 3214 - قال " مسلم بن إبراهیم ، نا یزید بن زید الحضرمی قال : نا أبو عبد الله ، عن أبی قیس ، عن حذیفة بن الیمان قال : قال رسول الله صلى الله علیه وسلم : - أوله ، کما فی روایة أحمد الأولى .
* : ابن حبان : ج 8 ص 253 ح 6680 - کما فی روایة أحمد الأولى بتفاوت یسیر ، بسند آخر ، عن أبی أمامة : -
* : الطبرانی ، الکبیر : ج 8 ص 116 ح 7486 - کما فی روایة أحمد الأولى ، بسنده إلیه .
* : الحاکم : ج 4 ص 92 - کما فی روایة أحمد الأولى ، بسنده إلیه ، بتفاوت یسیر ، وقال " والاسناد کله صحیح ولم یخرجاه " .
وفی : ص 528 - بسند آخر ، عن ابن عمر قال : " کنت فی الحطیم مع حذیفة ، فذکر حدیثا ثم قال : - وفیه " ولیکونن أئمة مضلون ، ولیخرجن على أثر ذلک الدجالون الثلاثة ، قلت : یا أبا عبد الله قد سمعت هذا الذی تقول من رسول الله صلى الله علیه وآله وسلم ؟ قال : نعم سمعته ، وسمعته یقول : - وذکر حدیثا فی الدجالین الثلاثة ، وقال " حدیث صحیح الاسناد ولم یخرجاه " .
* : مجمع الزوائد : ج 7 ص 281 - کما فی روایة أحمد الأولى بتفاوت یسیر ، وقال " رواه أحمد ، والطبرانی ورجالهما رجال الصحیح " .
* : الجامع الصغیر : ج 2 ص 403 ح 7232 - عن أحمد ، وابن حبان ، والحاکم .
وفی : ص 473 ح 7739 - أوله ، عن روایة أحمد الأولى ، وقال " حدیث حسن " .
* : فیض القدیر : ج 5 ص 263 ح 7232 -
وفی : ص 399 ح 7739 - عن الجامع الصغیر .
خبردادن حضرت رسول اکرم (ص) نسبت به حکومت رسیدن حکام جابر وستمگر
 

متن حدیث

11 - " خذوا العطاء ما دام عطاء ، فإذا صار رشوة على الدین فلا تأخذوه ولستم بتارکیه ، یمنعکم الفقر والحاجة ، ألا إن رحا بنی مرح قد دارت وقد قتل بنو مرح . ألا إن رحا الاسلام دائرة فدوروا مع الکتاب حیث دار . ألا إن الکتاب والسلطان سیفترقان فلا تفارقوا الکتاب . ألا إنه سیکون أمراء یقضون لکم فإن أطعتموهم أضلوکم ، وإن عصیتموهم قتلوکم . قال : یا رسول الله فکیف نصنع ؟ قال کما صنع أصحاب عیسى بن مریم نشروا بالمناشیر وحملوا على الخشب ، موت فی طاعة الله خیر من حیاة فی معصیة الله عز وجل "
المفردات : بنو مرح أی أهل الفرح والزهو ، ولم نعرف المقصودین بهذه الکلمة ، والظاهر أنه کنایة عن المشرکین . والمقصود بافتراق السلطان والقرآن أن الحکام سیحکمون بغیر ما أنزل الله تعالى کما حصل .

* * *
* حدیث شماره : 11 *
* یزید بن جابر مىگوید از وضین بن عطاء شنیدم ، که از یزید بن مرثد از معاذ بن جبل ، از رسول خدا ( ص ) روایت مىکند که حضرت فرمود : مستمرى دولت را تا مستمرى است بگیرید ولى هرگاه بصورت رشوه بر دین شما درآمد ( یعنى بخواهند با پول دین شما را بخرند ) نگیرید اما شما در عین حال آنرا بخاطر رفع نیاز و تنگدستى خود مىگیرید ، و بدانید که دوران بنى سرح ( ظاهرا کنایه از مشرکین باشد ) به پایان رسید و آنها کشته شدند ، و بدانید که هم اکنون دوران اسلام است وشما هم با کتاب ( قرآن ) همراه اسلام حرکت کنید ، آگاه باشید چیزى نمانده که کتاب و سلطان از یکدیگر جدا شوند ( حکام بغیر قرآن حکم کنند ) شما از کتاب ( قرآن ) جدا نشوید ، بدانید که نزدیک است فرمانروایان و حکام براى شما حکم وداورى کنند ، بنابراین اگر از آنها اطاعت کردید شما را گمراه واگر نافرمانى کردید شما را مىکشند ، راوى گفت : اى رسول خدا ( ص ) پس چگونه رفتار کنیم ؟ حضرت فرمود : همانگونه که اصحاب عیسى بن مریم - باره ها ، اره شدند وبه دار آویخته شدند - رفتار نمائید ، مرگ در راه اطاعت از پروردگار بهتر از زندگى در معصیت خداوند عزوجل است .

منبع حدیث

11 - المصادر :
* : إسحاق بن راهویه : على ما فی المطالب العالیة .
* : أحمد بن منیع : على ما فی المطالب العالیة .
* : عبد بن حمید : على ما فی الدر المنثور .
* : الطبرانی ، الصغیر : ج 1 ص 264 - حدثنا الفضل بن محمد بن القاسم أبو اللیث ( اللیث أبو القاسم ) النحوی العسکری ، حدثنا الهیثم بن خارجة ، عبد الله بن عبد الرحمن بن یزید بن جابر ، سمعت الوضین بن عطاء ، یحدث عن یزید بن مرثد ، عن معاذ بن جبل ، عن النبی صلى الله علیه وآله وسلم قال : -
* : حلیة الأولیاء : ج 5 ص 165 - 166 کما فی الطبرانی ، بتفاوت یسیر ، ونقص بعض ألفاظه ، بسند آخر فیه " حدثنا سلیمان بن أحمد ، ثنا عبد الله بن أحمد بن حنبل . . ثم بقیة سند الطبرانی " وفیه " . . یقضون لأنفسهم . . قالوا : یا رسول الله " .
* : تاریخ بغداد : ج 3 ص 398 ح 10 - أوله ، بسند آخر ، عن معاذ بن جبل : -
* : أمالی الشجری : ج 2 ص 275 - کما فی الطبرانی بتفاوت یسیر ، بسند آخر ، عن معاذ بن جبل : -
* : الفردوس : ج 2 ص 167 ح 2837 - أوله ، عن معاذ بن جبل : -
* : ابن عساکر : على ما فی کنز العمال .
* : مجمع الزوائد : ج 5 ص 227 - 228 - کما فی الطبرانی ، عنه بتفاوت یسیر ، وفیه " . . سیکون علیکم أمراء یقضون لأنفسهم ما لا یقضون لکم " وقال " ویزید بن مرشد لم یسمع من معاذ ، والوضین بن عطاء وثقه ابن حبان وغیره ، وبقیة رجاله ثقات " .
* : المطالب العالیة : ج 4 ص 267 ح 4408 - کما فی الطبرانی بتفاوت یسیر ، وقال " لإسحاق ، وأحمد بن منیع " وفیه " . . ذلک المخافة والفقر . . ألا إن رحا الایمان دائرة . . قالوا " .
* : الدر المنثور : ج 2 ص 300 - کما فی الطبرانی بتفاوت ، عن عبد بن حمید وفیه " . . إن بنی یأجوج قد جاؤوا . . خیر من حیاة فی معصیة . . إن أول من کان نقص فی بنی إسرائیل ، أنهم کانوا یأمرون بالمعروف وینهون عن المنکر شبه التعزیر ، فکان أحدهم إذا لقی صاحبه الذی کان یعیب علیه آکله وشاربه کأنه لم یعب علیه شیئا ، فلعنهم الله على لسان داود ، وذلک بما عتوا وکانوا یعتدون . والذی نفسی بیده لتأمرن بالمعروف ولتنهون عن المنکر ، أو لیسلطن الله علیکم شرارکم ثم لیدعون خیارکم فلا یستجاب لکم . . لتأخذن على ید الظالم ، فلتأطرنه علیه أطرا ، أو لیضربن الله قلوب بعضکم ببعض " .
* : کنز العمال : ج 1 ص 216 ح 1080 - کما فی الطبرانی ، بتفاوت یسیر عنه ، وفیه " . . خذوا العطایا یقضون لأنفسهم ما لا یقضون " . وفیها : ح 1081 - مثله ، عن ابن عساکر
خبردادن حضرت رسول اکرم (ص) نسبت به حکومت رسیدن حکام جابر وستمگر
 

متن حدیث

13 - " غیر الدجال أخوف علیکم عندی من الدجال : أئمة مضلون "
ملاحظة : " یلاحظ نصب کلمة المضلین فی بعض الأحادیث الشریفة وإن صح فهو بتقدیر " أعی " وفائدته مزید التأکید ، کما یلاحظ وجود فقرة سفک دماء العترة الطاهرة فی بعضها وسقوطها من بعض ، ولیس بعیدا على الحکام الذین تخوف منهم النبی صلى الله علیه وآله وسلم سفک دماء عترته الطاهرة أن یؤثروا على بعض الرواة لاسقاط ما یتعلق بذلک من الأحادیث الشریفة " .

* * *
* حدیث شماره : 13 *
* وکیع از سفیان ، از جابر ، از عبد الله بن ( نجى ) از علی ( ع ) روایت کرده است که رسول خدا ( ص ) فرمود : من بیمناک تر هستم بر شما از غیر دجال نسبت به دجال : ( و آنها ) پیشوایان گمراه کننده هستند .

منبع حدیث

13 - المصادر :
* : ابن أبی شیبة : ج 15 ص 142 ح 19332 - قال وحدثنا أبو بکر قال : حدثنا وکیع ، عن سفیان ، عن جابر ، عن عبد الله بن ( نجی ) عن علی قال : کنا عند النبی صلى الله علیه وسلم جلوسا وهو نائم ، فذکرنا الدجال ، فاستیقظ محمرا وجهه فقال : -
* : أحمد : ج 1 ص 98 - حدثنا عبد الله ، حدثنی أبی ، أنا أبو النضر ، ثنا الأشجعی ، عن سفیان ، عن جابر ، عن عبد الله بن نجی ، عن علی رضی الله عنه ، عن النبی صلى الله علیه وسلم قال : ذکرنا الدجال عند النبی صلى الله علیه وسلم وهو نائم فاستیقظ محمرا لونه فقال " غیر ذلک أخوف لی علیکم ، ذکر کلمة " .
وفی : ج 5 ص 145 - حدثنا عبد الله ، حدثنی أبی ، ثنا یحیى بن إسحاق ، أنا ابن لهیعة ، عن عبد الله بن هبیرة ، أخبرنی أبو تمیم الجیشانی قال : أخبرنی أبو ذر قال : کنت أمشی مع رسول الله صلى الله علیه وسلم فقال " لغیر الدجال أخوفنی على أمتی - قالها ثلاثا - قال قلت یا رسول الله ، ما هذا الذی غیر الدجال أخوفک على أمتک قال : أئمة مضلین ( کذا ) " .
وفیها : حدثنا عبد الله ، حدثنی أبی ، ثنا موسى بن داود ، أنا لهیعة ، عن ابن هبیرة ، عن ابن تمیم الجیشانی قال : سمعت أبا ذر یقول : کنت مخاصر النبی صلى الله علیه وسلم یوما إلى منزله فسمعته یقول " غیر الدجال أخوف على أمتی من الدجال ، فلما خشیت أن یدخل قلت یا رسول الله أی شئ أخوف على أمتک من الدجال ؟ قال : الأئمة المضلین ( کذا ) " .
* : الدروقی : على ما فی کنز العمال .
* : أبو یعلى : ج 1 ص 359 ح 466 - عن ابن أبی شیبة ، وفیه " . . عندی علیکم " .
* : الفردوس : ج 3 ص 131 ح 4163 - عن علی " غیر الدجال أخوف منی علیکم ، أئمة مضلون " وقال فی هامشه " قال الامام العراقی : روى أحمد عن أبی ذر بإسناد جید : لأنا من غیر الدجال أخوف علیکم من الدجال ، فقیل : وما ذلک ؟ قال : من الأئمة المضلین " ولم نجده فی أحمد بهذا اللفظ .
* : ربیع الأبرار : ج 2 ص 65 - کما فی ابن أبی شیبة ، مرسلا ، عن علی : -
* : ابن عساکر : على ما فی کنز العمال .
* : مجمع الزوائد : ج 5 ص 238 - 239 - عن روایة أحمد الثالثة ، وقال " رواه أحمد وفیه ابن لهیعة وحدیثه حسن وفیه ضعف ، وبقیة رجاله ثقات " .
وفی : ص 239 - عن أبی یعلى .
وفی : ج 7 ص 334 - مرسلا ، کما فی روایة أحمد الأولى .
* : تسدید القوس : على ما فی هامش الفردوس .
* : الجامع الصغیر : ج 2 ص 201 ح 5782 - عن أحمد .
* : کنز العمال : ج 10 ص 191 ح 29008 -
وفی : ص 198 ح 29043 عن روایة أحمد الثالثة .
وفی : ص 270 ح 29414 - کما فی ابن أبی شیبة ، عنه ، وعن أحمد ، وأبی یعلى ، والدورقی .
* : فیض القدیر : ج 4 ص 407 ح 5782 - عن الجامع الصغیر .

* *
* : أمالی الطوسی : ج 2 ص 126 - أخبرنا جماعة عن أبی المفضل قال : حدثنا الحسن بن محمد بن شعبة الأنصاری ، قال : حدثنا أبو السائب سالم بن جنادة قال : حدثنا وکیع بن جراح قال : حدثنا سفیان بن سعید الثوری ، عن جابر بن یزید الجعفی ، عن عبد الله بن یحیى الحضرمی قال : سمعت علیا علیه السلام یقول : کنا جلوسا عند النبی صلى الله علیه وآله وسلم وهو نائم ورأسه فی حجری فتذاکرنا الدجال ، فاستیقظ النبی محمر لوجهه ( کذا ) فقال " غیر الدجال أخوف علیکم من الدجال ، الأئمة المضلون ، وسفک دماء عترتی من بعدی ، أنا حرب لمن حاربهم وسلم لمن سالمهم " .
* : الاحتجاج : ج 1 ص 265 - مرسلا عن یحیى الحضرمی قال : سمعت علیا علیه السلام یقول : کنا جلوسا عند النبی صلى الله علیه وآله وسلم وهو نائم ورأسه فی حجری ، قیل لی : ما الدجال ؟ فاستیقظ النبی صلى الله علیه وآله وسلم محمرا وجهه فقال فیما أنتم ؟ فقلت : یا رسول الله سألونی عن الدجال ، فقال " لغیر الدجال أنا أخوف علیکم من الدجال ، الأئمة الضالون المضلون ، یسفکون دماء عترتی ، أنا حرب لمن حاربهم ، وسلم لمن سالمهم " .
* : إثبات الهداة : ج 1 ص 343 ب 8 ف 25 ح 356 - عن الاحتجاج ، وفیه " لغیر الدجال أخوف . . فقلت : یا نبی الله وما ذلک ؟ فقال : أئمة مضلون ، یسفکون دماء عترتی من بعدی " .
* : البحار : ج 28 ص 48 ب 8 ح 12 - عن أمالی الطوسی ، وفیه " . . الحسین بن محمد بن شعبة . . لغیر الدجال " .
خبردادن حضرت رسول اکرم (ص) نسبت به حکومت رسیدن حکام جابر وستمگر

 

متن حدیث

14 - " لست أخاف على أمتی جوعا یقتلهم ، ولا عدوا یجتاحهم ، ولکنی أخاف على أمتی أئمة مضلین ، إن أطاعوهم فتنوهم ، وإن عصوهم قتلوهم "
المفردات : یجتاحهم : أی یستأصلهم .

* * *

* حدیث شماره : 14 *
* عبد الله بن رجاء شیبانى گفت : از مردى کهنسال با کنیهء ابو عبدالله مریح شنیدم که از ابوامامه روایت مىکرد که از پیامبر ( ص ) شنیده است که فرمود : بر امت خود از گرسنگى بیمناک نیستم که آنها را نابود کند ، ونمىترسم از دشمنى که آنها را ریشه کن کند ، ولى بر امت خود از پیشوایانى که گمراه کننده هستند مىترسم اگر پیرو آنها باشند آنها را در فتنه گرفتار مىکنند واگر نافرمانى کنند آنها را مىکشند .

منبع حدیث

14 - المصدر :
* : الطبرانی ، الکبیر : ج 8 ص 176 ح 7653 - حدثنا یحیى بن عبد الباقی الأذنی المصیصی ، ثنا محمد بن عوف الحمصی ، ثنا أبو المغیرة ، ثنا عبد الله بن رجاء الشیبانی قال : سمعت شیخا یکنى عبد الله مریح ، یحدث أنه سمع أبا أمامة یحدث أنه سمع رسول الله صلى الله علیه وسلم یقول : -
* : مجمع الزوائد : ج 5 ص 239 - مرسلا ، عن الطبرانی ، وفیه " إن أخوف ما أخاف على أمتی من بعدی أعمال ثلاثة ، لا جوعا " .
* : الجامع الصغیر : ج 2 ص 403 ح 7238 - عن الطبرانی ، وفیه " . . غوغاء تقتلهم " .
* : کنز العمال ج 6 ص 22 ح 14671 - عن الطبرانی ، وفیه " . . غوغاء تقتلهم " .
* : فیض القدیر : ج 5 ص 264 ح 7238 - عن الجامع الصغیر
دنیا طلبی علماء در آخر الزمان باحیله به نام دین ووجود علماء منافق
 

متن حدیث

16 - " أیها السائل عن الساعة : تکون عند خبث الامراء ، ومداهنة القراء ، ونفاق العلماء ، وإذا صدقت أمتی بالنجوم وکذبت بالقدر ، ذلک حین یتخذون الأمانة مغنما والصدقة مغرما ، والفاحشة إباحة ، والعبادة تکبرا واستطالة على الناس " .
المفردات : الظاهر أن المراد بالتصدیق بالنجوم والتکذیب بالقدر : تبنی الاتجاهات المادیة ، وقد کانت مسألة التصدیق بالنجوم والمنجمین وتنبؤاتهم رائجة فی القرن الأول ، وبلغت أوجها فی القرن الثانی والثالث وصار للمنجمین الفرس مکانة خاصة عند خلفاء بنی العباس .

* * *
* حدیث شماره : 16 *
* این حدیث به نحو ارسال از پیامبر ( ص ) روایت شده که فرمود : اى کسى که از ساعت ظهور ( الساعة ) قیام حضرت مهدى علیه السلام مىپرسى ، آن ظهور هنگام پلیدى امرا و کارفرمایان و هنگام دورویى و خدعه قاریان قرآن ، و هنگام نفاق علما و هنگامى است که امت من منجمین را تصدیق کنند و قدر و سرنوشتى را که خداوند براى آنها قرار داده تکذیب نمایند وآن هنگامى است که امانت را غنیمت بگیرند و صدقه را زیان و خسارت و فحشاء و منکر را حلال وجایز و عبادت و بندگى خداوند متعال را تکبر و وقت گذرانى بر مردم بدانند .

منبع حدیث

16 - المصادر :
* : إرشاد القلوب : ج 1 ص 67 ب 16 - مرسلا ، قال : وقال رجل : صلى بنا رسول الله صلى الله علیه وآله وسلم من غلس ، فنادى رجل متى الساعة یا رسول الله ؟ فزجره ، حتى إذا أسفرنا
رفع طرفه إلى السماء فقال : تبارک خالقها وواضعها وممهدها ومحلیها بالنبات ، ثم قال : -
دنیا طلبی علماء در آخر الزمان باحیله به نام دین ووجود علماء منافق
 

متن حدیث

16 - " أیها السائل عن الساعة : تکون عند خبث الامراء ، ومداهنة القراء ، ونفاق العلماء ، وإذا صدقت أمتی بالنجوم وکذبت بالقدر ، ذلک حین یتخذون الأمانة مغنما والصدقة مغرما ، والفاحشة إباحة ، والعبادة تکبرا واستطالة على الناس " .
المفردات : الظاهر أن المراد بالتصدیق بالنجوم والتکذیب بالقدر : تبنی الاتجاهات المادیة ، وقد کانت مسألة التصدیق بالنجوم والمنجمین وتنبؤاتهم رائجة فی القرن الأول ، وبلغت أوجها فی القرن الثانی والثالث وصار للمنجمین الفرس مکانة خاصة عند خلفاء بنی العباس .

* * *
* حدیث شماره : 16 *
* این حدیث به نحو ارسال از پیامبر ( ص ) روایت شده که فرمود : اى کسى که از ساعت ظهور ( الساعة ) قیام حضرت مهدى علیه السلام مىپرسى ، آن ظهور هنگام پلیدى امرا و کارفرمایان و هنگام دورویى و خدعه قاریان قرآن ، و هنگام نفاق علما و هنگامى است که امت من منجمین را تصدیق کنند و قدر و سرنوشتى را که خداوند براى آنها قرار داده تکذیب نمایند وآن هنگامى است که امانت را غنیمت بگیرند و صدقه را زیان و خسارت و فحشاء و منکر را حلال وجایز و عبادت و بندگى خداوند متعال را تکبر و وقت گذرانى بر مردم بدانند .

منبع حدیث

16 - المصادر :
* : إرشاد القلوب : ج 1 ص 67 ب 16 - مرسلا ، قال : وقال رجل : صلى بنا رسول الله صلى الله علیه وآله وسلم من غلس ، فنادى رجل متى الساعة یا رسول الله ؟ فزجره ، حتى إذا أسفرنا
رفع طرفه إلى السماء فقال : تبارک خالقها وواضعها وممهدها ومحلیها بالنبات ، ثم قال : -
جاهلیت دوم وفتنه ها وآشوبهایی که پیامبر (ص) ازآن خبر داده
 

متن حدیث

21 - " بعثت بین جاهلیتین ، لأخراهما شر من أولاهما "
ملاحظة : " لم نجد لهذا الحدیث المهم مصادر أخرى مع الأسف . وهو یدل على أن الجاهلیة الثانیة التی تکون بعد النبی صلى الله علیه وآله أشر من الجاهلیة الأولى التی کانت قبله . ومهما فسرنا الجاهلیة الثانیة فإن الجاهلیة الغربیة الحاضرة تکون جزء منها ، إن لم تکن کلها "

* * *
* حدیث شماره : 21 *
* حصین بن مخارق ، از موسى بن جعفر ، از پدرش و او از علی ( ع ) و وى از رسول خدا ( ص ) روایت کرده است که فرمود : میان دو گروه جاهل برانگیخته و مبعوث شدم گروه جاهل دوم ( که بعد از پیامبر صلى الله علیه وآله هستند ) بدتر از گروه جاهل اول مىباشند ( که پیش از رسول صلى الله علیه وآله بودند )

منبع حدیث

21 - المصادر :
* : أمالی الشجری : ج 2 ص 277 - أخبرنا أبو بکر محمد بن أحمد الجوزدانی المقری بقراءتی علیه قال : أخبرنا أبو مسلم عبد الرحمن بن محمد بن شهدل المدینی قال : أخبرنا أبو العباس أحمد بن محمد بن سعید قال : أخبرنا بن الحسن أبو عبد الله قال حدثنا أبی قال : حدثنا حصین بن مخارق ، عن موسى بن جعفر ، عن أبیه ، عن آبائه ، عن علی علیهم السلام قال : قال رسول الله صلى الله علیه وسلم : -
فقهای فاسد در آخر الزمان بدترین فقها زیرآسمان هستند وآنها محور بروز فتنه ها یند
 

متن حدیث

22 - " سیأتی على أمتی زمان ، لا یبقى من القرآن إلا رسمه ، ولا من الاسلام إلا اسمه ، یسمون به وهم أبعد الناس منه ، مساجدهم عامرة وهی خراب من الهدى ، فقهاء ذلک الزمان شر فقهاء تحت ظل السماء ، منهم خرجت الفتنة وإلیهم تعود "
المفردات : رسم القرآن : خطه . ومنهم خرجت الفتنة : لأنهم یؤیدون الحاکم الظالم ولا یقاومونه ، وقد یرتکبون تحریف الاسلام لأجل ذلک .

* * *
* حدیث شماره : 22 *
* على بن ابراهیم ، از پدرش ، از نوفلى ، از سکونى ، از امام صادق ( ع ) و او از رسول خدا ( ص ) روایت کرده است که حضرت فرمود : زمانى بر امت من خواهد آمد که از قرآن جز رسم و خط آن و از اسلام جز نام آن ، باقى نمانده باشد ، آنها را به اسلام نسبت دهند در حالیکه آنها دورترین مردم از اسلام هستند ، مساجد آنها آباد ولى بسبب تهى بودن از هدایت ، خراب اند فقهاى زمان بدترین فقها در زیر آسمان خواهند بود ، فتنه و آشوب از خودشان شروع شده و به خودشان برخواهد گشت .

منبع حدیث

22 - المصادر :
* : ثواب الأعمال وعقابها : ص 301 ح 4 - أبی رحمه الله قال : حدثنی علی بن إبراهیم ، عن أبیه ، عن النوفلی ، عن السکونی ، عن أبی عبد الله علیه السلام قال : قال رسول الله صلى الله علیه وآله : -
* : جامع الأخبار : ص 129 ف 88 - مرسلا عن النبی صلى الله علیه وآله قال : " یأتی على الناس زمان بطونهم آلهتهم ونساؤهم قبلتهم ، ودنانیرهم دینهم ، وشرفهم متاعهم ، لا یبقى من الایمان إلا اسمه ، ومن الاسلام إلا رسمه ، ولا من القرآن إلا درسه ، مساجدهم معمورة ، وقلوبهم خراب من الهدى ، علماؤهم أشر خلق الله على وجه الأرض . حینئذ ابتلاهم الله بأربع خصال : جور من السلطان ، وقحط من الزمان ، وظلم من الولاة والحکام ، فتعجب الصحابة وقالوا : یا رسول الله أیعبدون الأصنام ؟ قال : نعم ، کل درهم عندهم صنم " .
* : البحار : ج 52 ص 190 ب 25 ح 21 - عن ثواب الأعمال .
* : منتخب الأثر : ص 427 ف 6 ب 2 ح 6 - عن البحار
مؤمنین در آخر الزمان دارای یقین بیشتر ومحکمتر
 

متن حدیث

26 - " سیأتی قوم من بعدکم ، الرجل الواحد منهم له أجر خمسین منکم ، قالوا : یا رسول الله نحن کنا معک ببدر وأحد وحنین ونزل فینا القرآن ، فقال : إنکم لو تحملوا ما حملوا لم تصبروا صبرهم "

* * *
* حدیث شماره : 26 *
* از حسن بن محبوب ، از عبد الله بن سنان ، از امام صادق ( ع ) و او از پیامبر ( ص ) روایت کرده است که حضرت فرمود : قوم و گروهى بعد از شما خواهند آمد ، که اجر و پاداش یک مرد آنها با پاداش و اجر پنجاه نفر از شما برابر باشد . گفتند : اى رسول خدا ( صلى الله علیه وآله ) ما در ( جنگ ) بدر و احد و حنین با شما بودیم و قرآن در زمان ومیان ما نازل شد . حضرت در پاسخ فرمود : اگر به اندازه آنها بار تکالیف بر دوش شما گذاشته شود تحمل نمىکنید و مانند آنها صبر ندارید .

منبع حدیث

26 - المصادر :
* : الفضل بن شاذان : على ما فی غیبة الطوسی .
* : غیبة الطوسی : ص 275 - عنه ( الفضل بن شاذان ) عن الحسن بن محبوب ، عن عبد الله بن سنان ، عن أبی عبد الله علیه السلام قال : قال رسول الله صلى الله علیه وآله : -
* : الخرائج : ص 284 ب 20 - مرسلا عن النبی صلى الله علیه وآله : - کما فی غیبة الطوسی ، بتفاوت یسیر ، وفیه " . . لن تحملوا ما " .
* : البحار : ج 52 ص 130 ب 22 ح 26 - عن غیبة الطوسی ، بتفاوت یسیر .
* : منتخب الأثر : ص 515 ف 10 ب 5 ح 10 - عن غیبة الطوسی
















comment نظرات ()
پرواز به فراسوی ترس ها
نویسنده : علی رضا رزمی - ساعت ۱٠:۳٩ ‎ق.ظ روز ۱۳۸٩/۱۱/٢٦
 پرواز به فراسوی ترس ها

روزگاری دراز پیش از این، پادشاهی در سرزمینی دوردست، عاشق تماشای پرواز پرندگان به بلندای آسمان، هدیه‌ای دریافت کرد از سوی دوستی که او را نیکو می‌شناخت.  دو قوش از نژاد زیبای عربی، دو قوش بلندپرواز. دو قوش عاشق آسمان.  آن دو سخت زیبا بودند و اگر بال می‌گشودند گویی تمامی زمین و زمینیان را زیر پر و بال خود می‌دیدند. سوار بر باد، به هر سوی پر می‌کشیدند. پادشاه، شادمان از دریافت آن دو ارمغان، آنها را به پرورش دهندۀ بازها و قوش‌ها سپرد تا تعلیمشان دهد و به پروازشان در آوَرَد.

ماهها گذشت و روزی قوش‌پرور ارشد نزد شاه آمد و سری به فروتنی فرود آورد و شاه را خبر داد که یکی از دو قوش را پروازی بلند آموخته آنچنان که چنان جلال و شکوهی در پرواز نشان می‌دهد که گویی بر آسمان پادشاهی می‌کند.  امّا اسفا که قوش دیگر میلی به پرواز ندارد و از روزی که آمده بر شاخ درختی جای گرفته و هیچ چیز او را به پرواز راغب نمی‌سازد

 

پادشاه را این امر عجب آمد و متحیّر ماند که چه باید کرد.  دست به دامان درمانگران زد تا که شاید در او مرضی بیابند و درمانش کنند و چون کامیاب نشدند به جادوگران روی آورد تا اگر پرنده گرفتار سحری گشته یا که جادویی او را به نشستن واداشته، آن را از او دور کنند تا به پرواز در آید.  امّا کسی توفیق را در این راه رفیق نیافت و نومید از دربار برفت.  پس شاه، یکی از درباریان را مأمور کرد که راهی بیابد، امّا روز بعد از پنجرۀ کاخش پرنده را نشسته بر شاخ دید.  بسیاری راهها را آزمود تا مگر پرنده دست از لجاج بردارد و اوج آسمان را بر شاخۀ درختی ترجیح دهد.  امّا، سودی نبخشید

 

پس با خود گفت، "شاید آنان که با طبیعت آشنایند نیک بدانند که چه باید کرد و مُهر از این راز بردارند و پرنده را از شاخه جدا سازند و به بلندای آسمان فرستند."  فریاد برآورد و درباری را گفت، "برو و زارعی را نزد من آور تا ببینم او چه می‌تواند انجام دهد."

درباری رفت و چنین کرد و زارعی مأمور شد تا راز را برملا سازد و گره از آن بگشاید.  بامداد روز بعد شاه با هیجان و شادمانی دید که قوش به پرواز در آمده و بر بالای باغ‌های قصر اوج گرفته است.  فرمان داد تا زارع را نزد او آورند تا به سرّ این کار پی ببرد.

زارع را نزد شاه آوردند.  پس پرسید راز این معجزه در چیست.  چگونه قوش به پرواز در آمد و چه امری او را واداشت تا شاخ را ترک گوید و به آسمان برپرد

 

زارع سری به نشانۀ تعظیم فرود آورده گفت، "پادشاها، سرّی در میان نیست و رازی نه تا برملا سازم؛ معجزی نیز در کار نیست.  امری طبیعی است که چون بدان پی ببریم مشکل آسان گردد.  شاخه را بریدم و قوش چون دیگر لانه و آشیانه نداشت، دل از آن برید و به آسمان برپرید."

و این داستان زندگی ما آدمیان است.  ما را آفریده‌اند تا پرواز کنیم نه آن که راه برویم.  زمینی نیستیم که به زمین گره خورده باشیم، بلکه آسمانی هستیم و اهل پرواز.  امّا مقام انسانی خویش را در نیافته‌ایم که چنین به زمین دل خوش داشته‌ایم و بر آن نشسته‌ایم و شاخۀ درختی را که لانه بر آن داریم گرامی داشته و دل بدان خوش کرده‌ایم.  به آنچه که با آن آشناییم دل خوش کرده‌ایم و از ناشناخته‌ها در هراسیم.  امکانات ما را نهایتی نیست و توانایی‌های ما را پایانی نه؛ امّا هراس داریم از کشف آنها و تلاش برای پی بردن به آنها.  به آشناها خو کرده‌ایم و از ناآشناها دل بریده.  راحتی را پیشه ساخته و از زحمت در هراسیم.  زندگی یک‌نواخت شده و از هیجان تهی گشته است.  از سختی‌ها می‌ترسیم و از رنجها در فراریم.  باید که دل از شاخۀ درخت برید و لانۀ زمینی را به هیچ گرفت و هراس را از دل راند و شکوه پرواز را تجربه کرد که اگر پرواز را تجربه کردیم دیگر زمین را در نظر نیاوریم و از اوج آسمان فرود نیاییم.  پس به فراسوی ترسها پرواز کنیم

 

(مأخذ متن انگلیسی: Why Walk When You Can Fly اثر ایشا جود Isha Judd

 

 ترجمه: فاروق ایزدی نیا

 
کشورمان را بپذیریم همان گونه که هست!!!!
احترام بگذاریم تا دیگران به ما هم احترام بگذارند.

comment نظرات ()
حقیقتی باور نکردنی از نامه چارلی چاپلین به دخترش !
نویسنده : علی رضا رزمی - ساعت ۱٠:۳٩ ‎ق.ظ روز ۱۳۸٩/۱۱/٢٦


حقیقتی باور نکردنی از نامه چارلی چاپلین به دخترش !


کمتر کسی پیدا می‌شود که نامه تاریخی چارلی چاپلین به دخترش را نخوانده باشد. نامه ای که در کشور ما سی سال دست به دست می‌چرخد، در مراسم رسمی‌ و نیمه رسمی‌بارها از پشت میکروفون خوانده شد و مردم کوچه و بازار با هر بار خواندن آن به یاد لبخند غمگین چاپلین افتادند که جهانی از معنا در خود داشت. اگر بعد از این همه سال به شما بگویند این نامه جعلی است چه می‌گویید ؟! لابد عصبانی می‌شوید و از سادگی خودتان خنده تان می‌گیرد. حالا اگر بگویند نویسنده واقعی این نامه سی سال است که فریاد می‌زند این نامه را من نوشتم نه چاپلین و کسی باور نمی‌کند چه حالی بهتان دست می‌دهد ؟ فکر می‌کنید واقعیت دارد ؟ خیلی ها مثل شما سی سال است که به فرج الله صبا نویسنده واقعی این نامه همین را می‌گویند : واقعیت ندارد این نامه واقعی است!

فرج الله صبا نویسنده و روزنامه نگار کهنه کاری است. او سالها در عرصه مطبوعات فعالیت داشته و امروز دیگر از پیشکسوتان این عرصه به شمار می‌آید. ماجرا برمی‌گردد به یک روز غروب در تحریریه مجله روشنفکر ...

فرج الله صبا اینطور می‌گوید : "سی و چند سال پیش در مجله روشنفکر تصمیم گرفتیم به تقلید فرنگی ها ما هم ستونی راه بیندازیم که در آن نوشته های فانتزی به چاپ برسد. به هر حال می‌خواستیم طبع آزمایی کنیم. این شد که در ستونی، هر هفته، نامه هایی فانتزی به چاپ میرسید. آن بالا هم سرکلیشه فانتزی تکلیف همه چیز را روشن میکرد. بعد از گذشت یک سال دیدم مطالب ستون تکراری شده. یک روز غروب به بچه ها گفتم مطالب چرا اینقدر تکراری اند ؟ گفتند : اگر زرنگی خودت بنویس ! خب، ما هم سردبیر بودیم. به رگ غیرتمان برخورد و قبول کردیم. رفتم توی اتاق سردبیری و حیران و معطل مانده بودم چه بنویسم که ناگهان چشمم افتاد به مجله ای که روی میزم بود و در آن عکس چارلی چاپلین و دخترش چاپ شده بود. همانجا در دم در اتاق را بستم و نامه ای از قول چاپلین به دخترش نوشتم. از آن طرف صفحه بند هم مدام فشار می‌آورد که زود باش باید صفحه ها را ببندیم. آخر سر هم این عجله کار دستش داد و کلمه "فانتزی" از بالای ستون افتاد. همین شد باعث گرفتاری من طی این همه سال"

بعد از چاپ این نامه است که مصیبت شروع میشه : "آن را نوار کردند، در مراسم مختلف دکلمه اش میکردند، در رادیو و تلویزیون صد بار آن را خواندند، جلوی دانشگاه آن را میفروختند، هر چقدر که ما فریاد کشیدیم آقا جان این نامه را چاپلین ننوشته کسی گوش نکرد. بدتر آنکه به زبان ترکی استانبولی، آلمانی و انگلیسی هم منتشر شد. حتی در چند جلسه که خودم نیز حضور داشتم باز این نامه را خواندند و وقتی گفتم این نامه جعلی است و زاییده تخیل من، ریشخندم کردند که چه میگویی ؟ ما نسخه انگلیسی اش را هم دیده ایم !

بهرحال فرج الله صبا چوب خلاقیتش را می‌خورد. چرا که این نامه آنقدر صمیمی ‌و واقعی نوشته شده که حتی یک لحظه هم به فکر کسی نرسیده که ممکن است دروغین باشد. دروغین؟ اسم این کار را نمی‌شود جعل نامه گذاشت. مخصوصا آنکه نویسنده خودش هم تابحال صدهزار بار این موضوع را گوشزد کرده است. اما نکته مهم آنست که همه از چارلی چاپلین جز این توقع ندارد یعنی همه آن شخصیت دوست داشتنی را به همین شکل و همین کلام باور دارند.

ارد بزرگ متفکر و فیلسوف برجسته می‌گوید : "در پشت هر سرفرازی بزرگی، نگاه و سخن مهر آمیز و دلگرم کننده ی نهفته است." در درون نامه فرج الله صبا سخنان مهر آمیز و صمیمیت فراوانی دیده می‌شود و بسیار هم زیبا و آموزنده است. از این روست که تا به حال کسی بر سندیّت آن شک نکرده است. در اینجا یک بار دیگر با هم متن نوشته مشهور به "نامه چارلی چاپلین به دخترش" را می‌خوانیم:


دخترم جرالدین، از تو دورم ولی یک لحظه تصویر تو از دیدگانم دور نمی شود. تو کجایی؟ در پاریس روی صحنه تاتر با شکوه (شانزلیزه). این را میدانم چنان است که گویی در این سکوت شبانگاهی آهنگ قدمهایت را می شنوم. شنیده ام نقش تو در این نمایش پر شکوه نقش آن دختر زیبای حاکمی است که اسیرخان تاتار شده است.

جرالدین، در نقش ستاره باش و بدرخش اما اگر فریاد تحسین آمیز تماشاگران و عطر مستی آور گلهایی که برایت فرستاده اند به تو فرصت هوشیاری داد بنشین و نامه ام را بخوان. من پدر تو هستم و امروز نوبت توست که صدای کف زدنهای تماشاگران گاهی تو را به آسمانها ببرد. به آسمان ها برو ولی گاهی هم به زمین بیا و زندگی مردم عادی را تماشا کن. زندگی آنان که پاهایشان از بینوایی میلرزد و هنرنمایی میکنند.

من خود یکی از ایشان بوده ام. دخترم تو درست مرا نمی شناسی! در آن شبهای بس دور با تو قصه های بسیار گفتم اما غصه های خود نگفتم که آن هم داستانی بس شنیدنی دارد. داستان آن دلقک گرسنه که در پست ترین صحنه های لندن آواز می خواند و صدقه می گیرد داستان من است. من طعم گرسنگی را چشیده ام من درد نابسامانی را کشیده ام و از اینها بدتر رنج حقارت آن دلقک دوره گرد را که اقیانوسی از غرور در دلش موج میزند و سکه آن رهگذر غرورش را خرد میکند. با این همه من زنده ام و از زندگان پیش از آنی که بمیرند حرفی نباید زد.

دخترم دنیایی که تو در آن زندگی می کنی دنیای هنرپیشگی و موسیقی است. نیمه شب آن هنگام که از سالن پرشکوه تاتر بیرون می آیی آن ستایشگران ثروتمند را فراموش کن. حال آن راننده تاکسی که تو را به منزل می رساند بپرس. حال زنش را جویا شو و اگر باردار بود و پولی برای خرید لباس بچه نداشت مبلغی پنهانی در جیبش بگذار. به نماینده خود در پاریس گفته ام فقط وجه این نوع خرجهای تو را بی چون و چرا بپردازد ولی برای خرجهای دیگرت باید صورتحساب آن رابفرستی. دخترم گاه و بیگاه با مترو و اتوبوس شهر را بگرد و مردم را نگاه کن، زنان بیوه و کودکان یتیم را بشناس و دست کم روزی یکبار بگو : من هم یکی از آن ها هستم.

تو واقعا یکی از آنان هستی نه بیشتر. هنر قبل از آنکه دو بال به انسان بدهد اغلب دو پای او را می شکند. وقتی به مرحله ای رسیدی که خود را برتر از تماشاگران خویش بدانی همان لحظه تاتر را ترک کن و با تاکسی خود را به حومه پاریس برسان من آن جا را خوب می شناسم. آن جا بازیگران همانند خویش را خواهی یافت که از قرنها پیش زیباتر از تو چالاکتر از تو و مغرور تر از تو هنر نمایی می کنند اما در آن جا از نور خیره کننده تاتر(شانزه لیزه)خبری نیست.

دخترم جرالدین، چکی سفید امضا برایت فرستاده ام که هر چه دلت می خواهد بگیری و خرج کنی ولی هر وقت خواستی دو فرانک خرج کنی با خود بگو سومین فرانک از آن من نیست. این برای یک مرد فقیر و گمنام است که امشب به یک فرانک احتیاج دارد. جستجو لازم نیست این نیازمند گمنام را اگر بخواهی در همه جا خواهی یافت. اگر از پول و سکه برایت حرف می زنم برای آن است که از نیروی فریب و افسون پول این فرزند بیجان شیطان خوب آگاهم. من زمانی دراز در سیرک زیسته و همیشه و هر لحظه برای بندبازان روی ریسمانی بس نازک و لرزنده نگران بوده ام.

اما دخترم این حقیقت را بگویم که مردم برروی زمین استوار و گسترده بیشتر از بندبازان بر روی زمین استوار سقوط می کنند. شاید شبی درخشش گرانبها ترین الماس دنیا تو را فریب دهد و آن شب است که این الماس آن ریسمان نا استوار زیر پای تو خواهد بود و سقوط تو حتمی است. روزی که چهره زیبای یک اشراف زاده بی بند و بار تو را بفریبد و آن روزی است که بند بازی ناشی خواهی بود و همیشه بندبازان ناشی سقوط می کنند.

از این رو دل به زر و زیور مبند که بزرگترین الماس این جهان آفتاب است که خوشبختانه بر گردن همه می درخشد. اگر روزی دل به مردی آفتاب گونه بستی با او یکدل باش و براستی او را دوست بدار. به مادرت گفته ام که در این خصوص برای تو نامه ای بنویسد او بهتر از من معنی عشق را می داند. او برای تعریف عشق که معنی آن یکدلی است شایسته تر از من است.

دخترم برهنگی بیماری عصر ماست. به گمان من تن تو باید مال کسی باشد که روحش را برای تو عریان کرده است. حرف بسیار برای تو دارم ولی به وقت دیگر می گذارم و با این آخرین پیام نامه را پایان می بخشم : "انسان باش. پاکدل و یکدل زیرا گرسنه بودن صدقه گرفتن و در فقر مردن بارها قابل تحمل تر از پست و بی عاطفه بودن است"

"پدرت، چارلی چاپلین"


comment نظرات ()
سومین نوید
نویسنده : علی رضا رزمی - ساعت ۸:٢٠ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٩/۱۱/۱٩
سومین نوید


قرآن در آیه دیگری می فرماید:
«و لقد کتبنا فی الزبور من بعد الذکر ان الارض یرثها عبادی الصالحون.» [1] .
ما در زبور (و کتابهای آسمانی پیشین) پس از نوشتن در لوح محفوظ، نوشتیم که


زمین را بندگان شایسته ی ما به ارث می برند.
مفسران در تفسیر این آیه، معنای «زبور» و «ذکر» به توافق نرسیده اند؛ اما دیدگاههای متفاوت، اختلاف جوهری نیست، چرا که معنای زبور، چه کتاب آسمانی نازل شده بر داود پیامبر باشد، یا مقصود از آن جنس کتابهای آسمانی، مهم نیست همچنانکه معنای «ذکر» نیز در آیه شریفه «تورات» باشد یا «قرآن» یا «لوح محفوظ» همچنانکه مفسرین گفته اند، به محتوای آیه صدمه ای نمی زند و معنای آیه این گونه است:
«و ما در کتابهایی که بر پیامبران فرو فرستادیم، یا در «زبور» که آن را بر داود پیامبر نازل ساختیم، پس از نوشتن در لوح محفوظ یا تورات و یا قرآن، نوشتیم که زمین را بندگان شایسته ما به میراث می برند.»
طبرسی و دیگران در تفسیر آیه از پنجمین امام نور علیه السلام آورده اند که فرمود:
«هم اصحاب المهدی فی آخر الزمان». [2] .
یعنی: اینان یاران حضرت مهدی علیه السلام در آخر الزمان هستند.
به باور ما، موضوعی که خدای جهان آفرین در «زبور» و در «ذکر»نوشته است و آن را با «لقد» و «ان» دو بار، سخت، مورد تأکید قرار داده، شایسته است که موضوعی بسیار اساسی و حساس و در نهایت اهمیت باشد.
صحیح است که برخی از مفسران مقصود از «زمین» در آیه مبارکه را زمین بهشت دانسته و آیه را اینگونه معنا کرده اند که: «بندگان شایسته خدا، زمین بهشت را به ارث می برند.» و برخی نیز زمین مورد نظر را همین سیاره خاکی دانسته اند که سرانجام امت مسلمان آن را با فتوحات خویش به ارث می برند.
اما این دو دیدگاه، معنای ظاهری آیه است و معنای نهان و تأویل آیه شریفه این است که: «بندگان شایسته خدا بر سراسر جهان حکومت عادلانه و انسانی خویش را برقرار خواهند ساخت.»


مرحوم «شیخ طوسی» در تفسیر آیه شریفه از امام باقر علیه السلام روایت کرده است که «ان ذلک وعدالله للمؤمنین بأنهم یرثون جمیع الارض.» [3] .
یعنی: این وعده قطعی خدا بر مؤمنان است که آنان تمامی زمین و زمان را به ارث خواهند برد.
این آیه مبارکه از نظر معنا، به آیه پیش شباهت دارد که می فرماید:
«لیستخلفنهم فی الارض»
در این دو آیه، چه تعبیر زیبایی به کار رفته است، تعبیر به «ارث» و «استخلاف» که «ارث»، انتقال ثروت و امکانات از مرده به زنده و «استخلاف»، نیز قرار دادن یکی بجای دیگری را می گویند.


[1] سوره ی انبیا، آیه 105.
[2] مجمع البیان، ذیل آیه ی شریفه.
[3] تفسیر تبیان، ج 7، ص 252.


comment نظرات ()
معنای این آیه در پرتو روایات
نویسنده : علی رضا رزمی - ساعت ۸:۱٦ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٩/۱۱/۱٩
معنای این آیه در پرتو روایات


امامان معصوم و آموزگاران راستین قرآن نیز در تأویل آیه مورد بحث، بر این اندیشه رهنمون هستند که این وعده شکوهبار خدا تحقق نیافته و به هنگامه ظهور حضرت مهدی علیه السلام تحقق خواهد یافت.
بزودی در همین کتاب با روایات متواتر و معتبری روبرو خواهید شد که بطور صریح و بی هیچ ابهامی این آیه قرآن را بر عصر ظهور آن حضرت و حکومت عدل و مهر او منطبق ساخته اند.
برای نمونه:
1- از چهارمین امام نور علیه السلام آورده اند که آیه مورد بحث را، تلاوت کرد و فرمود «بخدای سوگند که این مؤمنان شایسته کردار، شیعیان ما اهل بیت هستند و خداوند این نوید و وعده شکوهبار را بدست بزرگ مردی از ما تحقق خواهد بخشید. او مهدی این امت است و کسی است که پیامبر در مورد او فرمود: اگر از عمر دنیا تنها یک روز باقی مانده باشد خداوند آن روز را آنقدر طولانی خواهد ساخت تا مردی از عترت من که نامش، نام من است بر جهان حکومت کند و زمین راهمانگونه که به


هنگامه ی ظهور او لبریز از ظلم و جور است مالامال از عدل و داد سازد.» [1] .
2- و از دو امام معصوم حضرت باقر و حضرت صادق علیه السلام نیز همین سخن روایت شده است و آنان نیز درست همین نوید را داده اند.
مرحوم «طبرسی»پس از نقل این روایت می گوید: «منظور از مؤمنان شایسته کردار،پیامبر و خاندان اویند و این آیه در بردارنده نوید حکومت عادلانه جهانی اهل بیت، استقرار اقتدار آنان در سراسر گیتی و برچیده شدن وحشت و هراس آنان با ظهور حضرت مهدی علیه السلام است.»
و می افزاید «خاندان پیامبر در مورد این واقعیت اجماع و اتفاق نظر دارند و روشن است که اجماع آنان همانند قرآن حجت است. چرا که پیامبر گرامی صلی الله علیه و اله و سلم فرمود: «مردم من از میان شما می روم اما دو گوهر گرانبها در میان شما به یادگار می گذارم: یکی کتاب خدا، قرآن و دیگری خاندانم. واین دو، تا روز رستاخیز و ورود بر من در کنار حوض کوثر، از هم جدایی ناپذیرند.»
آنگاه می افزاید: «نوید شکوهمند این آیه قرآن نیز که تمکن و اقتدار اهل بیت و استقرار دین خدا بر روی زمین بوسیله آنان است، وعده ای است که تاکنون تحقق نیافته است از این رو آن حضرت در انتظار دریافت فرمان ظهور از جانب خداست، چرا که خداوند در وعده اش تخلف نمی ورزد.» [2] .


[1] مجمع البیان، ج 7، ص 152 و تفسیر عیاشی ذیل آیه 154 از سوره نور.
[2] مجمع البیان ج 7، ص 152.


comment نظرات ()
دومین نوید
نویسنده : علی رضا رزمی - ساعت ۸:۱٤ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٩/۱۱/۱٩
دومین نوید


و نیز خداوند در قرآن کریم اینگونه از آن حضرت نوید می دهد:
«وعد الله الذین آمنوا منکم وعملوا الصالحات لیستخلفنهم فی الارض کما استخلف الذین من قبلهم و لیمکنن لهم دینهم الذی ارتضی لهم و لیبدلنهم من بعد خوفهم امنا یعبدوننی لا یشرکون بی شیئا و من کفر بعد ذلک فاولئک هم الفاسقون....» [1] .
یعنی: خدا به کسانی از شما که ایمان آورده، و کارهای شایسته انجام داده اند وعده داده است که آنانرا در روی زمین جانشین دیگران سازد همانگونه که مردمی را که پیش از آنان بودند جانشین دیگران کرد و دینشان را -که خود برایشان پسندیده است - استوار سازد و وحشتشان را به امنیت تبدیل کند، تا تنها مرا بپرستند و چیزی را با من شریک نگیرند. و آنان که از آن پس، راه کفر و ناسپاسی در پیش گیرند، نافرمانند.
این آیه شریفه از جمله آیاتی است که به آن حضرت تأویل شده است.
معنای آشکار و ظاهر آیه این است که، خداوند:
1- آفریدگار توانای هستی به مؤمنان و شایسته کرداران این امت وعده داده است که آنان را جانشین دیگران سازد...
طبیعی است که انسان بر روی همین سیاره ی خاکی زندگی می کند و آیه ناظر


بر هیمن زمین است و بیانگر این واقعیت است که خداوند، سرزمین و امکانات کفر پیشگان جهان را به این شایسته کرداران باایمان می دهد و بدانان شرایط و امکاناتی می بخشد که در زمین با قدرت و عدل و داد فرمانروایی کنند، همانگونه که در گذشته نیز برخی از دوستانش راجانشین دشمنانش ساخته است.
2- و نیز به آنان وعده داده است که قدرت و نیرو و امکاناتی به آنان ارزانی دارد که دین مورد پسند او او را در همه عرصه های زندگی پیاده کنند و شرایط وحشت بار وهراس انگیز اجتماعی و روانی خویش را به امنیت وآرامش تبدیل سازند، به گونه ای که جز از خدا و عدالت نهراسند و هیچ قدرتمدار و زورمندی نتواند بر آنان، شاخ و شانه بکشد. خدای را بدون ترس و هراس و بصورت آشکار بپرستند و ندای حق و عدالت را به روشنی و با صدای رسا، طنین افکن سازند.
کوتاه سخن اینکه: با نگرش به ظاهر این آیه، خداوند به مؤمنان و شایسته کرداران این امت، نوید جامعه ای را می دهد که از هر پلیدی و ناپاکی پیراسته است و به تمامی ارزشها و قداستها و فضیلتها و شایستگیها آراسته است، این معنای ظاهری این آیه شریفه.
این وعده شکوهمند خدا که سه بار با «لام قسم» مورد تأکید قرار گرفته است و سه بار با «نون تأکید»، تاکنون تحقق نیافته است.
چه زمانی مردم باایمان و شایسته کردار توانستند با اقتدار، حکومت مهر و عدل خویش را در سراسر جهان برپا دارند و در کمال آزادی و بدون ترس و دلهره مقررات عادلانه و جانبخش قرآن را در عرصه های حیات، پیاده نمایند؟
این مؤمنان شایسته کرداری که خداوند در آیه ی مورد بحث این وعده روح بخش را به آنان می دهد، چه کسانی هستند؟
اگر شما خواننده عزیز به تاریخ اسلام و مسلمانان از همان آغاز درخشش انوار نورانی وحی تاکنون، مراجعه کنید، به شایستگی در خواهید یافت که این وعده شکوهبار خداوند در ظرف این چهارصد سال تحقق نیافته و این نوید بزرگ جامه ی


عمل نپوشیده است.
من فکر نمی کنم که وجدان هیچ مسلمان آگاه و باانصافی بپذیرد که منظور از مؤمنان شایسته کردار در این آیه، «امویان» و«عباسیان» باشند، چرا که در تاریخ مورد قبول امت اسلام و ملل بیگانه، گواه است که «امویان» و «عباسیان» در حکومت سیاه و وحشتناک خود، سهمگین ترین جنایات را مرتکب شدند و خون پاک اولیای خدا را به زمین ریختند، حرمتها را هتک کردند و کاخهای ظلم و بیدادشان لبریز از فسق و فجور و ضد ارزشها بود که اگر بخواهیم آن جنایتها را به طور دقیق شرح دهیم کتاب از اسلوب و موضوع خود خارج خواهد شد.
بعلاوه چه روزگاری براستی دین خدا به تمکن و اقتدار مورد نظر این آیه مبارکه نائل آمد، تا نوید جهان گستر شدن آن تحقق یافته باشد همانگونه که در آیه آمده است:
«و لیمکن لهم دینهم الذی ارتضی لهم....»
این صحیح است که اسلام به دلیل جامعیت، محتوای بلند، هماهنگی با فطرت ودیگر ویژگیهای خود و آورنده و آموزگاران و الگوهای حقیقی آن امامان نور علیه السلام تاکنون به میلیونها دل و قلب راه یافته و آهسته آهسته به راه خود ادامه می دهد، اما سوگمندانه همچنان فاقد یک قدرت منسجم جهانی است؛ بطوری که در هر گوشه ای از این جهان پر آشوب، هر کس می تواند به جنگ با آن برمی خیزد و بر ضد آن و پیروان آن دست به شقاوت می زند.
به «چین» یا «شوروی» یا برخی از کشورهای افریقایی و اروپایی بروید تا ترس و هراسی را که بر مسلمانان نجات یافته از تصفیه های خونین و ظالمانه سایه افکنده است، بشناسید و با ظلم و فشاری که از هر سو زندگی آنان را احاطه کرده است آشنا شوید. [2] .
در برخی از کشورها نگاه داشتن قرآن بزرگترین جرم است و نگاه دارنده آن


در خور سهمگین ترین کیفرها و سخت ترین شکنجه ها.
دیگر از دهها میلیون مسلمانی که تنها به جرم ایمان به اسلام و قرآن کشته شدند چیزی مپرس.
در «چین» و «شوروی» و «یوگسلاوی» کشتارگاه های مهیب و رعب آوری بر پا گردید و سیلابی از خون مسلمانان به راه افتاد.
ذر فیلیپین هم اکنون نیز مسلمانان از انواع فشار وسرکوب و محرومیتها رنج می برند و در «ویتنام» جز خدا نمی داند که چه شمار مسلمانان به دست کمونیستها قتل عام شدند و از دهها هزار مسجدی که به اصطبل و محل نگه داری اسلحه و «کنیسه» و میدان ورزش تبدیل شد دیگر مپرس و مگو.... پس چه زمانی نوید و وعده خدا تحقق یافت؟...
سؤال:
ممکن است برخی بگویند: «اسلام در جزیرةالعرب» و کشورهای خاورمیانه و بسیاری از دیگر کشورها بویژه در روزگاران فتوحات اسلامی تمکن و اقتدار یافت... آیا این نوعی تحقق آن نوید نیست؟»
پاسخ:
صحیح است که اسلام در مقاطعی از تاریخ خویش، در قلمرو محدودی به قدرت رسید و رهبری سیاسی و اجتماعی را به کف گرفت، اما آیا براستی همین حاکمیت محدود و مقطعی، نوید موردنظر قرآن و تحقق آن وعده شکوهمند خداست؟
اگر چنین است این شرایط که درهمان عصر پیامبر تحقق یافت واسلام بر مدینه و بخشهایی از جزیرة العرب حاکم گردید. با این وصف، معنا و مفهوم این نوید شکوهبار قرآنی چه می تواند باشد که می فرماید:
«وعد الله الذین آمنوا وعملوالصالحات....»


یعنی: خداوند به کسانی از شما که ایمان آورده وکارهای شایسته انجام دهند وعده داده است که آنان را در روی زمین جانشین سازد....
بنظر ما، معنای واقعی این نوید قرآنی این است که روزگاری در پیش است که بر سراسر گیتی حاکم می گردد و مسلمانان بدون هیچ هراس و دلهره ای راه و رسم مترقی و شعائر و برنامه های انسانساز دینی خود را بر پای می دارند و در تمامی مناطق مسکونی و آباد جهان، تنها اسلام، تدبیر امور و تنظیم شئون بشریت را بدست می گیرد.
آری! این وعده ی شکوهبار قرآن است و این هم تاکنون، تحقق نیافته است.


[1] سوره نور، آیه 55.
[2] لازم به یادآوری است که این کتاب پیش از فروپاشی اردوگاه شرق نگارش یافته است.


comment نظرات ()
سخن کوتاه در تأویل آیات
نویسنده : علی رضا رزمی - ساعت ۸:۱٤ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٩/۱۱/۱٩
سخن کوتاه در تأویل آیات


اینک که سخن به تأویل آیات رسید، مناسب است جهت آگاهی بیشتر شما خواننده گرامی سخنی کوتاه در این مورد ترسیم گردد.
تأویل
واژه شناسان «تأویل» را برگردانیدن واژه و سخن از معنای ظاهری به معنای حقیققی و باطنی آن، معنا کرده اند. [1] تأویل و تعبیر خوابها نیز اینگونه است.
برای نمونه: حضرت یوسف علیه السلام در خواب یازده ستاره وخورشید و ماه را می بیند که در برابر او سجده می کنند و آنگاه پس از سالهای طولانی که حضرت یعقوب و فرزندانش به صمر می روند، آن خواب و معنای حقیقی آن، روشن می گردد که قرآن می فرماید:
«... هذا تأویل رؤیای من قبل...» [2] .
هنگامی که آنان بر یوسف وارد شدند، پدر و مادرش را نزد خویشتن جای داد و گفت: «این است تعبیر آن خواب من که اینک پروردگارم آن را تحقق بخشیده است.» و درست همین بیان در تأویل وتعبیر خوابهایی است که یوسف در تأویل آنها


می فرماید: «غذای روزانه شما را هنوز نیاورده باشند که من پیش از آن، شما را از تعبیر آن خوابها، چنانکه پروردگارم به من آموخته است، خبر دهم.... امیر مؤمنان علیه السلام در روایت از پیامبر صلی الله علیه و اله و سلم در مورد آموزش و فراگیری دانشش از آن حضرت می فرماید: «هیچ آیه ای نیست جز اینکه آن گرامی، معنای نهان و تأویل آن را به من آموخت.» [3] .
بازگشت به بحث:
در آیه ی مورد بحث که ظاهر سخن از جنایات فرعون است قرآن به این واقعیت تصریح می کند که:
«... و نرید ان نمن علی الذین استضعفوا فی الارض و نجعلهم ائمة و نجعلهم الوارثین.»
یعنی:... و ما بر آن هستیم که بر مستضعفان روی زمین، نعمتی گران ارزانی داریم و آنان را پیشوایان سازیم و وارثان گردانیم.
در اینجا، معنای ظاهری این است که خداوند عزت و اقتدار بنی اسرائیل را به آنان باز پس می دهد و «فرعون» و «هامان» و سپاهیانشان را به بوته هلاکت می سپارد.
اما معنای نهان آیه شریفه غیر از معنای ظاهری و روشن آن است. آن معنا این است که: مقصود از تضعیف شدگان در آیه شریفه، خاندان پیامبرند. مردم آنان را تضعیف نموده و بر آنان ستم کرده و آنان را به قتل رسانده و رانده و سخت ترین بیدادگری را در مورد آنان روا داشته اند.
پیامبر گرامی صلی الله علیه و اله و سلم در تبیین این مطلب فرمود:
«انتم المستضعفون بعدی.» [4] .


یعنی: شما تضعیف شدگان پس از من هستید.
و این واقعیت تاریخی که پیامبر از آن خبر داد، هیچ نیازی به اثبات ندارد. تاریخ اسلامی و روند آن، به صراحت و با رساترین صدای خویش گواهی می کند که مردم از همان روز رحلت پیامبر، خاندان او را با کمال تأسف مورد هجوم قرار دادند وآنان را بسختی تضعیف کردند.
اگر شما خواننده عزیز به کتابهایی نظیر «مقاتل الطالبین» مراجعه کنی، با انواع مصیبتها و رنجها وبیداگریهایی روبرو می گردی که بر خاندان پیامبر باریده است، چرا که زورمندان وسلطه گران، این نسل پاک و پاکیزه را بشدت تضعیف نمودند و آنچه دلهای لبریز از کینه و جاه طلبی شان خواست، در دشمنی با آنان انجام دادند و کار بجایی رسید که مردم دنیا پرست در راه تقرب به فرمانروایان وبدست آوردن دل آنان، سرهای مقدس فرزندان پیامبر صلی الله علیه و اله و سلم را به حاکمان هدیه بردند، [5] همانگونه که «جعفر برمکی» و عناصری از این قماش چنین کردند....
وراستی چه تضعیفی از این بدتر و ظالمانه تر...؟!!!
اما اراده خدا بر آن قرار گرفت که بر این نسل پاک ومظلوم تاریخ و بر رهروان راه و پیروان ستمدیده آنان، که همواره زیر فشار و سرکوب و تحقیر و ذلت قرار داشته و از ساده ترین حقوق بشری نیز محروم هستند و زورمندان آزادی وکرامت آنان را پایمال ساخته اند، تفضل فرموده و حکومت و فرمانروایی زمین وزمان را برآنان ارزانی دارد. حکومت و اقتداری که مرزهای آن، دو اقیانوس منجمد شمالی و جنوبی باشد، وهمه مناطق گوناگون و محیطهای بهم پیوسته میان این دو را شامل


گردد. حکومت منحصر به فرد و بی نظیری که بدون هیچ مزاحم و رقیب و مخرب حکم راند و از اقتدار و نیروی کامل و کارآیی وخلاقیت بی نظیری برای اداره شایسته خانواده بزرگ بشری برخوردار باشد و زمین و زمان و دلها را آباد سازد.
که در این مورد بزودی بحث خواهیم کرد....
نکته دیگر:
در پایان بحث، در مورد آیه 4 و 5 از سوره مبارکه قصص، نکته دیگری نیز شایسته طرح است و آن اینکه:
ممکن است این تأویل و معنای نهان از آیه شریفه که امامان نور علیه السلام آن را آشکار ساخته اند از ظاهر آیه نیز دریافت گردد، چرا که در صدر آیه 5، دو واژه «نرید» و «نمن» بصورت مضارع که از آینده خبر می دهد، بکار رفته است. از آنجایی که این آیات پس از گذشت هزار سال از عصر «موسی» بر قلب مصفای پیامبر اسلام علیه السلام فرود آمده است می توان گفت که: اگر در مورد بنی اسرائیل بود می توانست بصورت ماضی که از گذشته پیام دارد، نازل گردد، اینگونه: «واردنا ان نمن.» و یا اینگونه: «مننا علی الذین استضعفوا» همانگونه که در دیگر آیات قرآن، بصورت ماضی بکار رفته است.
برای نمونه:
1- «لقد من الله علی المؤمنین...». [6] .
2- «... فمن الله علیکم....» [7] .
3- «و لقد مننا علیک مرة اخری.» [8] .


4- «و لقد مننا علی موسی و هارون.» [9] .
خداوند در همه ی این آیات، واژه موردنظر را بصورت ماضی بکار برده است، اما در آیه مورد بحث بصورت مستقبل «و نرید ان نمن.»
آیا خود این نکته، نشانگر این واقعیت نمی تواند باشد که معنای نهان و تأویل آیه شریفه را از ظاهر و تفسیر آن نیز می توان دریافت؟
در آیه بعد نیز همین گونه است: «و نری فرعون و هامان....»
و جای این سؤال که چرا نفرمود: «و أرینا فرعون وهامان؟»
و نیز در واژه های: «نرید» و «نجعلهم» وباز «نجعلهم» و «نمکن» و «نری» [10] همه این واژه های ششگانه بصورت مستقبل آمده اند و نه ماضی، در صورتی که می توانست ماضی باشند.
یک سؤال:
ممکن است این سؤال طرح گردد که: «فرعون» و «هامان» و سپاهیانشان، هزار سال پیش از نزول قرآن نابود شده اند با این وصف، چگونه می توان آیه مورد بحث را به واپسین حرکت تاریخ و آینده جهان تأویل نمود؟
پاسخ:
پاسخ این است که واژه «فرعون» در فرهنگ دین و دین شناسان، به مفهوم خودکامگی و بیدادگری و تجاوز و خود برتربینی است و نام همه زمامداران خودکامه و خودپرست و تجاوزکار، «فرعون» می باشد، چرا که هر عصر و زمانی را «فرعونی» خواهد بود و هر جامعه و امتی را فرعونها.
از دو امام گرانقدر حضرت باقر و صادق علیه السلام در تأویل آیه مورد بحث روایت


کرده اند که: «در این آیه ی شریفه، منظور از «فرعون» و «هامان» دو عنصر خودکامه از قریش اند. خداوند آن دو را به هنگام ظهور مهدی علیه السلام زنده می کند و از آنان بخاطر آنچه مرتکب شده اند بازخواست می نماید و آنان را به کیفر جنایتشان می رساند و منظور از سپاهیان آن دو نیز، پیروان این دو عنصر خودکامه اند، همانانی که با آن دو همکاری کردند و بر خط آنان گام سپردند و نام آنان را بر سر زبانها انداختند.» [11] .


[1] مجمع البحرین، ماده «اول».
[2] سوره یوسف، آیه 100.
[3] بحارالانوار، ج 2، ص 230.
[4] واژه «مستضعف» در مفهوم قرآنی: کسی است که نیروهای بالقوه و بالفعل را بر برازندگی، تکامل و اقتدار و شکوه داراست اما از سوی استبداد، ارتجاع و استعمار حاکم، سخت زیر فشار است و در همان حال در اندیشه گسستن بندهای اسارت و در اندیشه عدالت وآزادی و تقواپیشگی نه اینکه به معنای عنصر فاقد قدرت و توان و تحرک و برنامه و هدف باشد.
[5] عن الحسین علیه السلام: «ومن هوان الدنیا علی الله عزوجل ان رأس یحی بن زکریا اهدی الی بغی من بغایا بنی اسرائیل.» بحارالانوار، ج 14، ص 175.
[6] سوره آل عمران، آیه 164.
[7] سوره نساء، آیه 94.
[8] سوره ی طه، آیه 37.
[9] سوره صافات، آیه 114.
[10] واژه های ششگانه مورد اشاره در دو آیه مورد بحث، در آیات 5 و 6 سوره قصص بکار رفته اند.
[11] تفسیر برهان، ذیل آیه 5 از سوره قصص.


comment نظرات ()
قرآن و نوید از امام مهدی
نویسنده : علی رضا رزمی - ساعت ۸:۱٤ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٩/۱۱/۱٩
قرآن و نوید از امام مهدی


قرآن کتاب پرشکوه خداست.
کتابی است که نه کتابهای آسمانی پیشین آن را خدشه دار و باطل می سازد و نه واقعیتهای آینده. [1] .
بیانگر هر چیزی است [2] و هیچ تر و خشکی نیست، مگر اینکه در (این) کتاب روشن و روشنگر آمده است. [3] .
در این کتاب از هیچ چیز فروگذار نشده... [4] آخرین پیام آسمان به زمین و زمان است همانگونه که اسلام، آخرین دین آسمانی و آخرین برنامه زندگی است.
با این وصف، آیا براستی می توان فکر کرد که قرآن در مورد این رخداد بزرگ، که عمیقترین و وسیعترین دگرگونی حیات انسان شناخته می شود ساکت باشد؟
و در مورد آن بدون نوید و پیام؟
این قرآنی که از چیرگی «روم» بر «ایران» و از بر پایی دولت غاصب و پوشالی یهود، بر اساس سازش با قدرتهای مسلط روزگار خبر می دهد. [5] .


این قرآنی که از «یأجوج» و «مأجوج» و سرانجام و آینده آنها خبر می دهد، این قرآنی که از امکان گذشتن از جو و راهیابی انسسان به کرات آسمانی گزارش می کند و می فرماید:
«یا معشر الجن والانس ان استطعتم أن تنفذوا من أقطار السموات و الأرض فانفذوا لا تنفذون ألا بسلطان....» [6] .
یعنی: هان ای گروه جن و انس! اگر می توانید که از کرانه های آسمانها و زمین بیروین روید، بیرون بروید اما بیرون نخواهید رفت مگر با داشتن قدرت علمی و صنعتی....
آیا فکر می کنید چنین کتابی از ظهور اصلاحگر بزرگ تاریخ انسانیت و بنیاد حکومت جهان گستر و عادلانه او، خبر نمی دهد و در مورد آن ساکت است؟
هرگز چنین نیست....
قرآن از امام مهدی علیه السلام و بر پایی حکومت مهر و عدل او، در موارد متعدد و آیات بسیاری سخن گفته است و از این حقیقت بزرگ خبر داده است.
و این آیات بر شخصیت گرانمایه آن حضرت و ظهور او تأویل گردیده است. همانگونه که امامان نور علیه السلام که قرآن در خانه آنان فرود آمده است، بدین واقعیت تصریح کرده اند و می دانیم که صاحبان معصوم و مطهر و راستگوی خانه، یعنی اهل بیت پیامبر به آنچه در خانه است، داناتر و آگاه ترند.
نمونه ها
1- قرآن در نویدی می فرماید:
«و نرید ان نمن علی الذین استضعفوا فی الارض و نجعلهم ائمة و نجعلهم الوارثین» «و نمکن لهم فی الارض و نری فرعون وهامان و جنودهما منهم ما کانوا یحذرون.» [7] .


یعنی: و ما اراده کردیم به کسانی که در روی زمین تضعیف شده اند نعمتی گران، ارزانی داریم و آنان را پیشوایان (راستین) و آنان را وارثان گردانیم.
و به آنان در زمین اقتدار و منزلتی شایسته دهیم و از آنان به فرعون و هامان و سپاهیانشان چیزی را که از آن می هراسیدند نشان دهیم.
امیر مؤمنان علیه السلام در تأویل این آیه شریفه می فرماید: «دنیا پس از چموشی و سرکشی، بسان شتری که از دادن شیر به دوشنده اش خودداری می کند و آن را برای بچه اش نگهداری می کند، به ما روی خواهد آورد.» [8] .
سپس به تلاوت این آیه شریفه پرداخت که:
«و نرید ان نمن علی الذین استضعفوا فی الارض و نجعلهم ائمة و نجعلهم الوارثین....»
«ابن ابی الحدید» در این مورد می نویسد: «بزرگان دینی وهمفکران ما بر این واقعیت تصریح می کنند که این بیان امیر مؤمنان علیه السلام، نوید از آمدن امام و پیشوای بزرگی است که فرمانروای زمین و زمان می گردد و همه کشورها در قلمرو قدرت او قرار می گیرند....» [9] .
آری! سخن امیر مؤمنان علیه السلام بیانگر آن است که دنیا، پس از سختی و بیداد بسیار نسبت به خاندان پیامبر صلی الله علیه و اله و سلم، سرانجام بسوی آنان روی خواهد آورد. آنان بر کران تا کران گیتی حاکم و بر دشمنان کینه توز خویش پیروز می گردند. انبوه مشکلاتی که بسان سنگها و صخره ها سر راه نهضت آسمانی عدالت خواهانه ومقدس آنان قرار دارد همگی رام وکنار می رود و دنیا پس از سختی و بدرفتاری با آنان برایشان آسان و پس از تلخی و مرارتش شیرین و پس از سرکشی اش خاضع و پس از گردن فرازیش مطیع و منقاد آنان می گردد.
و نیز از امیر مؤمنان علیه السلام آورده اند که فرمود: «مستضعفان یاد شده در قرآن کریم


که خداوند اراده فرموده است آنان را پیشوای مردم روی زمین قرار دهد، ما خاندان پیامبریم. خداوند سرانجام «مهدی» این خانواده را برمی انگیزد و بوسیله او، آنان را به اوج شکوه و عزت واقتدار می رساند و دشمنانشان را به سختی، به ذلت می کشد.» [10] .


[1] سوره فصلت، آیه 42.
[2] سوره نحل، آیه 89.
[3] سوره انعام، آیه 59.
[4] سوره انعام، آیه 38.
[5] «ضربت علیهم الذلة این ما ثقفوا بحبل من الله....» سوره آل عمران، آیه 112.
[6] سوره الرحمن، آیه 34.
[7] سوره قصص، آیه 5 و 6.
[8] نهج البلاغه، قصار 209.
[9] شرح ابن ابی الحدید، ج 19، ص 29.
[10] بحارالانوار، ج 51، ص 63.


comment نظرات ()
روایات
نویسنده : علی رضا رزمی - ساعت ۸:۱۳ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٩/۱۱/۱٩
روایات


به هر حال اینک که بحث به اینجا رسید لازم است که برخی از روایاتی که از پیامبر گرامی پیرامون امام مهدی علیه السلام بصورت صریح و روشن آمده است و آنها را تحت عنوان دسته دوم از روایات قرار دادیم، منعکس گردد. با آگاهی بر این که روایت مورد اشاره در کتابهای شیعه و اهل سنت بسیار است و به دلیل حجم آنها بررسی وانعکاس همه آن روایات امکان پذیر نیست وشمارش آنها نیز مشکل است.
علامه و پژوهشگر پرتلاش معاصر آیت الله «صافی» -دامت برکاته - بیش از 80 روایت از منابع شیعه و سنی از این دسته روایات آورده است و خاطر نشان ساخته است که اینها جز، شماری ناچیز نیست. اینک نمونه های دیگری از روایات
4- از سهل بن سعد انصاری آورده اند که می گوید:
از فاطمه علیهاالسلام دخت گرانقدر پیامبر صلی الله علیه و اله و سلم در مورد امامان نور پرسیدم، پاسخ داد:
پیامبر خطاب به علی علیه السلام در این مورد فرمود:
«علی جان تو امام و پیشوای راستین پس از من هستی و نسبت به جامعه باایمان ومسلمان، از خودشان سزاوارتر،
پس از تو فرزندت حسن
و پس از او فرزندت حسین
و پس از او فرزندش علی بن الحسین


و پس از او فرزندش محمد باقر
و پس از او فرزندش جعفر صادق
و پس از او فرزندش موسی
و پس از او فرزندش علی بن موسی
و پس از او پسرش محمد
و پس از او پسرش علی
و پس از او پسرش حسن
که هر کدام نسبت به دین و دنیای جامعه، از خود ایمان آورندگان زیبنده ترند. و آنگاه فرزندم مهدی است که امام و جانشین من خواهد بود و نسبت به امور و شئون مؤمنان از خودشان سزاوارتر است. خداوند بوسیله او مشرقها و مغربهای زمین را فتح می کند.
آری علی جان! اینان امامان راستین و زبانهای صداقت و درستی اند. هر کس اینان را یاری کند، پیروز و رستگار است و هر کس آنان را در نقش عظیمشان تنها گذارد در سخت ترین شرایط به حال خود واگذاشته می شود.» [1] .
5- و نیز از سلمان آورده اند که: پیامبر گرامی برای ما خطبه خواند و فرمود: «هان ای مردم! من بزودی بسوی ملکوت پر می کشم و از میان شما می روم. اینک شما را در مورد خاندانم به نیکی سفارش می کنم.
مردم! از بدعت سازی و بدعت پذیری بر حذر باشید، چرا که هر بدعتی گمراهی است و هر گمراهی در آتش دوزخ.
مردم! هرکس از شمایان، خورشید را از دست داد و به ماه تمسک جوید و هر کس ماه را از دست داد به خورشید و ماه روی آورد و هرکس باز آن دو را از دست داد به ستارگان فروزان پس از من.


این سفارش من است بر شما و از خدای بخشایشگر برای خود و همه ی شما آمرزش می طلبم.»
سلمان افزود: هنگامی که پیامبر صلی الله علیه و اله و سلم از منبر فرود آمد، من او را تا خانه بدرقه کردم و گفتم:«ای پیامبر خدا!شما فرمودید: هنگامی که خورشید جهان افروز را از دست دادیم به ماه تمسک جوییم و هنگامی که ماه نورافشان را از دست دادیم به دو آفتاب و ماه و پس از آن به ستارگان فروزان. سؤال من این است که منظور از خورشید و ماه و دو آفتاب و ستارگان فروزان جیست؟»
پیامبر فرمود: منظور از خورشید پیامبر شماست و منظور از ماه علی علیه السلام و منظور از دو آفتاب و ماه، حسن و حسین و منظور از ستارگان فروزان امامان نهگانه از نسل حسین اند.
بنابراین، هنگامی که مرا از دست دادید به علی تمسک جویید و هنگامی که ماه را از دست دادید به دو خورشید و ماه، حسن وحسین و پس از آن دو، به امامان نهگانه از نسل حسین علیه السلام یکی پس از دیگری... که آخرین آنها فرزندم مهدی علیه السلام است.»
آنگاه فرمود: اینان جانشینان من هستند، پیشوایان درست اندیش و نیک کرداری که شمار آنان، به شمار فرزندان یعقوب و حواریون عیسی علیه السلام است.
سلمان می افزاید: گفتم: «در این فرصت، نام آنان را برای من بیان فرمایید.»
که فرمود: «نخستین آنان و سالارشان علی است و دو فرزندان او حسن و حسین و آنگاه زین العابدین، محمد باقر، جعفربن محمد، و فرزندش کاظم همنام موسی بن عمران و فرزندش علی که در سرزمین خراسان به شهادت می رسد. آنگاه فرزندش محمد و دیگر علی و حسن و حجت خدا، همو که در پس پرده ی غیبت انتظار دریافت فرمان قیام می کشد....
اینان خاندان من هستند و از خون و گوشت من. دانش آنان دانش من است


و فرمانشان فرمان من. هر کس با اذیت و آزار آنان، مرابیازارد، خداوند او را به شفاعت من نائل نخواهد ساخت.» [2] .
آری! خواننده گرامی! پس از این انبوه روایاتی که نه تنها ترسیم همه آنها امکان پذیر نیست؛ که شمارش آنها نیز مشکل می نماید، شما به پیام روشن آنها پی خواهید برد و درخواهید یافت که پیامبر گرامی بر این موضوع عقیدتی در مناسبتهای گوناگون پافشاری می نمود تا حجت را برای مردم تمام کند و آنان در روز رستارخیز در پیشگاه خدا بهانه ای نداشته باشند.


[1] منتخب الاثر، ص 115، به نقل از کفایةالاثر.
[2] فرائد السمطین، ج 2، ص 217، شواهد التنزیل، ج 1، ص 59،و ج 2، ص 211، معانی الاخبار صدوق، ص 114، و امالی طوسی: ج 2، ص 131 و منتخب الاثر ص 100 به نقل از کفایة الاثر.


comment نظرات ()
حقگرایان
نویسنده : علی رضا رزمی - ساعت ۸:۱۳ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٩/۱۱/۱٩
حقگرایان


در برابر این گروه متعصب و گرفتار آفت جمود و افراط کاری، انبوه انبوه انسانها بوده و هستند که وجدان آنان آلوده نشده و اندیشه و فکرشان از باروری و بالندگی بازنیایستاده و احساساتشان را از دست نداده اند. در برابر حق و عدالت به هنگامی که آشکار گردد، خضوع می کنند و خود پرستی و خودبزرگ بینی را دور می اندازند و از کسانی نیستند که مشمول این آیه قرآن گردند که می فرماید:
«اخذته العزة بالاثم.» [1] .
یعنی: غرور و خودپرستی او را به گناه و بدکاری برانگیزد.
آری! انبوه مردم اینگونه اند، ولی فاجعه بزرگ، فاجعه این گروه متعصب و افراطکار و حق ستیز است و این آفت هستی سوز و انحطاط آفرین است که از چهارده قرن پیش تاکنون جامعه اسلامی بدان گرفتار است.
بازگشت به بحث
... سخن در روایاتی بود که از پیامبر گرامی رسیده و بیانگر نام و نشان وشمار و نسب امامان اهل بیت علیه السلام است و حق ستیزان در نقشه تأویل ناروای این روایات اند تا به امامان نور تطبیق نکند.
ما بر این باوریم که روایات مورد اشاره، هیچ نیازی به تأویل ندارد چرا که پیامبر گرامی با این روایات پرده های ابهام را کنار زده و حقیقت را آشکار ساخته و آنجه


لازم و شایسته می نمود همه را به صراحت بیان فرموده است. هرگز از پیامبر فرزانه ای، عاقلانه و حکیمانه نیست که از امامان پس از خویش مبهم و نامشخص خبر دهد، چرا که این گونه سخن گفتن با بلاغت و حکمت ناسازگار است.
و مطلب در این مورد شرح و تفصیل می طلبد، نه اجمال و ابهام. چرا که موضوع مورد بحث یک موضوع استراتژیک و در نهایت حساسیت و اهمیت است و یا سرنوشت اسلام و جامعه اسلامی و رهبری آن مرتبط است.


[1] سوره بقره، آیه 206.


comment نظرات ()
← صفحه بعد